Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Tr˙arfrekja og vŠl

╔g sag­i Ý sÝ­asta SunnudagsbrÚfi a­ ■emavika Vantr˙ar Ý maÝ mundi var­a VÝsindakirkjuna. En vegna uppßkomu Al■ingis Ý sÝ­ustu viku ver­ur dagskrßnni sn÷gglega breytt. Ůemavika ■essa mßna­ar mun sÚrstaklega einblÝna ß skˇlamßl og opinberar stofnanir Ý ljˇsi ■ingumrŠ­na um kristilegt si­gŠ­i og arfleif­ Ý opinberum skˇlum. KristinfrŠ­ikennsla var af einhverjum undarlegum ßstŠ­um dregin innÝ umrŠ­una, Úg drep ÷gn ß ■vÝ sÝ­ar.

Ůa­ er merkilegt hva­ ■etta vir­ist vera miki­ tilfinningamßl hjß sumum pˇlÝtÝkusum, sem of margir vir­ast gaspra hugsunarlaust um mßlefni­ sem ■eir hafa hvorki einu sinni sřnt sˇma, reisn nÚ vir­ingu til a­ kynna sÚr eins og ummŠli sumra bera vitni um.

T÷kum til a­ mynda kristinfrŠ­ikennslu sem dŠmi. Hva­ kemur nßmsefni­ ■essari umrŠ­u vi­? Ůa­ er veri­ a­ tala um starfshŠtti grunnskˇla, hvorki prestaskˇla nÚ klaustur. Og ■a­ er ekki heldur veri­ a­ rŠ­a um kristinfrŠ­ikennslu heldur starfshŠtti grunnskˇla. StarfshŠttir grunnskˇla er ■a­ sem er til umrŠ­u og hvernig ■eir skulu mˇtast. ╔g get endurteki­ ■etta Ý fjˇr­a sinn en Úg bind vonir mÝnar vi­ a­ fˇlk ßtti sig ß umrŠ­uefninu, jafnvel ■eir sem gera Ý ■vÝ a­ vera hinir verstu og mestu mo­hausar. Og ■a­ sem starfshŠttir opinberra grunnskˇla fela me­al annars ekki Ý sÚr er a­ bo­a tr˙.

Sek˙lar stofnanir

Mˇtast starf Al■ingis og rÝkistjˇrnarinnar af kristinni arfleif­? Er teki­ mi­ af kristilegu si­gŠ­i ■egar mikilvŠgar ßkvar­anir eru teknar ß ■ingi? Mˇtast allur okkar lagabßlkur af kristilegum arfi? Nei! Ůa­ gerir hann ekki. En af hverju er ■ß svona Šgilega mikilvŠgt fyrir kristilega frjßlslynt Ýhaldspakk, ■ingpresta og si­gŠ­ispostula ß bor­ vi­ ┴rna Johnsen a­ or­i­ ôkristniö fßi a­ halda sÚr einhvern veginn og einhversta­ar innan grunnskˇlalaga?

Ůetta er ekki bara ˙taf ■vÝ a­ ■essir hŠstvirtu, illa upplřstu einstaklingar halda a­ ■eir sÚu a­ l˙ffa undan einhverjum ■rřstingi frß řmsum fÚlagasamt÷kum, sem ■eir halda Ý einfeldni sinni a­ stafi einhver hŠtta af. Ůetta er lÝka atvinnuskapandi, ß afar ˇpraktÝskan hßtt og ß fleiri vegu en einn. Fyrir ■a­ fyrsta eru me­allaun me­alt÷fralŠknis um hßlf milljˇn ß me­an me­allaun kennara eru um ■rj˙hundru­ ■˙sund.

Segjum sem svo a­ l÷g heilbrig­is■jˇnustunnar vŠru skrifu­ me­ hli­sjˇn af ■vÝ sem er a­ gerast me­ menntamßl ungvi­isins, framtÝ­ landsins og allt ■a­. Hva­ ef fyrsta grein Ý l÷gum um heilbrig­is■jˇnustu vŠri svona:

L÷g ■essi taka til skipulags heilbrig­is■jˇnustu. Markmi­ ■eirra er a­ allir landsmenn eigi kost ß fullkomnustu heilbrig­is■jˇnustu sem ß hverjum tÝma eru t÷k ß a­ veita til verndar andlegu, kristilegu, lÝkamlegu og fÚlagslegu heilbrig­i Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i laga ■essara, l÷g um almannatryggingar, l÷g um rÚttindi sj˙klinga, l÷g um kristna arflei­ og ÷nnur l÷g eftir ■vÝ sem vi­ ß. (innskot h÷fundar) #

Hva­ ef ■a­ vŠri hŠgt a­ neita manni um lŠknis■jˇnustu ■vÝ hann er B˙ddisti? Segjum sem svo a­ Úg mŠtti ß heilsugŠslust÷­ me­ vŠgan en krˇnÝskan h÷fu­verk og lŠknarnir settu mig ß tveggja mßna­a skammt af morfÝni ˙taf ■vÝ a­ Úg er tr˙laus. Hva­ ef l÷greglul÷g myndu sÚrstaklega koma til mˇts vi­ hina hˇflegu kristnu talibana, og seg­u a­ ôhlutverk l÷greglu vŠri:ö

a. a­ gŠta almanna÷ryggis og halda uppi l÷gum og reglu, leitast vi­ a­ tryggja rÚttar÷ryggi borgaranna og vernda eignarrÚtt, opinbera hagsmuni, kristilegt si­gŠ­i og hvers konar l÷gmŠta starfsemi,

b. a­ stemma stigu vi­ afbrotum og koma Ý veg fyrir athafnir sem raska ÷ryggi borgaranna, rÝkisins og hinnar l˙thersk-evangelÝsku Ůjˇ­kirkju ═slands. (innskot h÷fundar) #

Ůa­ yr­i har­ar teki­ ß bingˇspilun. Pott■Útt. L÷greglunni siga­ ß eitt og anna­ me­an skeggrŠtt vŠri hva­ felist Ý kristnu si­gŠ­i. Mi­ast starfshŠttir Al■ingis vi­ kristilegt si­gŠ­i og arfleif­? Hmm. Ůeir gera ■a­ ekki ef sko­u­ eru l÷g um ■ingsk÷p. Kristur, Gu­, BiblÝan e­a kirkja kemur hvergi ■ar fyrir. En hva­ ef 2. grein I. kafla er var­ar ■ingsk÷p vŠri svona:

2. gr. SÚrhver nřr ■ingma­ur skal vinna drengskaparheit a­ stjˇrnarskrßnni, Gu­i almßttugum og BiblÝunni undireins og b˙i­ er a­ vi­urkenna a­ kosning hans sÚ gild skv. 47. gr. stjˇrnarskrßrinnar (innskot h÷fundar) #

Ůa­ sÚr hver heilvita ma­ur - sem ekki er smita­ur af eldheitum bˇkstafstr˙arvÝrus - a­ ■essar ÷rlitlu breytingar ger­u sumt rˇlegt, yfirvega­ og skynsamt fˇlk tryllt af brŠ­i. Ekki vegna ■ess a­ ■eim er Ý n÷p vi­ kristna tr˙, heldur Ý n÷p vi­ a­ opinberar stofnanir skulu stjˇrnast ˙tfrß einhverskonar tr˙arlegum forsendum, svona lÝkt og Ý SßdÝ-ArabÝu, Afganistan, ═ran og VatÝkaninu, me­ sÝnar si­fer­isl÷greglur og fagrß­. Ůetta bř­ur uppß ˙rkynjun.

Allar opinberar stofnanir (nema rÝkiskirkjudeildin, au­vita­) og opinberir starfsmenn, sÚrstaklega ß ■ingi ľ og ■a­ ß ekki a­ skipta hvort vi­komandi sÚ tr˙a­ur e­ur ei - eiga einfaldlega ekki a­ blanda gu­i e­a ÷­rum hindurvitnum Ý sÝna starfshŠtti og ßkvar­anat÷kur. Ůa­ er firra af verstu sort, ■vÝ ■a­ gefur stjˇrnmßlam÷nnum fŠri ß a­ varpa frß sÚr ßbyrg­inni yfir ß ˇsřnilega himnadrauga Ý sta­ ■ess a­ axla ßbyrg­ sjßlfir. A­ undanskildum ajatollum og pßfum ■ß er nŠrtŠkast a­ taka Bush II forseti BandarÝkjana sem dŠmi um stjˇrnmßlamann sem notar tr˙ sÝna til a­ ■vo sÚr um hendurnar.

VÝk burt ˙r ■essum l÷gum Kristur!

StarfshŠttir leik- og grunnskˇla skulu mˇtast af umbur­arlyndi, jafnrÚtti, lř­rŠ­islegu samstarfi, ßbyrg­, umhyggju, sßttfřsi og vir­ingu fyrir manngildi. Ůetta er engin ni­urnj÷rvu­ hugmyndafrŠ­i, ■etta eru sammannleg, si­fer­isleg vi­mi­ sem vi­ Šttum ÷ll a­ geta skrifa­ undir. Er ■etta svona flˇki­? Ůa­ vir­ist vera. StarfshŠttir grunnskˇla ver­a vÝst a­ mˇtast af kristinni arfleif­? Af hverju? Ůetta gÝfurlega frambo­ af gu­frŠ­ingum er ekki Ý samrŠmi vi­ eftirspurn svo lausnin felst a­ gera himnasj˙ka svartstakka a­ e­lilegum starfskr÷ftum barnaskˇla.

Frumvarp Ůorger­ar KatrÝnar til leik- og grunnskˇlalaga ßtti a­ renna Ý gegn ßn nokkurra teljandi vandrŠ­a, en verjendur frelsis og tr˙ar Štla sko aldeilis ekki a­ sleppa ■vÝ litla, slitna og kristna haldreipi sem ■eir hafa ß skˇlum og skapa svo sannarlega pÝslarvott ˙r heilagri mykju sem ■essi klausa er. Gera mßl ˙taf nßkvŠmlega engu. Ekki er a­eins veri­ a­ berjast ß mˇti vindmyllum, ■a­ er veri­ a­ berjast ß mˇti Ýmyndu­um, bleikum vindmyllum me­ pßskaliljufrŠjum sem lykta einsog hnetusmj÷r. Bara til ■ess a­ tro­a gu­frŠ­ingum Ý skˇlana og veita kristilega sßlgŠzlu.

Ůetta fˇlk kann svo sannarlega a­ rugga bßtum ß vitlausustu st÷­um. Mig grunar lÝka a­ ■au viti allt um kristi­ si­gŠ­i og jafnvel kristna arfleif­, svo kannski ■au mŠttu fara svara ■eirri spurningu sem oft kemur upp var­andi ■etta mßlefni, en mig rekur ekki Ý minni a­ hafa fengi­ e­a fundi­ neitt svar vi­: Hva­ er kristi­ si­gŠ­i?

Ef ■a­ er einhver ein stofnun sem Štti a­ standa v÷r­ um hina kristnu arfleif­ er ■a­ Ůjˇ­minjasafni­.

١r­ur Ingvarsson 26.05.2008
Flokka­ undir: ( Hugvekja , Stjˇrnmßl og tr˙ )

Vi­br÷g­


Reynir (me­limur Ý Vantr˙) - 26/05/08 09:01 #

StarfshŠttir skˇla, sem annarra opinberra stofnana, Šttu fyrst og fremst a­ mˇtast af fagmennsku.

Ůß er Úg ekki a­ tala um fagmennsku ■jˇ­kirkjunnar Ý kynfer­isbrotamßlum. ┴hugasamir geta svo lesi­ sÚr til um fagmennsku Ý skˇlum Ý ljˇsi ßhuga rÝkiskirkjunnar ß a­ seilast Ý barnssßlir.


Reynir (me­limur Ý Vantr˙) - 26/05/08 09:19 #

╔g googla­i or­i­ "fagmennska" og fann ■ß grein nemanda Ý KH═ um fagmennsku ˇlÝkra stÚtta. Ůessi grein er ekki skrifu­ Ý tengslum vi­ ■essa umrŠ­u, h÷fund ■ekki Úg ekki neitt, en hann hittir naglann nßkvŠmlega ß h÷fu­i­. (Greinin er ÷rstutt.)


Reynir (me­limur Ý Vantr˙) - 26/05/08 10:04 #

Menn voru greinilega veruleikatengdari fyrir 14 ßrum: Breytingar ß skˇlal÷ggj÷f - frÚttabrÚf menntamßlarß­uneytisins, 3. tbl. 1994:

L÷g kve­i ß um starfshŠtti sem stu­la a­ sem mestri fagmennsku Ý skˇlastarfi. Skˇlastjˇri og skˇlameistari gegni faglegu forystuhlutverki Ý starfi grunn- og framhaldsskˇla. Lagt er til a­ allir grunn- og framhaldsskˇlar gefi ˙t sÚrstaka skˇlanßmskrß. Skˇlanßmskrß er unnin af kennurum og ÷­ru fagfˇlki og er opinber yfirlřsing skˇlans um ßherslur Ý skˇlastarfi, starfshŠtti skˇlans og sÚrst÷­u, m.a. me­ tilliti til nßmsframbo­s. Einnig er lagt til a­ allir skˇlar taki upp vi­urkenndar a­fer­ir til a­ meta innra starfi­. Sem dŠmi mß nefna gagnkvŠma a­sto­ kennara ß vettvangi, skipulagt umbˇtastarf og mat ß stjˇrnunarhßttum og samskiptum starfsfˇlks innan skˇlans og vi­ a­ila utan hans.

Lagt er til a­ l÷g kve­i ß um faglegt forystuhlutverk skˇlastjˇrnenda. ┴kvŠ­i frumvarpanna um skˇlanßmskrßrger­ og sjßlfsmat skˇla kalla ß mikla samvinnu kennara og annars fagfˇlks undir forystu skˇlastjˇra e­a skˇlameistara. SlÝkir starfshŠttir efla kennara Ý fagmennsku sinni og vinna gegn ■eirri einangrun sem stundum einkennir kennarastarfi­.

Loka­ hefur veri­ fyrir athugasemdir vi­ ■essa fŠrslu. Vi­ bendum ß spjalli­ ef ■i­ vilji­ halda umrŠ­um ßfram.