Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Reis Jess virkilega fr dauum?

Eftir Dan Barker

essi grein birtist fyrst Abuse Your Illusions: The Disinformation Guide To Media Mirages and Establishment Lies, ritstrt af Russ Kick, 2003.

au 19 r sem g predikai fagnaarerindi, var upprisa Jes lykilatrii boun minni[1]. hverjum pskum stafesti g avrun Pls postula: „En ef Kristur er ekki upprisinn, er tr yar fnt,...“[2]. vinslum pskasngleik sem g samdi, „Ullin hans var hvt sem snjr“, er gleileg yfirlsing lokattinum: „Syngi hsanna! Kristur er upprisinn! Sonurinn [e. the son, hljmar eins og the sun] er risinn til a skna mig!“[3].

En g tri v ekki lengur. Margir biblufringar og prestar – ar meal rijungur presta ensku biskupakirkjunnar[5] – hafna v a Jess hafi risi lkamlega fr dauum, svo og 30% endurfddra kristinna Bandarkjamanna! [6]

Hvers vegna? egar Jhannesarguspjall dregur upp mynd af endurlfguum Jes veiifer me flgum snum og hfundur Matteusarguspjalls snir hann upp fjalli a hvetja lismenn sna tveimur dgum eftir a hann d, hvernig getur veri nokkur vafi v a upphaflegu trmennirnir voru sannfrir um a hann hafi risi lkamlega r grfinni?

a hafa veri gefnar margar stur fyrir v a efast um essa stahfingu, en samhljma lit gagnrninna frimanna n til dags virist vera a sagan s „gosgn“. Hin upprunalega saga sem byrjai v a Jess, alveg eins og amma, „d og fr til himna“ x eim 60-70 rum sem liu ar til guspjllin voru samin og endai vintralegri frsgn trmanna sari kynsla sem innihlt jarskjlfta, engla, slmyrkva, lk sem lifnai vi og strfenglega uppstigningu til himna.

Fyrstu kristnu trmennirnir tru „andlega“ upprisu Jes. Sagan raist me tmanum „lkamlega“ upprisu.

ur en vi rum um smatrii gosagnarinnar, skulum vi kkja stuttlega nokkrar stur fyrir v a efast um sguna.

Getur sagnfrin sanna kraftaverk?

kapprum ri 1985 um upprisuna[7] benti heimspekingurinn Antony Flew a sagnfrin s rangt verkfri til ess a sanna kraftaverkafrsgur. Flew sagi: „Kjarni mlsins er s a mlikvarinn sem vi notum til ess a meta sgulega vitnisburi, og hin almenna forsenda sem gerir okkur a kleift a tlka leifar fortarinnar sem sagnfrileg ggn, eru ess elis a mguleikinn til ess a stafesta, einungis sagnfrilegum grundvelli, a raunverulegt kraftaverk hafi tt sr sta er tilokaur.“

egar sagnfringar skoa hluti fr fortinni gera eir r fyrir v a heimurinn hafi veri eins og n, ef ekki, er allt leyfilegt. Bandarski ttjararvinurinn Thomas Paine spuri The Age of Reason: „Hvort er lklegra, a nttran htti a ganga sinn gang ea a maur ljgi? Vi hfum aldrei s, ekki okkar tmum, s nttruna htta a ganga sinn gang, en vi hfum gar stur fyrir a tra v a logi hafi veri milljn sinnum sama tma, ar af leiandi er, a minnsta kosti milljn mti einum, a s sem segir fr kraftaverki s a ljga.“

a er stareynd sagnfri og ntmanum a manneskjur kja, mistlka atburi ea r misminnir. r hafa lka sklda upp sgur gu trarinnar. Flestir trmenn skilja etta egar eir skoa stahfingar annarra trarbraga.

A messnsk persna lifni vi, birtist r engu og hverfi san aftur, er trleg saga hvaa mlikvara sem vi mium vi og a er einmitt a sem gerir hana a kraftaverkasgu. Ef lti flk okkar tmum vri reglulega a krafsa sig r grfum snum og sneri aftur til starfa sinna, hefi upprisa lti vgi til a sanna mtt gus. S stareynd a hn er hugsandi ea afar lkleg er a sem gerir hana a kraftaverki.

Og a er a sem frir hana r greipum sagnfrinnar.

Sagnfrin er takmrku: hn getur aeins stafest atburi sem samrmast reglufestu nttrunnar. etta er ekki and-yfirnttruleg hlutdrgni gegn kraftaverkum, eins og trmenn fullyra stundum. Kraftaverkin gtu hafa tt sr sta, en til ess a vita a au hafi tt sr sta, verum vi a nota anna ekkingarverkfri. En fyrir utan tr (sem er ekki frigrein) er sagnfri eina verkfri sem kristnir menn hafa til ess a fra rk fyrir upprisu Jes.

A rannsaka kraftaverk me sagnfrinni er eins og a leita a plnetu me smsj.

David Hume skrifai: „Enginn vitnisburur er ngilegur til ess a stafesta kraftaverk nema vitnisbururinn s eirrar gerar a a vri meira kraftaverk a hann vri sannur heldur en s stareynd sem hann leitast vi a stafesta.“[8] Carl Sagan tti a til a segja: “Strfenglegar stahfingar arfnast strfenglegra sannanna.“ Vi hfum einmitt ekki annig sannanir egar kemur a upprisu Jes.

etta tti besta (ea versta) falli ekki a sannfra okkur um a upprisan s afsnnu, heldur a vantr hana s vitsmunalega rttltt. samrmi kraftaverka og hinnar sagnfrilegu aferar er sannfrandi, srstaklega fyrir sem eru ekki fyrirfram skuldbundnir af sannleiksgildi trarrits, en vi urfum enn eitthva meira en etta ef vi tlum a segja me vissu a lkamlega upprisan hafi ekki tt sr sta.

Var Jess til?

Nokkrir frimenn[9], kallair „gosgusinnar“ (e. mythicists) halda v fram a a su alls engin sannfrandi rk til fyrir tilvist hins sgulega Jes. Ef ll sagan er ekkert nema gosgn hefur hann varla risi upp fr dauum.

Tilvist Jes er ekki stafest. Ekki eitt einasta or um Jes birtist utan Nja testamentisins alla fyrstu ldina, rtt fyrir a margir hfundar lstu Rmaveldi fr fyrstu hendi me mikilli nkvmni, meal annars me vnduum frsgnum fr sama svi og sama tma ar sem Jess tti a hafa kennt[10]. Bi frjlslyndir og haldssamir frimenn telja litlu efnisgreinina um Jes sem birtist Antiquitates eftir Jsefus (rita eftir 90 e.o.t.) annahvort vera hreina vibt ea miki breytta af seinni tma kynslum trmanna, lklega af hinum heiarlega kristna sagnfringi Evsebosi fjru ld[11]. (Hvort sem telst vera rtt essu, eru bir hpar sammla um a fyrstu kristnu mennirnir breyttu handritum, stareynd sem verur a hafa huga varandi reianleika rita Nja testamentisins.)

r rfu heimildir fr annarri ld sem minnast „Krist“ eru skrifaar svo seint a r eru ltils viri[12]. r eru stuttar frsagnir fr annarri ea riju hendi um a sem sumt flk tri eim tma a hefi gerst fjarlgri fort og enginn eirra minnist nafni „Jess“. r eru sgusagnir, ekki sagnfri.

gn Pls er einnig vandaml. Pll skrifai brfin sn mrgum rum ur en guspjllin voru samin, og a virist sem hann hafi ekki vita af neinu af v sem au segja um Jess, fyrir utan eitthva oralag fr sustu kvldmltinni. Pll hitti aldrei Jes og vitnai aldrei til Jes eins og hann birtist guspjllunum, jafnvel egar a a hefi henta honum vel. Stundum var hann sammla Jes[13]. Hann minntist aldrei neitt sem Jess geri n nein kraftaverka hans. Ef Jess hafi veri raunveruleg persna hefi Pll, hans helsta mlppa, rtt um hann sem mann. „Kristur“ brfum Pls er a mestu yfirnttruleg vera, ekki sguleg persna af holdi og bli.[14]

Gosgusinnar vekja athygli v a a eru margar hlistur r rum trarbrgum vi upprisusguna. Grski guinn Dnsus var sagur vera „sonur Seifs“. Hann var drepinn, grafinn og reis upp fr dauum og situr n vi hgri hnd fursins. Tm grf hans Delf var lengi vel vihaldi og hf hvegum hj truum. a var sagt a hinn egypski sris, tveim rsundum fyrr, hafi veri veginn af Tyfn, hafi risi aftur, og hafi ori drottnari hinna dauu. Adnis og Attis just einnig, du og risu upp aftur.

Persneski guinn Mras, drkaur af mrgum Rmverjum, var sagur hafa veri fddur af hreinni mey heilagri fingu – Steinhellinum ann 25. desember, me hiringjum og vitringum sem fra gjafir. Hann reisti flk fr dauum, lknai sjka, gaf blindum sn, lknai lmuu og rak t djfla. Mras hlt htlega sustu kvldmlt me lrisveinunum snum tlf ur en hann d. mynd hans var grafin steingrf, en hann sneri aftur og var sagur lifa aftur. a var haldi upp sigur hans og uppstigningu til himna vorjafndgri (pskum).[15]

Allir merkilegir menn essum dgum voru fddur af hreinni mey og stigu upp til himna. Rmverski sagnaritarinn Svetnus sem uppi var annarri ld, minntist stuttlega „Krestus“ Rm og a er stundum nota sem rk fyrir tilvist sgulegs Jes (rtt fyrir a fir tri v a Jess hafi komi til Rmar og „Krestus“ er ekki „Jess“), sagi einnig fr v a gstus keisari hafi risi holdinu upp til himna eftir andlt sitt.[16]

Kristni virist vera bin til r sama efnivii og heinar gosgur, og sumir frumkristinna viurkenndu a. Jstnus pslarvottur segir rkrum snum vi heiingja um 150 e.o.t. „egar vi hldum v fram a Ori, sem er frumburur Gus, var geti n kynmaka, og a hann, Jess Kristur, kennari okkar, hafi veri krossfestur og di, og risi upp aftur, og stigi upp til himna; leggjum vi ekki fram neitt anna heldur en a sem i tri varandi sem i lti syni Jpters.“[17]

Ef frumkristnir, sem voru nr atburunum heldur en vi, sgu a sagan af Jes s engu frbrugin heinum sgum, getur maur gagnrnt efasemdarmann okkar dgum fyrir a gruna hi sama?

Gagnrnendur eru ekki sammla um hve mikla ingu heinar hlistur Jes hafa, og fjldi harra gosagnasinna er rsmr minnihlutahpur meal frimanna, en a skiptir ekki miklu mli. svo a Jess hafi veri til, ir a ekki a hann hafi risi upp fr dauum.

Jess sgunnar er ekki Jess Nja testamentisins. Margir efasemdamenn tra v a a gti hafa veri til sjlfskipaur Messas sem ht Jesha (a voru margir arir [18]) sem jsagnapersnan Nja testamentinu var seinna meir lauslega bygg , en eir lta a hin kti kraftaverkamaur og upprisni Jess s skldskapur sari kynsla trmanna. Guspjllin, sem skrifu eru mrgum ratugum eftir atburina sem au lsa, eru blanda af stareyndum og skldskap – sgulegar skldsgur – og rtt fyrir a hlutfll blndunnar s mismunandi eftir v hvaa frimaur hlut, ltur enginn virtur sagnfringur au sem 100% rtt.

Nttrulegar tskringar

Sumir gagnrnendur hafa boi upp nttrulegar skringar sgum Nja testamentisins af tmu grfinni. Kannski d Jess ekki rauninni krossinum; a lei yfir hann, og hann vaknai seinna – „yfirliskenningin“[19]. Ea kannski su lrisveinarnir ofsjnir egar eir su upprisinn Jes. (eir og „fimm hundru arir“.) Ea kannski fr Mara til vitlausrar grafar, tmrar grafar, og tk „unga manninn“ misgreipum fyrir engil. Ea ef til vill var lkama Jes stoli – „samsriskenningin“, hugdetta sem stta sr af v a vera studd af Biblunni fr einu sjnarvottunum (rmversku hermnnunum) sem sgu a nkvmlega a hafi gerst[20]. Ea ef til vill var lkami Jes einungis geymdur tmabundi grf Jsefusar fr Armaeu (hugsanlega samt jfunum tveimur) og var seinna grafinn almenningsgrf, dmiger rlg lfltinna glpamanna.[21] Ea ef til vill var einhver annar, eins og Tmas, krossfestur sta Jes.[22]

essar tilgtur eru mislklegar. A mnu mati eru enginn af eim srstaklega lkleg, en r eru a minnsta kosti jafn trlegar og a lk lifni vi, og r passa vi stareyndirnar Biblunni.

Ef trmaur spyr, „Hvers vegna hefuru tiloka yfirnttru?“ segi g a g hafi ekki tiloka hana: g hafi einfaldlega thluta henni eim litlu lkum sem hn skili, samt rum mguleikum. g gti sama htt spurt hann, „Hvers vegna hefur tiloka hi nttrulega?“

a sem g hef vi sumar nttrulegu skringarnar a athuga er a r hafa of mikla tr textanum. r krefjast nnast eins mikillar trar og rtttrnaartlkunin. Sagnfrilegu mtrkin, rk gosagnasinna (a ofan) og tilvist nokkurra trverugra nttrulegra valkosta geta sameiginlega eflt sjlftraust efasemdarmannsins, en au geta ekki afsanna algjrlega lkamlega upprisu Jes.

Innbyris mtsagnir

Upprisa Jes er ein af eim fu sgum sem er sagt fr hva eftir anna biblunni – meira en fimm sinnum – annig a hn er frbr sem prfraun hina hefbundnu fullyringu um skeikulleika og reianleika ritninganna. egar vi berum frsgurnar saman, sjum vi a eim ber ekki saman.

Hvenr komu konurnar a grfinni?

  • Matteus: „egar lsti af fyrsta degi vikunnar“ (28:1)
  • Marks: „mjg rla... um slarupprs“ (16:2)
  • Lkas: „ afturelding“ (24:1)
  • Jhannes: „enn var myrkur“ (20:1)

Hvaa konur voru etta?

  • Matteus: Mara Magdalena og Mara hin. (28:1)
  • Marks: Mara Magdalena, Mara mir Jakobs og Salme. (16:1)
  • Lkas: Mara Magdalena, Jhanna og Mara mir Jakobs og fleiri konur. (24:10)
  • Jhannes: Mara Magdalena. (20:1)

Hvers vegna fru r til grafarinnar?

  • Matteus: Til a lta grfina. (28:1)
  • Marks: r hfu egar s grfina (15:47), komu me ilmsmyrsl. (16:1)
  • Lkas: r hfu egar s grfina (23:55), komu me ilmsmyrsl. (24:1)
  • Jhannes: a var egar bi a smyrja lkamann me ilmsmyrslum. (19:39,40)

Var grfin opin egar r komu?

  • Matteus: Nei. (28:2)
  • Marks: J. (16:4)
  • Lkas: J. (24:2)
  • Jhannes: J. (20:1)

Hver var vi grfina egar r komu?

  • Matteus: Engill. (28:2-7)
  • Marks: Ungur maur. (16:5)
  • Lkas: Tveir menn. (24:4)
  • Jhannes: Tveir englar. (20:12)

Hvar voru essir sendiboar stasettir?

  • Matteus: Engillinn sat steininum. (28:2)
  • Marks: Ungi maurinn sat inni, hgra megin. (16:5)
  • Lkas: Mennirnir tveir stu inni. (24:4)
  • Jhannes: Englarnir tveir stu vi hvorn enda legstaar Jes. (20:12)

Hva sagi sendiboinn?/ Hva sgu sendiboarnir?

  • Matteus: „r skulu eigi ttast. g veit, a r leiti a Jes hinum krossfesta. Hann er ekki hr. Hann er upp risinn, eins og hann sagi. Komi og sji stainn, ar sem hann l. Fari skyndi og segi lrisveinum hans: „Hann er upp risinn fr dauum, sj hann fer undan yur til Galleu. ar munu r sj hann.“ etta hef g sagt yur.“ (28:5-7)
  • Marks: „Skelfist eigi. r leiti a Jes fr Nasaret, hinum krossfesta. Hann er upp risinn, hann er ekki hr. Sj, arna er staurinn, ar sem eir lgu hann. En fari og segi lrisveinum hans og Ptri: „Hann fer undan yur til Galleu. ar munu r sj hann, eins og hann sagi yur.“ (16:6-7)
  • Lkas: „Hv leiti r hins lifanda meal daura? Hann er ekki hr, hann er upp risinn. Minnist ess, hvernig hann talai vi yur, mean hann var enn Galleu. Hann sagi, a Mannssonurinn skyldi framseldur vera hendur syndugra manna og krossfestur, en rsa upp rija degi.“ (24:5-7)
  • Jhannes: „Kona, hv grtur ?“ (20:13)

Sgu konurnar fr v sem gerist?

  • Matteus: J (28:8)
  • Marks: Nei. ,„r sgu engum fr neinu...“ (16:8)
  • Lkas: J. „Og r sneru fr grfinni og kunngjru allt etta eim ellefu og llum hinum.“ (24:9, 22-24)
  • Jhannes: J. (20:18)

Vissi Mara a Jess hefi risi upp egar hn kom fr grfinni?

  • Matteus: J. (28:7-8)
  • Marks: J. (16:10,11[23])
  • Lkas: J. (24:6-9,23)
  • Jhannes: Nei. (20:2)

Hvenr s Mara Jess fyrst?

  • Matteus: ur en hn fr til lrisveinanna. (28:9)
  • Marks: ur en hn fr til lrisveinanna. (16,9,10 [23])
  • Jhannes: Eftir a hn fr til lrisveinanna. (20:2,14)

Var hgt a snerta Jes eftir upprisuna?

  • Matteus: J. (28:9)
  • Jhannes: Nei. (20:17), J. (20:27)

Eftir a hafa birst konunum, hverjum birtist Jess nst?

  • Matteus: Ellefu lrisveinum. (28:16)
  • Marks: Tveimur lrisveinum sveitinni, seinna ellefu lrisveinum. (16:12,14[23])
  • Lkas: Tveimur lrisveinum Emmaus, seinna ellefu lrisveinum. (24:13,36)
  • Jhannes: Tu lrisveinum (Jdas og Tmas voru fjarverandi). (20:19,24)
  • Pll: Fyrst Kefasi (Ptri), san til hinna tlf (Tlf? Jdas var dauur). (Fyrra brf Pls til Korinthumanna 15:5)

Hvar birtist Jess lrisveinunum fyrst?

  • Matteus: fjalli Galleu ( 100-160 km fjarlg). (28:16-17)
  • Marks: Tveimur gngu sveitinni, sar ellefu „egar eir stu til bors“. (16:12,14[23])
  • Lkas: Emmaus ( um 10 km fjarlg) a kvldi til, til hinna herbergi Jersalem seinna a kvld. (24:31,36)
  • Jhannes: herbergi, a kvldi til. (20:19)

Tru lrisveinarnir mnnunum tveimur?

  • Marks: Nei. (16:13 [23])
  • Lkas: J (24:34 – a er hpurinn sem talar hr, [ekki bara eir tveir]).

Hva gerist egar Jess birtist eim fyrst?

  • Matteus: Sumir lrisveinar veita lotningu, arir efast, „Fari og prediki“ (28:17-20)
  • Marks: Jess vtar , „Fari og prediki“ (16:14-19[23])
  • Lkas: Kristur dylst eim, hverfur, birtist aftur t r engu, vtar , kvldverur snddur (24:13-51)
  • Jhannes: Gengur gengum dyr, lrisveinarnir eru glair, Jess blessar , engar vtur. (20:19-23)

Var Jess jrinni meira en einn dag?

  • Marks: Nei. (16:19 [23]) Beri saman 16:14 vi Jh. 20:19 til ess a sj a etta gerist allt sunnudegi)
  • Lkas: Nei. (24:50-52), etta gerist allt sunnudegi.
  • Jhannes: J, a minnsta kosti tta daga. (20:26, 21:1-22)
  • Postulasagan: J, a minnsta kosti fjrutu daga. (1:3)

Hvar steig Jess upp til himna?

  • Matteus: Engin uppstigning. [Bkin endar upp fjalli Galleu].
  • Marks: ea nlgt Jersalem, eftir kvldmatinn. (16:19[23])
  • Lkas: Betanu, mjg nlgt Jersalem, eftir kvldmatinn. (24:50-51)
  • Jhannes: Engin uppstigning.
  • Pll: Engin uppstigning.
  • Postulasagan: Steig upp fr lfufjalli. (1:9-12)

a eru ekki einungis trlausir gagnrnendur sem taka eftir essum vandamlum. Kristnir frimenn eru sammla um a essar frsagnir stangast . Culver H. Nelson: „ srhverri lesningu af essu tagi, tti a a vera dagljst a essar frsagnir eru oft herfilegri mtsgn. Engu skiptir hversu kaft maur reynir, er einfaldlega mgulegt a samrma frsagnirnar um hva Jess geri eftir daua sinn.“[24] A. E. Harvey: „ll guspjllin, eftir a hafa veri nokku samstga frsgninni um rttarhldin og aftkuna, greinir miki egar kemur a kringumstum varandi upprisuna. a er ekki mgulegt a setja saman frsagnir eirra annig a r veri ein samrmd mynd.“[25] Thomas Sheehan er sama mli: „rtt fyrir okkar bestu vileitni, eru frsagnir guspjallanna af v hva Jes geri eftir daua sinn raun og veru ekki samrmanlegar eina samrmda pskasgu.“[26] Frimenn vi Westar Institute sem starfa h trarbrgum (eru fyrst og fremst kristnir) og ar meal eru 70 biblufringar me doktorsgru ea sambrilega menntun hafa komist a eftirfarandi niurstu: „au fimm guspjll sem lsa birtingu Jes (Matteus, Lkas, Jhannes, Ptur, Guspjall Hebreanna) fara sitt hvora ttina egar au eru ekki a endurskrifa Marks; frsagnir eirra eru ekki samrmanlegar. Traustar sagnfrilegar sannanir liggja ekki fyrir hendi.“[27]

g hef skora trmenn a koma me einfalda frsgn tmar af atburunum milli pskadags og uppstigningarinnar, n mtsagna og n ess a sleppa einu einasta atrii r biblunni.[28] Hinga til hefur enginn komi me samstga frsgn n ess a mistlka or ea breyta upprun kafla a miklu leyti. Sumir hafa boi upp „samrmingar“ (og velta v greinilega ekki fyrir sr hvers vegna a tti a urfa a samrma verk fullkomins gus), en engar eirra hafa uppfyllt sanngjrnu beini um a segja einfaldlega sguna.

Gosgn

Kristni trvarnarmaurinn Josh McDowell hvetur okkur til ess a velta v fyrir okkur hver Jess var og bur upp rj mguleika „Lygari, gesjklingur ea drottinn.“[29] En etta ltur algjrlega framhj fjra valmguleikanum: gosgn. Ef persnan Jess er a einhverju leyti, ef ekki algjrlega, skldskapur, voru a arir sem lgu honum or munn og a er afar einfeldningslegt a taka eim tranlega.

Gosgn byrjar me einfaldri sgu (snn ea snn) sem stkkar og verur skrautlegri og ktari me runum. egar vi skoum heimildirnar um upprisu Jes, tkum vi eftir v a fyrstu frsagnirnar eru mjg einfaldar, sari endursagnir eru flknari og r sustu vintralegar. Me rum orum, r eru alveg eins og gosgn.

Heimildirnar sem innihalda upprisufrsgnina[30] eru vanalega tmasettar svona:

HfundurrtalKaflinn um upprisuna
Pll:50-55(1Kor 15:3-8)
Marksarguspjall:70(Mk 16)
Matteusarguspjall:80(Mt 28)
Lkasarguspjall: 85(Lk 24)
Ptursguspjall:85-90(brot)
Jhannesarguspjall:85-90 (Jh 20-21)

etta er almenna tmasetningin sem flestir frimenn eru sammla um, ar meal Westar stofnunin. Sumir haldssamir frimenn kjsa fremur a tmasetja r fyrr, og arir hafa frt sumar eirra seinna, en etta myndi ekki breyta r ritanna[31], sem er mikilvgara en raunveruleg tmasetning vi athugun vxt gosagna. A fra tmasetningar til breytir lgun vaxtarkrfunnar en ekki eirri stareynd a a er vaxtarkrfa.

g bj til lista yfir a sem g tel vera „venjulegt“ (nttrulegt og yfirnttrulegt) sgunum fr krossfestingunni til uppstigningu Jes: jarskjlftar, engill (englar), veltandi steinn, lk skrandi r grfum Jersalem („Hrekkjavaka“[32]), Jess birtist r lausu lofti og hverfur, „fiskisgu“ kraftaverki[33], frsgn Pturs af strfenglegri tgngu r grfinni sem stangast vi hin guspjllin (sj near), risavaxinn Jes me hfui skjunum, talandi kross og lkamleg upprisa til himna. Kannski ttu arir eftir a velja aeins ruvsi lista en g er viss um a hann tti eftir a vera nokkurn veginn eins.

San taldi g fjlda venjulegra atbura hverri frsgn:

Hfundurvenjulegir atburir
Pll:0
Marks:1
Matteus:4
Lkas:5
Ptur:6
Jhannes:8+

Ef vi setjum etta tmalnu fum vi mynd 1. [34]


barker.jpg


Taki eftir v a krfan hkkar eftir v sem a rin la. Sari upprisufrsagnir innihalda fleiri undravera atburi en r eldri, svo a a er ljst a sagan, a minnsta kosti frsgninni, hefur rast og stkka tmans rs.

Vi getum einnig nkvmari htt, tali fjlda sendiboanna vi grfina en eim fjlgar einnig me tmanum. Einnig verur s fullyring kvenari a eir su englar:

Pll:0 englar
Marks:1 ungur maur, sitjandi
Matteus:1 engill, sitjandi
Lkas:2 menn, standandi
Ptur:2 menn/englar, labbandi
Jhannes:2 englar, sitjandi

nnur atrii koma heim og saman vi etta mynstur. Lkamleg birting kemur ekki fram fyrstu tveimur frsgnunum en er eim fjrum sustu, kemur fyrst fram ri 80. Lkamleg upprisa er ekki til staar fyrstu remur sgunum en er hinum remur sari, fyrst ri 85.

etta leiir ljs ummerki gosagnar.

Margir kristnir menn okkar dgum gera au mistk a lta ri 30 e.o.t. me augum ranna 80-100 e.o.t., meira en hlfri ld sar. eir reyna a troa hinum trlegu sgum sari guspjallanna ranglega inn einfaldari sjnarmi fyrstu kristnu mannanna, og lta lta svo t fyrir einfeldningslegan htt a allir eir sem voru kristnir hafi tra nkvmlega smu hlutina yfir alla fyrstu ldina.

Frsgn Pls (ri 55)

Hvernig er hgt a segja a Pll hafi ekki tala um strfenglega atburi? Segir hann frsgn sinni ekki fr tmri grf og a ltinn maur hafi birst eim? Eftirfarandi er frsgn Pls Fyrra Korintubrfi 15:3-8, skrifu kringum ri 55 og er v elsta ritaa heimildin um upprisuna.

„v a kenndi g yur fyrst og fremst, sem g einnig hef meteki,
a Kristur d vegna vorra synda
samkvmt ritningunum,
a hann var grafinn [etaphe],
a hann reis upp [egeiro] rija degi
samkvmt ritningunum
og a hann birtist [ophthe] Kefasi [Ptri],
san eim tlf.
v nst birtist hann meira en fimm hundru brrum einu,
sem flestir eru lfi allt til essa,
en nokkrir eru sofnair.
San birtist hann Jakobi,
v nst postulunum llum.
En sast allra birtist hann einnig mr,
eins og tmaburi.“

etta er kvei stef ea slmur ljrnum stl sem Pll segist hafa „meteki“ fr trbrur gegnum eldri munnlega hef. Augljslega btti hann vi sustu orunum. Ef essar lnur eru lesnar me jkvu hugarfari er a mgulegt a r hafi ori til einungis nokkrum rum eftir andlt Jes, en a er eftirtektarvert a Pll kallar hann ekki „Jess“ hr. a er einnig hugavert a ein eirra rksemda sem trvarnarmenn nota fyrir sannleiksgildi Nja testamentisins er s a a er skrifa einfldum frsagnarstl, lkt eim ljrna stl sem arar gosagnir og jsgur eru skrifaar . Samt sem ur er fyrsta lsingin af upprisunni skrifu ljrnum „jsagna“ stl.

Korintubrfi er skrifa a minnsta kosti aldarfjrungi eftir a upprisan tti a hafa tt sr sta, til flks fjarlgu landi, en landleiin til Korintu er um 2400 klmetrar fr sgusvii Nja testamentisins. Enginn af lesendunum, sem voru flestir ekki fddir egar Jess tti a hafa ltist, gtu haft nokkur tk v a stafesta frsgnina. eir uru a taka or Pls tranleg fyrir v a „fimm hundru brur“ hfu s Jess lfi. Hverjir voru essir fimm hundru nafnlausu menn og afhverju skrifuu eir ekki niur sgu sna ea einhver af eim sundum sem heyru frsagnir eirra? Er talan fimm hundru ekki lka grunsamlega gileg tala? Hvers vegna birtist Jess ekki neinum sem var ekki melimur hpi eirra truu? Hva sem essu lur lsir a sem Pll skrifai hr ekki lkamlegri upprisu. a lsir gosgn.

Til a byrja me skulum vi taka eftir v hversu einfld fyrsta frsgnin af upprisunni er. Engir englar sem sendiboar, engar syrgjandi konur, engir jarskjlftar, engin kraftaverk og enginn er numinn upp til himins strfenglegan htt.

a er ekki heldur minnst „tma grf“. Ori fyrir „grafinn“ er hi margra etaphe, sem ir einfaldlega „settur grf (taphos)“. Jafnvel a taphos gti bi veri venjuleg moldargrf (sem er lklegasti greftrunarstaur glpamanna sem hafa veri teknir af lfi) ea steingrf hggin klett (lkt og s sem Jsef fr Armaeu tti), er mikilvgt a taka eftir v a essari frsgn er ekki nota ori „steingrf“ (mnemeion) sem kemur fyrst fyrir frsgn Marksar.

Fyrst a Pll minnist ekki grf, er varla hgt a lykta me nokkurri vissu a hann hafi haft „opna grf“ huga. eir sem halda a hann hafi tala um grf eru a vinga Marksarguspjalli til a passa vi ennan einfalda slm.

a er ekki heldur minnst „upprisu“ essari frsgn. Tala er um a „rsa upp“, egeiro sem ir a „vakna“ ea „ranka vi srl“. Pll notar heldur ekki ori upprisa (anastasis, anistemi), a hann hafi vafalaust ekkt a. Egeiro kemur oft fyrir Nja testamentinu ar sem a er nota einfaldri mta. „Gjri etta v heldur sem r ekki tmann, a yur er ml a rsa [egeiro] af svefni“[35] er hr ekki nota um liin lk. „v segir svo: Vakna [egeiro] , sem sefur, og rs upp [anistemi] fr dauum, og mun Kristur lsa r.“[36] var einnig hr nota um flk sem dregur andann, svo a Pll augljslega vi eitthva eiginlegt, einnig ar sem hann notar „rsi upp“ samhengi vi egeiro (ur en hgt er a rsa upp arf fyrst a vakna). Matteus notar egeiro eftirfarandi htt: „ gjri svo miki veur vatninu, a bylgjurnar gengu yfir btinn. En Jess svaf. eir fara til, vekja [egeiro] hann og segja: Herra, bjarga , vr frumst.“[37] Engum dettur hug a Jess hafi „risi upp“ r bti.

Hverju sem Pll gti hafa tra um rlg Jes segir hann aldrei a endurlfgaur lkami hans hafi gengi r grf sinni. a er fullkomnu samrmi vi kristna gufri a halda a sl Jes, ekki lkami hans, hafi risi r grfinni, lkt og kristnir menn dag tra v a slin hans afa hafi fari upp til himna mean a lkaminn rotnar grf sinni.

Reyndar stafestir Pll etta nokkrum versum sar: „En a segi g, brur, a hold og bl getur eigi erft Gus rki“[38]. Holdlegi lkaminn er ekki mikilvgur kristinni gufri.

En hva um birtingarnar eftir daua Jes sem Pll vsar til? Benda r ekki til upprisins lkama? rauninni er ori „birtist“ essum ritningarversum einnig margrtt og arf ekki a tkna eiginlega viurvist. Ori ophthe, sem er mynda af sgninni horao, er nota bi um a sem hefur sst raun og veru, sem og andlegar snir.

Tkum dmi: „Um nttina birtist Pli sn [ophthe]: Maur nokkur makednskur st hj honum...En jafnskjtt og hann hafi s essa sn [horama], leituum vr fris a komast til Makednu...“[39]. Enginn heldur v fram a Makednumaurinn hafi raun og veru stai fyrir framan Pl egar hann „birtist“ honum.

Pll nefnir Ptur upptalningu sinni yfir sem Kristur birtist, samt sem ur lsingu Matteusar af ummynduninni er sama ori nota yfir „birtingu“ og um upplifun Pturs sem var ekki lkamleg: „Eftir sex daga tekur Jess me sr Ptur, Jakob og Jhannes, brur hans og fer me upp htt fjall, a eir vru einir saman. ar ummyndaist hann fyrir augum eirra, sjna hans skein sem sl, og kli hans uru bjrt eins og ljs. Og Mse og Ela birtust [ophthe] eim, og voru eir tali vi hann.“[40] Birtust Mse og Ela Ptri eiginlegri merkingu? ttum vi a leita a tmum grfum eirra? Hr er ferinni greinilega einhvers konar andleg birting.

ess fyrir utan, ef vi trum v sem Marks og Matteus segja, var fyrsta vitni Pls a upprisunni ekktur lygari. Fyrir dmstlum hefi trverugleiki Pturs bei mikinn hnekki ar sem a rfum dgum ur laug hann treka um hvort hann ekkti Jes, eftir a hafa lofa Jes v a hann myndi ekki afneita honum.[41] Sjlfur var Pll ekki hafinn yfir a a nota lygar ef a hjlpai til vi a koma mlsta hans framfri: „Fjarri fer v. Gu skal reynast sannorur, tt hver maur reyndist lygari...En veri sannleiki Gus fyrir lygi mna skrari honum til drar, hvers vegna dmist g enn sem syndari?“[42]

Pll, sem urfti a sannfra lesendur sna um trverugleika sinn, btir v listann a Kristur „birtist... einnig mr„, svo ef vi athugum lsinguna af eim atburi getum vi s hva hann vi. Pll hlt v fram a hann hafi hitt Jes leiinni til Damaskus, en a ber a hafa huga a Jess birtist Pli ekki lkamlega ar. Hann fll af hestbaki og blindaist. (g veit a a er enginn hestur sgunni, en einhverra hluta vegna s g hestinn fyrir mr, dmi um hvernig gosgn verur til!) Hvernig gat Jes birst lkamlega blindum manni? Frunautar Pls sgust ekki hafa s neinn, eir heyru einungis rdd (Post.9.7) ea eir heyru ekki rdd (Post.22.9), i geti vali. essi „birting“ Pls tti a hafa gerst einhverjum rum eftir a Jess steig upp til himna, og vaknar elilega spurningin: hvar var Jess ll essi r? Var lkami hans geymdur skjunum, svfandi yfir veginum til Damaskus? Hvernig borai hann ea baai sig ea klippti sig mean essu st?

Augljslega tkust Pll og Jess aldrei hendur, setur hann sna „birtingu“ listann me hinum. rum ritningarsta tskrir Pll nnar essi kynni sn jveginum: „Ekki hef g teki vi v af manni n lti kenna mr a, heldur...egar Gui...knaist a opinbera mr son sinn, til ess a g boai fagnaarerindi um hann meal heiingjanna, rgaist g eigi vi neinn mann“[44]. Taki eftir v a hann segir ekki „g hitti Jes“ ea „g s Jes“, hann segir a gu hafi „opinbera sr son sinn“. etta var andleg reynsla, hann hitti hann ekki augliti til auglitis. Margir kristnir menn dag tala nkvmlega ennan sama htt um „persnulegt samband“ sitt vi Jes.

a verur a lta allar „birtingarnar“ 1. Korintubrfi 15.3-8 sem „andlegar upplifanir“ af slrnum toga, ekki sem eiginleg samskipti vi endurlfga lk. Hj Pli finnum vi enga tma grf, enga upprisu holdsins og enga lkamlega birtingu.

Marks (ri 70)

Um a bil 15 rum seinna, birtist nsta frsgnin af upprisunni Marksarguspjalli, fyrsta guspjallinu, skrifa a minnsta kosti 40 rum eftir a atburirnir ttu sr sta. Nnast allt fullori flk sem var lfi ri 30 var lti[45]. Enginn veit hver skrifai Marksarguspjall – ll guspjllin eru nafnlaus og nfnunum var formlega btt vi miklu seinna, kringum ri 180[46]. Hver s sem skrifai Marksarguspjall talar fr sagnfrilegu sjnarmii sem trmaur af annarri kynsl, ekki sem sjnarvottur.

Frsgn hans af upprisunni (16:1-8) er ekki nema tta vers. Nstu 16 vers sem birtast sumum ingum (um mehndlun snkum og eiturdrykkju) var btt vi seinna af einhverjum rum (vsbending um a kristnir byrjuu snemma a breyta textanum).

Frsgn Marksar er tarlegri en frsgn Pls, en er mjg einfld, nnast daufleg. Ef vi ltum unga manninn vi grfina sem var “klddur hvtri skikkju” sem engil er hr einn undraverur atburur. Aeins einn.

a eru engir jarskjlftar, engar birtingar eftir andlti og engin upprisa. rauninni er ekki a finna neina tr upprisuna og enga predikun um upprisinn Krist. Guspjalli endar v a konurnar hlaupa burt, „r sgu engum fr neinu, v r voru hrddar.“ Frekar bragdaufur endir mia vi hva essi atburur a hafa veri mikilvgur.

Taki eftir v a ungi maurinn segir „hann er upp risinn (egeiro).“ Eins og Pll forast hann ori “upprisa”.

Matteus (ri 80)

Matteusarguspjalli, hlfri ld eftir atburina, fum vi loksins eitthva af eim vintralegu sgum sem kristi flk er svo hrifi af. Jarskjlftinn, veltandi steinn, og „Hrekkjavkusaga“ [32] birtast fyrsta (og eina) skipti. Einnig hfum vi alvru engil og birtingu Jes eftir dauann.

Lkas (ri 85)

Matteusar- og Lkasarguspjall voru a einhverju leyti bygg Marksarguspjalli, en bum hefur veri btt vi efni. Lkasarguspjalli eru „N sr’ann, n sr’ann ekki“ birtingar og hvrf Jes og lkamleg uppstigning. Einnig hfum vi tv engla, ef vi teljum mennina „leiftrandi klum“ vera engla.

Ptursguspjall (ri 85)

etta brot r guspjalli, sem var ekki opinberu regluritasafni kirkjunnar og vst a vera eftir Smon Ptur (sem ir a a var sami af skpunarglum kristnum manni), byrjar miri, a v virist, upprisufrsgn. Tmasetningin er umdeild, en a var rugglega ekki sami fyrir nunda ratuginn.

Hpur flks fr Jessalem heimskir innsiglaa grfina hvldardeginum. pskadagsmorgni su hermennirnir sjlfa upprisuna eftir a steinninn valt sjlfur fr innganginum (enginn jarskjlfti). mikilli ljsadr stga tveir ungir menn niur fr himnum og fara inn grfina, essir menn me hfu sem nu til skjanna koma san t me rija manninn sem var enn hvaxnari og kross fylgir eim t. Rdd fr himnum spyr „Hefur predika til eirra sem sofa?“ og krossinn svarar, „J!“. San fer einhver annar inn grfina. Sar finna konurnar ungan mann ar inni sem segir eitthva svipa og Marksarguspjalli. „San flu konurnar ttaslegnar“.

etta er furusaga.

Jhannesarguspjall (ri 90-95)

Sasta guspjalli regluritasafninu virist a mestu leyti vera h hinum hva varar stl og innihald, stan fyrir v a Marksar-, Matteusar- og Lkasargupjall, en ekki Jhannesarguspjall, eru kllu „samstofna guspjllin“. Upprisufrsgn Jhannesarguspjalls inniheldur raunverulega engla, lkamlegar birtingar (ar meal „n sr’ann“ gegnum lstar dyr), „fiskisgu“-kraftaverki og uppstigningu.

Nafnlausi hfundurinn endar guspjalli sitt me eirri fullyringu a „margt er a anna, sem Jess gjri, og yri a hva eina upp skrifa, tla g, a ll verldin mundi ekki rma r bkur, sem yru ritaar.“[47]. Jhannes er augljslega a kja, en etta kemur ekki vart fyrst hann viurkennir a a er ekki stefnuskrnni a segja einfaldlega fr stareyndunum: „Jess gjri einnig mrg nnur tkn augsn lrisveina sinna, sem eigi eru skr essa bk. En etta er rita til ess a r tri, a Jess s Kristur, sonur Gus, og a r trnni eigi lf hans nafni.“[48] etta er ekki verk sagnaritara; etta er rur „til ess a r tr.“ a tti a lesa svona hfunda me fyrirvara.

Ltu lrisveinarnir lfi fyrir lygi?

v er oft haldi fram a upprisan hljti a hafa tt sr sta vegna ess a lrisveinarnir voru svo sannfrir a eir oldu pyndingar og ltu lfi fyrir trnna sna (rtt fyrir a a eru engar vsbendingar fyrir essu fr fyrstu ldinni). En hugsau um etta. Guspjllin voru skrifu runum 70-100. Gerum r fyrir, af rlti, a hfundarnir voru raunverulegir lrisveinar og a eir hafi veri ungir menn egar eir ekktu Jes, hugsanlega tuttugu ra gamlir. (Voru skattheimtumaurinn Matteus og lknirinn Lkas ef til vill eldri?) vilkurnar eirri ld var 45 r[49], annig a sextugt flk vri eldgamalt. (Jafnvel nlega, eins og manntalinu Bandarkjunum ri 1900, var flk eldra en 55 ra tali sem eldri borgari). egar eir hefu hafist handa vi a skrifa guspjllin hefi Marks veri 65 ra, Matteus a minnsta kosti 70 ra, Lkas a minnsta kosti 75 ra og Jhannes nstum v 90 ra.

Hvernig gtu lrisveinarnir lifa af ofsknirnar og pyndingarnar og enst vin til ess a semja essar bkur? A vera pslarvottur tvfaldar ekki lfslkur manns. a er meira vit v a halda a seinni kynslir af trmnnum hafi sami essar nafnlausu heimildir. eir voru ekki sjnarvottar.

Hvers vegna tra svona margir upprisuna?

Eins og me allar spurningar ar sem svari liggur ekki tru er best a beita vitneskju okkar til a leita svara um a sem vi vitum ekki. Vi vitum a strufullar jsgur og rkelknislegar gosagnir vera auveldlega til af sjlfu sr. Vi vitum ekki a di flk rs r grf sinni. Vi vitum a minni manna er glopptt. Vi vitum ekki a englar eru til.

Sumir kristnir menn segja a tmabili milli ess sem a atburirnir gerust og egar eir voru skrifair niur s of stutt til ess a gosgn hafi geta ori til, en vi vitum a a er ekki rtt. Gosgnin um birtingu Maru mey ri 1981 Meugorje breiddist t um alla Jgslavu aeins tveimur dgum, stafest treka me vitnisburum fr nlifandi sjnarvottum. Staurinn var sttur heim nnast samstundis af plagrmum hvaanva a r heiminum, sumir eirra halda v fram a eir hafi lknast stanum. rtt fyrir a tra fir mtmlendur sgunni. ttum vi a hefja leit a tmri grf Maru?

Gosgnin um Elian Gonzales, hinn unga kbverska flttamann sem var bjarga undan strndum Flrda 1999, raist nokkrum vikum yfir skipulagt klt sem hlt msu fram, m.a. a hann vri „Messas Kbu“ sem tti eftir a frelsa sitt kgaa flk fr hinum djfullega Kastr, Mara mey tti a hafa sst mib Miami og sgusagnir voru um a hann nyti verndar engla og hfrunga (ea gullmakrls rttara sagt (e. dolphin fish)). [50] Hinar venjulegu sgur Joseph Smiths fr 19. ld, stofnanda Mormna, voru ornar viteknar sem bkstafleg sannindi einungis rfum rum.

Gosgnin um upprisu Jes hafi ngan tma til a rast.

Vi vitum a flk sr oft ltna ttingja og vini draumum og snum. Amma mn fullvissai mig um a a hn si oft afa minn heitinn koma inn til hennar, brosandi og veifandi, og oft voru arir ltnir ttingjar me fr, opnandi og lokandi skffum. Hefi g tt a opna grf afa mns til a sanna a etta vru aeins draumrar ea hn si ofsjnir sorg sinni? Hefi a breytt einhverju?

rtt fyrir a halda sumir kristnir menn v fram a a s nkvmlega a sem hefi gerst ef sagan um Jes vri ekki snn. Ef grfin vri ekki tm, hefu rtlumenn auveldlega geta agga niur orrminn me v a sna lki. En me essu er gert r fyrir v a eim hafi ekki stai ngjanlega sama til a framkvma slkt, eir geru ekkert veru egar a Herdes heyri orrm um a Jhannes skrari hafi veri reistur upp fr dauum.[51] A rna grafir var glpsamlegt og auk ess hvernig hefu eir tt a vita hvar grfin var? (Tm grf Jes var aldrei hf srstaklega heiri hj fyrstu kristnu mnnunum, sem er ein vsbendingin um a a hn s ekki til.) A auki liu a minnsta kosti sj vikur fr greftruninni ar til a upprisan var fyrst bou hvtasunnunni. Ef einhver hefi veri hugasamur um a kfa orrminn eim tma hfu egar lii tveir til rr mnuir og hva verur um lk essu loftslagi eim tma? Af lki Lasarusar var „nlykt“ eftir aeins fjra daga.[52] Ef einhver hafi snt stafestu a finna og grafa upp lglega rotna lki af Jes og drslast me a eftir strtunum, hefu lrisveinarnir tra v a hin ekkjanlega rotandi beinagrind vri raun drottinn eirra og frelsari? g held ekki, ekki frekar en a amma mn hefi geta sannfrst um a hn si ofsjnir.

einni af rkrum mnum kom Greg Boyd me einfldu skringu a upprisan hlyti af hafa tt sr sta, v annars hefum vi enga skringu tilur og grarmiklum vexti kristinnar kirkju. ar sem sst reykur logar eldur, hlt hann fram. En hgt er a beita essum rkum me sama htti „reyk“ fr rum trarbrgum lkt og slam, ar sem mrg hundru milljnir gtra manna tra v a hinn lsi Mhamme hafi undraveran htt skrifa Kraninn.

Hgt er a beita eim „reykinn“ fr Mormnatr, ar sem milljnir siara og greindra einstaklinga tra v a engillinn Morn hafi gefi Joseph Smith gulltflur me Mormnsbk letraa. „Hvers vegna ttu eir sem ekki eru Mormnar erfitt me a tra essari sgu?“ spyr Robert J. Miller. „egar llu er botninn hvolft er hn er engu trverugri frekar en fjlmargar sgur Biblunnar (Jnas hvalnum sem eitt dmi) sem margir kristnir menn tra reynslulaust . Munurinn arna milli kemur sgunum sjlfum lti vi heldur a hvort a menn nlgast r sem innanbarmenn ea sem utangarsmenn. Ef etta er sett fram kannski eilti grfan htt, okkar kraftaverkasgur eru autranlegar vegna ess a r eru sannar; eirra kraftaverkasgum er auveldlega hgt a vsa bug vegna ess a r eru langsttar og uppskldaar.“[53]

Einnig vri hgt a beita eim Moon sfnuinn, Votta Jehva og margar arar vinslar trarhreyfingar. Ef reykur er snnun fyrir eldi, hafa r allar rtt fyrir sr?

Hva gerist eiginlega?

Ef sagan er ekki snn, hvernig var hn til? Vi vitum a ekki, en vi getum komi me gtar giskanir, byggar v hva sr sta hj rum jsgum og trarhreyfingum, og v sem vi vitum um mannlegt eli.

Robert Price gerir r fyrir v a Nja testamenti s a einhverju leyti reianlegt og bur skynsamlega atburarrs: Hugarstand Pturs er lykilatrii. Lrisveinarnir bjuggust vi v a Jess myndi setja ft konungdmi jrinni, og etta gerist ekki. Hann var drepinn. v nst bjuggust eir vi v a Jess kmi aftur, og etta gerist ekki. Ekkert var a ganga eftir og etta skapai kvei hugarmisrmi. Ptur sem hafi heiti Jes trfesti og afneitai honum sar opinberlega rfum stundum fyrir krossfestinguna, hltur a hafa lii hrilega. (Dagurinn eftir „fstudaginn langa“ er kallaur „laugardagurinn svarti“, dagurinn sem lrisveinarnir syrgu og voru falli).

myndau r a hafir tt hrilegu rifrildi vi maka ea einhvern ninn r ar sem sagir sumt gefellt sem sr seinna eftir a hafa sagt, en ur en fr tkifri til ess a bijast afskunar og sttast, deyr vikomandi. myndau r hugarstand itt: sorg, eftirsj, fall, skmm, depur, rvntingarfull skhyggja um a f vikomandi aftur til n og bta fyrir allt. annig hltur Ptri a hafa lii.

ar sem Ptur trir Gu og framhaldslf slarinnar biur Ptur til Jes: „g s eftir essu. Fyrirgefu mr“ (Ea eitthva essu lkt.) San fr Ptur svar: „g er hrna. g fyrirgef r.“ (Ea eitthva essu lkt). segir Ptur sigri hrsandi vinum snum, „g talai vi Jess! Hann er ekki dinn! Mr er fyrirgefi,“ og vinir hans segja. Ptur talai vi Jess? Ptur hefur hitt Jess? Hann lifir! a er andlegt konungsrki! (Ea eitthva essu lkt.) Pll setur san Ptur efstan lista yfir sem Kristur „birtist“.

Vi urfum ekki a vita nkvmlega hva gerist, aeins a hlutir bor vi essa hafa gerst. Athugi til dmis 19. aldar fylgjendur Millers, sem breyttust san Sjunda dags aventista egar heimurinn endai ekki eins og au hfu sp. Ea Votta Jehva sem nu sr aftur strik eftir mislukkaa spdma Charles Russell og Joseph Rutherford sem sgu a heimsendir tti eftir a vera ri 1914, eir meintu 1925. (eir tku sr skldaleyfi og sgu a Jess hefi raun sni aftur til jarar „andlega“).

Robert Price tskrir eftirfarandi: „egar hpur manna hefur lagt allt undir tr sinni og „brennt allar brr a baki sr“ einungis til a komast a v a tr eirra er afsnnu af v sem gerist, gti blekkingin ori of srsaukafull til a eir gtu ola hana. Fljtlega finna eir einhverja tskringu essu til rttltingar og trverugleiki hennar styrkist me sameiginlegri hvatningu trbrra eirra innan hpsins. Til a auka frekar trverugleika trar eirra sem hefur ori fyrir essum skakkafllum, gtu eir hafi nja rursherfer. v fleira flk sem eir geta sannfrt, v trlegri verur tr eirra. Lokaniurstaan er v a rttk afsnnun trar gti einmitt veri a sem trarhreyfingar urfa til a n flugi.“[54]

Arar trlegar skringar hafa veri gefnar uppruna gosagnarinnar, en vi urfum ekki a segja fr eim llum. S stareynd a r eru til snir a ekki er hgt a taka v sem gefnu a upprisa Jes hafi sagnfrilegt gildi.

Ef liti er upprisuna sem gosgn er snd tilhlandi viring

Borin er viring fyrir mannleika fyrstu kristnu mannanna.

Vi vitum a mannkyni br yfir sterkri tilhneigingu til a ba til, tra og breia t falskar sgusagnir. Svo hvers vegna tti fyrstu kristnu mennirnir a vera eitthva ruvsi? Voru eir ekki bara venjulegt flk? Geru eir aldrei mistk? Voru eir svo mikil ofurmenni a eir ltu aldrei undan freistingunni til a kja ea beita rri? Hfu eir fullkomi minni? egar liti er til samrmis frsgnum eirra hvers vegna ltum vi ekki smu augum og okkur sjlf, ekki eins og teiknimyndapersnur, heldur sem alvru manneskjur me svipaan tta, langanir og takmarkanir? a amma mn hafi s ofsjnir var a ekki til a draga r st minni ea viringu fyrir henni.

Ef liti er upprisuna sem gosgn er snd viring fyrir aferafri sagnfrinnar. Vi urfum ekki a vsa bug regluverki nttrunnar sem knr fram sguna. Vi getum liti frsagnir Nja Testamentisins sem sgur sem flk tri einlgni a vru sannar, ekki a r su endilega sannar. Vi getum virt spurninguna, „Trir llu sem lest?“

Ef liti er upprisuna sem gosgn er gufrinni snd viring. Ef Jess reis holdinu upp til himna sitjum vi uppi me gu sem takmarkast vi flata jr og situr raunverulegu hsti mannsstr, me hgri og vinstri hnd. Ef Jess var lkamlega numinn upp til himna, hvar er lkami hans nna? arf hann stundum a fara klippingu? Ef liti er upprisu holdsins sem kjur gosagnarinnar, hafa eir truu frelsi til a sj gu sinn sem takmarkalausa andlega veru sem er ekki bundin mannlegum takmrkunum eins og heinu goin voru.

Biblufringar hafa lykta: „ grundvelli nkvmrar greiningar llum frsgnunum um upprisuna, hfum vi komist a eirri niurstu a upprisa Jes var ekki upphaflega tlu til a tskra afdrif lkama hans. Lkami Jes rotnai lklega eins og ll nnur lk. Upprisa Jes var ekki atburur sem tti sr sta fyrsta Pskasunnudeginum, n heldur var a atburur sem hefi veri hgt a taka upp vdetkuvl... [Vi] lyktum a a virist sem a a s ekki nausynlegt fyrir kristna menn a tra bkstaflega sannleiksgildi seinni frsagnanna um birtingarnar.“[55]

Sast en ekki sst er trfrelsi virt me v a lta upprisuna sem gosgn. Ef upprisa Jes vri snnu eins og hver nnur sagnfrileg stareynd, hefum vi ekkert val, ekkert rmi fyrir trnna. getur ekki haft frelsi til a tra ef hefur ekki frelsi til a tra ekki.


Tilvsanir

  1. Losing Faith In Faith: From Preacher to Atheist, Dan Barker, FFRF, Inc., 1992
  2. Fyrra Korintubrf 15:17
  3. „His Fleece Was White As Snow,“ Dan Barker, Manna Music, Inc., 1978
  4. ar meal The Westar Institute, Santa Rosa, Kalifornu, me meira en 70 biblufringa innanbors og hefur gefi t margar bkur og anna efni
  5. The Daily Telegraph, London, 31. jl, 2002
  6. Americans' Bible Knowledge Is In the Ballpark, But Often Off Base,“ 12. jl, 2000, Barna Research
  7. Did Jesus Rise From The Dead? The Resurrection Debate, Gary Habermas og Antony Flew, ed. Terry L. Miethe, Harper & Row, 1987. Or Flews voru innblsin af verki Davids Hume, First Enquiry
  8. 'Of Miracles,' bls.115-116
  9. ar meal John Allegro, G. A. Wells, Michael Martin (sem var hallur undir sjnarmi Wells), Timothy Freke & Peter Gandy (The Jesus Mysteries), Robert Price (Deconstructing Jesus), Frank Zindler (The Jesus The Jews Never Knew), Earl Doherty (The Jesus Puzzle), o.fl.
  10. Fl fr Alexandru (20 f.o.t-50 e.o.t.) lsti miklum smatrium essu svi essum tmum. etta einnig vi um Jstus fr Tberus og 40 ara sagnfringa.
  11. Sj "The Formation of the New Testament Canon" eftir Richard Carrier, www.infidels.org/library/modern/richard_carrier/NTcanon.html, vek srstaka athygli 6.
  12. ar meal Suetonius, Tlf Keisarar, 112 e.o.t.; Plinius yngri, 112 e.o.t.; Annlar Tacticusar 117 e.o.t. samt nokkrum rum heimildum sem tala um "vitran konung" ea "slm um Krist".
  13. Sem dmi leyfi Jes skilnai (Matteus 5:31-32) mean a Pll geri a ekki (Fyrra Korintubrf 7:10-11)
  14. Albert Schweitzer ritai: „a er ekkert jafn neikvtt og niurstur gagnrninnar rannsknar lfi Jes...Hinn sgulegi Jes mun vera kunnugur okkar tmum og rgta.“ The Quest of the Historical Jesus, MacMillan 1954.
  15. Sj Barbara Walker, The Woman's Encyclopedia of Myths and Secrets, bls. 663-665, Harper San Francisco 1983.
  16. Tlf Keisarar, 112 e.o.t. Hr er allt sem hann sagi. Keisarinn Kldus „geri gyinga tlga r Rm, ar sem eir ollu eirum vegna Chrestus“ og tmum Ners "kristnum mnnum var einnig refsa, trflokki sem ikai n og varasm trarbrg."
  17. First Apology, ch. xxiv
  18. a voru m.a. Jdas Kristur, Theudas Kristur og Egypskur gyingur var Messas, samt fleirum
  19. Sj t.d. The Passover Plot: A New Interpretation of the Life and Death of Jesus, Hugh Schonfield
  20. Matteus 28:11-15
  21. See „Historical Evidence and the Empty Tomb Story: A Reply to William Lane Craig,“ Jeffery Jay Lowder, 2001
  22. Nfnin „Tmas“ and „Didymus“ a bi "tvburi." Margir af fyrstu kristnu mnnunum tru v a Jess hafi tt tvburabrur. Sj The Jesus Mysteries: Was the "Original Jesus" a Pagan God? eftir Timothy Freke og Peter Gandy, bls. 117-118. a sumir af fyrstu kristnu mnnunum og frimenn okkar dgum hafi komist a eirri niurstu a Tmas hlyti af hafa veri krossfestur sta Jes, hafna hfundarnir essu. Gnostarnir fundu upp hef a hafa tvburabrir Jes sem myndlkingu fyrir hina fornu daemon/eidolon kennisetningu.
  23. Versin r Marksarguspjalli 16:9-20 eru hf me hr fyrir sem halda v fram a lokaor Marksar su svikin. Jafnvel tt a au su flsu, lsa au sgu sem er mtsgn vi hinar, burts fr v hver btti eim vi, lklegast kristinn einstaklingur.
  24. Culver H. Nelson stofnai The Church of the Beatitudes, Phoenix, Arizona.
  25. New English Bible Companion to the New Testament, Oxford University Press, 1988
  26. The First Coming: How the Kingdom of God Became Christianity, Thomas Sheehan, Random House, 1986, bls. 97
  27. The Acts of Jesus: What Did Jesus Really Do?, ritstrt af Robert W. Funk og The Jesus Seminar, Polebridge Press, 1998
  28. "Leave No Stone Unturned," r Losing Faith In Faith (sj tilvsun 1). Einnig Netinu hr
  29. More Than A Carpenter, Josh McDowell, Tyndale House, 1987
  30. a var einnig saga um birtingu tndri bk sem gengur undir nafninu Guspjall Hebrea, lklega skrifa um mija ara ldina. Hgt er a finna nokkrar tilvitnanir fr essari bk verkum annarra. Jerome vitnai til sgunnar um birtinguna. ar sem a etta er ekki heildst upprisusaga er ekki hgt a bera hana saman vi hinar frsagnirnar.
  31. E.t.v. fyrir utan Ptur, sem gti hafa veri sar en Jhannes.
  32. Matteus 27:52-53 „grafir opnuust og margir lkamir helgra ltinna manna risu upp. Eftir upprisu Jes gengu eir r grfum snum og komu borgina helgu og birtust mrgum.“
  33. Jhannes 21:1-14
  34. Krossfestingin er yfirleitt tmasett ri 30, a hn hafi lklega tt sr sta seint rija ratugnum.
  35. Rmverjabrfi 13:11
  36. Efesusbrfi 5:14
  37. Matteus 8:24-25
  38. Fyrra Korintubrf 15:50
  39. Postulasagan 16:9-10. Horama er r sama versi og ophthe.
  40. Matteus 17:1-3
  41. Matteus 26:69-75, Marks 14:66-72
  42. Rmverjabrfi 3:4,7
  43. Sj „Did Paul's Men Hear a Voice?“ Dan Barker
  44. Galatabrfi 1:12-16
  45. Regional Model Life Tables and Stable Populations, A. Coale and P. Demeny, 2nd ed., 1983. Snir tlfrilegan nkvman htt niurstur fyrir rija heims rki 19. ld og fyrri hluta 20. aldar ar sem a lfsskilyri voru nnast au smu og Rm til forna. akkir til Richard Carriers fyrir essi ggn.
  46. a nfn guspjallanna hafi veri lauslega kennd vi hina og essa samkvmt hefinni fyrri hluta annarrar aldar, voru au fyrst formlega nefnd af Irenaeusi ri 180.
  47. Jhannes 21:25
  48. Jhannes 20:30-31
  49. Sj tilvsun 43
  50. Sj "The 'Elian Gonzalez' Religious Movement"
  51. Matteus14:1-2
  52. Jhannes 11:17,39
  53. The Jesus Seminar and its Critics, Robert J. Miller, Polebridge Press, 1999, bls. 134
  54. Beyond Born Again, Robert M. Price. Hluti II--The Evangelical Apologists: Are They Reliable? Kafli 6: "Guarding An Empty Tomb." ( Netinu hr) Sj einnig When Prophecy Fails: A Social and Psychological Study, Leon Festinger, Harpercollins College Div, jn 1964
  55. The Acts of Jesus: What Did Jesus Really Do?, ritstrt af Robert W. Funk og The Jesus Seminar, Polebridge Press, 1998, bls. 533

Lrus Viar Lrusson og Hjalti Rnar marsson ddu. Upphaflegu greinina m lesa hrna heimasu The Freedom From Religion Foundation

Ritstjrn 08.04.2007
Flokka undir: ( Erlendar greinar , Klassk , Upprisan )

Vibrg


palli - 08/04/07 12:03 #

[Athugasemd fr spjallbori - Hjalti]


khomeni (melimur Vantr) - 08/04/07 12:33 #

Frbr grein Lrus, skr og skilmerkileg. -Strmerkileg reyndar!


frelsarinn@gmail.com (melimur Vantr) - 08/04/07 14:29 #

Frbrt! Glsilegt a essi grein Dan Barkers hafi veri dd slensku.


Steindr J. Erlingsson - 08/04/07 16:44 #

Vantrarmenn i eigi akkir skyldar fyrir a birta essa merkilegu grein. Allir sagnfringar vita a endurminningar manna eru mjg reianlegar. Til marks um etta hrakti g doktorsritger minni margt af v sem einstaklingarnir, sem g fjallai um, skrifuu sjlfsvisgum snum.


Gumundur Plsson - 09/04/07 11:20 #

Kristur er upprisinn! Hann er sannarlega upprisinn!


mofi - 09/04/07 18:18 #

Hrna er grein sem svarar essari grein, sj:http://www.tektonics.org/qt/rezrvw.html


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 09/04/07 18:32 #

mofi, lastu essa grein? Ea leitairu bara a "Dan Barker" sunni tektoniscs.org? v greinin sem vsar reynir bara a svara kaflanum "Innbyris mtsagnir" (sem Barker hefur ur gefi t sem grein 'Pskagetraun').

En fyrst essar frsagnir eru fullkomnu samrmi, svarau essu: Hvers vegna sagi Mara Magdlena "eir hafa teki Drottin r grfinni, og vr vitum ekki, hvar eir hafa lagt hann." vi lrisveinana (Jh 20:2) fyrst engill hafi rtt ur sagt henni etta: "Hann [Jess] er ekki hr. Hann er upp risinn, eins og hann sagi. Komi og sji stainn, ar sem hann l. Fari skyndi og segi lrisveinum hans: Hann er upp risinn fr dauum, sj hann fer undan yur til Galleu. ar munu r sj hann. etta hef g sagt yur." (Mt 28:6-7)


Aiwaz (melimur Vantr) - 09/04/07 20:37 #

Kannski var a Satan sem setti essar mtsagnir Bibluna til a rugla sanntraa og s frjum efasemda. etta sgu a.m.k. mormnar egar fundust mtsagnir Mormnsbk og kristnir trarnttarar hljta a geta nota sama trikk.


rur Ingvarsson (melimur Vantr) - 09/04/07 22:54 #

Hafa eir ekki nota etta sama trikk sund r ea svo?


Ragnar Geir Brynjlfsson - 09/04/07 23:27 #

Tilvist Jes er ekki stafest. Ekki eitt einasta or um Jes birtist utan Nja testamentisins alla fyrstu ldina, rtt fyrir a margir hfundar lstu Rmaveldi fr fyrstu hendi me mikilli nkvmni, meal annars me vnduum frsgnum fr sama svi og sama tma ar sem Jess tti a hafa kennt[10]... [10] Fl fr Alexandru (20 f.o.t-50 e.o.t.) lsti miklum smatrium essu svi essum tmum. etta einnig vi um Jstus fr Tberus og 40 ara sagnfringa.

Hugsanlega hefur bori a lti hinum kristna flokki fyrstu rin a essum sagnfringum hafi varla tt taka v a minnast hann hafi eir heyrt af eim anna bor.

Skv. heimild sem g hef undir hndum hafa fyrstu og annarrar aldar menn arir en kristnir og arir en Jsefus 1 minnst Krist. ar m nefna Lucian af Samosata, sj t.d. hr: 2. Lucian talar hi um Krist og hina kristnu. Einnig m nefna Cornelius Tacitus 3 deildar meiningar su um reianleika texta hans. Enn m nefna Suetonius: 4. Einnig m nefna Plinus yngri: 5 og enn m nefna Thallus: 6 og enn m nefna Phlegon: 7. verk hans ar sem minnst er Krist og kristna su gltu er minnst au verkum kristna rithfundarins Jlusar Africanusar 8 og annarra. Enn m nefna Mara Bar-Serapion: 9.

samrmi heimildum Nja Testamentisins m hugsanlega rekja til srstaks uppruna og mannavals lrisveinaflokksins sj t.d. hugleiingu um a hr: 10


khomeni (melimur Vantr) - 09/04/07 23:41 #

Hey!...

Ljs krist ga flk! -etta verur a skoast ljsi krists.... :)

g er einn eirra sem tri ekki a Sssi hafi einu sinni veri til. g mli me bkinni "Jesus Mysteries -was jesus a pagan god?" -Frbr bk og mikill bestseller.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 10/04/07 09:26 #

Hugsanlega hefur bori a lti hinum kristna flokki fyrstu rin a essum sagnfringum hafi varla tt taka v a minnast hann hafi eir heyrt af eim anna bor.

Sammla.

Skv. heimild sem g hef undir hndum hafa fyrstu og annarrar aldar menn arir en kristnir og arir en Jsefus 1 minnst Krist.

a er deilt um a hvort Jsefus hafi minnst Jess.

Lucian af Samosata, sj t.d. hr: 2. Lucian talar hi um Krist og hina kristnu. Einnig m nefna Cornelius Tacitus 3 deildar meiningar su um reianleika texta hans.

Og erum vi komnir ara ldina.

Enn m nefna Suetonius: 4.

.2. ldin. Minnist ekki Jess.

Einnig m nefna Plinus yngri: 5

.2. ldin. Segir ekkert um Jess, nema kristnir menn hafi drka ennan gu.

...og enn m nefna Thallus: 6 og enn m nefna Phlegon: 7. verk hans ar sem minnst er Krist og kristna su gltu er minnst au verkum kristna rithfundarins Jlusar Africanusar 8 og annarra. Enn m nefna Mara Bar-Serapion: 9.

arna er hvergi minnst Jess. Eina hugsanlega dmi er Mara Bar-Serapion.

samrmi heimildum Nja Testamentisins m hugsanlega rekja til srstaks uppruna og mannavals lrisveinaflokksins sj t.d. hugleiingu um a hr: 10

Ekki helduru a Marks, Matteus, Lkas og Jhannes hafi skrifa guspjllin?


Lrus Viar (melimur Vantr) - 10/04/07 18:41 #

Kannski var a Satan sem setti essar mtsagnir Bibluna til a rugla sanntraa og s frjum efasemda.

g hef lka s au "rk" gegn llum hinum guunum sem voru synir annarra gua, fddir af jmfr o.s.frv. a Satan hafi fari aftur tmann og planta essum guum ar, fyrir tma Jes. etta geri hann til a rugla kristna menn rminu sar meir. tsmoginn okki hann Satan.

etta dmi finnst mr lka sna fram hvers vegna a er erfitt a rkra vi menn sem beita sfellt yfirnttru til a rttlta hitt og etta. annig verur allt mgulegt eirra augum, skiptir engu hversu frleitt a er fyrir eim sem ahyllast ekki eirra trarbrg.


khomeni (melimur Vantr) - 10/04/07 20:43 #

Palestnu fyrstu ld var mikill hrrigrautur trarbraga. Trarbraga fr Persu, Egyptalandi og tr Rmverja sem voru innrsarli. Fyrir landinu voru nokkur trarbrg gyingdmur og paganismi.

allmrgum essara trarbraga bregur fyrir hlfgu sem deyr fyrir syndir mannana og rs aftur upp eftir 3 daga til a dma lifendur. Athyglisvert er a Hrus hinn egypski er fddur -ann 25. desember af hreinni mey.

a eru til svo margar slandi lkingar me eim guum/hlfguum sem voru rkjandi fyrir komu "krists" a manni fallast hendur. Ofan etta btist svo mikil pressa eftir messasi/kristi fr hinum undirokaa og niurtrona hpi gyinga sem rvntingu sinni nnast skruu gulegt inngrip inn murlega stu sna.

a m eiginlega a a hafi veri sguleg nausyn a einhverskonar kristur hafi komi fram. Hann var samt sannarlega ekki s sem guspjllin greina fr! Hugsanlega var einhver gyingakennari tekin af lfi ri 30. Hugsanlega tti hann fylgismenn. Hugsanlega ht hann s.

En sonur gus? S sem drepst og flgur til himins til a "dma" mig og ig?

Varla

Miklu sennilegra a arna hafi runni saman nokkur trarbrg me herslur han og hvaan. Allt blandast svo vi grska heimsspeki og r verur kristni. egar trarbrg blandast saman er a kalla synkrnismi og er tluvert algengur trarbragasgunni. Katlksa blandast t.d vel saman vi indjnatrarbrg og nnur au sem katlskan hittir fyrir.


Ragnar Geir Brynjlfsson - 11/04/07 00:17 #

segir a Suetonius minnist ekki Krist. Hva me or hans vi Kldusar 25.4? Sj hr: [1]

segir ennfremur a Plinus yngri minnist ekki Krist. Hva me ennan texta hr? [2]


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 11/04/07 08:25 #

segir a Suetonius minnist ekki Krist. Hva me or hans vi Kldusar 25.4? Sj hr: [1]

"ar sem gyingarnir voru sfellt me lti vegna hvatninga fr Krestusi rak hann [Kldus] fr Rm".

Krestus var nafn og mia vi textann virist Svetnus segja a essi Krestus hafi veri Rm a sa upp gyingana.

segir ennfremur a Plinus yngri minnist ekki Krist. Hva me ennan texta hr? [2]

Nei, g sagi a ekki. g sagi a hann segi ekkert um Krist nema a kristnir menn hefu drka ennan gu. Sru eitthva meira um Jes hj Plnusi yngri?


Matti (melimur Vantr) - 11/04/07 11:43 #

Gufrineminn Grtar gerir lti r essari grein Dan Barker athugasemd hr.

a vri frlegt a f mlefnalega gagnrni essa grein fr gufrinemum og gufringum.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 11/04/07 12:26 #

a er rugglega mislegt sem mtti gagnrna essari grein. g er til dmis ekki ngur me kaflann Var Jess til?, held a hann s arfur og svo efast g um miki af v sem Barker telur vera lkt me sgunni af Jess og rum guum.

En vonandi reyna Jn mar og Grtar a rkstyja upprisuna.


Lrus Viar (melimur Vantr) - 11/04/07 16:43 #

a sem Svetnus segir um "Krestus" er tilvsun 16.

Tlf Keisarar, 112 e.o.t. Hr er allt sem hann sagi. Keisarinn Kldus geri gyinga tlga r Rm, ar sem eir ollu eirum vegna Chrestus og tmum Ners "kristnum mnnum var einnig refsa, trflokki sem ikai n og varasm trarbrg."


Ragnar Geir Brynjlfsson - 11/04/07 21:29 #

Lucian af Samosata (120-180) skrifar hi:

The Christians, you know, worship a man to this day,--the distinguished personage who introduced their novel rites, and was crucified on that account [1]

Plinus yngri (63-113) skrifar lklega ri 111-112 til keisarans um kristna menn og minnist risvar Krist hrna: [2]. essi heimild er merkileg fyrir r sakir a hann lsir httum kristinna manna:

..when they sang in alternate verses a hymn to Christ, as to a god, and bound themselves by a solemn oath, not to any wicked deeds..
Einnig er lst hvernig hann vingar til a falla fr trnni og pyntingum tveggja kvendjkna. Hann talar um hvernig kristni hafi ekki bara n til borganna heldur lka sveitahraa, en telur samt a hgt s a hefta tbreislu hennar.

essum tveim tilfellum eru a ekki menn vilhallir kristninni sem tj sig.

a a fyrstu kristnu mennirnir skrifuu ekkert niur kann a vera vegna ess a eir vntu endurkomu Krists og egar og tldu jafnvel a a yri mean Jhannes guspjallamaur vri enn lfi. Nja Testamenti greinir fr v a Kristur hafi haldi rur og sagt dmisgur en ekki skrifa ritgerir n brf og gera m r fyrir a essi bounarafer hafi verka fordmisgefandi fylgismenn hans. Lkast til hefur heldur ekki veri miki af lrum mnnum flokknum til a byrja me. rtt fyrir etta ea kannski einmitt vegna essa breiist trin t me trlegum hraa fyrstu aldirnar, sj t.d. essa heimild:

egar byrjun annarrar aldar eru til rttmiklir kristnir sfnuir Antokku, Alexandru, Rm og Lyon og boa eir tr hver snum sta. Einnig eir vera fyrir ofsknum. Til eru meira og minna tarlegar heimildir, brf og rttarskjl, sem fra okkur um daua pslarvottanna. Ignatus biskup Antokku er tekinn af lfi Rm skmmu fyrir 107 og Plkarpus biskup Smyrnu fimmtu rum sar. Kringum 177 fer fram hpaftaka kristinna manna Lyon.
r bkinni: Kalskur siur eftir Catharina Broom. Fr tmanum 100-200 er einnig Canon Muratori, fyrsta kunna skrin yfir heilagar ritningar.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 11/04/07 22:04 #

Ragnar..."geisp" segi g bara, ekkert ntt essu innleggi um heimildirnar. J, Lkanos skrifai um kristna menn og hverju eir tru kringum 170. Og j, Plnus yngri skrifar "lklega ri 111-112 til keisarans" og segir a kristnir menn drki guinn Jess og talar san ekkert meir um hann en rir san eitthva um kristi flk. Og hva me a?


Ragnar Geir Brynjlfsson - 11/04/07 22:20 #

Rtt er a Lsan og Plinus tala aallega um kristna en eir minnast lka manninn Krist, hinn fyrri einu sinni og hinn sari risvar sinnum og hvorugur virist hafa neinar efasemdir um tilvist hans bir su eir mti kristni og hinn sari hatrammur andstingur hennar. S tilgta a Jess hafi ekki veri til verur ekki sennilegri ef horft er essar heimildir. r benda til a munnleg geymd um manninn Jess Krist hafi veri sterk og tbreidd. Vi verum a hafa huga a tminn sem til skounar er, er fornldin og hugsast getur a skriflegu heimildirnar hafi veri fleiri r su n glataar.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 11/04/07 22:40 #

Ragnar, a er rtt a Lkanos minnist a ri 170 a kristnir menn tri krossfesta manninn Jess og allt a. etta snir a ri 170 hafi Lkanos lrt a einhvers staar a kristi flk tri krossfestan mann. Og hva me a?

...Plinus tala[r] aallega um kristna en ... minn[i]st lka manninn Krist...

Hvar gerir hann a? Hann segir a kristnir menn drki Krist. Hva skpunum segir Plnus um manninn Krist?

...hvorugur virist hafa neinar efasemdir um tilvist hans bir su eir mti kristni ...

Hvers vegna tti Lkanos (etta gildir ekki um Plnus v hann rir ekkert um Jes) a efast um tilvist manns sem ht Jes?

r benda til a munnleg geymd um manninn Jess Krist hafi veri sterk og tbreidd.

Nei, Plnus segir okkur ekkert um manninn Jess. Lkanos bendir til a egar hann skrifai essa bk (sem mr snist vera eftir 169) hafi veri til kristi flk einhvers staar sem tri v a Jess hafi veri til! trlegt!


Ragnar Geir Brynjlfsson - 12/04/07 20:55 #

Hva skpunum segir Plnus um manninn Krist?

Hann talar um Krist sem einhvern sem formlt var en ekki gosgn, sj t.d. hr:

They all worshipped your statue and the images of the gods, and cursed Christ. They affirmed, however, the whole of their guilt, or their error, was, that they were in the habit of meeting on a certain fixed day before it was light, when they sang in alternate verses a hymn to Christ, as to a god..
Plinus tti a vera llum hntum kunnugur, binn a vinga fjlda flks til a falla fr kristninni essu ri (111-112?) ea runum arna undan og lta fra keisaranum frnir, hta eim dauarefsingu og beita tvr djknakonur sem jafnframt eru rlar pyntingum til a vinga fram upplsingar og jtningar. a er lkast til einmitt glpur hinna kristnu a gera Krist a gui og neita a drka keisarann. Kristur er v persna augum Plinusar. Persna sem a hans mati er ekki gu ea gulegur og hann er tilbinn til a ganga mjg langt til a hindra ennan trna. texti Plinusar s dapurlegur einlgni sinni ttu samt lokaor hans a geta verka upprvandi fyrir einhverja:
For this contagious superstition is not confined to the cities only, but has spread through the villages and rural districts; it seems possible, however, to check and cure it.[Leturbr. RGB]

Ragnar Geir Brynjlfsson - 13/04/07 21:07 #

g hef eina spurningu ea athugasemd vi eftirfarandi setningu:

Bi frjlslyndir og haldssamir frimenn telja litlu efnisgreinina um Jes sem birtist Antiquitates eftir Jsefus (rita eftir 90 e.o.t.) annahvort vera hreina vibt ea miki breytta af seinni tma kynslum trmanna, lklega af hinum heiarlega kristna sagnfringi Evsebosi fjru ld[11]

egar heimildin er skou [11] finnst ekkert til a styja essa lyktun. Ef heimild 11 er skou sst a vsa er neanmlsgrein 6 en ar er vitna Testimonium Flavianum sem a sumra mati er flsun heild en a annarra mati viaukin (interpoleru) efnisgrein. a er v srstakt a sj lyktun dregna af essari heimild a textinn Antiquitates s a flestra mati flsun. Heimildin fjallar um Testimonium Flavianum en ekki Antiquitates. Lklega er hr um villu a ra hj Dan Barker, nema a mr s a yfirsjst eitthva hr. bkinni The Case for Christ (1998) eftir Lee Strobel er greint fr vitali vi frimanninn Edwin Yamauchi vi Miami University. Hann segir:

[Fyrst er textinn Antiquities]He convened a meeting of the Sanhedrin and brought before them a man named James, the brother of Jesus, who was called the Christ, and certain others. He accused them of having transgressed the law and delivered them up to be stoned. I know of no scholar, Yamauchi asserted confidently, who has successfully disputed this passage.[Leturbr. RGB]


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 13/04/07 21:41 #

Hann talar um Krist sem einhvern sem formlt var en ekki gosgn, sj t.d. hr:

g skil ekki alveg essa setningu. Gtiru tskrt betur hvernig etta virkar?

a er lkast til einmitt glpur hinna kristnu a gera Krist a gui og neita a drka keisarann.

Glpurinn er s a neita a drka keisarann en drka bara Krist og gu. Og?

Kristur er v persna augum Plinusar.

ttu vi "maur" me orinu persna? Hva eiginlega fr ig til ess a segja a a Jess hafi veri maur augum Plinusar?

Ef heimild 11 er skou sst a vsa er neanmlsgrein 6 en ar er vitna Testimonium Flavianum sem a sumra mati er flsun heild en a annarra mati viaukin (interpoleru) efnisgrein.

Einmitt. Nkvmlega a sem stendur grein Barkers.

a er v srstakt a sj lyktun dregna af essari heimild a textinn Antiquitates s a flestra mati flsun. Heimildin fjallar um Testimonium Flavianum en ekki Antiquitates. Lklega er hr um villu a ra hj Dan Barker, nema a mr s a yfirsjst eitthva hr.

r er hugsanlega a yfirsjst a a Testimonium Flavianum er nafn efnisgrein bkinni Antiquitates Judaicae

Hva varar orin tv: "kallaur Kristur" hljta au or a falla lka ef TF er flsun. San er mjg hugsanlegt a etta hafi veri athugasemd spssuna sem komst inn textann.


Ragnar Geir Brynjlfsson - 13/04/07 22:58 #

Fyrst Plinus: Efnisgreinin lsir persnu sem a mati Plinusar getur ekki veri gu og hann ltur hjtr a drka essa persnu. Er lklegt a lilega 80 ra gosgn geti haft slk hrif flk eins og lst er textanum? a er n frekar lklegt. Engar hugleiingar ea vangaveltur koma fram hj Plinusi um hva essi Kristur s rtt fyrir a a brfi s skrifa til a leita ra. hann s vafa um sumt er ekki neinn efi merkjanlegur hj honum um a. Lklegasta skringin er v a hr s veri a lsa manni.

r er hugsanlega a yfirsjst a a Testimonium Flavianum er nafn efnisgrein bkinni Antiquitates Judaicae.

g get ekki betur s en a Testimonium Flavianum s bara essi ekkta tiltekna efnisgrein. Orin a man named James, the brother of Jesus, who was called the Christ falla v utan vi vangaveltur um flsun TF. Ef a er samt svo a Barker ltur allt riti vera falsa vegna ess a frimenn lti eina efnisgrein vera falsaa, hva er a anna en dmi um oftlkun?


Lrus Viar (melimur Vantr) - 19/04/07 19:20 #

Ef a er samt svo a Barker ltur allt riti vera falsa vegna ess a frimenn lti eina efnisgrein vera falsaa, hva er a anna en dmi um oftlkun?

g veit ekki til ess a Barker hafi haldi v fram a Antiquitates Judaicae s heild sinni flsun, einungis a TF s annahvort seinni tma vibt ea miki breytt fr upprunalega textanum.

Sari tma heimildir, ef r eru marktkar, segja einungis fr v a kristnir menn hafi veri uppi annarri ld. a er ekki heimild fyrir tilvist Jes, a er heimild fyrir tilvist kristinna manna. g held a enginn efist um a kristni hafi veri til sem trarbrag essum tmum.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 19/04/07 21:26 #

Fyrst Plinus: Efnisgreinin lsir persnu sem a mati Plinusar getur ekki veri gu og hann ltur hjtr a drka essa persnu.

Ragnar, hva ttu vi me orinu "persnu"? Ef tt vi "manneskja", kemur a hvergi fram textanum.

Er lklegt a lilega 80 ra gosgn geti haft slk hrif flk eins og lst er textanum? a er n frekar lklegt.

Virkilega? Hefuru kynnt r sgu mormna? Af hverju segiru a nlegar gosagnir geti ekki haft hrif flk?

Engar hugleiingar ea vangaveltur koma fram hj Plinusi um hva essi Kristur s rtt fyrir a a brfi s skrifa til a leita ra. hann s vafa um sumt er ekki neinn efi merkjanlegur hj honum um a. Lklegasta skringin er v a hr s veri a lsa manni.

g skil etta ekki. Plinus skrifar ekkert um a hver essi Kristur er og ar af leiandi er hann lklega a lsa manni?

g get ekki betur s en a Testimonium Flavianum s bara essi ekkta tiltekna efnisgrein.

J. Eins og g var a benda .

Orin „a man named James, the brother of Jesus, who was called the Christ“ falla v utan vi vangaveltur um flsun TF.

Nei. rtt fyrir a vera ekki hluti af TF verur essi setning "grunsamlegri" n TF.

Ef a er samt svo a Barker ltur allt riti vera falsa vegna ess a frimenn lti eina efnisgrein vera falsaa, hva er a anna en dmi um oftlkun?

Til a byrja me held g a Barker hafi ekki rtt um essi tv or. a er enginn a halda v fram a allt riti hans Jsefusar s falsa. Ef heil efnisgrein um Jess er flsu, er ekki undarlegt a efast um tv or sem koma rtt eftir efnisgreininni. au gtu vel veri marginalia (athugasemdir sem voru til hliar) sem var san btt textann.

Eitt sem bendir til ess er til dmis hvernig runin orunum er, lkt ensku tilvitnuninni sem komst me (" „a man named James, the brother of Jesus, who was called the Christ“) er fyrst tala um Jes: "brir Jes, kallaur kristur, sem ht Jakob".

En hrna er hgt a lesa helling um TF og essi tv litlu or.


Ragnar Geir Brynjlfsson - 20/04/07 22:08 #

Ef heil efnisgrein um Jess er flsu, er ekki undarlegt a efast um tv or sem koma rtt eftir efnisgreininni.
Koma essi or rtt eftir efnisgreininni TF? g tla mr ekki a lykta neitt ea andmla ykkur neinu ru um etta anna en a sem g hef heimildir fyrir fr frimnnum. g er sjlfur aeins hugamaur sem tni til heimildir sem g tel trverugar anga til anna kemur ljs. Tilvitnunin Yamauchi er ekki flsun. etta er hans lit, g er me bkina hndunum og get vsa hana Amazon: [1]


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 23/04/07 14:27 #

Koma essi or rtt eftir efnisgreininni TF?

a fer eftir v hvernig skilgreinir "rtt eftir". getur lesi allt um etta vsuninni siustu athugasemd minni.

Tilvitnunin Yamauchi er ekki flsun. etta er hans lit, g er me bkina hndunum og get vsa hana Amazon: [1]

Ragnar, g er viss um a essi Yamauchi veit ekki af neinum frimanni hefur tekist a sna fram a ann htt sem Yamauchi finnst sannfrandi a essi or hafi ekki veri upprunaleg. Mr finnst satt best a segja ansi hugavert hva honum finnst um a. g hef miklu meiri huga rkunum fyrir og gegn v a essi or hafi ekki veri upprunaleg.


Sindri Gujnsson - 23/04/07 17:50 #

g vil akka Lrusi Viari fyrir a framtak a a essa grein. g vissi n ekki alveg hvort g tti a hlja ea grta egar g las hana, g bjst vi meiru af Dan... hinum vga hvtasunnupresti og tnlistarmanni. Eitthva hefur nmi fari fyrir ofan gar og nean, a inn milli hafi hann rtt fyrir sr.

Pll og Jess

Dan segir Pl postula lta Krist sem yfirnttrulega veru, ekki sgulega persnu af holdi og bli. Engu a sur segir Pll Krist hafa lgt sig og gerst mann stuttan tma, hafa bora kvldmltina me lrisveinum snum, hafa veri krossfestan, hafa risi upp fr dauum, ,,v fremur hefur n Gus og gjf streymt rkulega til hinna mrgu hinum eina MANNI, Jes Kristi (Rm 5:15) o.s.frv. g nenni ekki a ra tlkanir Jesus myth kenningarmanna Pli postula mjg tarlega hr r eru langsttara lagi.
Lkt og skpunarvsindamenn eru gervivsindamenn raunvsindanna, eru Jes gosagnarsinnar gervivsindamenn Nja Testamentisfra. Dan segir: fjldi harra gosagnasinna er rsmr minnihlutahpur meal frimanna. etta er rtt og ekki af stulausu. Taki eftir v a fjldi ung jarar sinna er lka rsmr minnihlutahpur meal jarfringa. etta eru ekki gfulegir minnihlutahpar. Dan segir Jes og Pl hafa greint og nefnir sem dmi a Jess hafi leyft skilnai, en Pll ekki. Stareyndin er s a bir banna skilnai nema undantekningar tilvikum. etta er nokku ljst.

Gosagnir

J, a eru til gosagnir um gui sem hafa di og risi upp. Engin eirra sem g hef enn skoa gerist neinum kvenum tmapunkti sgunni, bara einhvern tmann fyrndinni. Frsgn guspjallanna um Jess gerist kvenum tmapunkti sgunni, og persnur sgunnar eru alvru sgulegar persnur (lkt v sem sr sta gosgnunum). Jess fist egar gustus var keisari, og Herdes mikli r rkjum Jdeu og Galleu, hann var krossfestur af Pontusi Platusi, hann starfai mean Tberas var keisari o.s.frv. Regin munur a essu leyti frsgnum um Jes og gosgnum.

Ptursguspjall. SHIT!

Til a byrja me finnst mr frleitt a telja upprisu frsgn Jhannesarguspjalls vera ktari en frsgn Ptursguspjalls. Ptursguspjalli eru ALLIR Farsearnir og frimennirnir og stu prestarnir a vakta grfina ( a gyingar hafi veri meinilla vi grafreiti og tali vanheilaga og eir hafi urft a dvelja arna hvldardegi), henni eru sj innsigli, englarnir eru me svo str hfu a au n til himins. Jess er me svo stran haus egar hann rs upp fr dauum a hann nr upp fyrir himinn. eftir Jess kemur str talandi kross skoppandi t r grfinni... essi frsgn sltrar upprisu frsgn Jhannesarguspjalls vintraheitum. Anna: Hvernig dettur Dan hug a segja a Ptursguspjall s fr runum 85-90?? Ptursguspjall er yfirleitt tali vera skrifa kringum ri 170. Crossan, gufriprfessor vi Harvard, og einn aalkarlinn the Jesus Seminar, sem hefur tla apkrfu guspjllin vintralega gmul, t.d. a Tmasarguspjall s fr 60-70, (mean a arir tala um rin kringum 180) treystir sr ekki til a dagsetja Ptursguspjall fyrr en ri 150. g veit ekki um neinn sem reynir a fra guspjalli lengra aftur en svo. Dan hefi gert betur me a dagsetja Ptur ri 170, og hefi hann rttilega geta bori guspjllin saman, og sagt me rttu a trlegir hlutir btist sguna eftir v sem rin la.

Mtsagnir

a er ekki hgt a samrma allar mtsagnirnar. Sumar er hgt a samrma. Menn geta skoa sur trvarnarmanna sem reyna a samrma allar mtsagnirnar, og dma svo hver fyrir sig hverjar eru samrmanlegar og hverjar ekki.

g hef v miur ekki geta gefi mr tma til a lesa umruna sem hefur fylgt greininni, en g er mjg upptekinn nna ritgerasmum, bist afskunar, vona a g s ekki a segja eitthva sem bi er a segja ur.

Appendix Hr kemur meira um Pl og Jes, en er sjlfu sr aeins t fyrir efni og ekki nausynlegt a lesa svo sem:

a er rtt a Pll hitti Jes aeins sn. Hann ekkti lklega ekki miki til vi hans.En mr finnst Pll og Jess segja meira og minna smu hlutina. g renndi hundavai yfir Rmverjabrfi 12-16, sem g valdi af handahfi til samanburar Jes og Pli: Blessi , er ofskja yur, blessi , en blvi eim ekki (12:14), Ef vin inn hungrar, gef honum a eta, ef hann yrstir, gef honum a drekka. (Rom 12:20). Gjaldi llum a sem skylt er: eim skatt sem skattur ber, eim toll, sem tollur ber (Rm 13:6). Skuldi ekki neinum neitt, nema a eitt a elska hver annan, v a s, sem elskar nunga sinn, hefur uppfyllt lgmli. Boorin: ,, skalt ekki drgja hr, skalt ekki mor fremja, skalt ekki stela, skalt ekki girnast, og hvert anna boor er innifali essari grein: ,, skalt elska nung inn eins og sjlfan ig. (13:8-9) g f ekki betur s a Pll og Jess segi meira og minna bir a sama, en me rum orum... kannski insprerair af einum og sama Anda? Rmverjabrfi 15:3 segir ,,Kristur hugsai ekki um sjlfan sig einnig segir Pll ar um Jes ,,Lastyri eirra, sem lstuu ig, lentu mr og vitnar Slm 69, lkt og va er gert t.d. bi Marksarguspjalli tengslum vi krossfestinguna, og Jhannesi 2:17. Hverjir ttu a hafa lastmlt andaverunni Jessi?
Pll segir Krist vera orinn jnn hinna umskornu (15:8), lkt og Jess segir sjlfur Guspjllunum, a hann s sendur til gyinganna, til a jna fyrst og fremst gyingunum (sst t.d Matteusi 15:21-28 egar hann vildi ekki hjlpa kanverskri konu ar sem hn vri ekki gyingur. Kallar gyinga brn en tlendinga hunda).
Pll talar um ,,fagnaarerindi um Krist, lkt og Guspjllin, sj t.d Mark 16:15.
Jhannes 3:36 segir a s sem trir muni frelsast, en eir sem hlnist muni fyrirdmast og Pll talar um a vekja hlni vi tranna va Rm 15 og 16 (s.s. tr er hlni vs vantr er hlni)
stuttu mli finnst mr Rm 12-16 (vali af handahfi, a er ekki plss til a fara hr yfir heilu og hlfu brfin hans Pls) og Guspjllin samhljma. A lokum: Pll kallar Gu Abba lkt og Jess gerir Getsemane, sem er formlegt aramskt or sem ir ,,pabbi g ekki enga ara en flaga Jes og Pl sem a gera. Aramskar bnir fr essum tma, sem lkjast mjg fairvorinu, tala allar um Gu 3. persnu. g hef s bjartsna menn halda v fram a Pll hafi ar af leiandi ekkt psla bnastund Jes Getsemane garinum ;-)


Sindri Gujnsson - 25/04/07 15:23 #

g var a lesa greinina sem Mofi vsai varandi mtsagnirnar, og hn er a mrgu leyti skrambi g: http://www.tektonics.org/qt/rezrvw.html


Lrus Viar (melimur Vantr) - 25/04/07 18:03 #

Vil vekja athygli v a essi ing var samvinnuverkefni okkar Hjalta.

a eru nokkur atrii sem g vil rtta sambandi vi athugasemd Sindra G. essi grein Barkers er fyrir mr g og gild. Hn dregur saman nokkur mikilvg atrii, svosem hversvegna kraftaverk geta ekki veri hendi sagnfrinnar, allavega hj eim sagnfringum sem vilja lta taka sig alvarlega. Einnig frir hann fyrir v g rk hvers vegna upprisan er lklegast gosgn sem komst kreik eftir daga Jes.

g er sammla v sem Hjalti hefur egar minnst hr a ofan a kaflinn "Var Jess til" er rauninni arfur essari grein. a er raun nnur umra hvort a maurinn Jess hafi veri til. Hr er veri a ra upprisuna og hvers vegna a er lklegast a hn s gosgn, a e.t.v. hafi einhver Jess veri krossfestur fyrir villutr fyrstu ld essum slum.

SG segir a a sem greinir a sgurnar um Jess og arar samsvarandi um ara syni guanna er fst tmasetning atburanna guspjllunum. a m vera rtt en a dregur ekki r mikilvgi ess a mrg atrii lfi Jes eru lklegast komin fr rum gosgum. San blandast etta saman einn graut lkt og algengt er um trarbrg, margir ttir koma saman einn trna. Mrg dmi eru um etta mannkynssgunni, t.d. fr eim tmum egar veri var a kristna Amerku.

Ptursguspjall er kannski fyrir okkur mjg undarlegt frsgn sinni en samt sem ur eru atburirnir sem sagt er fr ar ekkert lklegri en margt anna Biblunni. Ngir ar a nefna Jnas hvalnum og klofnun Rauahafsins. Ef Ptursguspjall hafi fr upphafi veri hluti af regluritasafninu vri ekkert skrti vi atburarsina fyrir margan trmanninn, srstaklega ef hann vri vopnaur vasaljsi Krists og frni a skilja myndlkingar.

Barker fr lei a telja undarlega atburi guspjllunum. a er ekkert strkostlega skrti vi a a farsearnir, frimennirnir og prestarnir su vi grfina n a hn s loku me sj innsiglum. a er eitthva sem gti mgulega hafa gerst, engin yfirnttra ar fer. v hefur hann ekki tali a me.

Aldur Ptursguspjalls er ljs. Sumar vefir eins og earlychristianwritings.com vilja hafa a fr runum 70-160, arar setja a sar eins og essi frimaur sem SG vitnar til. Barker setur a rin 85-90, a er eflaust hgt a rkra tmasetningu endalaust en hann er allavega ekki einn um a tmasetja a annig.

a a Jess og Pll virast fylgja smu hugmyndafrinni er ekkert skrti fyrir mr ar sem eir eiga j a hafa veri smu trar. Eftir stendur a Pll minnist aldrei nein verka Jes a kraftaverk brfunum, jafnvel egar a hefi veri hentugt fyrir mlflutning hans. a er eitthva sem mr finnst umhugsunarvert.


Sindri Gujnsson - 25/04/07 20:28 #

g vil fyrst bija Hjalta Rnar aumjklegrar afskunar. :-) g s ekki nafni itt arna!

a er strkostlega skrti ef a allir farsearenir, frimennirnir og prestarnir su farnir a varveita grafir andstu vi trarlgml sn. Er ekki betra a hafa tvo rmverska hermenn vakt? etta er klrt merki um vibtur gu trvarnar (eir su allir a hann reis upp svo hann hltur a hafa gert a!).

Auk ess hfum vi bara lti bort af Ptursguspjalli, og hver veit hva a finnast margar fleiri sgur af strundarlegum atburum tengslum vi upprisuna upprunalegri frsgn?

Hvort a hfu sem n til himins og talandi krossar su lklegri ea lklegri en sagan af Jnasi strfisknum ea klofnun rauahafsins kemur mlinu ekkert vi. Er sagan lklegri ea lklegri en sagan sem gerist Jhannesarguspjalli? a er spurningin.

Sumir frimenn hafa tilhneigingu til a reyna a fra guspjllin sem ekki eru N.T. aftur til fyrstu aldar, a au su ll skrifu annarri ld ea sar. etta er til a sanna a upphafi hafi veri margir "kristindmar". g tek kannski einhvertma syrpu spjallborinu um a hvers vegna Tmasar, Jdasar, Ptursguspjall, Maruguspjall o.s.frv. eru ll skrifu lngu seinna en Matteus, Marks, Lkas og Jhannes.

Hins vegar vera efahyggju menn a kvea hvort eir tli a bora kkuna ea geyma hana essum efnum. Ef a eir dagsetja ll "auka" guspjllin eins snemma og raun ber vitni fer a vera erfiara og erfiara a halda gosagnarkenningunni lofti. Crossan telur t.d. a 6 guspjll utan nja testamenntisins su til fr c.a. 50, og nnur 6 fr c.a. 60-80, og sjum vi hvers vegna hann getur ekki ahyllst gosagnarkenninguna. Hann er kominn me svo marga votta fyrir tilvist Jes.


Sindri Gujnsson - 25/04/07 20:51 #

J, af v a g var a tala um hva Crossan er graur 1.aldar guspjll, er athyglisvert a hann sr sr ekki frt a hafa Ptursguspjall eirra hpi. Anna egar a hann telur 6 guspjll vera fr c.a. 50-80, er hann ekki a meina t.d. "Q" fyrir sem vita hva g er a tala um.


Sindri Gujnsson - 25/04/07 20:53 #

hann telur 12 guspjll sem ekki eru N.T. vera fr c.a. 50-80.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 25/04/07 21:04 #

Pll og Jess

egar segir a Pll hafi sagt a Jess hafi "lgt sig og gerst mann stuttan tma", ertu a vsa Fl 2.6-11? Varandi a a Jess hafi veri maur var essum tma til hugmynd um himneskan mann, t.d. ritum Flns.

Pll segir ekki a hann hafi bora kvldmltina me lrisveinunum (a or kemur a g held aldrei nokkurn tmann hj Pli). San er spurning hvort s hluti (ef hann var arna upphaflega) geti ekki einfaldlega veri gosaga til ess a tskra tilkomu kvldmltarinnar. Varandi krossfestinguna ganga r gosgukenningar sem g hef skoa rlti t a a Jess hafi veri krossfestur himnum.

Gosagnir

Og tengir Pll Jes vi kveinn tmapunkt sgunni og persnur sgunnar hj honum alvru sgulegar persnur?

Ptursguspjall

a m auvita deila um a hvenr etta guspjall var skrifa og hversu miki af trverugu efni er v. En ef vi samykktum a sem talar um, a a vri yngra og ktara, myndum vi halda essari fallegu krfu.

Appendix

a er rtt a guspjllunum er Jess ltinn segja mislegt sem svipar til margs af v sem Pll skrifar brfunum snum. a m tskra a msan htt. Minna fer af vsunum til fi Jes, t.d. segir Pll aldrei fr neinni dmisgu ea kraftaverki.

etta er klrt merki um vibtur gu trvarnar (eir su allir a hann reis upp svo hann hltur a hafa gert a!).

hugavert. Myndir lka telja a frsgnin Mt af vrunum (sem er ekki hinum guspjllunum) s "vibt gu trvarnar"?

g tek kannski einhvertma syrpu spjallborinu um a hvers vegna Tmasar, Jdasar, Ptursguspjall, Maruguspjall o.s.frv. eru ll skrifu lngu seinna en Matteus, Marks, Lkas og Jhannes.

g hefi n mestan huga a sj ig "afgreia" Tmasarguspjall.

g skil ekki alveg hva tt vi me Rm 15.3, er ekki hgt a "lastmla" andaverum?


Lrus Viar (melimur Vantr) - 25/04/07 21:10 #

Barker taldi einungis atburi sem teljast yfirnttrulegir samanburi snum s.s. talandi krossar, upprisa daura manna, Jess hverfur og birtist sitt hva o.s.frv. a hpur manna hafi safnast saman vi grfina er a ekki yfirnttrulegur atburur, a hann s vissulega skrtinn.

a m vissulega deila um hvort a a hafi veri rttmtt a hafa Ptursguspjall me essum samanburi ar sem a er illa varveitt.

Hins vegar vera efahyggju menn a kvea hvort eir tli a bora kkuna ea geyma hana essum efnum. Ef a eir dagsetja ll "auka" guspjllin eins snemma og raun ber vitni fer a vera erfiara og erfiara a halda gosagnarkenningunni lofti.

g er ekki sammla v. a er vel rkstutt me dmum greininni hvernig gosagnir n sr trlega fljtt flug.

Crossan telur t.d. a 6 guspjll utan nja testamenntisins su til fr c.a. 50, og nnur 6 fr c.a. 60-80, og sjum vi hvers vegna hann getur ekki ahyllst gosagnarkenninguna. Hann er kominn me svo marga votta fyrir tilvist Jes.

Athugair a mealvilengd manna var mun styttri essum tmum?


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 25/04/07 21:17 #

g var a lesa greinina sem Mofi vsai varandi mtsagnirnar, og hn er a mrgu leyti skrambi g: http://www.tektonics.org/qt/rezrvw.html

g er sammla. a sem g hef skoa af greininni er ansi slappt, t.d. a gn kvennanna Mk 16:8 s "augljslega ekki varanleg". Greinarhfundurinn trir v einfaldlega a a s ekki ein einasta mtsgn ea villa biblunni og reynir hva sem hann getur til ess a bjarga eirri skoun.


Sindri Gujnsson - 25/04/07 22:46 #

Hjalti skrifar

ef vi samykktum a sem talar um, a a (Ptursguspjall, innskot Sindra) vri yngra og ktara, myndum vi halda essari fallegu krfu.

Nkvmlega! Og ess vegna skil g alls ekki ennan saushtt hj Dan. Punkturinn hans er gur og gildur, ef a hann heldur sig vi a sem flestir gufringar segu um Ptursguspjall. Hann finnur sig samt kninn til a styjast vi bullgufri og stasetur Ptur milli 85-90.

Pll tengir Jess ekki vi kvein tmapunkt sgunni, en ef til vill beint tengslum vi nokkrar sgulegar persnur (t.d. Ptur). a eru guspjllin sem g er a tala um a tengi sguna um Jes vi sgulegan kvein tma, me kvenu sgulegu flki.

Varandi Pl og Jes, arf a tta sig v a Pll var ekki tvhyggju Gnosti. (g mli me Paul the Jewish Theologian og Paul: In Fresh Perspective)

Gnostar tldu Jahve vera vondan, illan gu, og allt honum tengt illt, meal annars hebresku ritningarnar, og allt hebreskt. Gnostar koma ekki fram dagsljsi fyrir alvru fyrr en eftir daga Pls. Hr ver g a fjalla t.d. um Tmasarguspjall til a styja ml mitt. g tel a a s hgt a sna fram a me hyggjandi htti a a s skrifa sasta fjrungi annarra aldar ea sar. Flestir lta annig mli. Dmi um menn sem eru sammla mr eru t.d. James H. Charlesworh prfessor Nja Testamenntisfrum og bkmenntum Princeton, John P. Meier, prfessor hj Notre Dame, og besti vinur minn Craig A Evans o.s.frv. o.s.frv. a skiptir hins vegar litlu mli hversu margir eru sammla mr, v a menn kjsa ekki um sannleikann. Rkin eru skr, en vera ekki tlistu stuttu mli. g ver v miur a upplsa ig um au sar. g er a skrifa um ml Atlantsskipa gegn slenska rkinu nna 

Varandi verina Matteusi, gtu a alveg eins veri trvarnar vibtur.

a koma vst fram gir punktar hj J.P. Holding. Reyndar mjg gir, varandi plss leysi, og dr skrif. a skiptir lka miklu mli a vi erum ekki a tala um sagnfribkur eins og r hafa veri vesturlndum san eftir Upplsingu. etta eru gerlkar bkmenntir. (Hann er meira segja einn block logic punkt kalppi klapp!). Hann er hins vegar fjandans fundy, og fer stundum vesens bull taf v.


Sindri Gujnsson - 25/04/07 23:17 #

gn kvennanna Mk 16:8 s "augljslega ekki varanleg".

hum? g er reyndar hjartanlega sammla Holding arnar, og sammla r Hjalti. gn eirra er augljslega ekki varanleg. Hvernig vissu menn annars hva r su, ef r sgu engum fr v?

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.