TRÚFÉLAGSLEIÐRÉTTING

Trúleysi er ekki útbreidd afstaða í heiminum. Trúleysingjum fer þó fjölgandi, að minnsta kosti í Evrópu. En hverjir eru það helst sem bera ekki með sér trú á nokkurn guð, veru sem er yfir náttúruna hafin? Hverjir eru það sem ýmist hafna tilvist guðs, eða láta tilvist hans liggja milli hluta? Hvað einkennir þá?

Því miður gerir sumt fólk ekki almennilega grein fyrir kostum bólusetningar. Sumir einstaklingar ganga svo langt að segja að mislingar séu ekki hættulegir. Það eru margar góðar ástæður fyrir því af hverju við búum við frekar góða heilsu núna á 21. öldinni. Vegna stórkostlega læknisfræðilegra afreka á 19. og 20. öldinni. Og þeim afrekum er ekkert að linna.

Vantrú hefur verið ásakað um ýmislegt þau ár sem félagið hefur verið starfandi. Það getur verið hvimleitt að leiðrétta þessar rangfærslur hvað eftir annað þannig að okkur langar hafa hér til taks ellefu klisjur sem hafa verið notuð gegn Vantrú (og bara á trúleysingja almennt). Þetta er alls ekki tæmandi listi og eflaust ýmislegt sem vantar. Einnig viljum við vara við að klisjurnar hafa verið einfaldaðar til muna, en það er nú bara af þeirri einföldu ástæðu að þessi rök rista grunnt.

Af ágætu tilefni fannst mér kominn tími á að uppfæra þessa tveggja ára grein. Ekki bara í ljósi þess að Karl Sigurbjörnsson biskup sagði á árinu að Þjóðkirkjan sé ekki ríkiskirkja heldur "sjálfstæð stofnun sem er undanskilin afskiptum ríkisins", heldur einnig að nú hefur dóms- og kirkjumálaraáðuneytið skipt um nafn, auk þess að umræðan um aðskilnað ríks og kirkju dettur aldrei úr tísku, þá er við hæfi að nefna 12 ástæður sem benda til þess - ólíkt því sem biskupinn sagði og heldur enn fram - að hin Íslenska evangelísk-lútherska Þjóðkirkja Íslands er svo sannarlega ríkiskirkja.

Fyrir stuttu varð ég fyrir þeirri reynslu að sjá þekktan Þjóðkirkjuprest mæta til embættisverka á allra flottustu útgáfu Benz-jeppa, splunkunýjum upp úr kassanum. Ekki er þessi prestur af ríkum ættum, maki hans starfar sem kennari. Eflaust þakkar presturinn guði fyrir bílinn – eða skyldi hann þakka íslensku þjóðinni sem borgar launin hans?

Það er nefnilega svo merkilegt að allir landsmenn, kaþólskir jafnt sem búddistar, trúaðir jafnt sem vantrúaðir – öll tökum við þátt í að greiða laun Benz-prestsins, þessi ofurlaun sem setur guðsorðasölumenn á stall með bankastjórum og verðbréfamiðlurum. En hvernig stendur á því að við almenningur skuli halda Benz-prestum þessa lands uppi?

Það var árið 2003 að ég skráði mig í nám í Guðfræðideild HÍ. Ekki það að ég hafi verið sérstaklega trúaður eða að hugur minn stefnt í prestskap, heldur þótti mér fögin sem í boði voru nokkuð spennandi. Ég hef alltaf verð svolítið heillaður af trúarbrögðum mannkyns og langaði mikið til að vita hvort það væri fótur fyrir staðhæfingum trúarbragðanna um eftirlíf, karma og hið guðlega. Til að gera langa sögu stutta þá kláraði ég námið á 2 árum með fyrstu einkunn. Þennan tíma lærði ég afskaplega mikið og sennilega hafa þessi ár mótað mig meira en ég sjálfur átti von á. Kennslan öll var fyrsta flokks og sumir kennarar mínir eru mér ógleymanlegir. Sérstaklega reyndist Bjarni Randver Sigurvinsson mér vel sem og Dr. Pétur Pétursson. Þeir hjálpuðu mér og lásu yfir B.A ritgerðina mína. Tímarnir hjá Sigríði Þorsteinsdóttur voru oft og tíðum rafmagnaðir. Ég hef stundum samband við Sigríði þegar andinn kemur yfir mig í heimsspekilegum pælingum.

Áreitni telst til óbeinnar mismununar. Hegðun sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og tengist þeim eiginleikum sem taldir eru upp í banni við mismunun (t.d. trúar- eða lífsskoðun), er skilgreind sem áreitni. Til að teljast áreitni verður tilgangur eða afleiðingar hegðunarinnar að brjóta gegn mannlegri reisn þess sem fyrir henni verður og hegðunin þarf að skapa ógnandi, óvinveitt, niðurlægjandi eða særandi andrúmsloft. Ekki skiptir máli hvort um er að ræða meðvitaða áreitni eða óviljaverk.

Ætli einhver hafi orðið fyrir áreitni vegna trúarskoðana á Íslandi? Ef þú lýsir yfir trúleysi eða vogar þér að fetta fingur út í eitthvað af forréttindum kristinna eða lög- og mannréttindabrot þeirra, svo sem trúboð í leik- og grunnskólum, geturðu sannarlega haft verra af.

Sama ár og Rushdie var ofsóttur af klerkastjórninni í Íran fyrir guðlast kom samskonar mál upp á Íslandi. Spaugstofan hafði gert góðlátlegt grín af helgihaldi ríkiskirkjunnar og olli það uppnámi innan klerkastéttar landsins. Það kom í hlut biskupsins yfir Íslandi, herra Ólafi Skúlasyni, að láta Ríkissaksóknara vita um hinn meinta glæp Spaugstofunnar. Frægar voru samræður Ríkissaksóknara þá verandi, Hallvarð Einvarðssonar, við séra Þórir Stephensen í heitumpotti, en þar voru örlög Spaugstofumanna ráðinn.

Ég get alveg skilið allt það trúfólk sem hefur illan bifur á okkur Vantrúaraktívistum. Ef ég væri trúaður sjálfur og gengi með þær hugmyndir að handleiðsla æðra afls væri nauðsynlegur partur af lífi mínu myndi ég sennilega ekkert skilja í fólki sem reyndi að hafa af mér þann draum. Miklu fremur myndi ég líta með velþóknun til allra þeirra sem iðnir væru að viðhalda þessum draumi mínum og leggja sig jafnvel í líma við að halda mér við þá dásamlegu sannfæringu.

Þessi grein birtist fyrst í Abuse Your Illusions: The Disinformation Guide To Media Mirages and Establishment Lies, ritstýrt af Russ Kick, 2003.

Í þau 19 ár sem ég predikaði fagnaðarerindið, þá var upprisa Jesú lykilatriðið í boðun minni[1]. Á hverjum páskum staðfesti ég aðvörun Páls postula: „En ef Kristur er ekki upprisinn, er trú yðar fánýt,...“[2]. Í vinsælum páskasöngleik sem ég samdi, „Ullin hans var hvít sem snjór“, er gleðileg yfirlýsing í lokaþættinum: „Syngið hósanna! Kristur er upprisinn! Sonurinn [e. the son, hljómar eins og the sun] er risinn til að skína á mig!“[3].