Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

SunnudagsbrÚf

I

Mßnu­urinn hˇfst au­vita­ 1. aprÝl, og hva­ er gert 1. aprÝl? AprÝlgabb Vantr˙ar tˇkst ansi vel. Notast var vi­ a­alßstŠ­u fyrir a­skilna­i kirkjudeilda: ßgreining ˙taf tittlingaskÝt. ١ ■a­ sÚ ekki beint hŠgt a­ hlaupa aprÝl yfir netgabbi, ■ß fÚllu ■ˇnokkrir fyrir ■essu og mß segja a­ fˇlk hafi blogga­ aprÝl. Rimman hˇfst me­ uppdiktu­um fleygum or­um sem stÝlu­ voru ß Richard Dawkins. Sett var upp hro­virknisleg heimasÝ­a er fÚkk heiti­ Andkristni.net, og ÷fgafyllra og hatrammara fÚlag var Ý pÝpunum. ┴ heimasÝ­unni birtist manÝfestˇ nřja fÚlagsins frß Birgi Baldurssyni og tvŠr frekar Šstar greinar fylgdu Ý kj÷lfari­ (ein greinin var meira segja tekin ˙t ■vÝ h˙n ■ˇtti svo ÷fgafull!). Svo var lßti­ gamminn geysa ß vefnum; har­or­ar yfirlřsingar, bloggfŠrslur og řmsar athugasemdir Ý bland vi­ svik og pretti.

Ůemavika aprÝlmßna­ar var nř÷ld og heppna­ist bŠrilega. Ůemavikur Vantr˙ar munu vissulega halda ßfram og Ý lok maÝ beinum vi­ spjˇtum a­ vÝsindakirkjunni. Sß sÚrtr˙ars÷fnu­ur hefur ekki enn nß­ a­ skjˇta rˇtum hÚr svo ■a­ er ßgŠtt a­ hafa smß efni til a­ drepa illgresi­ ef s˙ skÝtlega stofnun reynir ß ■a­. Held a­ flest allir tr˙a­ir og tr˙lausir geta veri­ sammßla sÝn ß milli um a­ til eru takm÷rk fyrir yfirgengilegu tr˙arrugli einsog ■vÝ sem vÝsindakirkjan bo­ar, Úg meina, dÝs˙s krŠst!

II

Ëli Gneisti Sˇleyjarsson gerir grein gu­frŠ­inemans GrÚtars a­ umtalsefni og kennir honum og ÷­rum ÷rlitla lexÝu ˙r frumkristni ßsamt ■vÝ a­ sřna ÷gn fram ß ■a­ a­ sß hˇpur sem stendur mest a­ ofsˇknum gagnvart ÷­rum hˇpum Ý dag er sß kristni. Ůetta fˇrnarlamba- og pÝslarvŠttisvŠl kristinna er or­i­ alveg gÝfurlega ■reytandi og krosslafarnir ver­a fara horfast Ý augu vi­ ■ß augljˇsu sta­reynd a­ vera stŠrsta og fyrirfer­mesta fokking k÷lt Ý heiminum!

Hin frekar ÷fgafulla aprÝlgabbgrein er efnivi­ur Birgis Baldurssonar Ý grein ■ar sem hann vill afrugla samfÚlagi­ me­ ■vÝ a­ rÚtta opinberlega yfir ruglinu til a­ stu­la a­ betur upplřstu og menntu­u samfÚlagi Ý framtÝ­inni.

Ůa­ er varla hŠgt a­ finna verri bl÷ndu en tr˙arbr÷g­ og pˇlÝtÝk. Og ■egar lei­togar vilja fß fj÷ldann til a­ sty­ja sig vi­ landvinninga og strÝ­srekstur ■ß er um a­ gera a­ hafa frßbŠra lygi sem p÷pullinn gleypir hrßa. Svi­sett tr˙arbrag­astrÝ­ eftir VÚstein Valgar­sson rŠ­ir einmitt um ■a­ hvernig tr˙arbr÷g­, t.a.m. kristni, hafa veri­ notu­ sem lÚleg afs÷kun til a­ fß meiri v÷ld, meiri l÷nd og meira fÚ. Lßrus kemur me­ eina vangaveltu var­andi ■essa pŠlingu:

En ■a­ er reyndar eitt strÝ­ e­a ßt÷k sem Úg sÚ ekki alveg hvar hagsmunirnir liggja, ■.e. stofnun ═sraelsrÝkis eftir seinni heimstyrj÷ld. #

VÚsteinn segir:

Stofnun ═sraelsrÝkis var fullkomnun og hßpunktur zÝonismans, ■jˇ­ernishyggju evrˇpskra gy­inga. Ůeir fˇru ekki varhluta af evrˇpskri ■jˇ­ernishyggju, frekar en a­rir, voru ˇvÝ­a velkomnir sem hluti ■jˇ­arinnar og ■urftu ■vÝ a­ stofna sÝna eigin ■jˇ­. Gy­ingar eru eitt af ■essum (fßu) sÚrst÷ku keisum, ■ar sem tr˙in var ˇrj˙fandi ■ßttur Ý sjßlfsmynd ■eirra sem ■jˇ­ar.#

Andlegt og lÝkamlegt ofbeldi er me­ ÷llu ˇlÝ­andi og ■a­ a­ tilbi­ja hverskyns ofbeldi - ■jßningu, pyntingu og dau­a - er efnivi­ur Brynjˇlfs Ůorvar­arsonar Ý grein sinni Mˇ­gandi myndbirtingar.

Uppßhaldska■ˇlikki allra landsmanna, Jˇn Valur Jensson, skrifar pistil um ■essa grein Brynjˇlfs og au­vita­ er sitthva­ stingandi og sŠrandi fyrir mann sem er ka■ˇlskari en pßfinn.

Ënefndur biskup rÝkiskirkjunnar reyndi einu sinni a­ vera sni­ugur me­ ■vÝ a­ reyna snara vitleysunni ôno atheists in foxholesö yfir Ý Ýslenskan veruleika og segja a­ enginn sÚ tr˙laus Ý sjßvarhßska - sem sjˇma­urinn Sigur­ur Ëlafsson er hjartanlega ˇsammßla. RÚtt vi­br÷g­ og n˙tÝmatŠkni virka r˙mlega 100% betur en a­ leggjast ß knÚ og bi­ja til gvu­s. Og ef n˙tÝmatŠkni, s.s talst÷­var og ■esshßttar, er ekki til sta­ar, ■ß Štti fˇlk frekar a­ reyna bjarga sÚr sjßlft heldur en a­ bi­ja og vona.

Hva­ er a­ hafa sÝna barnatr˙? Teitur Atlason reynir a­ svara ■eirri spurningu me­ ■vÝ rifja upp sÝna barnatr˙:

Barnatr˙in mÝn var ferlega einf÷ld satt best a­ segja. ôGˇ­uö fˇru til himna og ■eir ôvonduö til helvÝtis.

Svenni kÝmir:

Er ekki ßtt vi­ tr˙ ß b÷rn? Sjßlfur er Úg tr˙laus. ╔g tel mig a­ vÝsu hafa sÚ­ b÷rnum breg­a fyrir hÚr og ■ar en ■a­ eru eflaust einhverjar r÷krÚttar skřringar ß ■vÝ.#

Frelsarinn bendir me­al annars ß ■ann mun sem skilur a­ Sˇkrates og Jes˙ Ý grein sinni LŠrisveinar einn og tˇlf. Inngangspunkturinn er grein eftir S÷ren Wibeck sem birtist Ý S÷gunni allri Ý febr˙ar, en ■ar vill greinarh÷fundur reyna koma me­ sagnfrŠ­ilega skÝrskotun var­andi tilvist lŠrisveinana tˇlf, og au­vita­ Jes˙s, en ■a­ eru, ■egar ÷llu er ß botninn hvolft, afar fßtŠklegar heimildir til um a­ ■etta fˇlk hafi veri­ uppi.

Ůa­ eru 359 kirkjur ß landinu og mi­a­ vi­ skrß­a me­limi rÝkiskirkjunnar gerir ■a­ 703 einstaklinga per kirkju. Ůetta er umrŠ­uefni MatthÝasar ┴sgeirssonar Ý Kirkjur eru tÝmaskekkjur og kemur hann me­ ■ß uppßstungu a­ Ý sta­ ■ess a­ hola ni­ur kirkju Ý hvert hverfi Štti a­ byggja fÚlagsmi­st÷­var fyrir alla, ˇhß­ tr˙.

Ůa­ er ˇt÷lulegur fj÷ldi m˙slÝmskra karla sem fetar Ý fˇtspor falsspßmannsins. Nřleg frÚtt ■ess efnis a­ 8 ßra g÷mul st˙lka hafi fengi­ a­ skilja vi­ 28 ßra gamlan ôeiginmannö sinn Ý Jemen er eitt dŠmi ■ess, en M˙ha­me­ giftist sex ßra gamalli telpu og svaf hjß henni ■egar h˙n var nÝu ßra. Pistlah÷fundurinn Hjalti R˙nar Ëmarsson bendir ß a­ samkvŠmt m˙slÝmum ■ß lif­i spßma­urinn ôlřtalausu lÝfiö og er ôfullkomin fyrirmynd allra mannaö.

R÷kfrŠ­i er vi­fangsefni sem starfsmenn rÝkiskirkjunnar eiga t÷luvert bßgt me­, sÚrstaklega ■egar kemur a­ tr˙bo­i, skˇla og Vinalei­. Reynir Har­arson Ý sinni einskŠru gˇ­mennsku hanna­i R÷kfrŠ­iprˇf 201 sÚrstaklega fyrir ■ann hˇp. Vissulega er ÷llum frjßlst a­ renna Ý gegnum ■a­ og sko­a forsendur og ni­urst÷­ur. Svo er ein prˇfspurning, en engin sÚrst÷k einkunn ver­ur gefin. Valtřr Kßri kemur me­ eina vi­bˇt vi­ ■etta prˇf:

Forsenda 1: Ef a­ lygi er endurtekin nˇgu oft ■ß ver­ur h˙n sam■ykkt sem sta­reynd.

Forsenda 2: Ef a­ eitthva­ er sam■ykkt sem sta­reynd ■ß ver­ur ■vÝ teki­ sem sannleika.

Ni­ursta­a: Lygi getur or­i­ sannleikur, heilagur sannleikur. #

Sj÷ ß dag skrß sig ˙r rÝkiskirkjunni, ■etta er einf÷ld t÷lfrŠ­i einsog Brynjˇlfur Ůorvar­arsson bendir ß. En ■etta bßkn vill alls ekki missa spˇn ˙r aski sÝnum, au­vita­ ekki, enda er ■essi stofnun me­ mannhatandi, fÚgrß­ugan og valdsj˙kan einstakling vi­ stjˇrn sem telur ■a­ gˇ­a taktÝk a­ herja ß leik- og grunnskˇlab÷rn, helst ßn ■ess a­ foreldrar viti af ■vÝ, til a­ reyna bŠta upp minnkandi mŠtingu Ý kirkjum og ■essa fŠkkun Ý rÝkiskirkjunni. Ëtr˙legt a­ ÷ldungurinn noti ■essi vopn ˙r vopnab˙rinu til a­ berjast ß mˇti vindmyllum. MargrÚt Hafsteinsdˇttir er ekki ein um ■a­ a­ finnast:

[...] alveg me­ ˇlÝkindum hva­ biskupinn er neikvŠ­ur og neikvŠtt ■enkjandi yfirh÷fu­.#

Ůa­ eru fßir fŠ­ingargallar jafn hrŠ­ilegir og harlequin ichthyosis. Ůessi sj˙kdˇmur veldur ■vÝ a­ h˙­ barna ver­ur a­ stˇrum, tÝgullaga og h÷r­um hreisturfl÷gum. Ef algˇ­ur, alvitur og almßttugur gu­ er virkilega til, af hverju leyfir hann ■essu a­ gerast ľ fyrst hann ß a­ vera ˇgˇ gˇ­ur og getur hindra­ ■etta me­ ■vÝ a­ veifa galdravendinum sÝnum. Nema nßtt˙rulega a­ ■essi tiltekni gu­ sÚ galla­ur einsog Hjalti R˙nar Ëmarsson bendir rÚttilega ß. SŠmilega lÝflegar umrŠ­ur fylgja greininni ■ar sem gimbi spyr me­al annars:

ŮÚr nŠgir Hjalti, a­ benda ß eitt tilvik ■ar sem barni sßrnar til a­ halda ■essari r÷kfŠrslu vi­. ŮvÝ hva­a Gu­ gŠti veri­ svo vondur?

En hvernig Gu­ vŠri ■a­ sem stu­la­i a­ ■vÝ a­ allir vŠru alltaf happÝ? J˙, hann hlyti a­ vera mekanÝskur, ekki satt?

Nřaldar■emavika Vantr˙ar byrja­i me­ vasa fulla af grjˇti, ■ar sem Úg velti ■vÝ lÝtillega fyrir mÚr af hverju fˇlk getur veri­ svo tr˙gjarnt og vitlaust ■egar kemur a­ alveg hreint stˇrfenglegu kjaftŠ­i.

TvŠr erlendar greinar birtust. Bj÷rn Darri bŠtti vi­ efahyggjuor­abˇkina me­ pistlinum T÷frahugsunarhßttur og Karl Gunnarsson ■řddi grein eftir Brian Dunning sem fÚkk heiti­ H÷fu­, her­ar, hnÚ og tŠr.

VÝsa­ var ß myndbrot me­ t÷framanninum og skeptÝkernum James Randi, ■ar sem hann rŠ­ir um smßskammtalŠkningar. Benda mß a­ ■etta er bara kortersbrot af tveggja tÝma fyrirlestri sem hann hÚlt Ý Princeton-hßskˇlanum 2001.

Ekki vitum fyrir vÝst hvort a­ v÷lvan hafi sÚ­ eftirfarandi fyrir, eflaust ekki, en spßi­ Ý ■etta: N˙na Ý maÝ mun ganga Ý gildi l÷g innan ESB um a­ kuklarar, spßmenn og mi­lar ver­i sjßlf a­ koma me­ s÷nnun var­andi hŠfileika sÝna en ekki ■eir sem efast um ■ß. Vonandi a­ ■essi l÷g taki gildi hÚr ˙taf EES.

Ůegar heilbrig­isrß­uneyti­, undir forystu Sivjar Fri­leifsdˇttur, byrja­i a­ veita leyfisbrÚf fyrir kukli heyr­ist ekki m˙kk frß lŠknastÚttinni. Birgir Baldursson spyr einfaldrar spurningar: hvar eru lŠknarnir? Hvernig geta hßmennta­ir einstaklingar me­ meira en 6 ßra nßm a­ baki Ý vÝsindalegum vinnubr÷g­um, me­al annars, horft framhjß ■vÝ a­ hˇmˇpatar og nßlastungufˇlk vinni innan LandspÝtalans? Af hverju lŠtur ■etta fˇlk ekki Ý sÚr heyra ■egar kraftaverkahyski einsog Benny Hinn og Charles Ndifon koma til landsins og segjast geta lŠkna­ řmsa sj˙kdˇma, t.a.m. krabbamein? Ůa­ getur ekki veri­ a­ a­eins einum lŠkni hÚr ß landi sÚ bŠ­i annt um heilsu og hug ═slendinga? ═ alv÷ru, hvernig geta allir ■essir lŠknar me­ gˇ­ri samvisku hundsa­ allt ■etta kjaftŠ­i sem oft flŠ­ir um landi­?

En allt ■etta kjaftŠ­i ger­i ■a­ a­ verkum a­ ■a­ var ekki laust vi­ a­ vera vi­eigandi a­ enda mßnu­inn ß einu gˇ­u og klassÝsku kjaftŠ­i ■egar Birgir sß Ý sjˇnvarpinu einyrkja me­ spßkvist.

III

١rarinn Eldjßrnn hÚlt ßgŠtis t÷lu yfir b÷rnum sem voru a­ fermast hjß Si­mennt n˙ Ý aprÝl, ■ar sag­i hann me­al annars:

Til a­ geta veri­ sßtt vi­ sjßlf ykkur ■urfi­ ■i­ fyrst og fremst a­ gŠta ■ess a­ bera alltaf vir­ingu fyrir sjßlfum ykkur. Ůa­ er algj÷r forsenda ■ess a­ a­rir beri vir­ingu fyrir ykkur og um lei­ alveg nau­synlegt til a­ ■i­ geti­ bori­ vir­ingu fyrir ÷­rum. GagnkvŠm vir­ing er nau­synleg Ý ÷llum samskiptum manna. Ef h˙n vŠri alsta­ar fyrir hendi vŠri margt ÷­ruvÝsi Ý ver÷ldinni en ■a­ er n˙.

Or­ a­ s÷nnu, og or­ sem sumir ˇnefndir starfsmenn rÝkiskirkjunnar mŠttu og Ý raun Šttu a­ taka til fyrirmyndar og lifa eftir ■eim. Ůa­ vŠri heillavŠnlegt fyrir okkur ÷ll.

Hvernig nennir rÝkiskirkjan a­ standa Ý ÷llum ■essum illdeilum? Ef ■a­ er ekki ˇsŠtti sˇknarbarna vi­ tiltekna presta, ■ß er ■a­ eitthva­ anna­, s.s. Vinalei­in, og ef ekki ■a­, ■ß er ■a­ a­ standa Ý vegi fyrir almennum mannrÚttindum, einsog Stefßn Pßlsson benti ß, og ef ■a­ er ekki ■a­ ■ß er ■a­ eitthva­ anna­, svo sem eitthva­ sem gŠti kosta­ 42 milljˇnir. En ■essi stofnun hefur lÝklegast ˙r nˇgu a­ mo­a, en hverjir borga br˙sann?

vantr˙arspjallinu kennir řmissa grasa og bendi Úg lesendum endilega ß a­ skrß sig og taka ■ßtt Ý umrŠ­unum sem ■ar myndast, ekki hrŠ­ast okkur e­a tr÷llin. Maggadora spyr hvort a­ draugavinir fßi inng÷ngu Ý Vantr˙. Svari­ er nei. Dandalast bendir ß skemmtilega samantekt frß New Scientist; 24 mřtur og misskilningur var­andi ■rˇunarkenninguna. Einn helsti biblÝufrŠ­ingur Vantr˙ar, Hjalti R˙nar, heldur utanum villur Ý nřju biblÝu■ř­ingunni sem vert er a­ lÝta ß vi­ og vi­. Einnig bendir hann ß a­ biblÝuhandrit hafa fundist Ý AlbanÝu. Hrii spyr okkur hvort vi­ vitum hva­a ßstŠ­ur ôstjˇrnmßlaflokkar hafa fyrir ■vÝ a­ skilja ekki rÝki og kirkju a­ ß stundinniö og Ý sannleika sagt ■ß erum vi­ ekki vissir, kannski vilja ■eir ekki rugga bßtnum - svona er ■etta bara og hefur alltaf veri­ og vo­a fßir vir­ast gera sÚr grein fyrir alvarleika mßlsins.

IV

Ůa­ sem skilur a­ rÝki og kirkju ß ═slandi er sp÷lurinn frß Dˇmkirkjunni yfir Ý Al■ingish˙si­ ľ 20 metrar e­a svo.

MŠl ■˙ heilastur Hermann Stefßnsson. En Ý krafti ■ess skßlkaskjˇls a­ vera sÚrstaklega stjˇrnarskrßrvarin er ■a­ me­ ˇlÝkindum og algj÷rlega ˇlÝ­andi a­ rÝkiskirkjan skuli enn vera a­ vŠflast me­ vinalei­indamßli­, sÚrstaklega Ý ljˇsi ■ess a­ ■a­ kraumar t÷luver­ ˇßnŠgja og jafnvel rei­i gagnvart ■essu skÝtatilbo­i bßknsins.

Veit ekki betur en a­ ■essi rÝkisstofnun hafi 359 kirkjur til a­ stunda Ý sÝna tr˙arlegu tilbei­slu og bo­un. En ■a­ ■ř­ir vÝst ekkert a­ bi­ja ■etta fˇlk vinsamlegast, Ý vinsemd og brˇ­erni, a­ hŠtta a­ brjˇta l÷g og hŠtta ■essari tr˙arlegu innrßs innÝ frŠ­slumi­st÷­var. Nei, ■a­ ■arf vÝst meira til, ■vÝ mi­ur fyrir rÝkiskirkjuna og ■ß sem nenna a­ standa Ý stappi vi­ ■essa ■÷ngulhausa.

═ alv÷ru, hva­ er mßli­? Ůa­ sem ■arf frekar, og hefur margoft veri­ bent ß, eru nßmsrß­gjafar, fÚlags- og/e­a sßlfrŠ­ingar til a­ a­sto­a b÷rn Ý vanda ľ en ekki rßndřrir prestar, djßknar, prelßtar og gu­frŠ­ingar me­ fokking himnadrauga og uppvakninga ß heilanum.

Ma­ur bÝ­ur bara spenntur eftir r÷krŠnum ragnar÷kum.

١r­ur Ingvarsson 04.05.2008
Flokka­ undir: ( Lei­ari )

Vi­br÷g­

Loka­ hefur veri­ fyrir athugasemdir vi­ ■essa fŠrslu. Vi­ bendum ß spjalli­ ef ■i­ vilji­ halda umrŠ­um ßfram.