Allar fęrslur Allir flokkar Sos Um félagiš Śrskrįning Lógó Spjallid@Vantru Póstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Annįll 2010 : I af V

Flugeldar

[II. hluti] [III. hluti] [IV. hluti] [V. hluti]

I

Góšir lesendur

Įšur lengra er haldiš vil ég kom žvķ į framfęri aš Vantrś óskar ykkur og landsmönnum öllum glešilegs nżs įrs og farsęls komandi įrs, og vonum aš žiš hafiš haft žaš gott um hįtķširnar og veriš góš hvert viš annaš. Ekki vęri heldur amalegt ef žessi vellķšun héldi įfram įriš 2011.

Ķ žessum annįl veršur stiklaš į žvķ helsta sem geršist ķ heimi hindurvitna įriš 2010. Viš rżndum, rengdum og efušumst hvaš best viš gįtum hér į vefritinu. Viš héldum ašalfund félagsins. Viš bįrum upp erindi til sišanefndar Hįskóla Ķslands,héldum bingó einn föstudaginn ķ mars, bušum uppį bjór į alžjóšlega degi trślausra ķ aprķl. Hinn töfrandi galdrakarl James Randi heimsótti klakann og hélt fyrirlestur ķ trošfullum sal ķ jśnķ. Ranghugmyndin um Guš eftir Richard Dawkins kom śt į ķslensku ķ september.

Į haustmįnušum bentum viš į tveggja įra gamla grein sem margir uršu hissa yfir og létu sitt ķ sér heyra. Ķ kjölfariš uršum viš - einsog öll žjóšin - vitni aš ótrślega klśrum og klénum vinnubrögšum kirkjunnar varšandi kynferšisbrot kirkjunnar manna gegn konum og börnum. Aš sjįlfsögšu vikum viš ekki undan skyldunni og mótmęltum żmsu sem prestar létu hafa eftir sér hvaš žaš varšar og margt annaš, til dęmis varšandi trśboš ķ skólum og allskyns fabśleringar um tillögu Mannréttindarįšs Reykjavķkur. Og ķ desember héldum viš svo uppį jólin.

En ekki mį gleyma žvķ aš žaš var nįttśrulega svakalegt eldgos į įrinu sem er aš lķša. Žaš er eiginlega eitt žaš merkilegasta sem almennt geršist.

Annįlnum veršur skipt upp ķ fimm hluta og munu nęstu hlutar birtast į komandi dögum.

II

Janśar byrjaši meš hugsanlegu hryšjuverki:

Nś um įramótin voru brotnar rśšur ķ Grensįskirkju og mįlningu slett. Fljótlega var żjaš aš žvķ ķ bloggfęrslum aš žaš gęti nś tengst gagnrżni Vantrśar į kirkjuna [...]

Aušvitaš žurftu pörupiltarnir og vandręšagemlingarnir ķ Vantrś aš svara žeim barnalegu ašdróttunum aš viš hefšum stašiš fyrir rśšubrotum ķ Grensįskirkju. Žaš var nś żmislegt lįtiš falla varšandi žennan atburš og žar fylgdi nś ekki alveg hugur og hönd.

Okkur finnst dįlķtiš merkilegt hvaš sumt fólk hefur alveg stórkostlega furšulegar hugmyndir varšandi žennan félagsskap sem Vantrś er. Sumt fólk tekur žaš sem viš skrifum mjög persónulega. En oftast er žetta fólk sem hefur furšulegar hugmyndir um żmislegt, t.d. uppeldi, og žaš er ekki alltaf gefiš hvašan žessar furšulegu hugmyndir eru komnar.

Žessar furšulegu samsęrispęlingar varšandi Vantrś hafa įgerst hjį frekar lokušum hópi manna sķšan viš sendum inn athugasemd til sišanefndar Hįskóla Ķslands ķ byrjun febrśar er varšaši kennsluefni eins stundakennara hjį Gušfręši- og trśarbragšafręšideildinni.

Ķ kjölfariš į žessari athugasemd - sem sķšar varš aš kęru - skrifušum viš greinaröš žar sem viš śtlistušum mįliš. Greinaröšin fékk heitiš Gušfręši Ķ Hįskóla Ķslands og eru komnir žrettįn kaflar. Lķklegt er aš žeim eigi eftir aš fjölga į nżju įri:

I. Fśsk, fįfręši eša fordómar?

En įriš 2009 var nafni gušfręšideildar breytt ķ gušfręši- og trśarbragšafręšideild og žar kennir Bjarni Randver Sigurvinsson gušfręšingur kśrs sem hann kallar „Nżtrśarhreyfingar“. Ein af žeim hreyfingum sem Bjarni Randver „kynnir“ nemendum sķnum er Vantrś!

II. Bjarni Randver Sigurvinsson

Auk žess aš vera stundakennari viš HĶ er Bjarni Randver Sigurvinsson gušfręšingur formašur starfshóps Žjóškirkjunnar um samskipti viš önnur trśarbrögš. Höfušrit hans (sem BR žżddi) er įhugaverš lesning[...]

III. Nķels Dungal og Helgi Hóseasson

Žegar kemur aš prófessor Nķels Dungal og bók hans „Blekking og žekking“ žykir okkur sem Bjarni Randver missi sjónar į ašalatrišum og umfjöllun hans og val į tilvķsunum einkennist frekar af andśš og įróšri en upplżsingu og fręšslu. [...] Helgi Hóseasson er einungis kynntur sem oršljótt nķšskįld og klįmkjaftur. Ķ kjölfar žess er žvķ slengt upp aš hann hafi veriš heišursfélagi ķ Vantrś. Og sķšan klikkt śt meš žjófkenningu Helga į hendur žeim félaga ķ Vantrś (og Sišmennt) sem vottaši honum viršingu aš honum nżlįtnum.

IV. Vantrś

Įšur en lengra er haldiš er rétt aš lesendur rifji upp fögur fyrirheit Bjarna Randvers žegar kemur aš "žvertrśarlegum samskiptum" og žeir beri žau sķšan saman viš meginnišurstöšu hans um mįlflutning Vantrśar, en Bjarni Randver stillir okkur upp sem lęrisveinum Richards Dawkins.

V. Vantrś kynnt til sögunnar

Žaš er rétt aš vefurinn var opnašur įriš 2003 og ekki er fjarri lagi aš tala um aš "helstu upphafsmennirnir" hafi kynnst innan raša SAMT hjį Sišmennt. Réttara er žó aš stofnendur Vantrśar kynntust į netinu, į spjallboršum og bloggsķšum. Flestir voru ķ SAMT žegar Vantrś var stofnaš.

VI. Dawkins-heilkenniš

Tilgangur Bjarna viršist vera aš sżna aš vantrśarmenn sem lęrisveina eša skósveina Richards Dawkins.

VII. Um trśarleg efni

Žaš mį vissulega og meš sanni segja aš "Vantrśarmenn" fullyrši um trśarleg efni. Viš getum aušvitaš ekki alltaf komiš meš alla žį žekkingarfręšilegu fyrirvara sem viš eiga ķ hvert sinn ķ hverri grein og viš hverri fullyršingu. En viš krefjumst einfaldlega sannana eša rökstušnings fyrir stórbrotnum stašhęfingum. Viš fęrum lķka rök fyrir mįli okkar. Žaš er viss munur į žessari afstöšu og afstöšu żmsra trśmanna sem veigra sér ekki viš aš koma meš fullyršingar į litlum eša engum grundvelli.

VIII. Vantrśboš

Žaš er erfitt aš fęra rök fyrir skošun sem mašur telur vera rétta įn žess aš um leiš telja sig vera aš sannfęra ašra um aš hśn sé rétt. Žegar viš erum aš hrekja fullyršingar trśmanna, hvort sem žaš er kristni, mišlar eša skottulęknar, žį erum viš aušvitaš um leiš aš vonast til aš fólk hętti aš trśa žessu.

IX. Oršbragšiš

Greinar į Vantrś einkennast ekki af uppnefnum og ljótu oršbragši um nafngreinda einstaklinga žó margir telji annaš. Vissulega eru dęmi žess aš einstaka mešlimir Vantrśar hafiš veriš dónalegir į bloggsķšum sķnum. Bloggsķšur eru einatt til žess fallnar aš koma persónulegu skilabošum į framfęri į augabragši og išulega er oršfęri frjįlslegt og óheft į žeim vettvangi.

X. Vottar og viršing

Sennilega er tilgangurinn sį aš lķkja Vantrśarmönnum viš Votta sem mótmęla trśarbrögšum žrįtt fyrir aš vera sjįlfir mešlimir ķ sértrśarsöfnuši. Fram hefur komiš aš ķ žessum fyrirlestri er Vantrś skilgreint sem trśfélag [...]

XI. Sķšustu glęrurnar

Žessi kennsla viršist aš nęr öllu leyti til žess fallin aš vara veršandi gušfręšinga viš mönnum sem eru aš eyšileggja samfélagiš meš žvķ aš rjśfa frišinn ķ landinu og brjóta nišur allsherjarreglu meš žvķ aš brśka kjaft. Lįtiš er lķta śt fyrir aš Vantrśarseggir séu eingöngu oršljótt ofstopafólk sem vinnur gegn mannréttindum annarra og sé aš öllum lķkindum gyšingahatarar. Eša hvaš?

XII. Hin ępandi žögn

Vandamįliš er ekki aš žaš fjallaš sé um Vantrś ķ Hįskólanum ķ nįmskeiši um nżtrśarhreyfingar, viš erum bara mjög įnęgš meš žaš, vandamįliš er hvernig. Viš gerumst svo djörf aš telja aš flestir sem hafa fylgst meš žessu séu sammįla okkur - žó aš fólk sé ekki endilega sammįla um framsetninguna - aš mešhöndlunin sem viš fįum er verulega ósanngjörn.

XIII. Žögnin rofin

Rśmum mįnuši eftir aš forseta Gušfręši- og trśarbragšafręšideildar barst erindi Vantrśar hefur hann loks svaraš [...]

Žessu mįli er nefnilega ekki lokiš og hefur tekiš alveg stórfuršulega stefnu. Ragnar Ašalsteinsson, hęstaréttalögmašur, er oršinn višrišinn žetta mįl og allt viršist vera gert til aš réttlęta žennan vafasama kśrs.

Vantrś gefur sig ekki śt fyrir aš vera akademķsk stofnun žar sem stunduš er akademķsk fręšimennska į hįskólastigi. Ef markmišiš meš žessari kennslu var aš fręša um Vantrś žį er mįliš aš skoša žaš sem sagt er į Vantrś og hvaš félagsmenn hafa sagt er varšar žau mįlefni sem Vantrś fjallar um. Mašur fer ekkert aš róta um ķ lokušu einkaspjalli einsog hefur komiš į daginn, fiska eftir einhverjum skķt ķ athugasemdakerfum vķšsvegar um internetiš og lesa svo fęrslur į vefbókum sem koma félaginu Vantrś nįkvęmlega ekkert viš.

Viš gerum žaš sem prestar og ašrir hafa lįtiš śt śr sér opinberlega aš umtalsefni. Skilst mér aš slķk vinnubrögš séu stundum stunduš ķ hįskólum og öšrum menntastofnunum. Svo eiga nokkrir ašilar innan Vantrśar žaš til aš ręša beint viš annaš fólk. Žaš er tekiš uppį teip og birt į vefritinu undir Sunnudagaskólinn.

Vantrś var meira segja meš kynningu į félaginu ķ Gušfręšideild Hįskóla Ķslands. Fęrri komust aš en vildu og talsmenn Vantrśar voru meira aš segja tilbśnir til aš svara spurningum og spjalla viš gesti. Hverjir létu sjį sig til aš spurja félagsmenn spjörunum śr? Aš minnsta kosti ekki Bjarni Randver Sigurvinsson, žvķ hann žorir ekki aš tala viš okkur. Hann fer ašrar, undarlegri og undirförulli leišir, og žaš mun svosum ekkert koma į óvart - mišaš viš vinnubrögšin sem mašur hefur séš eftir hann hingaš til - aš hann muni róta ķ ruslatunnum félagsmanna Vantrśar ķ veikri von um einhvern svakalegan skķt og óžverra. Verši honum og vinum hans aš góšu.

Vantrśin stendur keik žegar žessi verk eru rędd enda eru ašferšir okkar engin myrkraverk. Viš erum stolt af žvķ aš nota heišarlegri ašferšir en prestarnir til aš nį til fólks. Okkar verk žola dagsljósiš vel. #

Matthķas Įsgeirsson velti fyrir sér mišborgartrśboša Reykjavķkurborgar, en lagt var til fyrr į žessu įri aš hętta aš greiša rśmar 5 milljónir į įri fyrir hįlft starf mišborgarprests. Vitaskuld var žessi tillaga felld.

Žaš hefur oft vakiš furšu okkar hér į Vantrś hvaš borgin hefur sett mikiš fé ķ rķkiskirkjuna og félög henni tengd. Žannig hefur borgin styrkt sumarbśšir rķkiskirkjunnar um milljónatugi og KFUM/K hafa einnig fengiš verulega styrki frį borgarbśum. Duga milljaršarnir frį skattgreišendum virkilega ekki?

Ķ Englar gušs og mannfyrirlitning gerir Trausti Freyr pistil Davķšs Žór aš umtalsefni. Ķ pistlinum er Davķš Žór aš kryfja einhverja skrķtlu į gušfręšilegan hįtt og reynir aš finna einhvern bošskap ķ skrķtlunni:

Bošskapur skrķtlunnar er sem sagt žessi: ef žś, lesandi góšur, gerir eitthvaš gott og ašdįunarvert žį er žaš ekki vegna žess aš žś ert góš mannvera heldur er žaš góši guš sem į heišurinn aš žvķ verki. Ef žś hins vegar gerir eitthvaš slęmt žį er žaš af žvķ aš žś ert fęddur skķthęll.

Tinna Gunnarsdóttir Gķgja greindi frį miklum harmleik ķ Borgarfirši er séra Elķnborg Sturludóttir tók viš sókninni ķ Stafholtsprestakalli. Henni var lofaš ķbśšarhśsi og hvašeina. En sökum višhaldsleysis į hśsakostum sóknarprestsins var hśn hįlfneydd til aš bśa ķ hinni sęmilegustu ķbśš um stundarsakir mešan veriš vęri aš vinna ķ hśsamįlunum. Heldur verri voru nś fréttirnar af įhyggjum nokkurra presta af peningamįlum biskups Ķslands, okkar minnsti bróšir.

ABC-barnahjįlpin eru hjįlpar- og trśbošasamtök sem Reynir Haršarson gerir įgęt skil ķ greininni Skólar ķ trśboši og žį undarlegu klemmu sem skólinn og žessi samtök koma sumum foreldrum og börnum ķ.

Skólinn og ABC gera rįš fyrir samžykki foreldra nema žeir hafi fyrir žvķ aš senda börnin meš bann viš žįtttöku ķ skólann. Kynningin fer fram įn samrįšs viš foreldra og žeir settir ķ žį stöšu aš śtskżra fyrir barni sķnu af hverju barninu er bannaš aš hjįlpa börnum! Og börnunum er svo fališ aš gera skólanum grein fyrir banninu.

Einnig mį benda į greinina ABC Barnahjįlp Ę - Ö eftir sama höfund. Lesendur og landsmenn verša aš gera sér grein fyrir žvķ aš žetta er einn žįttur ķ žeirri trśarinnrętingu sem į sér staš ķ ansi mörgum skólum. Valgaršur Gušjónsson gerir einnig ABC-barnahjįlpina aš umręšuefni ķ Trśbošssöfnun:

Ég velti lķka fyrir mér hvers vegna veriš er aš tengja saman trśboš og hjįlparstarf. Vęri žaš ekki einmitt meira ķ anda kristninnar aš hjįlpa nafnlaust og nįnast śr felum?

Nżbśar og trśbošskennsla er stuttur pistill eftir BZ sem bendir į fįrįnleika žess aš eigna nżbśum og nišjum žeirra einhverjar annarlegar hvatir er kemur aš trśboši ķ skólum:

En žar sem sem annaš foreldri mitt er frį mśslķmsku landi žį er andśš mķn į trśarinnrętingu kristinna ķ leik- og grunnskólum išulega skrifuš į žennan uppruna minn.

Snemma ķ mars birtist greinin Biblķan: Vindhani kristninnar eftir Kristinn Theódórsson. Hann śtlistar mešal annars įgętlega aš hvaša kristni einstaklingur sem er getur aušveldlega tślkaš nęr hvaš sem er śr Biblķunni til aš styšja sķnar skošanir:

Biblķan er žó augljóslega ekki orš gušs, og ekki ašeins af žvķ aš guš er ekki til, heldur af žvķ aš žaš er ekki hęgt aš lesa biblķuna įn žess aš tślka merkingu hennar eftir eigin skilningi į hlutunum og žį eru oršin mikiš til oršin orš lesandans, en ekki orš gušs.

Sem felst aš mestu ķ žvķ aš:

[...] eigna alltaf guši žaš sem gott žykir, en skrifa allt annaš į frjįlsan vilja mannsins. Žannig mį alltaf fęra įbyrgšina til og frį, eins og perlur į reiknitöflu, žangaš til allar heppilegu perlurnar eru öšru megin, en žęr óheppilegu hinum megin.

Kristinn žarf til dęmis enga svona drasl-hękju til aš tala um trśleysiš sitt, hann notar bara žekkingu og skynsemi.

Hjalti Rśnar Ómarsson veltir fyrir sér bókstafstrś į biblķudegi og annaš rugl sem haft er eftir Gunnar Jóhannesson, prest.

Žessi trś hans į fullkomleika og įreišanleika biblķunnar vekur margar spurningar. Er biblķan ekki skeikul žegar höfundar rita ķ Nżja testamentinu segja aš heimsendir sé rétt ókominn? Ég efast um aš Gunnar eigi eftir aš geta variš žennan óskeikulleika įn žess aš hann śtvatni skilgreininguna į óskeikulleika žannig aš hśn verši eitthvaš ķ lķkingu viš biblķan er óskeikul žegar hśn bošar eitthvaš sem er ekki augljós vitleysa.

Birgir Baldursson spyr nokkurra spurninga er varšar aš einhverju leyti sišvit samfélagsins:

Af hverju ętti nokkur lifandi mašur aš leggja eyrun viš žegar leikmašur ętlar aš śttala sig um sišferši? Eru ekki sišfręšingar og jafnvel gušfręšingar okkar helsta įtorķtet ķ žeim efnum? Er eitthvaš aš gręša į trślausum götustrįk žegar kemur aš žessum merka mįlaflokki?

Fólki hlżtur nś aš vera sjįlfsvald sett hvort žaš reynir svara žessum spurningum, er žaš ekki? Svo er eflaust hęgt aš bęta viš fleiri spurningum. Einsog til dęmis einni klassķskri: Er trśleysi ekki bara trś? Nei.

[II. hluti] [III. hluti] [IV. hluti] [V. hluti]

Žóršur Ingvarsson 31.12.2010
Flokkaš undir: ( Leišari )

Višbrögš


Jón Steinar - 01/01/11 08:11 #

Takk fyrir žessa upprifjun og glešilgt nżtt įr meš žökk fyrir framtak ykkar į lišnum įrum. Žaš aš žiš séuš lęrisissveinar Dawkins žżšir vęntanlega aš Vantrś er įhuaféla um lķfręši eša hvaš?


Žóršur Ingvarsson (mešlimur ķ Vantrś) - 03/01/11 03:20 #

Žakka žér og glešilegt nżtt įr sömuleišis.

Žaš er nś töluveršur fjöldi ķ žessu félagi sem hefur grķšarlegan įhuga į lķffręši. Aš žvķ leytinu žį er žessi nafnbót ekkert fjarri lagi. :)

Lokaš hefur veriš fyrir athugasemdir viš žessa fęrslu. Viš bendum į spjalliš ef žiš viljiš halda umręšum įfram.