Allar fęrslur Allir flokkar Sos Um félagiš Śrskrįning Lógó Spjallid@Vantru Póstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Félagsleg brennimerking samkynhneigšra

Žaš er öllum mikilvęgt aš njóta višurkenningar ķ sķnu samfélagi. Meš višurkenningu fylgir stolt og góš lķšan yfir žvķ sem žś ert og žvķ sem žś ert aš gera. Samkynhneigšir hafa lengi žurft aš berjast fyrir žvķ aš njóta višurkenningar frį umhverfi sķnu. Hvaša afleišingar getur žaš haft fyrir einstakling aš vera fordęmdur fyrir tilfinningar sķnar og geta jafnvel ekki sżnt sitt rétta ešli, vera „leikari“ fastur ķ eigin lķkama, geta ekki sżnt sitt rétta andlit nema innan viss hóps? Hvaš veldur žvķ aš barįtta samkynhneigšra fyrir žvķ aš njóta viršingar ķ sķnu samfélagi hefur gengiš svona hęgt?

Gamall mįlshįttur segir aš žaš lęri börnin sem fyrir žeim er haft.

Samskipti okkar og višhorf til annarra, hvort sem um er aš ręša fjölskyldu, einstaklinga eša jafnvel žjóšfélagshópa er flókiš ferli sem byggir į mörgum hlutum en žó aš miklu leiti į lęršu atferli, hegšun og skošunum. Bęši lęrum viš af öšrum, ķ okkar nįnasta umhverfi, en einnig og ekki sķšur almennt af žvķ žjóšfélagi og menningarheimi sem viš lifum ķ.

Allan žann lęrdóm sem viš viljandi eša óviljandi višum aš okkur į lķfsleišinni įsamt okkar eigin reynslu notum viš svo til aš skapa okkar eigin śtgįfu į žvķ hvaš viš teljum rétt eša rangt, gott eša illt. Žaš er svo įkaflega mismunandi hvort fólk žroskar meš sér gagnrżna hugsun og skošun eša samžykkir ķ blindni. Žó svo aš frelsi til athafna, hugsana og skošana sé rśmt ķ okkar žjóšfélagi nś til dags, er žaš samt svo aš viš hneigjumst til aš fylgja žeim grundvallargildum og skošunum sem ķ žjóšfélaginu og menningunni rķkja hverju sinni.

Ef skošanir og hegšan rįšandi afla, til dęmis stjórnvalda, stofnana eša stórra félaga/samtaka ķ žjóšfélaginu er į einn veg er lķklegt aš žaš veriš almennt rķkjandi skošun fjöldans og įlitin rétt skošun og įsęttanleg hegšun. Ef stórar stofnanir eins og til dęmis žjóškirkjan, sem viš höfum veriš alin upp viš aš sé sannleiksbošandi vald sem ekki er venjan aš efast um eša gagnrżna, setja fram įkvešnar skošanir og leikreglur er nokkuš vķst aš stór hluti samfélagsins mun taka žeim sem hinum heilaga sannleika og tileinka sér og verja įn žess aš mynda sér eigin gagnrżna skošun į viškomandi mįlum og/eša mįlefnum.

Ef stofnun nķšir įkvešinn žjóšfélagshóp er lķklegt aš fylgjendurnir geri žaš lķka įn žess aš taka sjįlfstęša afstöšu um sišferši žess.

Flest fólk ašhyllist einhver trśarbrögš og hefur įkvešinn trśarbošskap sem leišbeinandi žįtt ķ sķnu lķfi įsamt žeim leikreglum sem samfélagiš hefur komiš sér saman um.Trśarlķf og žęr skošanir sem trśfélög setja fram hafa mikil og djśp įhrif į fylgjendur og ekki venja aš setja sig į móti žeim, enda getur helvķtisvist legiš viš ef fariš er gegn.

Nś er žaš svo aš ķslenska žjóškirkjan hefur algjöra yfirburši yfir ašrar „lķfsskošanastofnarnir“ og félög. Hśn hefur veriš nįnast alrįš ķ gegn um aldirnar og prestar fyrri tķma mjög valdamiklir og prédikanir žeirra sem reglur. Af žeim įstęšum er menning okkar įkaflega samofin žjóškirkjunni og įhrif hennar, bęši beint og óbeint, į žjóšfélagiš eru grķšarleg og mjög erfitt aš meta žaš til fulls eša gera sér grein fyrir žvķ.

Nś žarf ekki aš kynna sér kristni lengi til aš sjį djśpstętt hatur og fyrirlitningu į samkynhneigšum. Til dęmis stendur ķ biblķunni,:

„Eigi skalt žś leggjast meš karlmanni sem kona vęri. Žaš er višurstyggš“. (Žrišja bók Móse 18:22.).

„Og leggist mašur meš karlmanni sem kona vęri, žį fremja žeir bįšir višurstyggš. Žeir skulu lķflįtnir verša, blóšsök hvķlir į žeim“. (Žrišja bók Móse 20:13.).

„Žess vegna hefur Guš ofurselt žį svķviršilegum girndum. Bęši hafa konur breytt ešlilegum mökum ķ óešlileg, og eins hafa lķka karlar hętt ešlilegum mökum viš konur og brunniš ķ losta hver til annars, karlmenn frömdu skömm meš karlmönnum og tóku śt į sjįlfum sér makleg mįlagjöld villu sinnar“. (Bréf Pįls til Rómverja 1, 1:26-27.).

Skošanir ęšstu manna og forkólfa ķslensku rķkiskirkjunnar eru öllu ljósar og hafa veriš einbeittar į móti samkynhneigš žó aš žeir hafi į undanförnum įrum ašeins lįtiš undan miklum žrżstingi, en žaš er žvķ mišur aušsjįanlega ašeins į yfirboršinu.

Žetta veldur žvķ aš djśpt ķ žjóšarsįlinni leynist žessi innrętti kynhneigšarhroki sem svo erfitt er aš śthżsa śr menningunni og samfélaginu. Žaš er vegna žess hversu aušvelt er aš lįta mata sig į skošunum en leggjast ekki sjįlfur ķ gagnrżna hugsun um manngildi, mannréttindi, umburšarlyndi og nįungakęrleika.

Žvķ mišur hefur žetta böl sem ašallega tengist fordęmingu kirkjunnar į samkynhneigšum kostaš mikinn sįrsauka, höfnunartilfinningu, śtilokun, sjįlfsįlitshnekki og vansęld fyrir žį sem fyrir verša, sem eru fyrst og fremst samkynhneigšir sjįlfir en einnig žeirra nįnustu. Fyrirlitning kirkjunnar er augljós og höggiš žar sem sķst skildi. Sjįlfsmynd er brotin og nagandi efi um aš mašur sé ónįttśrulegur, skrķtinn, óešlilegur įsamt alls konar vanmįttartilfinningum koma žegar fólk ķ žessari stöšu berst viš eigiš ešli og žorir ekki aš vera žaš sjįlft af ótta viš samfélagiš og jafnvel žess eigin hugarheim sem er oft jafnsżktur og hinn ytri.

Žetta hefur ķ mörgum tilfellum endaš meš harmleik, en sem betur fer er žjóšfélagiš smįm saman aš vakna viš žennan vonda draum og hafna skošunum steinrunninnar stofnunar ķ žessum mįlum. Žaš veršur lķka til žess aš samkynhneigšir sjįlfir eiga aušveldara meš aš fįst viš sjįlfa sig og sęttast viš eigiš ešli.

Félagsleg staša samkynhneigšra hefur batnaš undanfariš og sjįlfsmat og sżnileiki um leiš žó kirkjan haldi įfram „aš standa į bremsunni og aš standa vörš um gróin trśarleg og samfélagsleg gildi“ og reynast „žar žröskuldur į vegi žeirra sem lengst hafa viljaš ganga“ eins og Karl Sigurbjörnsson biskup segir um mįlefni samkynhneigšra og möguleika į aš žeir fįi aš ganga ķ hjónaband meš žeim sem žeim sżnist.

Félagsleg brennimerking samkynhneigšra er žvķ ekki af öšrum sökum en aldagömlum skrifum öfgafullra manna, žröngsżni og afturhaldssemi žeirra sem skrifin tślka og leggja til viš fjöldann sem hina réttu breytni.

Mannréttindi eins og viš žekkjum žau ķ dag eru hins vegar aš miklu leyti įvöxtur barįttu sem hugmyndalega séš mį aš miklu leyti rekja til upplżsingaaldar. Žį var žaš mannmišuš rökhyggja sem ruddi braut framfara į mörgum svišum samfélagsins, žar į mešal almennra mannréttinda. Žį fóru aš koma brestir ķ ógnarstjórn og alsannleik kirkjunnar. Žaš gengur reyndar mun hęgar en margir myndu kjósa aš uppręta žį kreddufestu kirkjunnar sem fjötraš hefur samfélagiš og valdiš mörgum žjóšfélagshópum, ekki bara samkynhneigšum, angist og kvöl ķ gegnum tķšina.

Siguršur Ólafsson 21.05.2008
Flokkaš undir: ( Hugvekja )

Višbrögš


Reynir (mešlimur ķ Vantrś) - 21/05/08 13:10 #

Fordómar stafa af fįfręši. Ég man žį tķš žegar ég komst fyrst ķ kynni viš samkynhneigša, žį var ég oršinn tįningur og hafši į žeim višurstyggš - algjörlega byggša į fįfręši minni. Viš kynni af samkynhneigšu fólki rann upp fyrir mér ljós, žetta fólk er bara eins og hvaš annaš, oft meira aš segja litrķkara, žroskašra og vķšsżnna en almśginn.

Trślausir eru aš mörgu leyti ķ sömu sporum og samkynhneigšir voru įšur - allt of margir eru ķ skįpnu. Viš getum lęrt mikiš af samkynhneigšum og barįttu žeirra. Sterkasta vopn žeirra eru žeir sjįlfir. Žegar žeir standa keikir og bjóša fordómunum byrginn vinnst björninn. Hręšsla okkar smįsįlanna gufar upp.

Viš höfum séš sömu sögu ķ barįttu alkóhólista, gešsjśkra, fórnarlamba heimilis- og kynferšisofbeldis o.s.frv. o.s.frv.

En žaš er grįtlegt aš sjį kirkjuna standa į bremsunni og vera beinlķnis hemil į mannréttindi, aftur og aftur. Og žegar mašur hugsar til žess aš žessi mišaldastofnun er rekin af almannafé og forsvarsmenn hennar eru hįskólamenntašir og opinberir rķkisstarfsmenn fżkur aušvitaš ķ mann.

Lokaš hefur veriš fyrir athugasemdir viš žessa fęrslu. Viš bendum į spjalliš ef žiš viljiš halda umręšum įfram.