Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Autt bla

Eftir a detta nokkrum sinnum inn umrur um hverju flk trir - oftast framhaldi af v a g segist vera melimur Vantr og Simennt - er g nokku sannfrur um a srafir ttu rauninni a tilheyra rkiskirkjunni.

g er alltaf jafn undrandi eim sem tilheyra rkiskirkjunni en tra rauninni ekki neitt af v sem agreinir kirkjuna ea kristnina fr rum trarbrgum ea einfaldlega gu almennu siferi.

Raui rurinn v sem g heyri er s a siferis boskapur kristninnar s svo mikils viri og ess vegna s elilegt a vera kristinnar trar og tilheyra rkiskirkjunni.

g ekki til dmis ekki nema einn einstakling sem trir skpunarsguna og ekki man g eftir neinum (rum) sem trir upprisuna, himnarki ea helvti - ekki bkstaflegri merkingu a minnsta kosti. Flestir skauta fram hj essu me tali um a etta su n bara dmisgur og megi alls ekki skilja bkstaflega.

En a er auvita grundvallar misskilningur a kristnin eigi einkartt gu siferi. A g tali n ekki um a halda a kristnin hafi hreinlega fundi upp siferi, krleika og g veit ekki hva.

etta styrkist svo kannski af nokkrum ttum eins og;

  • vana
  • v a vilja forast hugsanleg gindi af v a taka hefbundna afstu - sem er sem betur fer alls ekki svo hefbundin lengur
  • a vilja hafa vai fyrir nean sig - en v tilfelli ttu vikomandi a jta ll trarbrg
  • hugsa sem svo a a hljti a vera eitthva sem vi skiljum ekki - hvernig svo sem a tengist einni tegund af tr.

annig a g velti fyrir mr hversu margir vru rkiskirkjunni ef allir byrjuu me hreint bor. Ef enginn vri skrur trflag barnsaldri og brnum ekki innrtt a ein tr vri betri en nnur. ess sta vri gott siferi lagt til grundvallar llu uppeldi og menntun.

Hversu margir myndu velja kristna tr og skr sig rkiskirkjuna? Ef vi myndum okkur kannski orp ea jafnvel land ar sem engin trarinnrting sr sta?

Til ess yrfti fullorinn einstaklingur a hafa mikla rf fyrir a tra yfirnttrulega veru sem engar vsbendingar eru um a s til. San yrfti hann a skoa au trarbrg sem eru boi og velja kristna tr t fr srstu hennar og v sem agreinir hana fr rum trarbrgum.

Vikomandi yrfti vntanlega a minnsta kosti a tra ;

  • skpunarsguna
  • meyfinguna
  • upprisuna
  • himnarki og helvti

Ofan etta arf s hinn sami a stta sig vi hgmagjarnan og hefnigjarnan gu.

Jafnvel egar allt etta er yfirstigi arf a horfast augu vi allar mtsagnir og misvsandi skilabo biblunnar. Ltum liggja milli hluta hvaa forsendum vikomandi myndi svo velja rkiskirkjuna fram yfir arar bragtegundir kristninnar.

Og j, g veit a spurningin er frleit essu myndaa landi vri auvita engin rkiskirkja.

Valgarur Gujnsson 04.11.2009
Flokka undir: ( Hugvekja )

Vibrg


Svanur Sigurbjrnsson - 04/11/09 15:11 #

Fn grein hj r. g held a flk s jkirkjunni af v a hn er samflag og veitir jnustu vi tmamtaathafnir fjlskyldna. Flk er ori vant v a hlusta gusori n ess raun hlusta ea taka mark v. mean a fr grunninn til fallega athfn sem allir virast ngir me dugir a mrgum. etta er nttrulega kaflega "sloppy" og raun mgun vi kristnina eins og hn er bkinni mru. En flestum prestunum virist nokku sama um etta og mean kerfi jnar eim og flkinu megin drttum er haldi svona fram. etta stand hrsni er svo greitt drum dmum af rkinu.


Matti (melimur Vantr) - 04/11/09 15:28 #

g er alveg til a gefa "kristnum" afsltt af skpunarsgunni og helvti en mr finnst frnlegt a flk kalli sig kristi ef a trir hvorki meyfinguna n upprisuna.


Jn Steinar. - 04/11/09 15:31 #

Fn og yfirvegu grein og mtti vera fyrirmynd orrunni um essi efni. Mr finnst hn nefnilega alltof oft leiast t ritningatlkanir og stagl um hebreskar ingar, orsyfjar ea t fyrir tma og rm bili milli miklahvells og maurfu. a eru oftast hinir kristnu sem leia essar umrur fr meginefninu, v eir geta ekki rttltt grunndvll trar sinnar ea lst honum af skynsemi. Til a tra ritningarnar og munnlega loftfimleika apologistanna, arf maur a ofbja eigin synsemi og ganga vert allt sem ekking manns segir. a er svipa og a ganga gegn eigin sigi og gera eitthva skelfilegt, sem manni er vert um ge. a er gott a flk er auknu mli fari a sj etta. a er kannski ekki sur trvarnarmnnum a akka en trlausum.

a eina sem vi hfum gert er a svla t r grenjunum svo eir fi snt frnleikann. a er flestu skynsmu flki ng a sj.


Jn Steinar - 04/11/09 15:34 #

Engan afsltt Matti. a er allt ea ekki neitt, samkvmt dogmanu. virist raunar vera a segja a undir rs. hehe


rstur - 04/11/09 15:38 #

G grein - a a eitthva s vani fr fingu vera hlutir seinna lfi okkar okkar sem vi hugsum nnast ekkert um og hfum sjlfu sr enga hugmynd af hverju vi gerum ea segjum .

Fullori flk fer kirkjur fnasta outfitti og fer me bnir n ess a halda a einhver s a lesa hugsanir eirra. San segir flk "amen" kr n ess a vita hva a ir. etta finnst mr bi kjnalegur ykjustuleikur af hlfu flksins og einnig mgangi fyrir prestana/trnna.

A vsu var g sjlfur essum kjnalega ykjustuleik mrg r og veit ekki enn af hverju a tk mig svo langan tma a hugsa aeins um etta.


Elas Halldr - 04/11/09 17:03 #

a getur vst enginn kallast kristinn ef s hinn sami trir ekki frigingarkenninguna, ea a Jess Kristur hafi "frelsa" okkur fr "syndum" okkar me v a krossfestast.

g bst ekki vi v a fleiri en 15% melima jkirkjunnar geti skrifa undir etta.


Halldr E. - 05/11/09 17:55 #

Sem kristinn einstaklingur get g ekki teki undir or Valgars. raun er miklu betri frsla hr ur Vantr sem notar Trarjtninguna sem mlikvara.

annig er etta ekki spurning um tr skpunarsguna, heldur a Gu s skaparinn. etta tvennt er gjrlkt og bkstafshyggjan sem Mofi ahyllist t.d. ftt skylt vi hefbundin kristindm.

Meyfingin er vissulega gilegt ml, en a mnu mati auvelt a skauta fram hj v, enda aeins nefnt einu sinni guspjllunum og virist ekkert atrii hj Marksi sem er elsta guspjalli ea Jhannesi, sem er a yngsta.

Upprisann er hins vegar grundvallandi kristinni tr og g get teki undir me skrifunum hr a ofan og Pli postula a n upprisunnar er kristindmur marklaus.

Himnarki og helvti sem einhvers konar dualskur heimsendaveruleiki er a mnu viti ekki eitthva sem er nothft sem mlikvari. Vissulega eru vsanir dualisma til staar guspjllunum einhverju mli og Pll talar um tvhyggju eins og enginn s morgundagurinn. Hvort s tvhyggja tengist einhvers konar hefnd efsta degi, hverjir nkvmlega veri hvorum sta fyrir sig, ea hvers konar tilraunir til a tskra essi hugtk smatrium er brotthvarf fr almennum kristindmi srtka srtrarhpa. annig lta sumir "liberal" kristnir svo a essi dualski veruleiki um himnarki og hel, eigi jafnmiklum mli vi veruleikann hr og n, eins og einhverja framtarheimsendahyggju.

Ef til er eitthva sem heitir samkomulag kristinna manna um a sem raun arf til a kallar kristinn er a tr og/ea von daua og upprisu Jes Krists. Allt anna er "adiaphora". Hva nkvmlega felst upprisunni er san tknilegt rlausnarefni.


Halldr E. - 05/11/09 17:56 #

Hvaa rugl er gangi essari su me greinarskil? Hver ber byrg essu?


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 05/11/09 18:24 #

...bkstafshyggjan sem Mofi ahyllist t.d. ftt skylt vi hefbundin kristindm.

g held n a "bkstafshyggja" Mofa s nr t.d. Lther (sem sagi a egar Mses skrifai dagur meinti hann dagur og ekkert anna) heldur en einhver ntma frjlslyndis-tlkun.

Myndiru ekki t.d. vilja segja a renningarkenningin s lka nlgt v a vera rslitaatrii?


Valgarur Gujnsson - 05/11/09 20:43 #

Takk fyrir vibrgin...

Halldr, g tti svo sem aldrei von ru en a a kmu mismunandi skoanir v hva arf til a teljast kristinn og athyglisvert a f fram mismunandi skoanir. g tk samt a sem g hafi skili sem lgmarks samnefnara, kannski er dag gefinn meiri afslttur af bkstafnum en egar g var ungur..

En g get ekki gert a v a spyrja hvers vegna upprisan s svona mikilvg? Breytti hn einhverju sjlfu sr? Myndu kristnir haga sr ru vsi dags daglega ef ljs kmi endanleg snnun ess a hn hefi aldrei tt sr sta?

Eins, til a flkja mli, virist upprisan ekki alveg hreinu, eas. hvort hann hafi einn risi upp ea fleiri me honum sama tma, jafnvel er sagt fr upprisu annarra einstaklinga nokkrum ldum fyrr. virist heldur ekki hreinu hvort a var einungis andinn sem reis upp ea hvort hann fr til himna eigin lkama.

Sem leiir hugann a ru vandamli, ef Jes reis upp, er ekki rtt skili hj mr a a hafi veri til himna? Og fylgir ekki a nausynlegt er a tra himnarki?

Og, Halldr, hva ttu vi me byrg rugli greinaskilum?


Matti (melimur Vantr) - 05/11/09 20:48 #

Og, Halldr, hva ttu vi me byrg rugli greinaskilum?

g lagai athugasemd Halldrs, hann klrai hennii alveg sjlfur og notai ekki "Skoa" takkann ;-) Hr er stust vi Markdown rithtt og v arf tv greinarskil.


Halldr E. - 05/11/09 22:27 #

Valgarur, a er rtt hj r a a er nokku misrmi upprisufrsgnum guspjallanna. Hversu miki a misrmi er byggir hins vegar v hvernig vi nlgumst textann.

Svo g taki fullkomi en vonandi hjlplegt dmi. Eftir 2000 r, rekur einhver augun eintak af Frttablainu annars vegar og Morgunblainu hins vegar rannsknum snum lfinu slandi ri 2009. g geri r fyrir a vikomandi myndi fljtlega sj af lestri essara blaa a a var einhvers konar fjrmlakrsa slandi. En a gti ori honum nokkur vandi hndum a sj hva gerist nkvmlega. Hva var orsk og afleiing.

Upprisan er forsenda eirrar vonar kristinnar trar a dauinn sem tkn fyrir illsku og rttlti hafi ekki sasta ori. Tknmynd fyrir fullvissu a illskan sigri ekki a lokum. n essarar fullvissu er kristin tr marklaus, a sgn Pls postula.

egar spyr hvort Jess hafi ekki risi upp til himna, ertu a blanda saman tveimur hugmyndum. Annars vegar upprisunni fr dauum, og hins vegar uppstigningunni, egar Jess steig upp til himna.

En j, a er rtt hj r a himnarki, vonin um rki ar sem illskan er ekki lengur til staar, er mikilvgur ttur hj flestum kristnum mnnum. Hins vegar felur vonin um himnarki ekki sjlfkrafa sr tilvist helvtis, eins og mr fannst framsetning n greininni upphafi gefa til kynna. Rki n illsku, ir ekki endilega a til s rki sem inniheldur bara illsku. Tra flk hefur nlgast essi hugtk msan htt gegnum tina og vissulega hafa essi hugtk veri notu innan kirkjunnar sem stjrntki valdabarttu.

Varandi hegun kristinna manna, held g a hugmyndir um kristi siferi eins og eru kynntar m.a. orum Guna gstssonar hr undan su vitavitlausar. annig hef g frt rk fyrir v rannsknarverkefni um 4. kafla 1ess.brfs a Pll postuli benti sfnuinum essaloniku a eim beri a hega sr eins og Epkurianar, sem n.b. voru atheistar. Munurinn kristnum og epkurinum s ekki, a mati Pls flgin siferislegum yfirburum kristinna manna, v slkir yfirburir eigi alls ekki vi, enda beri kristnum mnnum a hega sr eins og atheistar. Munurinn felist eirri fullvissu kristinna a dauinn hafi ekki sasta ori.

Spurningin hvort kristnir menn myndu hega sr ruvsi n upprisutrar er a mnu viti marklaus vegna essa.

essi hugmynd um a gott siferi s kristi siferi og a kristi flk hafi betri siferilega mlikvara en arir er einfaldlega lleg gufri, og alls ekki samrmi vi hugmyndir Pls postula elsta riti Nja Testamentisins ea megni af skrifum Lthers svo dmi s teki.

a er svo sem auvita. Matti kennir mr um egar vantrarsan virkar ekki. :-)


Halldr E. - 05/11/09 22:30 #

Vsunin Guna gstsson var vsun etta hr: http://www.vantru.is/2008/05/22/16.00/


Halldr E. - 05/11/09 22:56 #

Afsaki riju frsluna r. egar g tala um upprisuna sem megintt, er a vibrg vi upptalningu Valgars frslunni upphafi.

Auvita er grundvallandi ttur kristinnar trar a Gu er skapari alls, sgurnar tvr upphafi Biblunnar su ekki tilraun til a lsa hvernig skpunin tti sr sta. Eins skiptir mli a Gu er me okkur heilgum anda. Af eim skum er renningarkenningin hjlpleg, hins vegar er renningarkenningin bygg a mestu v sem renningin er ekki, fremur en a hn s tskr forsendum ess sem hn er. hugaver tilraun til a tskra renninguna forsendum ess sem hn er, m reyndar sj hj Leonardo Boff.

g heyri ummlum hr tilhneigingu til a telja skilning okkar kristninni sem einhvers konar fasta. Raunin er hins vegar s a me meiri ekkingu menningu fornld, auknum skilningi mismunandi bkmenntaformum og a sjlfsgu uppgtvunum rum heimildum en Biblunni, fum vi skrari mynd af v sem sagt er, vi lrum hvernig hugtk voru notu ritunartma Biblunnar. Stundum veldur a v a vi lumst dpri skilning eim Gui sem bkin segir fr.

nnur hli essu er a stundum sjum vi endurliti hvernig Biblan hefur vsvitandi veri misnotu af kirkjunni til kga og niurlgja flk. Tilraun kirkjunnar til a horfast augu vi misnotkun meintu ori Gus til a kga og sra, er stundum kalla a gefa afsltt af trnni. g hef tilhneigingu til a sj a sem tilraun til a treysta or Gus, sna fr villu til vegar.


Valgarur Gujnsson - 05/11/09 23:32 #

Takk fyrir hugaver svr Halldr.

etta er nlgun sem g hef ekki heyrt ur, amk. ekki svona hreinrktaa, heldur oftast blandaa amk. siferi og jafnvel rum atrium.

Hugmyndin um himnarki n helvtis er athyglisver, nokku sem g hef ekki heyrt san kristnifri skla - fylgist kannski svona illa me - en hugmyndin um helvti sem frvkjanlega andstu himnarkis er svo sem ekki mn.

En ef g m halda fram a forvitnast, v mr finnst etta athyglisver afstaa...

Ef vi hldum fram nlguninni vi a skilja bankahruni, hversu vonlaust yri ekki a f haldgar upplsingar ef ekkert yri skrifa niur fyrr en eftir nokkra ratugi ea aldir (mig minnir a fyrstu ritaar heimildir su fr ca. 375, aftur kristnifrin r skla)? Gti ekki a ansi margt myndi skolast til?

g geri mr grein fyrir muninum upprisu og uppstigningu, var a einfalda textann of miki, en eftir stendur kannski spurningin um hvort hann hafi veri s eini ea ekki.

Og, meiri forvitni, er upprisan nausynleg forsenda til a tra framhaldslf og himnarki? Hva me sem lifu fyrir tma Jes, ttu eir ekki von?

Og, g velti fyrir mr samt, jafnvel vi gefum okkur essar forsendur, ef vi skoum aftur myndaa dmi sem g tk um aua blai, myndi vikomandi velja essa nlgun vi kristnina?

g vil treka, til a forast misskilning, a mr finnnst etta forvitnileg skoun og er alls ekki a gera lti r henni me essum framhaldandi spurningum.


Trausti Freyr - 06/11/09 00:04 #

@ Halldr E. g vil nota tkifri og akka r fyrir hugaver og mlefnaleg svr. g vona a vi heyrum meira fr r essari su.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 06/11/09 01:01 #

nnur hli essu er a stundum sjum vi endurliti hvernig Biblan hefur vsvitandi veri misnotu af kirkjunni til kga og niurlgja flk.

rltil athugasemd. Mr finnst rangt a segja a etta s "misnotkun" biblunni. etta er eflaust noktun sem r lkar ekki vi, en a er engin "rtt noktun" biblunni eins og a er t.d. "misnotkun" a nota hamar til ess a reyna a klippa pappr.


Halldr E. - 06/11/09 02:37 #

Hjalti, g get samykkt a athugasemd n vissulega rtt sr.

g akka g or minn gar. Varandi or Trausta Freys, hef g n skrifa eitt og anna misgott ummlum Vantr san alla vega 2004, annig a g er ekki nkomin til leiks. rtt fyrir a g s ekki daglegur gestur kki g stundum vi.

a er rtt a taka fram hr a Biblufri er ekki mitt frisvi. Hins vegar er tali a elstu skrif Nja Testamentisins s ru hvoru megin vi ri 50. a m t.d. fra rk fyrir v a Galatabrfi s skrifa kringum 48 e.Kr. flestir dagsetji a mun sar. En hitt er almennt viurkennt a 1 essalonkubrf s 51-53. Hva Guspjllin varar er yfirleitt tala um Marks kringum 60-70+, a fer eftir frimnnum.

Elstu textabrotin eru a g held rtt eftir 100, en a eru ekki fullbura textar, aeins brot. Reyndar eru kenningar um brot r Marksarguspjalli fr v rtt um 60, en g tki v varlega.

undanfrnum rum hafa essi rtl breyst, fram og til baka hugum frimanna, enda erfitt a fullyra me vissu um eitt ea neitt. Hins vegar eru rtl fr 4. ld frekar tengd endanlegri kvrun um hvaa rit ttu a tilheyra Nja testamentinu og hver ekki, heldur en ritunartma. g held a a finnist varla frimaur sem myndi halda fram ritunartma Nja Testamentisritum eftir 150 og dag eru fir sem myndu tmasetja Jhannesarguspjall (yngsta guspjalli) miki eftir ri 100, en vissulega eru 70 r langur tmi munnlegri geymd (alla vega okkar huga).

En g vil nefna n, Biblufri og -rannsknir eru ekki mitt aalfrisvi, annig a a getur veri a a su skekkjur v sem g segi hr a ofan. Annars er gtt a lta til tveggja frimanna sem m nota sem efri og neri mrk tmasetningum, .e. Bart Erhman sem hefur tilhneigingu til a telja rit yngri, og N.T. Wright sem hneigist a v a ritin su eldri. Flestir arir halda sig milli eirra tveggja.

Varandi spurninguna um upprisu sem forsendu framhaldslfs, er svari nei. Fjlmrg trarbrg (ekki ll ) ganga t fr hugmyndum um framhaldslf n ess a gera r fyrir upprisu lkt og kristindmur.

Svar mitt varandi sem lifu fyrir Krist, gildir a sama mnum huga um sem hafa ekki heyrt um Krist ea hafa kvei a hafna upprisunni. Tr mn er Gu sem er meiri og margbrotnari en g. g tri og treysti v a hann s rttltur gagnvart llum, ekki bara eim sem hafa haft raunverlegt tkifri til a mta honum lfi snu.

Spurningin um aua blai er hugaver. A vera alinn upp n trar BNA er lklega a sem kemst nst v a vera autt bla. vissulega su trarkenningar hverju horni, eru r ekki sklakerfinu og trarkenningarnar gtuhornunum eru oft nokku fjarri v sem g hef skrifa hr. Samt sem ur g nokkra vini BNA sem hafa ekki trarlegan fjlskyldubakgrunn, tku tr fullorinsrum en hafa um margt svipaar trarskoanir og r sem g lsi hr a ofan. En g ekki svo sem ara sem hafa teki tr fullorinsrum sem hafa fari allt ara tt.

Vandaml vi svona svr eins og g gef hr, eru mislegt.

i. Fyrir a fyrsta er slenska ekki lengur a ml sem g nota vi gufrilegar vangaveltur.

ii. annan sta er stundum erfitt a gera grein fyrir gufrilegum atrium, n ess a birta fyrirvara um merkingu hugtaka. etta sr lagi vi egar plingarnar eru jari jtninga kirkjunnar og auvelt a falla villukenningapittinn.

iii. rija lagi er um a ra efni sem mtar heimsmynd mna og hefur haft gfurleg hrif allt lf mitt. annig er erfitt a vera ekki vikvmur fyrir gagnrni ea mistlkunum. En hva, ef g vri aumingi, myndi g varla hanga vantru.is.

iv. Fjri og sasti fyrirvarinn felst san v a miki af vibrgum mnum hr eru formaar "on the go" ar sem g sit sfanum mnum og velti fyrir mr hvernig heimsmynd mn bregst vi eim ummlum sem g s hr. Ummli mn eru ekki kerfisbundin eim skilningi a g setjist niur me skrif Boff, Peters og Evans, og mti svr mn. annig a g vonist til ess a vera einlgur og heiarlegur, er alveg ljst a svr mn geta auveldlega innihaldi samrmi og rangfrslur.


Dav - 06/11/09 12:39 #

@Halldr E. "Meyfingin er vissulega gilegt ml, en a mnu mati auvelt a skauta fram hj v, enda aeins nefnt einu sinni guspjllunum og virist ekkert atrii hj Marksi sem er elsta guspjalli ea Jhannesi, sem er a yngsta."

Hva var svona merkilegt vi Jes ef hann er bara fullkomnlega elilega geti barn? Er hann ekki sonur Gus?? (g hef aldrei fengi a hreint hva Jes a vera enda er etta heilaga renningardmi mjg dbus)

A auki finnst mr mjg basic a ef a er til himnarki verur a vera til e- helvti (hvernig sem a er) v hva er gott ef ekki er til vont? Ef bara Gu vri til og engin ill andsta hans tti ekki allt a vera gott? (sem a er ekki)

Jess talar um a flk komist til himnarkis en hva verur um flki sem kemst ekki?

Plotholes dauans gangi hj r flagi! Ea kannski er g ruglinu :P

Pldu essu

Takk annars fyrir gar athugasemdir. Mr finnst a eigi a rkja gagnkvm viring milli trara og trlausra. tt eir beri kannski ekki mikla viringu fyrir skounum hvors annars essum mlum er sktkast og lti algjrlega arfi.


sgeir (melimur Vantr) - 06/11/09 23:54 #

Halldr: g hafi ekkert efnislega a segja vi athugasemdir nar, finnst mr gaman a lesa r og hvet ig endilega til a skrifa meira inn ennan vef. ( g viti a a s ekki endilega vinslt kirkjunni.)

Annars, varst ekki foringi Vatnaskgi tunda ratugnum? g var ar . :)

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.