Allar fęrslur Allir flokkar Sos Um félagiš Śrskrįning Lógó Spjallid@Vantru Póstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Vandamįl krśttgušfręšinnar

Mynd af kettlingi

Ķ skrifum presta rķkiskirkjunnar birtist oft sś skošun aš gušinn žeirra sé algert krśtt[1]. Žessi guš elskar alla menn jafn óendanlega mikiš og honum dytti aldrei ķ hug aš meiša nokkurn mann. Honum er meira aš segja svo illa viš žjįningar fólks aš hann er sķgrįtandi. Žaš er mjög undarlegt aš prestar Žjóškirkjunnar skuli boša tilvist svona gušs.

Jahve er ekki krśtt ķ Gamla testamentinu

Jahve, guš Gamla testamentisins, er ekki krśttguš. Hann drekkir öllum heiminum, eyšir heilu borgunum og fyrirskipar žjóšarmorš. Hann hefur ekkert viš ofbeldi aš athuga og žaš žarf aš snśa ansi mikiš śt śr oršinu “elska” ef mašur vill halda žvķ fram aš hann elski allt fólkiš sem hann drap beinlķnis eša fyrirskipaši aš skyldi tekiš af lķfi grimmilega.

Prestarnir geta aušvitaš sagt aš Gamla testamentiš boši kolranga mynd af guši. Aušvitaš glešst mašur yfir žvķ aš žeir vilji ekki trśa į Jahve, en žaš dugar ekki bara aš afneita Gamla testamentinu žvķ Nżja testamentiš bošar aš žetta sé sami gušinn. Sem dęmi mį benda į žennan texta śr Nżja testamentinu žar sem höfundurinn eignar gušinum sķnum alls konar illvirki Jahve:

Ég vil minna yšur į, žótt žér nś einu sinni vitiš žaš allt, aš Drottinn frelsaši lżšinn śr Egyptalandi, en tortķmdi samt sķšar žeim, sem ekki trśšu. Og englana, sem ekki gęttu tignar sinnar, heldur yfirgįfu eigin bśstaš, hefur hann ķ myrkri geymt ķ ęvarandi fjötrum til dóms hins mikla dags.Eins og Sódóma og Gómorra og borgirnar umhverfis žęr, sem drżgt höfšu saurlifnaš į lķkan hįtt og žeir og stundušu óleyfilegar lystisemdir, žęr liggja fyrir sem dęmi, lķšandi hegningu eilķfs elds. (Jśd 5-7)

Žannig aš ef žaš į aš afneita Jahve, žį žarf aš afneita Gamla og Nżja testamentinu.

Guš Nżja testamentisins er ekki krśtt

Guš Nżja testamentisins er heldur ekki krśttguš. Eins og Jahve žį drepur hann enn fólk[2] sem honum lķkar ekki viš, en auk žess hefur hann tekiš upp ašra ókrśttlega siši.

Ķ Gamla testinu var ekki talaš um grimmilegar refsingar viš heimsendi. Žaš er gert ķ Nżja testamentinu. Pįll postuli segir aš guš muni gjalda fólki meš “reiši og óvild” (Róm 2:7) og segir kristnu fólki aš žaš eigi ekki aš hefna sķn af žvķ aš žaš eigi aš “lofa hinni refsandi reiši Gušs aš komast aš, žvķ aš ritaš er: “Mķn er hefndin, ég mun endurgjalda ,segir Drottinn” (12:19).

Sama bošskap er aš finna hjį öšrum höfundum Nżja testamentisins. Sķšara Pétursbréfiš talar um “žann dag, er ógušlegir menn munu dęmdir verša og tortķmast.” (3:7), Hebreabréfiš um “óttalega biš eftir dómi og grimmilegur eldur, sem eyša mun andstęšingum gušs” (10:27), og žessa ókrśttlegu lżsingu er aš finna ķ sķšara Žessalonķkubréfi:

[Jesśs] kemur ķ logandi eldi og lętur hegningu koma yfir žį, sem žekkja ekki Guš, og yfir žį, sem hlżša ekki fagnašarerindinu um Drottin vorn Jesś. Žeir munu sęta hegningu, eilķfri glötun, fjarri augliti Drottins og fjarri dżrš hans og mętti,... (1:8-9)

Žetta er ekki guš sem finnst hręšilegt aš beita ofbeldi og elskar alla menn śt ķ eitt. Prestar geta aušvitaš lķka afskrifaš Nżja testamentiš, eins og žeir afskrifa žaš Gamla. Žeir geta sagst trśa į Jesś en ekki Nżja testamentiš.

Jesś var ekki krśtt

Žetta svar dugar ekki žvķ Jesśs gušspjallanna talar lķka um heimsendi og helvķti, og ef eitthvaš, žį talar hann meira um žaš en Pįll. Er virkilega hęgt aš samręma žessar lżsingar Jesś į heimsendi viš krśttguš?

Eins og illgresinu er safnaš og brennt ķ eldi, žannig veršur viš endi veraldar. Mannssonurinn mun senda engla sķna, og žeir munu safna śr rķki hans öllum, sem hneykslunum valda og ranglęti fremja,og kasta žeim ķ eldsofninn. Žar veršur grįtur og gnķstran tanna. (Mt 13:40-42)

Svo mun verša, žegar veröld endar: Englarnir munu fara til, skilja vonda menn frį réttlįtum og kasta žeim ķ eldsofninn. Žar veršur grįtur og gnķstran tanna. (Mt 13:49-50)

Svipašan bošskap er aš finna ķ mörgum, ef ekki flestum, af dęmisögum Jesś. Hann lķkir refsingu gušs į dómsdegi viš konung sem lętur pynta mann sem skuldar honum pening, viš žręlaeiganda sem ber žręl sinn og viš konung sem lętur drepa fólk sem vildi hann ekki sem konung.

Sį guš sem Jesś gušspjallanna bošar er guš sem ętlaši aš koma innan skamms til žess aš henda fólki ķ eilķfan eld ķ eldsofni. Sį guš er klįrlega til ķ aš beita fólki ofbeldi og ég į erfitt meš aš sjį hvenig žaš samręmist elsku aš henda fólki ķ eldsofn.

Prestar geta sagt aš gušspjöllin séu ranglega aš eigna Jesś allt tališ um heimsendi og helvķti. Žaš getur vel veriš rétt, en ef gušspjöllin eru svona óįreišanleg, žį getum viš gefist upp į žvķ aš reyna aš komast aš nokkrum sköpušum hlut um bošskap Jesś.

Guš jįtninganna er ekki krśtt

Žegar prestar eru vķgšir žį heita žeir žvķ aš bošun žeirra muni verša ķ samręmi viš jįtningar kirkjunnar [3]. Ķ jįtningunum er talaš um helvķti og heimsendi.

Ķ Ažanķusarjįtningunni er sagt aš sumt fólk muni enda ķ “eilķfum eldi” # og ķ höfušjįtningu Žjóškirkjunnar er žessa efnisgrein aš finna:

Kristur mun birtast viš endi heims til aš dęma og mun hann uppvekja alla dauša. Gušhręddum mönnum og śtvöldum mun hann gefa eilķft lķf og eilķfan fögnuš. Gušlausa menn og djöflana mun hann fordęma, aš žeir kveljist eilķflega.#

Til žess aš vera samkvęmir sjįlfum sér žurfa rķkiskirkjuprestar sem boša krśttguš žvķ lķka aš brjóta vķgsluheiti sitt og afneita jįtningum kirkjunnar sinnar.

Guš nįttśrunnar er ekki krśtt

Ef prestarnir eru aš segja satt ķ hvert einasta skipti sem žeir fara meš postullegu trśarjįtninguna (žar er talaš um “guš, föšur almįttugan, skapara himins og jaršar”), žį ęttu žeir aš hętta aš boša aš gušinn žeirra sé krśtt, af žvķ aš hann vęri žaš augljóslega ekki.

Ef almįttugur guš skapaši alheiminn žį skapaši hann alla žį sżkla sem hafa kvališ og drepiš mannkyniš frį upphafi. Malarķusnżkjudżriš sem drepur įrlega milljón manns, ašallega börn, og bólusóttarveiran sem drap hunduršir milljónir į 20. öldinni eru žį bęši sköpun gušs. Gušinn žeirra įkvaš žį lķka aš skapa heim meš jaršskjįlftum, flóšbylgjum, eldgosum og skżstrókum.

Guš sem skapaši sżkla og nįttśruhamfarir er augljóslega ekki į nokkurn hįtt illa viš ofbeldi og elskar ekki óendanlega mikiš fólkiš sem hśn kvelur og drepur meš žessum sköpunum sķnum.

Skuggahliš krśttgušfręšinnar

Loks er žessi guš oft beinlķnis óhugnalegur. Hann er kannski ekki jafn óhugnalegur og guš sem hendir fólk ķ eldsofn eša drekkir heiminum, en žegar prestar reyna aš samręma krśttgušinn sinn viš žaš sem ég hef bent į ķ žessari grein, žį veršur nišurstašan oft enn óhugnalegri guš.

Eitt dęmi um slķkt er žegar prestarnir reyna aš samręma krśttgušinn og grimmdarverk Jahve ķ Gamla testamentinu. Žannig talar rķkiskirkjupresturinn Gunnar Jóhannesson um aš Nóflóšiš og gereyšing Sódómu og Gómorru hafi veriš gerš “meš kęrleikann aš vopni og leišarljósi”#. Annar rķkiskirkjuprestur, Bjarni Karlsson, segir aš guš geri žaš “glappaskot ķ įstarangist sinni yfir sundrungu mannanna aš hśn drekkir öllu lķfi ķ flóši,...”# .

Annaš dęmi um slķkt er žegar prestarnir reyna aš samręma krśttgušinn sinn viš grimmdarverk nįttśrunnar. Rķkiskirkjupresturinn Siguršur Įrni Žóršarson talar um aš gušinn hans “skelfist meš hlaupandi fólki į ströndinni, lķšur žegar žaš sogast nišur eins og kaffikorgur ķ flóšasvelgjum, grętur yfir börnum og fulloršnum sem kremjast og drukkna og kallar į hjįlp meš žeim sem ępa.”# Žaš er eitthvaš mjög óhugnalegt viš guš sem grętur yfir barni sem kremst og drukknar ķ flóšbylgju (sem gušinn įkvaš jś aš vęri hluti af nįttśrunni) og gerir ekki neitt ķ žvķ.

Endalok krśttgušsins

Ef prestarnir sem boša krśttguš vilja vera samkvęmir sjįlfum sér, žį žurfa žeir žvķ aš afneita Gamla testamentinu, Nżja testamentinu, Jesś, jįtningum kirkjunnar (og brjóta žar meš vķgsluheiti sitt) og loks žvķ aš guš sé almįttugur skapara heimsins.

Ef žiš viljiš ekki gera žaš, kęru prestar, vinsamlegast hęttiši žį aš boša tilvist krśttgušs.


[1] Hér eru nokkur dęmi:

“Guš elskar alla jafnt, elskar alla sköpun sķna og öll börn sķn, hvernig sem žau eru, lifa eša hugsa.”#

“Guš elskar okkur og hefur alltaf gert og mun aldrei hętta žvķ.”#

“Og žaš sem er nęstum meira óžolandi en aš ég njóti nįšar og elsku Gušs, er sś stašreynd aš allt mannkyn er lķka elskaš skilyršislaust af Guši.”#

“Guš skelfist meš hlaupandi fólki į ströndinni, lķšur žegar žaš sogast nišur eins og kaffikorgur ķ flóšasvelgjum, grętur yfir börnum og fulloršnum sem kremjast og drukkna og kallar į hjįlp meš žeim sem ępa.”#

“Manneskjan, hvar sem hśn er fędd, hver sem litarhįttur hennar er, stjórnmįlaleg eša trśarleg afstaša hennar er, er gerš ķ Gušs mynd, Guš elskar hana og Jesś hvetur hana til samfylgdar viš sig ķ uppbyggingu į samfélagi jafnręšis og samstöšu.”#

“Guš er góšur og Hann fer ekki ķ manngreinarįlit. Guš elskar alla jafnt og elskar žig ķ žeim ašstęšum sem žś ert stödd/staddur.”#

[2] Ķ Postulasögunni drepur guš hjón fyrir aš reyna aš skjóta undan kirkjuskatti (P 5:1-10) og engill gušs drap annan mann af žvķ aš hann “gaf ekki guši dżršina.” (P 12:21-23).

[3] "Nś brżni ég alvarlega fyrir žér: aš prédika Gušs orš greint og ómengaš, eins og žaš er aš finna ķ hinum spįmannlegu og postullegu ritum og samkvęmt vitnisburši vorrar evagelķsk-lśthersku kirkju ķ jįtningum hennar." Handbók ķslensku kirkjunnar. 1981. bls 188-189

Mynd fengin hjį meliha tunckanat

Hjalti Rśnar Ómarsson 27.08.2013
Flokkaš undir: ( Kristindómurinn )

Višbrögš


Jón Valur Jensson - 28/08/13 23:07 #

Sentķmentalismi hefur gripiš um sig ķ Žjóškirkjunni.

Žannig fer stundum, žegar menn tżna grunninum aš traustri kenningu kirkjunnar og reyna aš fylla upp ķ innantóma myndina meš eigin viškvęmni og vęlugangi.

Kristur bošar allt annaš en allsherjarmildi viš alla. Lesiš bara 25. kafla Mattheusargušspjalls, vs. 31-46, eša Lśk.17.29-30.

Sentķmentalistarnir geta ómögulega samžykkt dóm Gušs, eins og hann birtist ķ oršum Jesś og vķša ķ Nżja testamentinu.

En žaš er talsveršur sentķmentalisti ķ žér sjįlfum, Hjalti minn Rśnar, ekki satt?


Hjalti Rśnar (mešlimur ķ Vantrś) - 29/08/13 10:41 #

En žaš er talsveršur sentķmentalisti ķ žér sjįlfum, Hjalti minn Rśnar, ekki satt?

Nei, bara "köld rökhyggja". :l


Jón Valur Jensson - 29/08/13 11:43 #

Jį, žś vilt meina žaš! :)

En į annarri vefslóš hér (Flóšbylgja) hef ég svaraš żmsu af rökum žķnum um naušsyn žess, aš Guš grķpi alltaf inn ķ meš kraftaverkum, ef hann eigi aš geta talizt góšur. Gęttu žess, aš gęzka hans birtist lķka ķ žvķ aš gefa okkur skynsemi til aš bęta heiminn – t.d. meš lęknisfręšinni, en žaš hefši veriš óvinnandi vegur, ef lögmįl orsaka og afleišinga hefši veriš tekiš sķfelldlega śr sambandi til aš koma ķ veg fyrir ešlilegar afleišingar ótalmargs sem aš öllu ešlilegu myndi enda ķ stórslysi eša dauša.

Žiš hér ętlizt ķ raun til žess (af žeim, sem trśa į kęrleiksfullan, almįttugan Guš), aš Guši sjįi til žess, aš enginn drepist śr elli eša sjśkdómum. Įttaršu žig į žeirri heimsmynd, sem af žvķ myndi leiša? Hver ętti aš gefa öllum žeim fjölda mat? Guš meš endalausum kraftaverkum? Og alltaf yrši Hjalti Rśnar meira og meira hissa, en fengi aldrei skilning į neinu. :)


Hjalti Rśnar (mešlimur ķ Vantrś) - 29/08/13 11:58 #

Jón Valur, ef žś vilt halda įfram aš umręšunum viš "Flóšbylgju", žį skaltu gera žaš žar, frekar en aš svara žvķ hér. :l


Jón Valur Jensson - 29/08/13 18:51 #

Allt ķ lagi meš žaš, en žś ert nś einu sinni meš einn kafla hér sem nefnist Guš nįttśrunnar er ekki krśtt, žar sem žś segir m.a.: "Gušinn žeirra įkvaš žį lķka aš skapa heim meš jaršskjįlftum, flóšbylgjum, eldgosum og skżstrókum."

Žš vęri annars fróšlegt aš sjį, hvaš nįttśruvķsindamenn segšu um žį hugmynd žķna, jörš, sem snżst og er meš vindakerfi og misheitar įrstķšir og orsakalögmįliš almennt ķ sambandi, gęti veriš fellibylja- og fljóšbylgju-laus. Fleira mętti bęta hér viš, en žetta nęgir.


Hjalti Rśnar (mešlimur ķ Vantrś) - 30/08/13 11:01 #

Jón Valur, žeir segšu lķklega aš žaš hefši veriš lķtiš mįl fyrir almįttugan guš aš skapa jörš įn nįttśruhamfara.


Jón Valur Jensson - 31/08/13 01:50 #

Jį, vera mį, aš einhverjir žeirra segšu žaš, en žeir yršu lķklega fljótir aš bęta viš, aš samhliša fullri virkni lögmįls orsaka og afleišinga hefši žetta almętti Gušs ekki nįš aš koma ķ veg fyrir nįttśruhamfarir į jöršinni, sér ķ lagi ef hśn vęri meš žann reglubundna snśning sinn, vindakerfi og misheitar įrstķšir, sem ég drap į hér ofar.


Sigurjon - 31/08/13 13:41 #

Žetta er undarleg hundalógķk ķ žér, Jón Valur. Guš sem er almįttugur hlżtur aš hafa getaš fundiš upp öšruvķsi orsakalögmįl, einhver sem ekki fela ķ sér nįttśruhamfarir.


Hjalti Rśnar (mešlimur ķ Vantrś) - 31/08/13 14:11 #

Sigurjón, almįttugur guš getur bara ekki bśiš til staš handa okkur įn nįttśruhamfara....žaš er of erfitt!


Valgaršur Gušjónsson (mešlimur ķ Vantrś) - 31/08/13 23:07 #

Jį, er žetta ekki tķmamóta jįtning?

Gušinn er hįšur og takmarkašur af einhverjum nįttśrulögmįlum.. sem žį einhver annar hefur "skapaš" - eša hafa bara alls ekkert veriš "sköpuš" - og žį getur gušinn ekki mögulega veriš skapari heimsins.

Ég hélt aš ég ętti ekki eftir aš verša sammįla JVJ um svona grundvallaratriši, žeas. aš gušinn hans hafi ekki skapa veröldina.

En gott aš bśiš er aš afgreiša amk. eitt įgreiningsatriši...

Lokaš hefur veriš fyrir athugasemdir viš žessa fęrslu. Viš bendum į spjalliš ef žiš viljiš halda umręšum įfram.