Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

SunnudagsbrÚf

I

N˙ er sumari­ byrja­ og ■ß styttist Ý ■a­ a­ Vantr˙ fari Ý hßlfgert sumarfrÝ, sem mun hefjast 15. j˙nÝ og einsog gefur a­ skilja ver­a greinaskrif og uppfŠrslur eitthva­ stopul fram a­ 15. ßg˙st en ■ß mun e­lileg dagskrß hefjast ß nř.

Einsog mßske dyggir og daglegir lesendur tˇku eftir ■ß var ekkert rŠtt um vÝsindaspekikirkjuna einsog Úg lofa­i Ý sÝ­asta SunnudagsbrÚfi. ┴stŠ­an er einna helst s˙ a­ ■a­ voru vissar umrŠ­ur ß ■ingi ß svipu­um tÝma og s˙ ■emavika ßtti a­ vera sem snerti sameiginlega taug me­lima Vantr˙ar, og au­vita­ fleiri Ý ■jˇ­fÚlaginu, er var­ar starfshŠtti grunnskˇlans, sem n˙ eiga a­ byggja m.a. ß kristinni arfleif­.

Eina opinbera stofnunin, a­ undanskildum grunnskˇlum landins, sem byggir starfshŠtti sÝna ß kristinni arflei­, svo Úg viti til, er rÝkiskirkjan. Af hverju var veri­ a­ klÝna ■essari fßrßnlegri klausu innÝ ansi hˇfsama og almenna breytingartill÷gu Ůorger­ar KatrÝnar?

Efalaust munu hinir kristnu prestar ˙r rÝkisstyrktu tr˙armafÝunni nota k˙bein ß ■essa glufu til a­ lauma sÚr innÝ skˇlana einsog ■jˇfar a­ nˇttu og ef ■eir ver­a nappa­ir vi­ eitthva­ ˇsi­legt, ˇsŠmilegt og ˇ■olandi s.s. tr˙arÝtro­slu og ˇvi­eigandi kirkjufer­ir, munu ■eir einfaldlega vÝsa Ý ■essi afar lo­nu l÷g og ver­a stikkfrÝ. Og mannvitsbrekkur einsog Kristinn H. Gunnarsson, Gu­ni ┴g˙stsson og ┴rni Johnsen munu telja ■a­ fallegt og heilbrigt. Enda er vit ■eirra ekki meira en gu­ gaf.

II

┴reitni og mismunum vegna tr˙arbrag­a er ßhyggjumßl Ý ■essu ■jˇ­fÚlagi sem ÷­rum. Hin umbur­arlynda rÝkiskirkja og kŠrleiksrÝka fˇlki­ sem starfar Ý ■eim ranni er mj÷g ÷tult vi­ a­ nÝ­ast ß ■eim sem leita rÚttar sÝns. Reynir Har­arson, sem kannast mj÷g vel vi­ ■etta vandamßl, nefnir nokkur dŠmi, svo sem a­:

Skˇlastjˇrinn sakar ■ig opinberlega um frekju og ofstŠki og segir ■Úr persˇnulega a­ ■ig skorti umbur­arlyndi og vÝ­sřni.

Og fleiri taka Ý sama streng, s.s. kennarar, ˇnefndur biskup, ellihrumur biskupsfa­ir, prestar, fßrß­lingar og ritsjˇrinn hjß DV. ═ ni­urlaginu spyr Reynir:

┴reitni er a­ skapa ˇgnandi, ˇvinveitt, ni­urlŠgjandi e­a sŠrandi andr˙msloft. Ătli biskup kalli ■a­ ekki hlřjan vor■ey tr˙arinnar og kristilegs si­gŠ­is?

Brynjˇlfur Ůorvar­arson svarar pistli Sigurjˇns Ara Sigurjˇnssonar sem birtist Ý 24 stundum ■ann 19. aprÝl me­ greininni Krossar vinsamlegast af■akka­ir, er fÚkkst birt Ý sama bla­i ■ann 3. maÝ. En ■ar af■akkar Brynjˇlfur pent a­ vera samsekur Ý einhverjum skÝtlegum skrÝpaleik er var­ar fyrirgefningu og syndaaflausn Ý skiptum fyrir krossfestingu ß barni, auk ■ess a­ reka ofanÝ Sigurjˇn a­ mannrÚttindi, var­veisla Ýslenskunnar og fleira eru ekki rassgat kristni a­ ■akka, langt Ý fokking frß.

Sigurjˇn svarar svo ■essari grein Brynjˇlfs ■ann 27. maÝ Ý 24 stundum me­ ■eim or­hengilshŠtti sem a­eins heittr˙a­ir kristsdˇlgar kunna best. En Ý einskŠrri gˇ­mennsku finnur Brynjˇlfur sig kn˙inn til a­ svara kjaftŠ­inu me­ Hi­ evrˇpska ═slam ■ar sem hann gle­st yfir ô■eirri nřstßrlegu a­fer­ a­ beita hvorki r÷kum nÚ skynsemi Ý mßlflutningi.ö

Umbur­arlyndi? Heyr ß endemi! VÚsteinn Valgar­sson er hvumsa yfir ■eirri heimtingu klerks, sem hann rŠddi vi­, a­ vi­ Ý Vantr˙ eigum a­ ôsřna svolÝti­ umbur­arlyndi.ö VÚsteinn spyr nokkurra spurninga:

Eigum vi­ a­ sřna umbur­arlyndi fyrir misrÚtti? Eigum vi­ a­ umbera a­ tr˙lausir og a­rir sem ekki eru l˙therstr˙ar sÚu annars flokks ■jˇ­fÚlags■egnar? Eigum vi­ a­ umbera a­ einni hjßtr˙ sÚ leyft a­ va­a uppi Ý opinberu menntakerfinu? Eigum vi­ a­ umbera a­ nßlŠgt anna­ hundra­ manns sÚ ß launum hjß rÝkinu vi­ a­ bo­a okkur hjßtr˙?

Gunnlaugur SnŠr Ëlafsson bendir ß ■ß vitfirru Ý athugasemdakerfinu a­ ßstŠ­an ôfyrir ■vÝ a­ rÝki­ fjßrmagnar rekstur Ůjˇ­kirkjunar er a­ rÝki­ er a­ grei­a ni­ur skuldirö og segir svo a­ ■a­ er ekki ôhŠgt a­ skilja rÝki og kirkju fyrr en rÝki­ hefur greitt skuldir sÝnar.ö Svo slengir snillingurinn fram einhverri 1000 milljar­a krˇnut÷lu er hann vir­ist hafa fundi­ Ý rassgatinu ß sÚr sem rÝki­ skuldar rÝkiskirkjunni fyrir jar­ir sem kirkjan s÷lsa­i undir sig me­ ofbeldi og hˇtunum ■Šr aldir sem h˙n stjˇrna­i lÝfi og limum m÷lb˙a.

Fagrß­ rÝkiskirkjunnar um me­fer­ kynfer­isbrota er umtalsefni Reynis Ý greininni Fagmennska Ůjˇ­kirkjunnar. En ■etta fagrß­ hefur lÝklegast spillt fyrir rannsˇkn ß hugsanlegum kynfer­isafbrotum prests ß Selfossi gagnvart tveim unglingst˙lkum me­ ■vÝ einfaldlega a­ skipta sÚr af ■vÝ Ý sta­ ■ess vÝsa ■essu beint til l÷greglu og barnaverndaryfirvalda.

Aukinheldur ger­ust tvŠr mikilvŠgar stofnanir Ý svona mßlum ˇhŠfar til a­ koma nßlŠgt ■essari rannsˇkn; Fyrir ■a­ fyrsta var ■a­ Barnah˙s ■ar sem forma­ur ■ess var Ý ■essu fagrß­i (en sag­i sig ˙r ■vÝ sk÷mmu eftir ■ennan skandall) og einnig starfsma­ur hjß rÝkissaksˇknara. Svona nefndir einsog rÝkiskirkjan starfrŠkir bjˇ­a uppß ˙rkynjun, og ■vÝ mi­ur minnir ■etta fagrß­ um of ß vafasama starfsemi VatÝkansins. En ■essi sirkus allur skemmti biskupsskrattanum enda veit hann vel a­ margir prestar telja sig hafna yfir l÷g.

Teitur Atlason las heldur ˇhugnalega skřrslu um kynfer­isafbrot ka■ˇlskra presta Ý BandarÝkjunum og drˇ saman ■a­ helsta. Skřrslan er bygg­ ß r˙mlega ■riggja ßra rannsˇknarvinnu. Teitur bendir ß a­:

[v]i­ lestur skřrslunnar ber a­ hafa Ý huga a­ skřrsluh÷fundar eru ekki ß neinn hßtt andstŠ­ingar skipulag­ra tr˙arbrag­a, heldur blanda­ur hˇpur fˇlks me­ ˇlÝkan bakgrunn. Ůarna eru m.a nokkrir katˇlikkar.

Upptalninginn er vŠgast sagt hryllileg og ekki fyrir vi­kvŠma. En yfirhylming katˇlsku kirkjunnar er me­ ˇlÝkindum.

Lßtinn er Ý AmerÝku hinn nafnkunni mŠlskuma­ur og vantr˙arpostuli Robert Ingersoll, tŠplega sextugur.

Fl÷kkusaga er birtist fyrir langa l÷ngu Ý Morgunbla­inu um vantr˙arpostulan Robert Ingersoll og gˇ­vin hans prÚdikarinn Henry Ward Beecher er efni­vi­ur Ëla Gneista Sˇleyjarsson Ý pistlinum Ingersoll og hŠkjan.

Ekki sama Jˇn og sÚra Jes˙s segir Hjalti R˙nar Ëmarsson og vÝsar Ý ■rennskonar kraftaverkas÷gur: L. Ron Hubbard sem bjˇ yfir minningum fyrri lÝfs, JÚs˙s Jˇsefsson sem gat lŠkna­ blinda me­ ■vÝ a­ hrŠkja Ý augun ß ■eim og svo VespasÝanus sem gat gert slÝkt hi­ sama. Mßli­ me­ ■essar kraftaverkas÷gur er a­ ■Šr eru allar skrifa­ar r˙mlega fj÷rutÝu ßrum eftir meinta atbur­i og er uppspuni og hugarbur­ur tr˙tarda.

Birgir Baldursson bendir ß ■ß nettu sta­reynd er getur or­i­ vandamßl ■egar e­lilegar manneskjur finna sÚr viss ßtˇrÝtet. Ůetta eru manneskjur sem alltaf segja satt og aldrei mß efast um sannleiksgildi or­a ■eirra, hvort sem ■etta eru Charles Manson e­a Karl Sigurbj÷rnsson e­a leita til einhverja lÚlegra h÷funda ÷murlegra sjßlfshjßlparbˇka einsog The Secret e­a Shut Up, Stop Whining & Get a Life.

S˙ hŠtta sem fylgir ■vÝ a­ setja svona fˇlk uppß ˇskeikullan stall er a­ manneskjur fari a­ fylgja or­um og gj÷r­um ■essara manna blint og gagnrřnislaust, t.a.m. sagt eitthva­ svo heimskulegt a­ fˇlki­ kring getur bl÷skra­ vitleysan e­a frami­ einhver ˇhŠfuverk Ý nafni hennar.

Ef vi­ hŠttum ÷ll ■essari heg­un gŠtum vi­ skapa­ grundv÷ll fyrir mun betri ver÷ld til a­ byggja.

Brynjˇlfur Ůorvar­arsson sko­ar kristilegt si­fer­i Ý ljˇsi ■roskasßlfrŠ­innar Ý frˇ­legum pistli. Hann hefur til hli­sjˇnar kenningar Jean Piaget og skilgreiningar hans ß stigskiptum vitsmuna■roska barna og rannsˇknir ß si­fer­is■roska. Einnig tekur hann fyrir kenningar Lawrence Kohlberg um si­fer­is■roska.

Um jˇlin fˇr Karl Gunnarsson ß sßlnavei­ar ß AndkristnihßtÝ­ sÝ­ustu jˇl, ■etta var kannski ekkert safarÝ, en eflaust nokku­ gefandi upplifun. En ß AndkristnihßtÝ­ mŠtir fˇlk sem hlustar a­allega ß metal. Biskupsdruslan sag­i einu sinni a­ ■essi hßtÝ­ hafi veri­ stofnu­ til ôh÷fu­s kristinni tr˙ö og ■ar er biskupinn me­ h÷fu­i­ uppÝ rassgatinu ß sÚr a­ vanda. Ůessi frekar ˇdřra ■ungarokkshßtÝ­, AndkristnihßtÝ­in, var stofnu­ til h÷fu­s fokdřra h˙ll˙mhŠjinu og tr˙arr˙nkinu sem var KristnihßtÝ­inn ßri­ 2000. Ůa­ er ■ˇ ekki beinlÝnis efni hugvekjunar hans Karls, heldur ■a­ verulega misrŠmi milli fj÷lda ■eirra sem eru skrß­ir Ý rÝkiskirkjuna og ■eir sem teljast til kristinnar tr˙ar.

MannrÚttindi eiga a­ vera sjßlfs÷g­, a­ sjßlfs÷g­u. En vi­ vitum n˙ flest ÷ll hver er helsta hra­ahindrunin er kemur a­ sjßlfs÷g­um mannrÚttindum hÚr. Hin kristna kirkja, au­vita­, sem vitaskuld vill enn hafa einhverja putta Ý bˇlf÷rum manna og er helsti ska­valdurinn er kemur a­ fÚlagslegri brennimerkingu samkynhneig­ra sem er ôekki af ÷­rum s÷kum en aldag÷mlum skrifum ÷fgafullra manna, ■r÷ngsřni og afturhaldssemi ■eirra sem skrifin t˙lka og leggja til vi­ fj÷ldann sem hina rÚttu breytniö segir Sigur­ur Ëlafsson.

Hver var Jes˙s? Einf÷ld spurning frß Steindˇri J. Erlingssyni. Einfalt svar? Onei.

Jes˙s var frjßlslyndur farÝsei, hann var samkynhneig­ur galdrama­ur (sbr. grein Illuga J÷kulssonar Ý maÝhefti Skakka turnsins), hann var rabbÝni sem kenndi fylgjendum sÝnum hina s÷nnu merkingu l÷gmßls Mˇses, hann var femÝnisti sem bo­a­i jafnrÚtti, hann var byltingarsinni sem bo­a­i uppreisn gegn Rˇm, hann var rˇttŠklingur sem bo­a­i upplausn hef­bundinna samfÚlagsgilda og hann var heimsendaspßma­ur (sem lÝklega er vinsŠlasta t˙lkun frŠ­imanna).

En ■a­ er hŠgt a­ gera ■etta Jes˙-vandamßl sŠmilega einfalt fyrir ■ß sem eru me­ Jes˙ ß heilanum. Lesi­ Hann er ekki hÚr, hann er ■jˇ­saga og byrji­ svo a­ lifa lÝfinu.

III

Bla­ama­urinn ┴sgeir Ingvarsson skrifa­i ljˇsvakapistil Ý Morgunbla­inu Ý kj÷lfar HvÝtasunnutˇnleika Ý rÝkisjˇnvarpinu. Ůar benti hann ß og spur­i:

Dagskrß RÝkis˙tvarpsins hefst alla daga ß kristinni bŠn og lřkur me­ kristilegri prÚdikun. Alla sunnudaga er svo sent beint ˙t frß messu Ý einhverri af kristnum kirkjum landsins. Er nema von a­ ma­ur spyrji: er R┌V veraldleg stofnun e­a tr˙arleg? Er stofnun Ý eigu rÝkisins stŠtt ß a­ stunda svona tr˙bo­?

RŠtt var um ■ennan pistill Ý ═ bÝti­ ß Bylgjunni ■ar sem mßlssta­ Vantr˙ar og Si­menntar var sn˙i­ ß hvolf og gamlar lygar og rangfŠrslur endurteknar sem ß­ur h÷f­u veri­ lei­rÚttar. Svo hÚlt ma­ur. MatthÝas ┴sgeirsson skrifa­i um ■essa umrŠ­u um HvÝtasunnutˇnleikana sem hann heyr­i Ý ═ bÝti­ og skiljanlega var hann dßlÝti­ pirra­ur ß ■essu samtali ■ßttastjˇrnenda, vildi lei­rÚtta bulli­ sem ■eir fˇru me­ og kom me­ ■ß afar hˇgvŠru kr÷fu a­ fj÷lmi­lafˇlk vandi sig betur Ý mßlflutningi sÝnum.

═ kj÷lfar pistilsins var Matti fenginn Ý sÝmavi­tal hjß ■eim Kollu og Heimi til a­ rŠ­a um efni pistilsins, ■ar sem hann benti m.a. ß tr˙arvi­horf ═slendinga. Matti mŠtti svo aftur til ■eirra morgunin eftir. MŠli me­ a­ fˇlk hlusti ß ■essar uppt÷kur, sÚrstaklega eina konu sem hringir inn og er dˇnaskapurinn, umbur­arleysi­ og lei­indin r˙lla­ saman Ý eina kristilega kvo­u.

Reynir Har­arson gerir ßgŠta samantekt ß kynfer­islegri misnotkun Gu­mundar Ý Byrginu sem hŠgt er a­ lesa Ý Kristilegt si­gŠ­i Ý PraxÝs?. Danskurinn reynir a­ vera sni­ugur:

Ůa­ vŠri frˇ­legt a­ sjß svipa­a samantekt hjß Reyni um hßskˇlaprˇfessora og grˇfa kynfer­islega misnotkun ■eirra ß smßb÷rnum, gjarnan sÝnum eigin b÷rnum. "AkademÝskt si­gŠ­i Ý praxÝs" gŠti veri­ heiti samantektarinnar.

En Reynir gerist mj÷g sni­ugur:

A­eins hßskˇlaprˇfessor Ý gu­frŠ­i gŠti nřtt sÚr sÝn "frŠ­i" til slÝkra ˇhŠfuverka, vÝsa­ Ý ˇsřnilega yfirnßtt˙rulega veru, sem hann teldi sig vera Ý sÚrst÷ku sambandi vi­, vita vilja hennar o.s.frv. HŠttan er innbygg­ Ý kristnina.

E­a sÚr einhver prˇfessor Ý jar­e­lisfrŠ­i sannfŠra nemanda sinn um a­ ■eim beri a­ samrekkja vegna spennu Ý m÷tlinum undir GrÝmsfj÷llum?

Mß til me­ a­ benda ß eina frßs÷gn sem Jens Gu­ setti ß vefsÝ­u sÝna frß einu fˇrnarlambi Gu­mundar.

Ůa­ sem gerir kynlÝfshneyksli hjß kristilegum deildum merkilegt a­ řmsu leyti og a­ algj÷rri hneisu er s˙ sta­reynd a­ fj÷ldinn allur af kristnu fˇlki telur sig si­fer­islega betra en a­rir. A­ g÷mul skÝtaskrudda skrifu­ af fˇlki Ý forn÷ld sem vŠri tali­ alvarlega veikt ß ge­i ef ■a­ vŠri uppi Ý dag og a­ meintur sonur ˇsřnilegs bleiks einhyrnings sem břr Ý sykurp˙­akastala Ý skřjunum gefi sumu fˇlki meira si­fer­islegt ■rek en ■a­ fˇlk sem a­hyllist eitthva­ anna­ e­a ekki neitt. Greyin mÝn, hŠtti­ ■essu rugli. Ůi­ eru­ ekkert skßrri en ÷ll hin og Ý sumum tilfellum eru­ ■i­ Ývi­ verri ˙taf hrŠsninni sem lekur af ykkur einsog ■i­ hafi­ veri­ mi­punkturinn Ý einhverju hˇpr˙nki e­a bukakke.

IV

Fˇlk sem ß ■a­ sameiginlegt a­ verja heldur ˇnřtan mßlssta­ ß einnig vi­ alvarleg og sÚrkennileg sßlrŠn vandamßl a­ strÝ­a. Ůetta andlega mein er a­ gera andstŠ­ingum sÝnum upp sko­anir sÝ og Š, trekk Ý trekk, aftur og aftur ßn ■ess a­ kunna a­ skammast sÝn. Var­andi umrŠ­una um hina kristnu arfleif­ Ý grunnskˇlal÷gum ■ß eru a­allega tveir nokk vinsŠlir strßmenn sem hafa d˙kka­ upp:

1. ┌thřsa frŠ­slu um kristni ˙r grunnskˇlum. Rangt!

Lßrus Vi­ar sag­i fyrir r˙mu ßri sÝ­an Ý grein sinni Tr˙bo­ Ý opinberum skˇlum m.a. ■etta hÚr:

Svo a­ enginn misskilji mig ■ß er nau­synlegt a­ kenna tr˙arbrag­afrŠ­i Ý skˇlum en kristnifrŠ­ikennsla sem felur Ý sÚr tr˙bo­ Štti ekki a­ vi­gangast.

Ůa­ stendur hvergi Ý ■eim aragr˙a greina sem birst hafa hÚr ß ■essu vefriti a­ vi­ e­a a­rir vilja ˙thřsa almennri frŠ­slu um tr˙arbr÷g­, en hverskyns tr˙bo­ og lo­in l÷g sem geta beinlÝnis heimila­ ■ann mi­aldargj÷rning viljum vi­ og a­rir burt ˙r skˇlum. Ůetta er ekki flˇkin Ýslenska: FrŠ­sla um kristni og ÷nnur tr˙arbr÷g­ Ý grunnskˇlum. Jß, flott, ■a­ geta allir sŠst ß ■a­. Tr˙bo­ Ý grunnskˇlum. Nei, alls ekki flott, ■a­ geta ekki allir sŠst ß ■a­.

2. Einhverskonar k˙gun lÝtils fÚlags. Rangt!

Foreldrasamt÷kin Heimili&skˇli, ┴satr˙arfÚlagi­, Si­mennt, Samband ungra sjßlfstŠ­ismanna, Ungir jafna­armenn, Vinstri-grŠnir og Ung vinstri-grŠnir og grÝ­arlega stˇr hˇpur ═slendinga ˇhß­ ■essum fÚlagasamt÷kum, ■etta fˇlk vill a­ almenn mannrÚttindi og hlutleysi einkenni skˇlastarf. Tel a­ ma­ur ■urfi a­ vera alveg gÝfurlega heimskur og vitlaus til a­ halda ■vÝ fram a­ hÚr sÚ um einhvern fßmennan hˇp a­ rŠ­a. Sß fßmenni hˇpur sem vir­ist vilja k˙ga meirihlutann eru Ýslensku talibanarnir me­ ajatolla Karl Sigurbj÷rnsson Ý broddi fylkingar og sljˇu sk˙rkarnir ß al■ingi sem halda ß biblÝuskruddunni ß lofti er ■eir standa bakvi­ rŠ­upontuna.

Auk ■ess mß benda ß a­ ■a­ vorum ekki vi­ Ý Vantr˙ e­a Si­mennt sem komum me­ ■essa breytingartill÷gu. Ůa­ var h˙n Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir, menntamßlarß­herra, sem vildi koma til mˇts vi­ dˇm MannrÚttindadˇmstˇls Evrˇpu sem dŠmdi norska rÝkinu Ý ˇhag ˙taf tr˙bo­i og tr˙arÝtro­slu sem ßtti sÚr sta­ Ý grunnskˇlum einmitt vegna vafasama lagasetningu skˇla ■ar. E­a einsog segir Ý nefndarßliti menntamßlanefndar:

═ ■eirri umrŠ­u sem ßtti sÚr sta­ Ý ■jˇ­fÚlaginu var ß tÝ­um vÝsa­ Ý dˇm MannrÚttindadˇmstˇls Evrˇpu Ý mßli Folger° og annarra gegn Noregi. ═ ■vÝ mßli voru mßlavextir ■eir a­ Ý norsku nßmskrßnni fyrir grunnskˇla voru ßri­ 1997 sameina­ar tvŠr nßmsgreinar, kristinfrŠ­i og lÝfssko­anir, Ý kristindˇmsfrŠ­slu me­ innsřn Ý tr˙arbr÷g­ og lÝfssko­anir. SamkvŠmt norskum l÷gum var heimilt a­ fß undan■ßgu frß ■essari grein hva­ var­ar ■ß ■Štti kennslunnar sem ekki samrřmdust tr˙arbr÷g­um og lÝfssko­unum vi­komandi og gŠtu talist i­kun annarrar tr˙ar. KŠrendur Ý mßli ■essu voru me­limir Ý fÚlagi h˙manista Ý Noregi og ˇsku­u ■eir eftir ■vÝ a­ b÷rn sÝn fengju undan■ßgu frß allri kennslu Ý ■essari nřju kennslugrein. Ůeirri bei­ni var hafna­. T÷ldu foreldrarnir a­ ß sÚr vŠri broti­ og vÝsu­u Ý 9. gr. mannrÚttindasßttmßla Evrˇpu sem fjallar um hugsana-, samvisku- og tr˙frelsi, 2. gr. samningsvi­auka nr. 1 um rÚtt til menntunar, 8. gr. um fri­helgi einkalÝfs og fj÷lskyldu og 14. gr. samningsins um bann vi­ mismunun.

Breytingartillaga Ůorger­ar, sem h˙n lag­i fram Ý nˇvember Ý fyrra, var afar hˇfs÷m:

StarfshŠttir leik- og grunnskˇla skulu mˇtast af umbur­arlyndi, jafnrÚtti, lř­rŠ­islegu samstarfi, ßbyrg­, umhyggju, sßttfřsi og vir­ingu fyrir manngildi.

Sjitt! Ůa­ mŠtti kannski bŠta ■arna vi­ a­ kennarar ver­i a­ brenna kirkjur Ý frÝmÝn˙tum?

Ůetta er engin ni­urnj÷rvu­ hugmyndafrŠ­i, ■etta eru sammannleg, si­fer­isleg vi­mi­ sem vi­ Šttum ÷ll a­ geta skrifa­ undir.

Ůetta sag­i Úg Ý greininni Tr˙arfrekja og vŠl. Ůegar ■a­ kom Ý ljˇs a­ ■a­ Štti a­ tro­a "kristinni arfleif­ Ýslenskrar menningar" innÝ ■etta lÝkt og kokkur bŠtir vi­ kamfÝlˇbakterÝu Ý dřrindis smorgelsbord fauk Ý ■ˇnokkra. Vantr˙ sendi al■ingism÷nnum skilabo­ ■ess var­andi og bentum vi­ ß a­ ■essi ˇljˇsa breytingartillaga mun a­eins skapa fleiri vandamßl. SÚrstaklega fyrir rÝki­ ■egar ■etta lendir fyrir MannrÚttindadˇmstˇl Evrˇpu e­a Sameinu­u ■jˇ­anna ˙taf glŠpsamlegu athŠfi rÝkiskirkjumafÝunar sem mun vafalaust nřta sÚr ■etta ß sinn smekklausa hßtt.

Stefßn Pßlsson, hei­ingji, finnst ■essi kristna arfleif­ einkennileg og vill fß a­ vita hvort a­ "til hinnar kristnu arflei­ar teljist bŠ­i ka■ˇlska og l˙therska arflei­in" og fur­ar sig ß ■essari klausu me­ einni spurningu:

Enn mŠtti spyrja hvers vegna menn sÚu a­ tro­a merkingarlausum slagor­um inn Ý lagatexta?

Frelsarinn birti opi­ brÚf til Sigur­ar Kßra hÚr ß Vantr˙, en sß ■ingma­ur er helsti forsprakki vi­bˇtarinnar vi­ starfshŠtti grunnskˇlalaga enda er hann forma­ur menntamßlanefndar. ═ ■essu brÚfi fer hann Ý gegnum s÷gu hinnar kristnu arfleif­ar me­ tillitil til frelsisins, sem Sigur­ur Kßri Kristjßnsson Štti a­ vera Ý forsvari fyrir. Frelsari vor sag­i:

Margskonar ■jˇ­ararfleif­ eins og t.d. ■jˇ­dansar, ■jˇ­l÷g og samkomur voru banna­ar me­ tilheyrandi ska­a ß aldagamalli menningararfleif­ landsins. ═ sta­inn fyrir raunverulega ■jˇ­ararfleif­ eignu­ust landsmenn StalÝnÝskt listform me­ lofgj÷r­as÷ngvum og bŠna■ulum til a­ blÝ­ka rÝkisgu­inn. Kirkjunnar menn dßsama ■etta listform enn ■ann dag Ý dag og kalla hana ■jˇ­ararf sem ■eir svo tro­a vi­ ÷ll tŠkifŠri upp ß b÷rn: ôUngum er ■a­ allra best, a­ ˇttast Gu­, sinn herraö og fleiri ■rŠlavÝsur kristindˇmsins.

Lygar, hrŠsni og heimska: Hin kristna arfleif­

Ůegar 2. umrŠ­a um grunnskˇlal÷g fˇr fram ß Al■ingi tˇk einn tr˙laus ma­ur til mßls er heitir Bjarni Har­arson. Hann gagnrřndi ■essa tr˙leysingja sem rÝfa kjaft og ba­ ■ß pent um a­ halda kjafti, kannski ekki beint me­ ■essum or­um. En samt.

Forma­ur Vantr˙ar ˇska­i eftir fund vi­ Bjarna, sem hann fÚkk. En ■rßtt fyrir a­ hafa siti­ me­ sŠmilega viti bornum manni og rŠtt vi­ hann Ý ■aula Ý r˙man klukkutÝma Ý ■eirri veiku von a­ lei­rÚtta ■Šr rangfŠrslur sem Bjarni fˇr me­ ß ■ingi ■ß lÝ­a varla tveir dagar ß­ur en Bjarni endurtekur s÷mu fokking rulluna og heldur a­ me­ ■vÝ a­ hafa ■etta drasl Ý l÷gunum sÚ veri­ stilla tr˙arhitan Ý eitthva­ hˇflegt. Hvernig hann kemst a­ ■eirri ni­urst÷­u er okkur hulin rß­gßta. Kannski f÷ttum vi­ ekki misskilninginn.

Snřst pˇlitÝk virkilega um ■a­ a­ lj˙ga ■egar ■a­ hentar.

Jß MatthÝas, ■a­ kallast pˇlitÝk, ef eitthva­ er a­ marka or­ og heg­un stˇr hluta stjˇrnmßlamanna hÚr. Sßtt? Nei, ■a­ er fyrir aumingja og kjeddlingar. Stjˇrnmßl og hei­arleiki fer ßlÝka vel saman og blßberjaskyr me­ sterku sinnepi.

Svo ■a­ var ekki fur­a ■ˇ a­ sau­ eilÝti­ upp˙r.

Ëli Gneisti minnir Bjarna Har­ar ß lßgk˙runa ß Stokkseyri sem hann er stjˇrnarma­ur Ý. Ů.e. draugasetri­ sem ˇnefndur biskup var ekkert sÚrlega ßnŠg­ur me­ a­ var komi­ ß laggirnar enda er bara til tveir draugar og einn uppvakningur Ý huga Karls. Teitur Atlasson skefur ekkert af ■vÝ og ßsakar Bjarna um a­ vera lygari og bendir ß til samanbur­ar bjˇrbanni­ frŠga. R÷kin fyrir ■essari kristnu arfleif­ eru a­ ef h˙n vŠri ekki ■ß yr­i allt va­andi Ý ÷fgafˇlki og tr˙arn÷tturum, einmitt. R÷kin fyrir bjˇrbanninu voru einmitt a­ ef bjˇrinn yr­i leyf­ur ■ß yr­i allt va­andi Ý ÷lkum og blindfullum b÷rnum.

Svo reyndum vi­ Ý Vantr˙ a­ koma me­ anna­ sjˇnarhorn ß ■essa umrŠ­u me­ lygas÷gunni Ůřsk stjˇrnv÷ld hafna rß­gj÷f Ýslensk al■ingismanns. Svo benti Gunnar J. Briem ß hvernig fyrsta mßlsgrein ßttundu greinar laga um ■ingsk÷p Al■ingis hljˇma ekki:

Forseti stjˇrnar umrŠ­um og sÚr um a­ allt fari fram me­ gˇ­ri reglu. Hann skal sjß til ■ess a­ st÷rf ■ingsins sÚu Ý samrŠmi vi­ lř­rŠ­islega arfleif­ grÝskrar menningar, ßkvŠ­i stjˇrnarskrßr, ■ingskapa og annarra laga.

Svanur Sigurbj÷rnsson skrifar tvo pistla ß heimasÝ­u sinni var­andi ■essa tilteknu uppßkomu ß Al■ingi. Honum finnst tvennt verulega athyglisvert var­andi yfirlřsingu Ung vinstri-grŠnna Ý kj÷lfar ■ess a­ nokkrir ■ingmenn VG kusu me­ ■essari nřju breytingartill÷gu og s˙ ßkv÷r­un er gj÷rsamlega ß skj÷n vi­ ßlyktun um tr˙frelsi ß landsfundi Vinstri-grŠnna ßri­ 2007 ■ar sem sag­i m.a. "a­ fullt tr˙frelsi og j÷fn sta­a tr˙ar- og lÝfssko­unarfÚlaga sÚ grundvallaratri­i" E­a einsog Svanur segir:

Hi­ sameiginlega, hi­ opinbera Ý lÝfi okkar ■arf einfaldlega a­ virka og vera mi­a­ a­ ßkve­num markmi­um og tilgangi ˇhß­ uppruna e­a s÷gu

┴rni Johnsen var me­ biblÝuna Ý pontu ■egar hann hÚlt sÝna rŠ­u. Pistill Svans er mj÷g frˇ­legur. En or­ ┴rna Johnsens er einnig afar frˇ­leg:

Ůß er lßti­ undan dekurrˇfum, tr˙leysingjum og stjˇrnleysingjum vÝ­a um heim, fˇlki sem hugsar mest um sjßlft sig en sÝ­ur um a­ sinna nßunganum af kŠrleik og gˇ­vild. Fˇlki sem hugsar ekki miki­ um ■a­ a­ rŠkta lÝtillŠti, ■akklŠti og au­mřkt, sem er n˙ grundvallaratri­i Ý ■vÝ a­ ma­ur sÚ manns gaman ßn ■ess a­ nokkur skemmist.

Svona tala si­blindir tŠkifŠrissinnar og treggßfa­ li­ einsog t.d. Gu­ni ┴g˙stsson:

Ůa­ er ekki til neitt si­gŠ­i Ý rauninni nema kristi­ si­gŠ­i.

E­a fokking Kristinn H. Gunnarsson:

Tr˙frelsi er eitt og ■a­ ber a­ vir­a, en a­ setja alla vi­ sama bor­ ßn tillits til st÷­u ■eirra Ý ■jˇ­fÚlaginu er frßleitt

Me­an lo­in kristileg klausa rennur Ý gegn einsog ekkert sÚ ■ß er breytingartillaga SteingrÝms Jo­, er hljˇmar svo:

Vi­ 1. mgr. 29. gr. bŠtist ■rÝr nřir mßlsli­ir, er ver­i 4.ľ6. mßlsl., svohljˇ­andi: ═ nßmskrß og starfi grunnskˇla skal enn fremur teki­ mi­ af aukinni fj÷lbreytni hva­ var­ar menningarlegan og tr˙arlegan bakgrunn nemenda. Hvers kyns tr˙arleg innrŠting er ˇheimil. FrŠ­sla um tr˙arlega arfleif­ Ýslenskrar menningar og um mismunandi tr˙arbr÷g­ skal vir­a rÚtt manna til tr˙frelsis og tr˙leysis, me­ ■a­ a­ markmi­i a­ auka ■ekkingu, umbur­arlyndi, skilning og vir­ingu milli ˇlÝkra tr˙ar- og menningarheima.

H˙n er felld.

Reynir Har­arson hittir beint Ý mark ■egar hann talar um mi­aldamyrkur ß Al■ingi:

Ůessir menn setja okkur l÷g en vita greinilega ekki hva­ ■eir eru a­ gera.

Og hva­ ■ß a­ ■eir viti hva­ ■eir eru a­ segja.

Kannski ˙taf ■vÝ a­ ■essir menn eru fßvitar.

١r­ur Ingvarsson 01.06.2008
Flokka­ undir: ( Lei­ari )

Vi­br÷g­


Kristjana - 02/06/08 21:58 #

Ůi­ Vantr˙arfˇlk eigi­ hei­ur skilinn fyrir a­ halda ■essari umrŠ­u vakandi. Hef veri­ dyggur lesandi ykkar Ý vetur og haft "gaman" af. Takk fyrir mig.

Loka­ hefur veri­ fyrir athugasemdir vi­ ■essa fŠrslu. Vi­ bendum ß spjalli­ ef ■i­ vilji­ halda umrŠ­um ßfram.