Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Kirkjusi­ur Ý sva­inu

A­ undanf÷rnu hefur mßtt heyra biskup Ůjˇ­kirkjunnar endurtaka Ý sÝfellu ßgŠti si­arins Ý landinu og nau­syn ■ess a­ vi­halda honum. RÝka ßherslu hefur biskup lagt ß ■a­ a­ b÷rnum sÚ kenndur si­ur aftan ˙r forn÷ld sem haldreipi nŠstu kynslˇ­ar. T÷kum gott dŠmi um slÝkan mßlflutning herra Karls Sigurbj÷rnssonar:

Vi­ byggjum ß tr˙arlegum og si­fer­islegum arfi sem hefur reynst okkur vel. Vi­ skulum tryggja ■a­ a­ grunnsto­ir okkar menningar og samfÚlagsskipanar sem ■jˇ­kirkjan hefur sta­i­ fyrir sÚu styrktar, kristinn si­ur, me­ ßherslu sÝna ß mann˙­, mannhelgi, rÚttlŠti og miskunnsemi.

Stundum er ˇm÷gulegt a­ vita hvort vi­eigandi sÚ a­ grßta e­a hlŠja a­ or­um biskups. Hva­a mannhelgi er biskupinn tala um e­a miskunn? ŮvÝ er vandsvara­. Til hvers var biskup a­ ganga i­runarg÷ngu ß KristnihßtÝ­inni ßri­ 2000? ╔g held a­ hann vilji ekkert vita af ■vÝ si­sins vegna. Klerkar blessu­u og f÷gnu­u tilkomu vo­averka meintrar mann˙­arstefnu. Gangan enda­i vÝst vi­ hyl ■ar sem einstŠ­um mŠ­rum var drekkt og b÷rnin ■eirra ger­ mˇ­urlaus. Ëvi­eigandi var f÷gnu­ur kristinna vegna kristnit÷kunnar sem ßtti sÚr sta­ ß Ůingv÷llum. ŮvÝ ■egar kristni komst ß lag­ist ni­ur stolt okkar ═slendinga sem er Al■ingi. Upphˇfst ■ß vÝga÷ld Sturlungu me­ ■eim aflei­ingum a­ ═slendingar t÷pu­u sjßlfstŠ­i sÝnu.

Hver var svo si­postuli og mann˙­armeistari hinnar EvangelÝsku Ůjˇ­kirkju? Marteinn L˙ter, h÷fundur si­bˇtarinnar, gy­ingahatari og mor­ˇ­ur si­leysingi. ═ bŠndauppreisninni 1524 sag­i hann vi­ lÚnsherrana hva­ gera skyldi vi­ bŠndur:

Skeri­ ■ß, slßtri­ og stingi­... muni­ a­ ■a­ er ekkert eins eitra­, si­spillandi og dj÷fullegt eins og uppreisnarma­ur.

Hßtt Ý hundra­ ■˙sund bŠndur voru myrtir og lag­i L˙ter alla sÝna blessun ß verkna­inn. Um konur sag­i L˙ter:

Ef ■Šr ver­a ■reyttar og jafnvel ■ˇ ■Šr deyi, ■ß skiptir ■a­ ekki mßli. Ůa­ er Ý lagi ■ˇ ■Šr deyi vi­ barnsbur­ ■vÝ ■a­ er tilgangur ■eirra.

Er ■etta fyrirmynd okkar n˙tÝmasamfÚlags? Er ■etta si­urinn Ý landinu?

Fyrstu embŠttisverk Ůjˇ­kirkjunnar og si­arins Ý landinu var a­ h÷ggva tr˙brŠ­ur sÝna svo a­ h÷fu­ skildi a­ b˙k. Mann˙­arkirkjan skipti svo herfanginu me­ einvaldinum Ý Danm÷rku, sem h˙n slefa­i utan Ý. Eftir fylgdi frekara rÚttlŠti kirkjunnar sem h˙n kalla­i Stˇradˇm. Aft÷kur, ■ar sem fˇlk var hengt, broti­, brennt og drekkt af fullkomnu miskunnarleysi. SÝ­an fylgdu ■jˇfna­ir ß landareignum og kirkjubyggingarbrjßlŠ­i hjß ÷rsnau­ri ■jˇ­ sem oft ßtti ekki til matar heldur nota­i sÝ­ustu aurana Ý sˇknarkirkjuna. Skemmtanir og dans l÷g­ust af, h˙slestur og bŠnakvak tˇk vi­. Eymdin og hungri­ glumdi Ý hverjum dal nema ■ar sem embŠttismenn kirkjunnar m÷ku­u krˇkinn.

HÚr rÝkti kvennak˙gun, alm˙ga■rŠlkun og tr˙arofstŠki sem banna­i alla a­ra tr˙ nema ■ann si­ sem Ůjˇ­kirkjan kenndi. Íllum var smala­ til kirkju e­a mßttu hljˇta verra af. HÚr rÝkti mannhatur, ˇrÚttlŠti og miskunnarleysi. HÚr lif­i ■jˇ­ Ý hlekkjum hins kristilega hugarfars.

Ůegar kom ß 19. ÷ld h÷f­u nřjar hugmyndir um velfer­ alm˙gans skoti­ rˇtum. Hugmyndir um sjßlfsßkv÷r­unarrÚtt fˇlks ˇhß­ veraldlegu valdi konunga og andlegu valdi kirkjunnar. Sumar hugmyndirnar voru mj÷g rˇttŠkar, allt frß frjßlshyggju til komm˙nisma. Ůeim var ÷llum stefnt gegn alrŠ­i kirkju og konungs. Hugmyndasmi­irnir fyrir auknu frelsi og jafnrÚtti voru ekki biskupar e­a kˇngar. Nei, ■eir h÷fnu­u si­ kirkjunnar og mannvonsku hennar. Marga er hŠgt a­ nefna sem h÷fnu­u si­inum: Voltaire, Thomas Paine, Benjamin Franklin, Abraham Lincoln, John Stuart Mill e­a Karl Marx svo nokkrir sÚu nefndir.

Ůeir sem h÷tu­ust gegn framf÷rum rÚ­ust a­ vÝsindam÷nnum, hÚldu Ý ■rŠlhaldi­ og Ý ˇrÚttlŠti mi­alda voru allir rammkristnir.

Til a­ losna undan ■essu gÝfurlega ˇrÚttlŠti sem kirkja og konungar h÷f­u skapa­ ■urfti miki­ a­ ganga ß. Aflei­ingarnar og eftirk÷stin voru ÷fgar 20. aldar, sem au­velt hef­i veri­ a­ for­ast ef aldagamallt kristilegt embŠttiskerfi­ hef­i gefi­ eftir ß fri­saman hßtt. ═ ■eim l÷ndum ■ar sem kirkja og konungur gßfu eftir ßn ofbeldis nß­ust lř­rÚttindi og si­bˇt ßn mikils ofbeldis. Ůannig nß­ist ß Vesturl÷ndum ßkve­inn mßlami­lun um a­ kirkja og konungar fengju a­ stÝga af valdastˇlum me­ fullri reisn. Eiginlega of mikilli reisn mi­a­ vi­ ˇskaplega og grimma fortÝ­ sÝna.

Ů÷kk sÚ kˇngi og kirkjunni Ý Danm÷rku a­ Ýslenska hŠkjukirkjan var­ a­ svara kalli tÝmans. H˙n bakka­i reyndar me­ fullar hendur fjßr sem h˙n rŠndi af landsm÷nnum gegnum aldirnar. Vi­ getum ■akka­ frelsi og lř­rÚttindum ■eim ofurhugum sem b÷r­ust gegn rotnu­u strangtr˙arkerfi. Ůa­ er ■vÝ hrŠ­ilegt a­ sjß biskupinn rŠna menn hugmyndafrŠ­i sem skapa­i velfer­ og aukin rÚttindi almennings og gera hana a­ sinni. Ůa­ sorglegt a­ ■urfa minna biskup ß fortÝ­ embŠtti hans ß ═slandi, sem er ˇsi­ur, ˇfrelsi og ˇrÚttlŠti. Ůess ber a­ minnast a­ kristnin fÚkk tŠkifŠri Ý 900 ßr og aflei­ingarnar voru ÷murlegar. Ůa­ er si­urinn sem vi­ viljum aldrei aftur ■urfa a­ ■ola.

Si­urinn Ý landinu heitir n˙ rÚttu nafni lř­rŠ­i og mannrÚttindi en ekki bo­or­in tÝu, stˇridˇmur nÚ fa­ir vor, ver­i ■inn vilji e­a tilkomi ■itt rÝki. ╔g er kominn me­ upp Ý kok af matrei­slu biskups ß hlutverki kirkjunnar hÚr ß landi. Ůa­ er kominn tÝmi til a­ kenna b÷rnum hva­a stˇrmenni ■or­u a­ standa upp gegn ■eirri mannfjandsamlegu kristnu samfÚlagsger­ sem hÚr rÝkti. Biskupinn vill a­ sjßlfs÷g­u a­ b÷rnin Ý skˇlanum sÚu lßtin drekka ˇlyfjan ˙r drekkingarhylnum, sleikja axir b÷­lanna, halda sig Ý hengingarreipin og ylja sÚr ß bßlk÷stunum. En ■a­ er kominn tÝmi til a­ ■essi stofnun taki ßbyrg­ ß gj÷r­um sÝnum og vi­urkenni endalaus afgl÷p sÝn. Vi­ viljum a­ b÷rnum sÚu kenndir mannasi­ir mannrÚttinda og rÚttlŠtis en ekki si­ir einvalds ß himni og ß j÷r­u.

Frelsarinn 07.04.2005
Flokka­ undir: ( KlassÝk , Si­fer­i og tr˙ )

Vi­br÷g­


Birgir Baldursson (me­limur Ý Vantr˙) - 07/04/05 00:12 #

Heyr heyr, Frelsari! Hrikalega gˇ­ grein. Hef­ir­u skrifa­ hana fyrir 300 ßrum hef­ir­u veri­ brenndur samdŠgurs.

Ůessi endalausu hef­ar÷k biskups eru engin r÷k. Hef­agŠlur eru afturhald og afturhald er st÷­nun. Ëge­slegt hvernig ■essi vi­bjˇ­sstofnun hefur komist upp me­ alla sÝna k˙gun, limlestingar og dau­a gegnunm aldirnar. Hver sß sem Ý dag starfar fyrir hana Štti a­ skammast sÝn.


Karl Birkir - 07/04/05 00:31 #

Gˇ­ grein.

En mig langa­i til a­ forvitnast, hvar finni­ ■i­ allar ■essar tilvitnanir Ý hann L˙ther?

Takk fyrir. :)


frelsarinn@vantru.net (me­limur Ý Vantr˙) - 07/04/05 00:40 #

Ůessar ■ř­ingar eru frß Sigur­i Hˇlm ß skodun.is.

Ůa­ eru til fj÷ldinn allur af greinum um L˙ter ß netinu.


G2 (me­limur Ý Vantr˙) - 07/04/05 09:39 #

Afbrag­s grein, or­ Ý tÝma t÷lu­.

Prelßtar Ůjˇfkirkjunnar t÷nnlast sÝfellt ß hversu brß­nau­synlegt ■a­ sÚ a­ styrkja si­inn Ý landinu og heldur auka "frŠ­sluna" frekar en hitt. Jafnframt er samtÝmanum fundi­ allt til forßttu. Hvernig mß ■a­ ■ß vera a­ meira af kristindˇmi, sem sannarlega hefur tr÷llri­i­ samfÚlaginu n˙ og um aldir, sÚ til ■ess fallinn a­ bŠta ßstandi­?? ╔g sÚ ekki betur en e­lilegt sÚ a­ ßlykta a­ kirkjunni hafi mistekist hrapalega og sÚ Ý raun rˇt vandans, en ß engann hßtt lausn ■ar ß.


Geiri - 07/04/05 13:18 #

Lofa­ur sÚ Frelsarinn :-) Svona a­ ÷llu grÝni slepptu frßbŠr grein og ■a­ vŠri virkilega gaman a­ sjß vi­br÷g­ e­a svargrein frß biskupi vi­ ■essari s÷gulega, sorglegu, samantekt Frelsarans. Bk Geiri


Kßri Svan Rafnsson (me­limur Ý Vantr˙) - 07/04/05 18:07 #

Hrˇs og aftur hrˇs. Ůetta er me­al ■eirra bestu greina sem Úg hef lesi­. Minnir mig ß skarpleika NÝels Dungals og or­hnittni hans Ý bˇkinni Blekking og Ůekking.


١r­ur Sveinsson - 07/04/05 18:29 #

═ ■essari mj÷g svo kjarnyrtu grein er viki­ a­ KristnihßtÝ­inni ßri­ 2000 og ■vÝ a­ hÚr rÝkti ekkert tr˙frelsi; allir ur­u a­ a­hyllast hinn kristna si­.

Ůa­ er au­vita­ vegna ■ess a­ Ý kristnit÷kunni ßri­ 1000 fˇlst afnßm tr˙frelsis. Fyrir kristnit÷kuna mßtti fˇlk sem sÚ a­hyllast ■ß tr˙ sem ■a­ vildi en var­ eftir hana a­ taka kristni en sŠta refsingu ella.

Er ■a­ ekki alveg einstaklega athyglisvert a­ fyrir ÷rfßum ßrum hafi menn sÚ­ sÚrstaka ßstŠ­u til a­ halda rßndřra hßtÝ­ ß kostna­ fˇlksins Ý landinu til a­ fagna 1000 ßra afmŠli afnßms grundvallarmannrÚttinda ß ═slandi ľ jß, sjßlfs tr˙frelsisins?

╔g er b˙inn a­ vera a­ klˇra mÚr Ý h÷f­inu ˙t af ■essu alveg sÝ­an byrja­ var a­ undirb˙a ■essa tr˙helsishßtÝ­.


Aiwaz (me­limur Ý Vantr˙) - 07/04/05 20:14 #

Brilljant.

B÷rnunum vŠri betur kenndur sannleikurinn sem er sß a­ kirkjan hefur alltaf veri­ dregin "kicking and screaming" til allra framfara af "mann˙­, mannhelgi og rÚttlŠti" annarra svo sem h˙manÝskra heimspekinga e­a stjˇrnmßlahreyfinga og uppg÷tvana vÝsindanna.

Si­urinn Ý landinu. Ůa­ var ■ß.

93


┴g˙st - 07/04/05 21:39 #

Vel skrifu­ grein sem lřsir svo vel afskrŠmingunni. ┴kaflega merkilegt hvernig hŠgt er a­ faguryr­a b÷l mannsins. Ůa­ er a­ sorglegt a­ kirkjan sem ßtti (or­um samkvŠmt) a­ standa fyrir g÷fugar hugsjˇnir, var bendlu­ vi­ dj÷fulskap.

═ f÷grum hugsjˇnum duga ekki yfirlřsingarnar einar. A­ vita hva­ skyldan bÝ­ur og vera tilb˙inn a­ sinna kallinu er ■a­ eina sem dugir og gildir ■ar einu hvort um er a­ rŠ­a hßleita lÝfsko­un klerksins e­a rÝkisbubbans. Hi­ fors÷gulega vandamßl, sem kemur svo vel fram Ý greininni, stafar af ■vÝ a­ lei­togum hefur veri­ tamt a­ maka frekar sinn eigin krˇk fremur en ■jˇna g÷fugum hugsjˇnum. Ůeim er ■a­ of tamt a­ vera falsmyndir ■ess sem ■eir ■ykjast standa fyrir. Ůa­ hefur gert ■ß a­ glŠpam÷nnum og lygurum og vanhelga­ ■a­ sem ■eir ■ˇttust standa fyrir.


ORK - 10/04/05 20:09 #

Amen, testify brother Svo a­ Úg vitni Ý Simpsons Annars er ■etta mj÷g gˇ­ grein og mŠtti svona r÷kstu­ningur sjßst ß ß fleirri st÷­um en bara ß vantr˙


Birgir Baldursson (me­limur Ý Vantr˙) - 11/04/05 14:15 #

═ f÷grum hugsjˇnum duga ekki yfirlřsingarnar einar.

Einmitt, ■a­ ■arf a­ vera sjßlfsgagnrřni og r÷kstu­ningur fyrir hendi lÝka.

Mikka-vefnum mÝnum birtist nřlega ■essi fyrirs÷gn frß kirkjan.is: ?LÝkami Krists, lÝfsins brau­? Spurningarmerkin voru au­vita­ gŠsalappir sem Mikkivefur haf­i ekki rß­i­ vi­ a­ birta rÚtt, en ■etta kalla­i fram hjß mÚr ■ß hugsun a­ aldrei spyrja ■essir s÷fnu­ir sig hvort fullyr­ingar ■eirra sÚu ÷rugglega rÚttar. Ůa­ er ■eim einhvern vegi­ sjßlfgefi­.

En Ý sta­inn spyr Úg a­ ■vÝ sem ■eir Šttu a­ spyrja sig sjßlfa: LÝkami Krists, lÝfsins brau­? Og au­sveip safna­arb÷rnin spyr Úg: Ůurfi­ ■i­ virkilega ß ■essari vitleysu a­ halda?


١r­ur Sveinsson - 20/04/05 16:07 #

Ef til vill er vi­ hŠfi a­ rifja hÚr upp ■essi or­ Megasar:

■vÝ ef einhver er til sem ßbyggilega er helga­ur ■ß er ■a­ L˙ther ľ grillspjˇti andskotans

Loka­ hefur veri­ fyrir athugasemdir vi­ ■essa fŠrslu. Vi­ bendum ß spjalli­ ef ■i­ vilji­ halda umrŠ­um ßfram.