Allar fęrslur Allir flokkar Sos Um félagiš Śrskrįning Lógó Spjallid@Vantru Póstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Leyfum ekki frekjum aš ręna jólunum

Mynd af jólaskrauti

Hin įrvissa sķbylja um mannréttindasinnušu vinstrimennina, sem vilja ręna börnin jólunum, er oršin fastur lišur ķ jólaundirbśningi landsmanna.

Į sama tķma og hįvęrar raddir heyrast um aš žaš eigi aš boša börnum kristni, keppast prestarnir viš aš afneita vķgsluheiti sķnu um aš boša trśna, segjandi aš žaš fari engin innręting fram. Hjalti Hugason męlti t.d. gegn innrętingu ķ śtvarpsžętti um daginn og sagši hana ekki vera žaš sama og trśboš. En hvaš er žaš annaš en innręting aš tala žannig viš börn um guš og Jesś, aš gengiš sé śt frį žvķ aš žeir séu til?

Kirkjuheimsóknir skóla skaša

Ef viš ętlum aš hafa trśfrelsi žżšir žaš aš skólar mismuni ekki börnum eftir trśarskošunum og haldi ekki trśarskošunum aš žeim. Žaš afsakar ekkert aš žaš hafi lengi veriš gert, žess meiri įstęša er žį til aš hętta žvķ. En žaš er pķnlegt žegar fulloršiš fólk skilur ekki muninn į trśboši og fręšslu um trś. Jafnvel prestar eša kristnir kennarar, sem lįta eigin sannfęringu žvęlast fyrir sér og žykjast eiga erfitt meš aš greina į milli. Hvernig mundi kristiš fólk kenna börnum um bśddisma? Žaš er sś nįlgun sem heitir „fręšsla“.

Oft er spurt hvort einhver hafi skašast. Lįtum bošskap og sakaskrį kirkjunnar liggja milli hluta aš sinni, en höldum okkur viš kirkjuferšir. Börn sem eru tekin śt śr hópnum verša śtsett fyrir strķšni. Fréttir greindu frį žvķ um daginn aš strįkur einn vildi ekki fara ķ kirkju, žvķ hann trśši ekki į guš. Eftir kirkjuferšina hęddust önnur börn aš honum. „Trśiršu kannski heldur ekki į pabba žinn? Žetta er eins!“ hlógu žau, nżbśin aš meštaka fagnašarerindiš.

Kirkjuheimsóknir skaša ekki bara meš žvķ aš żta undir strķšni. Žęr stušla lķka aš vanžekkingu. Hvašan fęr fólk annars žį hugmynd aš jólin séu „fęšingarhįtķš frelsarans“?

Kristinfręšikennsla er léleg!

Žaš er įfellisdómur yfir kirkjunni og yfir skólayfirvöldum, aš stór hluti žjóšarinnar viršist halda aš jólin séu eign kristinna. Žaš eru žau ekki. Jól hafa veriš haldin um vetrarsólstöšur frį žvķ ķ grįrri forneskju, um allan noršurhluta jaršar, til aš fagna žvķ aš daginn taki aš lengja. Fólk sem heldur aš jólin séu ašallega afmęli jesśbarnsins, er vitni um alvarlegan brest ķ fręšslustarfi langt aftur ķ tķmann. Vitni um aš žaš sé ekki heišarleg fręšsla sem fer fram ķ kirkjunum, heldur endurtekning į lygasögu — sem presturinn veit aš er ekki sönn.

Oršiš „jól“ er heišiš. Jólagjafir eru heišinn sišur. Žaš er jólasteikin lķka. Jólatréš lķka. Grżla og jólasveinarnir eru heišin. Tķmasetningin er heišin. Žessi rammheišna hįtķš veršur ekki kristin viš aš einhverju jesśbarni sé skellt ofan į allt saman.

Žessi vanžekking, sem fulloršiš fólk opinberar įrlega, undirstrikar žörfina fyrir aš byrja aš kenna almennilega um kristna trś og önnur trśarbrögš. Hętta aš boša meš skröki og byrja aš kenna sannleikann. Hvaš óttast menn? Hefur stašgóš žekking į trśarbrögšum einhvern tķmann skašaš einhvern?

Frošan į žessum öldufaldi er ekki einsleit, žar kemur saman fólk sem ķ einlęgni sér ekki įstęšu til aš leyfa hér önnur trśarbrögš en kristni, fólk sem heldur aš menningu žjóšarinnar sé ógnaš eša žaš eigi aš ręna börnin jólunum, og engisprettufaraldur lukkuriddara sem vilja nį sér ķ aušvelt fylgi fyrir nęstu kosningar eša tryggja eigin afkomu.

Hįvęri minnihlutinn og kristna žjóšin

Įsmundur Frišriksson žingmašur er stušningsmašur kristnibošs ķ grunnskólum. Ķ śtvarpi nżlega margsagšist hann tilheyra „hógvęrum, algjörum meirihluta“ en kallaši andstęšinga kristnibošs „hįvęran minnihluta“. Žaš mį fyrirgefa karlinum fyrir aš halda aš hann sé ķ meirihluta, en žaš setur aš manni stugg yfir hvernig honum finnst ešlilegt aš fara meš minnihlutahópa: žeir megi nįšarsamlegast vera til, bara ef žeir lęšast meš veggjum og sętta sig viš aš vera annars flokks. Žetta er trśfrelsi Įsmundar, aš meirihlutinn kśgi minnihlutan.

En hver er ķ minnihluta? Meirihluti žjóšarinnar er vissulega fęddur inn ķ rķkiskirkjuna og hefur jįtaš kennisetningar hennar meš munninum ķ fermingu. Žegar er bśiš aš landa fermingargjöfunum hętta flestir aš hirša um „leištoga lķfs sķns“. Meirihlutinn trśir ekki žvķ sem er ķ trśarjįtningunni. Meirihluti žjóšarinnar er hlynntur ašskilnaši rķkis og kirkju. Žetta er hvort tveggja skv. skošanakönnunum. Žį eru ótaldir allir žeir sem hafa allskonar hjįtrś sem samrżmist ekki kristni. Eins og į jólasveina. Žetta mundi Įsmundur vita og skilja ef hann kęrši sig um žaš.

Kjartan Magnśsson, borgarfulltrśi Sjįlfstęšisflokks, sagši nżlega aš kirkjuferšir hefšu „ekki veriš neitt vandamįl“ — fyrr en vinstriflokkarnir komust til valda ķ borginni! Žaš var ekkert vandamįl ķ hans augum fyrr en byrjaš var aš stugga viš forréttindum kirkjunnar! Ef žiš viljiš ekki aš vinstrimenn ręni börnin jólunum, kjósiš žį Sjįlfstęšisflokkinn og Kjartan Magnśsson, vörš kristinna gilda!

Sigurvin og Sunna Dóra ęskulżšsprestar skrifušu um daginn aš trśfrelsi vęri grundvöllur fjölmenningarsamfélags og aš žaš žyrfti aš leyfa innflytjendum aš iška sķna trś ķ friši. Žaš er rétt svo langt sem žaš nęr, aš innflytjendur eiga aš hafa fullt trśfrelsi, en ekki žarf mikiš ķmyndunarafl til aš segja nęst aš innflytjendur trufli „kristnibošiš okkar“.

Jón Siguršsson framsóknarmašur bloggaši lķka um mįliš um daginn, žóttist vita allt um hvaš fęri fram ķ žessum kirkjuferšum, og nįši nżjum botni ķ umręšunni. Hjį honum er žaš oršiš žjóšerniš sem er veriš aš blóta. Žetta er tilbrigši viš „fjölmenningu til aš sżna innflytjendum umburšarlyndi“.

Stöldrum hér viš: Žeir alķslensku Ķslendingar (les: hreinir arķar) sem standa utan kristinna trśfélaga eru miklu fleiri en innflytjendur sem standa utan kristinna trśfélaga. Žaš erum viš, sem höfum flykkst śt śr kirkjunni af sķvaxandi žunga undanfarna įratugi. Žaš erum viš, sem erum žyngsta lóšiš ķ barįttunni fyrir trśfrelsi. Žaš erum viš, žjóšin.

Žaš er ķmyndun aš kalla žjóšina kristna. Ekki af žvķ aš žaš séu fluttir mśhamešstrśarmenn eša bśddistar til landsins — heldur af žvķ aš viš sem fyrir vorum, erum flest blendin ķ trśnni og ekkert sérstaklega kristin. Žótt žaš vęri ekki einn einasti innflytjandi ķ landinu, žį ęttum viš samt aš hafa trśfrelsi.

(Ef fólk vill afnema trśfrelsi ķ landinu, žį getum viš svosem rętt žaš. En sś atlaga beinist gegn réttindum allra landsmanna, lķka žeim kristnu. Muniš žaš nęst žegar į aš spyrša kristniboš saman viš śtlendingaandśš.)

Hafiš bara ykkar trśboš — fyrir ykkur sjįlf

Žaš viršist oft fara fyrir ofan garš og nešan aš kristnir menn hafa bęši sama rétt og ašrir til aš iška trś sķna į Ķslandi, og lķka mun betri ašstöšu til žess: nokkur hundruš hśs um allt land, fjölda manns ķ vinnu og margfaldan žann fjölda af sjįlfbošališum. Hvernig dettur nokkrum ķ hug aš kristni eigi undir högg aš sękja į Ķslandi? Ķ alvöru talaš!

Žaš hefur aldrei neinn stungiš upp į žvķ aš banna foreldrum aš kenna börnum sķnum kristna trś, heima eša meš žvķ aš fara meš žau ķ sunnudagaskóla (ef žeir eru ennžį haldnir eftir aš sjónvarpiš byrjaši aš sżna teiknimyndir į sunnudögum). Žangaš geta žeir žį fariš meš börnin sķn, allir žessir foreldrar sem eru svona spenntir fyrir kristinni innrętingu, eins oft og žeir vilja. Og nenna. Og enginn mun blanda sér ķ žaš. En ef žiš krefjist žess aš mķn börn fari žangaš, žį er mér aš męta.

Ég hef heldur aldrei heyrt neinn tala um aš banna jólahald eša oršiš „jól“, nema žį tękifęriskristna hęgrimenn, sem segja aš fólk eigi aš kjósa žį žvķ žetta vilji vinstrimenn og bannsettir mannréttindasinnarnir.

Śtśrsnśningurinn, endurtekningarnar og blinda į mótrök sżna glöggt aš žessari umręšu stjórna žjóšfélagsöfl sem hafa meiri įhuga į hagsmunum heldur en sannleikanum. Alvöru hagsmunum eins og launum fyrir presta eša atkvęšum fyrir kristilega ķhaldiš, og ķmyndušum hagsmunum eins og aš standa vörš um ķmynduš gildi sem ķmyndašar ógnir stešja aš. Tękifęrissinnarnir velja mįlstaš eftir žvķ hvernig fylgiš blęs og žvķ mun sami söngur endurtakast nęsta vetur, fylla blöšin og kommentakerfin. Krossförunum er alveg sama um leišréttingar eša gild mótrök; lygar, hręsni og viljandi skilningsleysi eru ekki fyrir nešan viršingu žeirra žvķ fyrir žeim er mįlstašurinn svo heilagur aš flest mešöl eru ķ lagi. Žegar öllu er į botninn hvolft eru žeir sjįlfir nefnilega mįlstašurinn.

Viš eigum jólin öll

Hefur einhver heyrt heišna eša ókristna menn amast viš žvķ aš kristnir menn haldi upp į jesśbarniš į jólunum? Nei, enda er žaš meinlaust og gjöriš žiš bara svo vel. Jólin eru sameign žjóšarinnar, hverju sem fólk trśir, og enginn į aš vera skilinn śtundan.

Vésteinn Valgaršsson 24.12.2014
Flokkaš undir: ( Jólin , Klassķk )

Višbrögš


Bergžór H. - 24/12/14 11:07 #

Ég męli meš aš žessi grein verši send in sem lesendabréf/innsend grein į alla prent- og vefmišla landsins. Yrši įhugavert aš sjį hversu margir žeirra myndu birta hana. Takk fyrir frįbęra grein og glešilega hįtķš, aš eigin vali.


Vésteinn Valgaršsson (mešlimur ķ Vantrś) - 24/12/14 11:23 #

Greinin hefur lķka birst ķ dįlknum 'Skošun' į Vķsir.is og žegar grein hefur žegar birst į tveim stöšum į netinu vilja prentmišlar yfirleitt ekki taka hana.


Jón - 25/12/14 13:49 #

He,he. Hęttiši žessu žunglyndisrugli og žvęlu. Ykkur fer bara bara aš lķša betur.


Brynja - 26/12/14 20:31 #

Mér finnst aš žaš ętti aš senda žessa grein ķ alla skóla og leikskóla landsins.Frį Brynju 26.12.2014. fRĮBĘR GREIN.


Hulda - 30/12/14 12:46 #

Vel oršuš og góš grein ķ žessa įrlegu umręšu.

Lokaš hefur veriš fyrir athugasemdir viš žessa fęrslu. Viš bendum į spjalliš ef žiš viljiš halda umręšum įfram.