Vantrú er oft á milli tannanna á fólki í umræðu á netinu. Meðal þess sem stundum er sagt um félagið, er að það sé á móti skoðanafrelsi, tjáningarfrelsi og trúfrelsi. Vantrú er alls ekki á móti þessum grundvallar réttindum. Hreint alls ekki.

Nú er sumarfríi Vantrúar lokið þetta árið og við búum okkur undir spennandi vetur. Í sumar bar hæst heimsókn James Randi og hvert hneykslið innan kirkjunnar á eftir öðru. Í haust kemur The God Delusion eftir Richard Dawkins út í íslenskri þýðingu, Ranghugmyndin um guð. Við vonumst líka eftir að geta gert minningu Helga Hósaeassonar skil og væntum farsælla málaloka erindis okkar til siðanefndar Háskóla Íslands vegna áróðurs Bjarna Randvers Sigurvinssonar í guðfræði- og trúarbragðadeild. Að sjálfsögðu stöndum við vaktina sem fyrr í báráttu okkar gegn boðun hindurvitna og brátt verða lesendur varir við andlitslyftingu þessa vefrits.

Við erum lífrænar vélar sem hafa þróast á milljónum ára. Lífrænt markmið okkar er að lifa og tímgast. Hegðun okkar stýrist því að hluta af þessu markmiði lífrænu vélarinnar. Gott dæmi um það er hvað við hugsum óskaplega mikið um kynlíf - við höfum lítið val um það, líkaminn gerir bara kröfu til þess.

Að vilja lifa og búa svo um hnútana að afkomendur okkar lifi líka og tímgist er því vilji sem er kóðaður í okkur frá fæðingu - sem sést vel á því hvað börn eru kát og lífsglöð ef hlutirnir eru bara nokkurn veginn í lagi. Við erum bjartsýn og viljum lifa frá fæðingu - hvað svo sem flókin hugsun okkar gerir við þær hvatir þegar við eldumst.

Undanfarið hafa núverandi og fyrrverandi prestar verið nokk ötulir við greinaskrif í ýmsa prentmiðla og þar stendur Morgunblaðið upp úr. Ötulir hafa þeir verið, en skrifin hafa að vísu verið alveg á jaðrinum að vera frámunalega geðsjúk.

Nýverið birtist lesendabréf í Morgunblaðið eftir fyrrverandi sóknarprestinn Björn H. Jónsson þar sem hann delerar um sjúkdóma, krabbamein og kynmök í ljósi Krists(fyrir áskrifendur Morgunblaðsins). Þetta bréf er svo klikkað að það sætir furðu að það hafi verið birt yfirhöfuð.

Hvað er athugavert við fyrirsögnina hér að ofan? Er upphrópunarmerkinu ofaukið? Er það til marks um heimóttarhátt og gamaldags fordóma að gera mikið úr þeim fréttum að einhver sé kominn úr skápnum?

Já, látum upphrópunarmerkið fara.

En hvað með restina af þessari fyrirsögn? Einhverjir kunna að velta því fyrir sér hvort það að maðurinn sé hómósexúal sé yfirleitt frétt. Kemur okkur þetta eitthvað við?

Nei. Þetta skiptir engu máli.

Þegar ég hugsa um ástæður þess að ég missti trúna leitar hugurinn til æskuáranna þegar trúin þótti sjálfsögð, a.m.k. í mínum hugar- og reynsluheimi. Sjálfsagðir hlutir eru sjaldnast umhugsunarefni og e.t.v. er ekki hægt að ætlast til þess að trúmál séu alvarlegt umhugsunarefni í huga almennings. En þó er líklega óhjákvæmilegt að spurningin um eilífðarmálin leiti einhvern tíma á flesta.

Ég er trúleysingi. Ég er ekki í þjóðkirkjunni, ég fer ekki í kirkju, ég fer ekki með bænir og ég forðast allar athafnir tengdar trúarbrögðum eins og heitan eldinn. Ég hef þó ekki alltaf verið trúlaus, ég var alin upp í kristinni trú, sem hefur ollið mér hugarangri, og jafnvel gremju, undanfarin ár. Það byrjaði þannig að ég fæddist og var skráð í Þjóðkirkjuna (trúfélag móður) án þess að hafa nokkuð um það að segja. Skömmu eftir það var ég svo skírð, án þess að hafa nokkuð um það að segja, heilögu vatni er skvett á mig og mér er gefið nafn. Þá var það ákveðið, þessi manneskja er kristin og það skiptir engu máli hvað henni gæti fundist um það hefði hún eitthvað vit á þessu.

Hvernig er heiðarlegast að skoða veröldina? Að mínu viti þarf sá sem ætlar að vera algerlega heiðarlegur að byrja á núllpunkti, varpa burt öllum kreddum og sjálfgefnum viðhorfum. Þegar núllpunkturinn er fenginn er rétt að spyrja: Hvað vitum við raunverulega um heiminn? Hver er raunveruleg vitneskja mannkynsins um öll þau fyrirbæri sem áður hafa verið hjúpuð goðsögnum og geðþóttaniðurstöðum?

Nú hef ég verið meðlimur í Vantrú í rúmt ár og finnst mér alltaf jafnskrítið þegar utanaðkomandi aðilar saka félagsmenn um að vera orðljótir, ónærgætnir og fleira í þeim dúr þegar þeir gagnrýna trúarbrögð, trúboð eða gervivísindi. Einnig yfirlýsingar eins og: "Í Vantrú eru bara nokkrir ungir strákvitleysingjar."

Fyrstu kynni af Vantrú eftir að ég fór að vera virkur meðlimur komu mér verulega á óvart. Fyrst á innra spjallinu en svo í kjötheimum. Það má segja að árshátíð félagsins nú síðasta haust hafi verið það sem breytti mestu afstöðu minni gagnvart félaginu. Þarna vorum við mættir þrír vinir að norðan og vissum ekki við hverju við áttum að búast.

Almannarómur heldur því fram, að kirkjan sé drepleiðinleg. Ljótt ef satt er. Leiðinlegt er það sem snertir mann ekki, hrærir ekki við strengjum sálar og anda. Samtíminn leitast við að meta flest allt á mælikvarða skemmtanagildisins. Allt á að vera svo fyndið, bara grín, bara djók, af því að það selur. Allir eiga að vera svo hressir, og öll alvara útlæg með öllu. Og því miður reynir kirkjan á stundum að reka af sér slyðruorð leiðindanna. Með tívolisering trúarlífsins, útlegð andaktar og virðingar og alvöru. Og þá týnir kirkjan sjálfri sér í buslugangi yfirborðsmennskunnar.