Vantrú hefur verið ásakað um ýmislegt þau ár sem félagið hefur verið starfandi. Það getur verið hvimleitt að leiðrétta þessar rangfærslur hvað eftir annað þannig að okkur langar hafa hér til taks ellefu klisjur sem hafa verið notuð gegn Vantrú (og bara á trúleysingja almennt). Þetta er alls ekki tæmandi listi og eflaust ýmislegt sem vantar. Einnig viljum við vara við að klisjurnar hafa verið einfaldaðar til muna, en það er nú bara af þeirri einföldu ástæðu að þessi rök rista grunnt.

Af ágætu tilefni fannst mér kominn tími á að uppfæra þessa tveggja ára grein. Ekki bara í ljósi þess að Karl Sigurbjörnsson biskup sagði á árinu að Þjóðkirkjan sé ekki ríkiskirkja heldur "sjálfstæð stofnun sem er undanskilin afskiptum ríkisins", heldur einnig að nú hefur dóms- og kirkjumálaraáðuneytið skipt um nafn, auk þess að umræðan um aðskilnað ríks og kirkju dettur aldrei úr tísku, þá er við hæfi að nefna 12 ástæður sem benda til þess - ólíkt því sem biskupinn sagði og heldur enn fram - að hin Íslenska evangelísk-lútherska Þjóðkirkja Íslands er svo sannarlega ríkiskirkja.

Fyrir stuttu varð ég fyrir þeirri reynslu að sjá þekktan Þjóðkirkjuprest mæta til embættisverka á allra flottustu útgáfu Benz-jeppa, splunkunýjum upp úr kassanum. Ekki er þessi prestur af ríkum ættum, maki hans starfar sem kennari. Eflaust þakkar presturinn guði fyrir bílinn – eða skyldi hann þakka íslensku þjóðinni sem borgar launin hans?

Það er nefnilega svo merkilegt að allir landsmenn, kaþólskir jafnt sem búddistar, trúaðir jafnt sem vantrúaðir – öll tökum við þátt í að greiða laun Benz-prestsins, þessi ofurlaun sem setur guðsorðasölumenn á stall með bankastjórum og verðbréfamiðlurum. En hvernig stendur á því að við almenningur skuli halda Benz-prestum þessa lands uppi?

Það var árið 2003 að ég skráði mig í nám í Guðfræðideild HÍ. Ekki það að ég hafi verið sérstaklega trúaður eða að hugur minn stefnt í prestskap, heldur þótti mér fögin sem í boði voru nokkuð spennandi. Ég hef alltaf verð svolítið heillaður af trúarbrögðum mannkyns og langaði mikið til að vita hvort það væri fótur fyrir staðhæfingum trúarbragðanna um eftirlíf, karma og hið guðlega. Til að gera langa sögu stutta þá kláraði ég námið á 2 árum með fyrstu einkunn. Þennan tíma lærði ég afskaplega mikið og sennilega hafa þessi ár mótað mig meira en ég sjálfur átti von á. Kennslan öll var fyrsta flokks og sumir kennarar mínir eru mér ógleymanlegir. Sérstaklega reyndist Bjarni Randver Sigurvinsson mér vel sem og Dr. Pétur Pétursson. Þeir hjálpuðu mér og lásu yfir B.A ritgerðina mína. Tímarnir hjá Sigríði Þorsteinsdóttur voru oft og tíðum rafmagnaðir. Ég hef stundum samband við Sigríði þegar andinn kemur yfir mig í heimsspekilegum pælingum.

Ég get alveg skilið allt það trúfólk sem hefur illan bifur á okkur Vantrúaraktívistum. Ef ég væri trúaður sjálfur og gengi með þær hugmyndir að handleiðsla æðra afls væri nauðsynlegur partur af lífi mínu myndi ég sennilega ekkert skilja í fólki sem reyndi að hafa af mér þann draum. Miklu fremur myndi ég líta með velþóknun til allra þeirra sem iðnir væru að viðhalda þessum draumi mínum og leggja sig jafnvel í líma við að halda mér við þá dásamlegu sannfæringu.

Þessi grein birtist fyrst í Abuse Your Illusions: The Disinformation Guide To Media Mirages and Establishment Lies, ritstýrt af Russ Kick, 2003.

Í þau 19 ár sem ég predikaði fagnaðarerindið, þá var upprisa Jesú lykilatriðið í boðun minni[1]. Á hverjum páskum staðfesti ég aðvörun Páls postula: „En ef Kristur er ekki upprisinn, er trú yðar fánýt,...“[2]. Í vinsælum páskasöngleik sem ég samdi, „Ullin hans var hvít sem snjór“, er gleðileg yfirlýsing í lokaþættinum: „Syngið hósanna! Kristur er upprisinn! Sonurinn [e. the son, hljómar eins og the sun] er risinn til að skína á mig!“[3].

„Að trúa ekki á Guð er engin afsökun fyrir því að vera fullur af heift gagnvart trú eða barnalega hallur undir vísindin,“ segir Dylan Evans, prófessor í þjarkafræði við University of West England í Bristol. Evans skrifaði grein í Guardian í London, þar sem hann vísaði á bug hinu gamaldags „19. aldar“ trúleysi málsmetandi hugsuða á borð við Richard Dawkins og Jonathan Miller, en stakk í staðinn upp á nýju, nútímalegu trúleysi, sem „hefur trú í heiðri, lítur á vísindi sem gagnlegt tæki og leitar að tilgangi lífsins í listum.“

Það var í sumar að ég ákvað að skella mér til miðils. Ég hafði sterkar skoðanir á miðlum og yfirleitt neikvæðar. Ég hafði sem unglingur farið til spákonu en sá fundur gerði ekkert fyrir mig. Ég man eiginlega ekkert af þessum fundi nema það að ég var ferlega skotinn í stelpunni sem plataði mig á fundinn. Ég ákvað að eyða ekki tíma mínum í það hlusta á einhverja rugludalla og aflaði mér upplýsinga um besta miðil á Íslandi. Heimildamaður minn nefndi nokkur nöfn en í að lokum sagði hann „María Sigurðar hjá Sálarrannsóknarfélagi Suðurnesja er langbest - það er bara mjög erfitt að fá tíma hjá henni. Biðlistinn er margir mánuðir“. Við þessi tíðindi var ég alveg viss hvaða miðil ég vildi hitta.

Það hefur borið soldið á því í þjóðfélaginu að undanförnu að fólk sé að tala um sætuefnið aspartam. Umræðan hefur í flestum tilvikum verið á þá leið að það sé stórhættulegt. Til dæmis var rætt um þetta á RÚV þar sem rætt var við Harald Magnússon, osteópata, sem virðist vera í krossferð gegn þessu efni (hann hefur skrifað um þetta á netinu og var í viðtali við Blaðið 13. jan). Eftir að hafa fylgst með heilsukuklurum landsins síðustu mánuði þá tel ég vera mjög sterka fylgni milli gervivísinda eins og einmitt osteópatíu. Sumir fara meira að segja með fleipur um niðurstöður tilrauna.

Fyrir jólin er alltaf talsverð umræða um hjálparstarf og landsmenn dyggilega minntir á að það megi ekki gleyma þeim sem minna mega sín. Margir leggja sitt af mörkum til hjálparstarfs hvers konar með peningum eða sjálfboðaliðastarfi. Flestir hljóta að hafa velt því fyrir sér hvernig kraftar og fé nýtist sem best en við því er ekkert einhlítt svar þar sem tilgangur og framkvæmd starfsins er mjög mismunandi.