Allar fęrslur Allir flokkar Sos Um félagiš Śrskrįning Lógó Spjallid@Vantru Póstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Prestar ķ hlekkjum hugarfarsins

Oft og mörgum sinnum hef ég lesiš greinar og hlustaš į ręšur sóknarpresta žjóškirkjunnar um aš heimur versnandi fer. Žessum reišilestri fylgir yfirleitt lżsing į nśtķmamanni ķ kreppu sem hefur lįšst aš meštaka hinn kristna arf lišinna kynslóša. Aušvitaš eru žetta oft brosleg taktķk presta til gefa löngu śreltri žjóškirkju framhaldslķf. En engu aš sķšur er žessi fortķšardżrkun oft villandi lygi sem į fįtt skylt viš raunveruleikan.

Eitt af žvķ góša viš okkar samfélag er aš žaš byggir į reynslu lišinna kynslóša. Sś dżrmęta reynsla hefur fęrt okkur žekkingu hvernig ekki į aš byggja samfélag og hvernig ekki į aš koma fram viš nįungan. Žessari stašreynd viršast prestar įvallt gleyma žegar žeir falla ķ sķna alžekktu fortķšar- og kristilegu sjįlfsdżrkun. Meš žessari framkomu mį lķkja viš aš žeir stappi į grafreitum forfešra sinna til aš fela glępi kirkju og kristni. Žvķ žegar ķslenska žjóškirkjan var hve öflugust (1550 til 1874) hékk hśn ķ pilsfaldi kristilegs konungsveldis. Kirkjan taldi aš konungur tęki vald sitt frį Guši og žvķ var bannaš aš efast um vald kóngs og kirkju. Ķ žessar samfélagsgerš var botninum nįš ķ sišleysi, illsku og óréttlęti.

Kirkjan stundaši vķštękan žjófnaš į eignum meš svikum og andlegu ofbeldi. Stundaš var žręlahald į ķslenskum leigulišum, prestar njósnušu um almenning og žaš var glępur aš hafa nokkra ašra trś en žį kristnu. Kvennakśgun var alger, gešfatlašir fengu oft verri mešferš en heimilisdżr, samkynhneigš var stórglępur, hjónaskilnašir śtilokašir o.s.frv. Refsiglešin sem fylgdi žessu var óréttlįt og višbjóšsleg, fólk tekiš af lķfi og žvķ misžyrmt fyrir minnstu sakir samkvęmt bošum Biblķunnar ķ formi stóradóms. Öllu samfélaginu var žannig haldiš ķ heljargreipum žar sem grasserandi vandamįlum var sópaš undir teppiš. Žannig lifši heimilis- og kynferšisofbeldi góšu lķfi ķ kristilegri žögn svo aš gerendur gįtu haldiš heišri sķnum. Samfélagiš var fast ķ kristilegri lįgmenningu, öll skemmtun var ķ lįgmarki og einsleitni daglegs lķfs ömurleg. Ašeins bęnakvak og biblķulestur var tališ til ęskulegar hegšunar utan vinnutķma.

Meš einręši į himni sem og į jöršu hnignaši žannig ķslensku samfélagi svo aš landsmenn hafa aldrei žurft aš žola jafn mikla nišurlęgingu frį upphafi byggšar. Ķ eymd, hungri og tilgangleysi tókst kristinni yfirstétt aš halda samfélaginu ķ andlegri eyšimörk. Į endanum flśšu žśsundir ķslendinga til Vesturheims ķ von um betra lķf. Um leiš og Ķslendingar fengu frelsi og įhrif žjóškirkjunnar minnkušu jókst velsęld og hamingja landsmanna. Nś žegar landsmenn skrį sig śr sjįlfvirku skrįningakerfi gamla kvalarans hefur žeim aldrei lišiš betur félagslega sem efnahagslega.

Tökum gott dęmi um hegšun presta til aš finna trś sinni tilgang. Reynt er aš gera śt į opna umręšu um žunglyndi aš nśtķmaveiki į öld trśleysis. Talaš er um einsemd og aš fólki lķši illa vegna skorts į Jesś Kristi ķ "hraša nśtķmans”. En sannleikurinn er sį aš žunglyndi og ašrir gešsjśkdómar hafa įvallt fylgt manninum. Slķkt fólk var einfaldlega lokaš inni og sett ķ hlekki af kristnum kęrleik, enda tališ samkvęmt bošun Jesś aš illir andar orsökušu slķkt. Ķ dag er reynt aš hjįlpa žeim sem eiga viš slķkt aš glķma og fjöldi manns vinnur viš lausn slķkra mįla. Opin umręša um žetta vandamįl er naušsynleg til aš nį utan um vandamįliš og eyša gömlum kristilegum fordómum. Samt reyna prestar aš tala um žetta sem sérstakt nśtķmavandmįl sem er ekkert annaš en aušviršuleg nįlgun į mįlinu.

Nżjasta tķskubylgjan hjį prestum er aš gagnrżna sjįlfstraust ungs fólks og aš žau beri ekki lengur viršingu fyrir fulloršnum eins og gert var ķ gamla daga. Ķ gegnum aldirnar voru börn lamin til hlżšni og žau notuš sem vinnužręlar ķ hinu kristna ķslenska samfélagi. Meš gušhręšslu og ofbeldi var žannig landanum haldiš nišri frį barnsaldri ķ fullkominni undirgefni viš kristileg yfirvöld. Sem betur fer hefur ungt fólk ķ dag meira sjįlfstraust og žarf minna į andlegum žręlakistum kristninnar aš halda. Aušvitaš gengur mun verr aš troša ķ börnin gömlum lygasögum fornaldar prestum til mikillar hrellingar. Andstyggilegt er žvķ aš heyra einstaka skapstygga presta, sem ekkert kunna meš börn aš fara, įkalla undirgefni barna fyrr į öldum. Žaš er einfaldlega mikil gęfa aš hiš gamla barnfjandsamlega samfélag heyri nś sögunni til žó aš einstaka menn eigi erfitt skilja slķkar framfarir.

Žannig er hęgt aš finna ótal dęmi um hvernig sóknarprestar reyna aš nżta sér opna umręšu ķ nśtķma samfélagi og gera hana aš vandamįli og kenna um skorti į kristinni trś. Žvķ mišur fyrir presta voru öll žessi vandamįl og gott betur grassandi ķ rammkristnu samfélagi hér fyrr į öldum. Žaš er žvķ er aumt aš heyra presta reyna nżta sér žessa opnu umręšu meš bera žį öfugmęlavķsu į borš aš lausn mįlsins sé efling kristinnar trśar, sem žżšir fleiri presta og fleiri milljarša ķ fjįrfreka žjóškirkju. Af reynslu fengina kynslóša eigum viš aš loka eyrunum fyrir žessum įróšri og snśa okkur aš žvķ aš halda įfram aš hjįlpa žeim sem žess žurfa. Heimur batnandi fer.

Frelsarinn 25.07.2004
Flokkaš undir: ( Hugvekja , Klassķk )

Višbrögš

Lokaš hefur veriš fyrir athugasemdir viš žessa fęrslu. Viš bendum į spjalliš ef žiš viljiš halda umręšum įfram.