Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Daui trleysingja

Eitt sinn skal hver deyja.

Fallin lauf

Enginn kemst til vits og ra n ess a velta fyrir sr dauanum og merkingu hans. Raunar arf hvorki mrg r n miki vit til a dauinn veri umfljanlegt umhugsunarefni einhverri mynd. Oft er reynt a fegra dauann fyrir brnum og fyrsta myndin sem vi fum af honum v oftar en ekki glansmynd.

tt runum fjlgi og eitthva btist vi viti halda samt margir einhverra hluta vegna glansmyndina, jafnvel tt hn veri hj flestum eitthva lonari og ljsari me aldrinum. Hva veldur? Hvernig stendur v a trarbrg manna snast oftar en ekki um hva verur um okkur eftir dauann? Af hverju er mnnum svo mjg mun a tra a eir lifi dauann af, svo mtsagnakennt sem a er?

mnum huga er svari einfalt. Mnnum ykir svo undurvnt um sjlfa sig (og sna nnustu) a eir mega engan veginn til ess hugsa a eir urrkist bara t, hverfi og veri a engu. Hugmyndir um lf eftir dauann byggja v barnaskap, skhyggju og sjlfhverfu sem rtur tta.

Svo djpstur er essi tti vi dauann og tmi a menn hafa komi sr upp htimbruum hugmyndakerfum sem hafa fengi sig viringar- og jafnvel valdastimpil. Loddarar eru fljtir a tta sig veikleika manna og essu svii er hgur vandi a koma upp heilmiklu batteri sem heldur lnum skefjum, hnjnum, ausandi f og vldum sem eru ngu borubrattir til a ykjast hafa eitthva um rlg manna eftir dauann a vla.

Flknara er etta n ekki ef vi ltum kalt mli. En a kostulega er a eir sem hafa gleypt essa dsu hra og hafa jafnvel viurvri sitt af a vihalda henni, eru svo sannfrir eigin rum a eir leggja barnaskapinn a jfnu vi dpstu visku. Hrokann, sem felst v a telja sig mikilvgari og merkilegri en svo a dauinn geti granda eim, kalla eir andans aumkt. skhyggjuna kalla eir tr og vera gurlega srir ef nokkur vogar sr a benda nekt keisarans. ritum eirra lofsyngja eir barnaskapinn og gagnrnisleysi sem st dygga. En gagnrnendur sna saka eir um flnsku, hofm og eigingirni. trmlum eru nefnilega engin takmrk fugsnningi.

Svona er etta n mnum huga, ef vi ltum kalt mli eins og g sagi. Er etta ekki gurlega nturleg sn tilveruna? Lur trleysingjum ekki illa a geta ekki ylja sr vi lonar glansmyndir af eilfu lfi og a jafnvel mynduu himnarki?

N get g aeins mlt fyrir minn munn en ekki allra trleysingja. Vel m vera a einhverjir trleysingjar engist vegna essara hugmynda en sennilega einkennist afstaa eirra flestra af kvenu sinnuleysi essum efnum, rtt eins og meal eirra sem kalla sig traa. g hef hins vegar hugsa miki um dauann og hvort eitthva taki vi. Lengi framan af aldri kynntist g dauanum ekki tt flk mr nkomi hafi ltist ur en g komst til vits og ra. a reyndi v ekki almennilega afstu mna fyrr en miklu seinna. En n hefur dauinn kni dyra hj mnum nnustu og g get fullyrt a trleysi mitt olli mr engu hugarangri, vert mti.

Sjlfur er g kominn yfir mijan aldur og veit a minn tmi kemur en g ttast hann ekki. g veit sem er a g er ekki missandi. Jrin heldur fram a snast og lfi gengur sinn vanagang hvort sem g er rli ea ekki. Eflaust vera raskanir hgum minna nnustu kringum andlt mitt en a fennir au spor og tminn lknar srin. Svo la ekki svo mrg r ar til allir sem g ekkti og ekktu mig hafa mtt smu rlgum. Vera m a nafn mitt komi einhvern tma upp eftir a en hva um a? Allt er hgmi og eftirskn eftir vindi.

g ekki neinum erfileikum me a stta mig vi essi rlg. Mr lst llu verr hina hugmyndina, a g eigi eftir a halda fram a tra einhvern veginn, jafnvel til eilfar. tt a s einhverju himnarki breytir engu. g hef engan huga a berjast Valhll, fast aftur og aftur njum lkama ea sameinast einhverri alheimsvitund. Skrates hitti naglann hfui egar hann spuri hvort heyrendur hans hefu einhvern tma kynnst draumlausum svefni og hvort eir ttuust hann. Draumlausan svefn ttast g ekki en mr lst ekkert eitthva eilfardisktek himnum. Nei, takk, sama og egi.

Reynir Hararson 02.12.2009
Flokka undir: ( Hugvekja )

Vibrg


sta Elnardttir - 02/12/09 11:02 #

Heyr heyr!

Mr finnst a einmitt svo notaleg hugsun a a er bara etta lf og svo bi.


Kristjn Atli - 02/12/09 11:28 #

g kynntist dauanum ungur og lst upp stugum tta vi hann. S tti heimskir mig enn, rtugsaldri, rtt fyrir alla rkhugsun og skynsemi.

g hef jafnan haft a sem reglu hj sjlfum mr, og rlagt rum smu reglu, a minna sjlfan mig a g er ekki upphaf sjlfs mn. r agnir sem mynda lkama minn og heila, a sem er g, var til rum birtingarmyndum ur en g kom til sgunnar. Samkvmt lffrinni er g vst ekki einu sinni sami g og g var fyrir sj rum, ar sem hver einasta fruma lkamanum endurnjar sig eim tma.

g var eitthva anna ur en g var g, og g mun vera eitthva anna a mr loknum. Hva vitundina varar, ttast g ekki draumlausan svefn n heldur dauann sjlfan (hann verur sasta ekkta upplifunin sem g reyni) en viurkenni a g er forvitinn a vita hva verur um vitundina, ef eitthva.

Ekkert a essu neitt skylt me trarbrgum, a mnu mati.

Allavega, g hugvekja Reynir. Vel ora.


Svanur Sigurbjrnsson - 02/12/09 12:37 #

Fn hugvekja. Mn eigingirni felst v a f a lifa mnu lfi fram til ess aldurs a lkami minn og hugur verur saddur lfsdaga, binn a fara hringleiina Hlemmur-Lkjartorg. Komi g einhverju til skila inn framtina formi einhvers vegarnestis til minna nnustu ea jflagsins, hef g enga rf fyrir eftirlf. Eftirlfi er framhald mannkynsins.
a er gott a skr skir snar um tfr, afdrif lkama sns og slkt bla Simenntar sem heitir "tfararskr" og skir um endurlfganir og fleira "Lfsskr" sem Landlknisembtti gefur t. Hvort tveggja m finna essari sl: http://sidmennt.is/veraldlegar-athafnir/utfor/hugleidingar-vid-lifslok/ Kveja


rstur Hrafnkelsson - 02/12/09 12:54 #

Fyrir mitt leyti ver g a segja a ttinn vi dauann minnkai og heldur fram a minnka eftir v sem g eyi meiri tma a hugsa um himnarki.

Hefur annars einhver hr heyrt einhverskonar lsingu himnarki fr slenskum trmnnum.


G2 - 02/12/09 13:36 #

Hefur annars einhver hr heyrt einhverskonar lsingu himnarki fr slenskum trmnnum.

Vissulega - blugir bardagar dag hvern, allir heilir a kveldi; glaumur og glei, l og svnakjet hvert ml.


FellowRanger - 02/12/09 19:57 #

"The story of the physicist who wakes up in heaven and asks himself: "Hang on. How do fridges work then?"" - Robert Llewellyn a taka vital vi elisfringinn Brian Cox, og ein spurningin var um eftirlfi. etta er bara varmafri, eins og Brian sagi.

En persnulega myndi g ekki nenna a lifa a eilfu nokkru mevituu formi. Hva myndi maur gera? Frin Hamborg?


Brur - 02/12/09 22:49 #

Fn hugvekja. Var a ekki Mark Twain sem sagist ekki ttast dauann, ar sem hann hefi veri dinn milljara ra ur en hann fddist, n ess a a hefi baka sr nokkur vandkvi?


Hannes - 04/12/09 00:02 #

J g vill meina a a g lifi betra lfi vitandi a a a er bara etta eina lf. Ekki a lifa eftir einhveri kreddu vegna ess a g f betra lf nst.


Jn Arnar Magnsson - 04/12/09 08:51 #

Hva er lf og hva er daui? Hver er munurinn arna milli? Hva arf g a gera til ess a breyta dauum hlut lifandi veru?

raun vitum ekkert hva daui er, ekki fyrr en vi deyjum.

etta er spurning hvernig verur lf til egar heimurinn kringum okkur virist vera dauur.

Ea er til lf annars staar geimnum og hvernig formi. Fylgir a rum lgmlum en hr jrinni.

a er alltaf sorgmtt egar barn deyr. Srstaklega egar barni sem d er barni manns. Er ykkur kannski sama tt a barni ykkar deyji?

Hluti af lfinu er daui bara spurning hvenr ekki hvort.

h tr ea trleysi verum vi sorgmdd egar einhver nkominn manns deyji.

Bestur vinur manns d gr og kemur aldrei aftur. essi vinur sem gaf mikla orku fr sr.

er essi spurning hvernig fari i gegnum sorgarferli?


sta Elnardttir - 04/12/09 10:42 #

g tel mig n ekkert syrgja ruvsi en nsti maur. g hinsvegar s ekki rfina fyrir a deyfa mig me einhverju handanlfi.

g glest bara yfir a hafa tt tma me vikomandi og lofa sjlfri mr a muna.


Reynir (melimur Vantr) - 04/12/09 11:22 #

Krar akkir fyrir g vibrg.


Gumundur Bjrn orbjrnsson - 04/12/09 23:18 #

G umra, og sannarlega rf essum mili. Mjg mlefnaleg. Reynir veltir fyrir sr tminu, sem er j hheimspekilegt og hgufrilegt hugtak. Tmi getur vsa ansi margt, bi ytri veruleika mannsins (angist hans og umkomuleysi gulausum heimi), sem og eim veruleika hans er snr a mevitundinni um eilfa lfi. Um tmi hefur margt veri rita og rtt meal trleysingja (t.d. Sartre og Heidegger), en einnig meal trara (t.d. Kierkegaard, Tillich og Barth).

essu samhengi er vert a benda essi or Reynis:

"Svo djpstur er essi tti vi dauann og tmi a menn hafa komi sr upp htimbruum hugmyndakerfum sem hafa fengi sig viringar- og jafnvel valdastimpil." (g kann ekki a gera svona flott tilvitnunarlkk)

Jean Paul Sartre tk tmi einmitt til umfjllunnar, og geri sr grein fyrir ttanum sem fylgdi v. Skum guleysis, setti hann sig hinsvegar sjlfan sig hrri stall og taldi sig geta ri vi a eigin mtti. a er vissulega karlmannlegt af honum. Karl Barth gagnrnir essa framsetningu, og telur a a "tm" sem maurinn getur sigra me hugrekkinu og mennskunni einni saman, s ekki raunverulegt "tm". a geti veri truflandi og erfitt, vissulega, en eins lengi og maurinn telur sig geta sigrast v, er hann kominn fram r sjlfum sr. Til a geta sst vi tmi, endanleikann og a allt saman, verur maurinn a hafa eitthva til a glma vi.

Mr finnst s galli oft fylgja umfjllun gulausra hva varar dauann, a sfellu er veri a reyna a stta hinn gulausa vi veruleika dauans. Eins og dauinn s eitthva sem er jafn velkominn og hva anna gott og blessa. Eins og telji urfi eim sem tra Gu ea framhaldslf ea eitthva lka "bull", um a eir hafi sjlfir sst vi tmi og svartntti, dauann, sorgina og vonleysi. Og su annig bara drullusttir vi veruleikann.

Mr finnst vera uppgjafartnn ess httar afstu. Langt fr a g s a gera lti r henni, v fer fjarri. g mun hinsvegar aldrei geta sst vi veruleika dauans, sorgarinnar og tmsins, aldrei. ess sta arf g eitthva til a glma vi, a heldur mr tnum og gerir mig mevitaari um um hluti sem g tel vert a njta, lifa og akka fyrir. g held v a a s fjarri v gagnrnislaust og barnalegt, a tiloka ekki ri tilgang tilverunnar, Skrates fll einmitt ekki gryfju. Hann fri j rk fyrir tilvist slarinnar. vert mti tel g a roskandi fyrir hvern og einn, a glma vi tilvistarspurningarnar sinni myrkustu mynd, glma vi r alla vi, sta ess telja sig hafa svrin reium hndum.

Hafu kk fyrir ga grein, etta svar mitt er ekki tla til ess a kasta rr greinina ea ig nokkurn htt. etta er bara vinsamlegt innlegg umruna.

Pax.


Reynir (melimur Vantr) - 05/12/09 12:59 #

hugaverar bendingar, Gumundur.

g er sammla r v a a er meinhollt a glma vi tilvistarspurningarnar. tt g s sttur vi horfur mnar ir a ekki a g ykist hafa komist a einhverjum endanlegum strasannleika - a la trarbrgin.

g get teki undir flest sem segir nema hva mr finnst a ruglir e.t.v. saman uppgjf og stt. En dauinn kennir okkur a meta lfi og njta ess, vera akklt fyrir essa skmmu upplifun.


hildigunnur - 08/12/09 13:56 #

egar g dey og s ekkert lf eftir dauann verur vntanlega ekkert eftir af mr til a sj eftir lfinu. g hlakka ekkert srlega til ess a deyja og vil ekkert deyja neitt fljtlega (srstaklega vegna barnanna minna auvita) en g s enga uppgjf flgna v a tta mig v a eftir dauann mun mr vera nkvmlega sama um a g s ekki til...


Ingr Fririksson - 11/12/09 17:13 #

Gaman a sj vitna Bibluna essum skrifum; predikarann til a llu s til skila haldi.


Reynir (melimur Vantr) - 11/12/09 22:39 #

Prdikarinn er miklu upphaldi, enda margt gott ar.


bryndis - 24/02/10 14:38 #

a er svo auvelt a vera hugaur egar maur er einmitt ekki a horfast augu vi dauann. egar maur hefur hefur einmitt ekki misst stvin ar sem sr sknuur kemur upp oft lngu seinna. Aldrei aftur a hittast ea sjst.

g gleymi ekki frsgn vinkonu minnar sem er hjkrunarfringur. Hn kom eitt sinni vakt ar sem einn maur hafi di. S hafi ekki vilja prest en svipurinn sem greipaist andlit hans er hann d sagi allt sem segja urfti. Hann var skelfingin uppmlu. Hann var ekki tilbinn a deyja, hafi enga von. Mr ykja slkar sgur alltaf svo sorglegar. Eflaust hefur essi maur veri hugdjarfur yfirlstur trleysingin lfsrum snum.

Hinsvegar snst trin ekki bara um sluhjlp, heldur einnig um a lifa krleika hr jru, sam og samkennd me nunganum. Velja fri fram yfir str. Hafi maur gert a, .e. glatt ara me lfi snu og gefi af sr, er maur eflaust eins sttari vi au spor sem maur skilur eftir sig er maur deyr. Hafi maur hjarta me eim er jst og er tilbinn a leggja sig fyrir ara. T.d. gefa til styrktar eim hjlparstrfum sem hafa snt sig a gefa af sr ga afkomu og lfsbjrg, kristnar ea ekki...


Matti (melimur Vantr) - 24/02/10 14:39 #

kaflega ykir mr etta gefelld athugasemd.


Reynir (melimur Vantr) - 24/02/10 15:08 #

Athugasemd Bryndsar veitir ga innsn huga trmannsins, smekk og lyktunarhfni hans. En upp sari tma er rtt a halda til haga hvert samhengi er en a er fali athugasemd hennar vi ara grein.


Brynds - 24/02/10 16:22 #

Er smekklaust og gefelt a bta vi hugvekjuna hans Reynis, hugvekju minni um daua skugga vantrar? g var a deila essu me ykkur af hjarta. Mr fannst etta virkilega sorglegt hvernig essi maur d, ekki endilega a hann hafi ekki tra heldur a hvernig hann, egar hann skyndilega st andspnis dauanum fylltist skelfingu.

En eflaust hafi i einhver svr vi v, sem i boi ykkar fylgjendum til huggunnar. T.d. egar ykkar melimir standa frammi fyrir dauanum, munu einhverjir ailar ykkar vegum koma stainn og hugga me ykkar heimspeki? Stappa stlinu?

En a er einmitt a sem slgslan gerir vegum kirkjunnar. Margir akka djknum og slgsluprestum frislan daua dag og astandendur rvinnslu sorgar. Sorgin getur auveldlega yfirbuga sterka einstaklinga hafi eir engin svr um hva taki vi.


Reynir (melimur Vantr) - 24/02/10 17:28 #

Brynds, smekkleysi itt felst v a gefa skyn a s maur trlaus megi hann eiga von skelfilegum daudaga. Svipur nltinna fer reianlega ekki eftir afstu eirra til trarbraga.

segir eina sgu fr annarri hendi og dregur af v vtkar og rangar lyktanir.

egar ykkar melimir standa frammi fyrir dauanum, munu einhverjir ailar ykkar vegum koma stainn og hugga me ykkar heimspeki? Stappa stlinu?

Nei, enda erum vi ekki me anna hundra starfsmenn launum hj rkinu og fum ekki fimm sund milljnir ri til slkra starfa.

Finndist r frleitt a rki greiddi slfringum laun til a "stappa stlinu" flk erfiri stu, svo sem eins og sjkrahsum ea fangelsum? Vntanlega ekki. Geturu mgulega s a kannski vri rttara a greia slkum fagmnnum fyrir svona verk STA ess a hafa presta til ess?

Ea finnst r elilegt a rki mylji alveg srstaklega undir sem tra guinn inn og skilji hina eftir ti kuldanum?

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.