Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Hugsuirnir og firildin

essum rija og sasta pistli fjallar rds Helgadttur um trarstkk og skynsemi.

ur hfum vi birt fyrsta og annan pistil hennar um trleysi.

Smelli "play" til a hlusta.


Hugsuirnir og firildin

Einu sinni var maur sem sagi dmisgur um liljur og lfalda og var tekinn af lfi. Margt hjartahreint flk hefur mlt me v a taka sr sagnamanninn til fyrirmyndar og ess vegna lkur essari litlu pistlar dmisgu.

Tveir menn voru a veia firildi. eir hfu haft nokkurn rangur og komu fallegan lund ar sem annar eirra hafi frtt a srstakt firildakyn byggi. Hinn maurinn litaist um eftir smdrunum sem hvergi voru sjanleg en s fyrri batt fyrir augu sn og eyru, sneri sr hringi og hf svo a flma me hfi snum t lofti.

egar sjandi maurinn hvi og spuri hvernig hann hygist eiginlega n einu einasta firildi me essari afer, vatt hann upp sig og sagi a hr vri um a ra alveg srstk firildi, sem augu, eyru og ttaskyn vru bara til trafala vi a n . egar hinn spuri hvernig hann vissi a brst vinurinn hinn versti vi, benti hinum a hann hefi sjlfur ekki veitt srstku firildin - og ar a auki vru augu og eyru fullkomin verkfri - enda hver kannast ekki vi a lta blekkjast af tbr ea ofskynjunum - og gott ef vi vitum bara alls ekki a allt sem vi virumst sj s ekki blekking - eins og Descartes gamli og Wachowski brur bentu me msum sniugum sgum.

Vinurinn hlustai olinmur etta en ttist svo skilja a alls engin firildi vru lundinum og fr heim. Hinn sat eftir og hugai dsemdir firildanna skynjanlegu sem hann ttist hafa veitt.

a var gufringurinn, heimspekingurinn og vinlega hysterski Daninn Sren Kierkegaard sem tti kollgtuna egar hann sagi a a vri einmitt skilgreiningaratrii um gustr a hn vri hreint ekki rkrtt og raunar frnleikinn sjlfur; blint stkk fr bjargbrn skynseminnar yfir hyldpi vissunnar, n nokkurar minnstu tryggingar fyrir v a lenda fstu landi hinum megin. g s ekki betur en etta hafi veri laukrtt hj honum Sren. Uppgjf skynseminnar er einmitt lykilatrii v sem menn kalla tilbeislu drottinn. a eina sem okkur Kierkegaard greinir um er hvort a geti nokkurn tma veri tilefni til a taka undir sig stkki.

Leyfi mr a umora eina stu til ess a sl upp varanlegum bsta skynsemis megin vi Helvtisgjna. Hn er essi: s sem stekkur getur eli mlsins samkvmt lent hvar sem er. Kannski kemur hann niur bakgari hinnar ltersku rkiskirkju slandi, en hann gti allt eins lent inni gafli hj Vsindakirkjunni ea miri mtmlastu Westboro-baptista kirkjunnar vi jararfr eynisjklings ar sem fulltrar gus skra yfir syrgjendurna grafskar lsingar v hvernig stvinurinn brenni helvti skum haturs gus honum.

N g ekki vi a a allar kirkjur su jafn-slmar. g er bara a reyna a benda a ef vi bindum viljandi fyrir augun skynseminni egar vi veljum okkur sannfringu eru sralitlar lkur til ess a hitta sannleikann um heiminn. En eins og glggir menn hafa teki eftir m skilja dmisguna fr v an annig a firildin merki sannleik.

a er af essum skum sem g hef rlagt trmnnum a byggja allar skoanir snar eim sama grunni og gagnast best daglegu lfi: rkstuningi og ggnum - a fyrirmynd mikilmenna eins og Tmasi af Akvn. a er bara tvennt sem stendur vegi fyrir v; fyrst a a niurstaan er drottni almttugum mjg hag - og hins vegar a Kierkegaard hafi miki fyrir sr v a a a tra gu skynseminnar vegna missti algjrlega marks - gui ykir ekkert vnt um tilbeisluna nema hn s bygg engu. Sren karlinn gekk meira a segja svo langt a halda v fram a a hefi veri tmur misskilningur hj nokkru vitni a kraftaverkum Jes Krists a leggja tr hann eirra vegna. Slk skoun vri bygg eigin dmgreind og skynsemi vitnisins og ess vegna verlaus augum gus.

En a var trdr. Fyrstu vibrg sem heyrast n r horni eru essi: "tt bjarg skynseminnar s gtt til a standa endar a j einhvers staar. Og er vi hfum gengi a enda er engin lei fram vi framar nema a stkkva. essi rttlting er v fyrir tilvist gus, segja menn: tskringar raunvsindanna n ekki nema kvei langt og vi endimrk eirra situr almtti makindalega og hefur hleypt af sta miklahvelli, fnstillt heimsfastann og hrundi af sta tannhjlum nttruvalsins. essu tra jafnvel merkir vsindamenn!"

Einstein sjlfur, segja sumir, hafi meira a segja svipaa skoun. vinlega er vsa hnyttnina sem Albert Einstein skrifai einu sinni vini snum Max Born kruleysi sendibrf, a gu fri n ekki a leggja heiminn undir fjrhttuspili og v hlyti eitthva a vanta upp skammtafri sem tka lsingu verldinni. a vri mikill fengur, hvaa rifrildi sem er, skoanabrur hvers nafn er einhvers konar samheiti vi snilligfu. Og raunar er a laukrtt a Albert gamli lsti v yfir a hann vri traur hvorri tveggja merkingunni sem vi nefndum mivikudaginn var: hann tri me litlum rkstuningi a tilteknar fullyringar vru sannar og sagist ganga me tilteki slfrilegt og tilfinningalegt vihorf kollinum. Tr hans var essi: a heimurinn s rkrttur og lgbundinn a eli og skipulagi og skiljanlegur mannflki a minnsta kosti a nokkru leiti. etta kannaist hann vi a vri ekki berandi vel grundvalla tt hann gengi jafnan t fr v sem forsendu. Og a mtti svo sem, sagi hann, kalla etta trarbrg fyrir sr.

hinn bginn er a klrt ml - og enn hef g eftir hfundi Afstiskenningarinnar - a gudmleg persna sem vasast rlgum og athfnum mannflks, sem hlustar bnir og varveitir einstaklinginn eftir daua hans, samrmist engu v sem vi vitum me hva skstri vissu um heiminn. Ef eitthva er alveg bka er a a a einstaklingur getur ekki lifa efnislega tvstrun sna af.

eir sem tra illa skilgreint gudmlegt afl bak vi heiminn mega ess vegna gera a fyrir mr, og eru jafnvel gum flagsskap. Svo lengi sem eir tta sig v a einn allsherjar varnagli verur ekki umflinn: Hvert sem etta fyrirbri kann a vera, ber a nnast ekkert af eim einkennum sem kristin kirkja ea nnur trarbrg vilja ga a; gu er hvorki al-gur n al-vitur n me allsherjarplan prjnunum til a verlauna gott siferi, hann bjargar engum fr dauum og hann er ekki einu sinni persnuleg vera eim skilningi sem kirkjan gerir r fyrir.

g treka a v hr rija sinn a vi hfum ekki stu til a tla a gu s til. Kannski er a haldreipi a tra v a einhver vaki yfir manni himnarki, en eins og maurinn sagi skuldar heimurinn manni ekkert. Hvernig sem mr lur me a a pndustofninn s mikilli niurlei, hefur a ekki ein einustu hrif a hversu margar pndur eru til. v heimurinn smar v miur ekki verur eftir pntun til a hugga flk.

A lokum akka g hlustendum heyrnina og kve me fagurri lofgjr. Hallelja amen.

rds Helgadttir 21.07.2008
Flokka undir: ( Asend grein , Efahyggja , tvarp )

Vibrg


Valtr Kri - 21/07/08 13:30 #

ar sem a mig grunar a tilvsunin Wachowski brur hafi hugsanlega fari fyrir ofan gar og nean hj sumum held g a s best a a komi fram a eir geru Matrix myndirnar svoklluu og V for Vendetta. a m segja a boskapur eirra s meal annars a menninir eiga a gera gir vi hvorn annan og ekki tra blindni v sem eim er sagt.

Annars vil g bara akka rdsi fyrir ga pistla, og fyrir a hafa birt hr Vantr ar sem a eir fru framhj mr tvarpinu.


Stebbi B - 21/07/08 17:35 #

essi pistill verur upphaldi af essum 3, virkilega srhlfinn hugsunarhttur! Annars er a einmitt athugunarvert afhverju margir sem hafa eitthva lrt um gu, vilji treista honum.


Arnold Bjrnsson - 21/07/08 20:23 #

Takk fyrir hugavera og skemmtilega pistla rds.


anna benkovic - 21/07/08 23:15 #

Takk smuleiis fyrir mig...g hef bei eftir essu lengi og fer ltt me etta rds! Gangi r alltaf sem best , er mjg hrifin af num stil og hugsunarhtti!


anna benkovic - 21/07/08 23:25 #

Vi heimspekingarnir hfum auglst erftir skapandi hugsun og andsvrum fr "hreinni" heimspeki" sem er orin nokku gmul og sr fylgdarmenn og konur. ger svo hrifin af v a kvennaheimmspeki er erkki a rast "karlaheimspeki"...bara a benda konur eru og hafa alltaf veri ar lka...menntaar of sexi (eins og nokkrir karlmenn...studdar! en ekkik missa sjonarhorni jafnri?

Karlar hafa allraf vilja jafnji kynlfi og a er flott....eir hafa EKKI hlusta konur!


anna benkovic - 21/07/08 23:40 #

Sorry rds , en g er 44 ra og veit hversu miki ert a brjta nu kaolskuna (var alin i henni) en ert a gera miki meira og r+aast islam,. sem engin orir a vera hreinskilinum. g er mjg skemmd af heilajtti kalskunnar. ...e n g bjo +Islandi (ar sem jkirkjan er ("Islam#) einkverskonar #rkistr" og hana m ekki ra?


Gujn - 22/07/08 10:39 #

runni er auvita frjlst a tra vi sem henni kast og henni er lka frjlst a halda a hn hafi vald til ess a lsa v hvernig veruleikinn s og hvernig hann er ekki. essi pistill segjir okkur raun meira um runnu en Gu. Hn virist halda a tilvist Gus s h ekkingu hennar heiminum- vegna ess a hugmyndir hennar um heimin tiloki tilvist Gus geti hann ekki veri til. etta er niurstaa hennar og g gild fyirr hana.

En runn verur a tta sig a hn hefur ekkert vald til ess a skilgreina veruleikann fyrir ara og hn verur lka a tta sig a r forsendur sem hn gengur tfr eru umdeilanlegar og a hrokafull afstaa heimspekinga og vsindamanna leiir ekki til annars en a eir sem eru eim sammla taka ekkert mark eim.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 22/07/08 11:22 #

Hn virist halda a tilvist Gus s h ekkingu hennar heiminum- vegna ess a hugmyndir hennar um heimin tiloki tilvist Gus geti hann ekki veri til.

Hvaa gu ertu a tala um, Gujn? Gu kristinna manna? Er hrokafullt a ganga ekki t fr tilvist hans egar a vita er a hann sr upphaf gomgnun nttrufyrirbra?

Ea ertu a tala um einhvern annan og lklegri gu, einhvern skapara sem hefur lti eftir sig snnunarggn um tilvist sna?


Stebbi B - 22/07/08 18:37 #

Mli er Gujn a hn er ekki a gefa sr upp hvernig raunveruleikinn er eftir tilfinningum ea getta. Ef maur tlar a tra gu biblunar getur maur alveg eins tra jlasveininn.

a er lka lklegt.


Gujn - 23/07/08 14:06 #

Mestu mli skiptir a spurningara um Gu er spurning sem hver og einn verur a glma vi tfr snum forsendum og a er mikill grundvallar misskilingur a runn ea einhver annar geti afgreitt spurningu fyir ara en sjlfa sig

Auvita getur umfjllun af essu tagi haft einhver hrif sem eru a velta essum mlum fyrir sig en endanum er a hver og einn sem svar henni.<> a er alls ekki rtt a eina stan fyrir v a menn su samla runni s a eir byggi tilfinningum fremur en skynsemi - heldur kann a vera a menn tlki fyrirliggjandi ggn me rum htti en hn geri. T.d. v a menn vera a tta sig takmrkum vsinda- vsindinn geta me engu mti fjalla um veruleikann allann vegna ess a vsindaleg umfjllun er bundin af v sem er prfanlegt annig a vsindalegar rannsknir hljta a takmarkast vi tti tilverunar sem liggja vel vi vsindalegum rannsknum- Styrkur vsinda liggur v a au eru vel til ess falinn a skoa efnisheiminn og fyrirbri hans tknin setji mnnum vissar skorur eim efnum t.d. eru rannskir atmum og einstkum hlutum ess erfiar vegna ess hve litlar angnirnar eru. Menn ttu a muna vsindinn eru aldrei a fst vi sannleikan heild sinni helur einugist tti hans sem liggja vel vi rannsknum. Snn vsindakenning er einskis viri nema v aeins a hgt s a sannreyna hana me einhverju htti. snn vsindakenning ea vsindakenning sem er a hluta snn og hluta ekki er mikils viri ef hgt er a prfa hana. a er v ekki sannleiksgildi vsindakenninga sem er lykil atrii heldur prfanleiki. Vsindihyggjumnnum httir til a lta svo a einugis eir ttir tilverunar sem liggja vel vi rannskum su raunverulegir v vi ekkjum au atrii best- eir ttir tilverunar sem liggja ekki vel vi rannsknum eru vitaskuld alveg jafn raunverulegir og hinir en vi vitum minna um . Vi mennirnir hfum takmarkaan skiling Gui og vsindi eins og vi ekkjum au n hennta alls ekki til rannskna honum. Gu er v ekki til heimsmynd heimspekings sem byggir vsindahyggju- en heimsmynd vsindhyggjumans er a mnu mati rng og g hef ara heimsmynd sem gerir r fyir a heimurin s undarlegri en nokkur maur hafi mguleika a mynda sr.


Gujn - 23/07/08 14:14 #

etta tti a vera :snn vsindakenning getur veri mikils viri ef hgt er a prfa hana.

g nenni ekki meiru bili.


Stebbi B - 23/07/08 17:14 #

Gujn, etta er alveg rtt hj r a vsindinn eru bara bigg til a rannsaka ennan heim og ef lest svo fyrri svr mn vi pistlum hennar sru a etta er einmitt sem g geri mr grein fyrir, og einnig rds. Mli er bara a a arf ekkert endilega vera a a hafi veri gu biblunar frekar en einhver annar gu, og eins og g sagi ef tlar a tra gu biblunar getur alveg eins tra jlasveininn!

Ef kst a tra, er a auvita bara itt val, kannski dast lukkupottinn og kannski eftir allt var a gu biblunar sem skapai heiminn... En geturu ekki sagt anna en varst heppinn me a giska, v a er ekkert sem bendir eitthva srstaklega a gu s til n a urfir a vera eitthva "guhrddur"

etta er allavega a sem g metk fr essum pistli, kannski s g bara a sem g vill sj....


Sigurur lafsson - 24/07/08 09:32 #

Vsindihyggjumnnum httir til a lta svo a einugis eir ttir tilverunar sem liggja vel vi rannskum su raunverulegir v vi ekkjum au atrii best- eir ttir tilverunar sem liggja ekki vel vi rannsknum eru vitaskuld alveg jafn raunverulegir og hinir en vi vitum minna um .

Gujn, geturu nefnt dmi um tti tilverunnar "sem liggja ekki vel vi rannsknum" og tskrt hvernig kemst a eirri niurstu a eir su "vitaskuld alveg jafn raunverulegir og hinir"?


Gujn - 24/07/08 10:13 #

Dmi um mikilvg atrii sem ekki er hgt a rannsaka er adragandi miklakvells- anna dmi um er strengjakenning sem v miur er a tknilegum stum ekki hgt a sannreyna me tilraunum - ef strengjakenning er rtt geta menn endanlega sagt skili vi allar hugmyndir um a heimurinn s skiljanlegur vegna ess a r kenningar gera r fyir 10 ea 11 vddum heimsins - Hitt atrii er hin augljsa stareynd a njar uppgtvanri breyta heiminum engna htt, r breyta einugis hugmyndum okkar um heiminn - sklar voru auvita til ur en smsjnar voru smaar - a sem g er einfaldlega a benda a heimurinn er eins og hann er h ekkingu okkar honum.


Sigurur lafsson (ekki hfundur greinarinnar) - 24/07/08 13:19 #

Merkilegt me essar goverur, r eru allar flnar af hlmi og fela sig n handan miklahvells. essar "almttugu" verur sem ur stjrnuu llu, m.a. verinu og jafnvel heilsu manna, "ur en smsjrnar voru smaar", sitja n skjlfandi handan miklahvells og vona a ljs skynseminnar ni ekki til eirra, hvert ttu r a flja?


Gujn - 24/07/08 14:04 #

Sigurur a er gott a arft ekki a hafa hyggjur af skjlfandi goaverum- nema ef vera skildi a ar s komin skringin ranum Grmsey og ngrenni.


LegoPanda (melimur Vantr) - 25/07/08 16:56 #

Gujn,

g skil hva ert a reyna a fara: heimurinn er ekki takmarkaur vi ekkingu okkar og vi ttum ekki a ganga t fr v. a vri lka eins og a halda v fram a vi hefum uppgtva og lrt allt um heiminn sem mgulegt er a vita. Vi vitum a vel a svo er ekki.

En ert lka a reyna a segja a a su hliar raunveruleikanum sem ekki er hgt a rannsaka.

Hva ir a, nkvmlega?

Ef ekki er hgt a rannsaka essar hliar, getum vi veri viss um a r su raunverulegar?

Ef vi erum ekki viss um a, getum vi ekki sagt a r su hluti af raunveruleikanum.

nefnir sem dmi adraganda miklahvells. Hann er eitthva sem vsindamenn eru a reyna a rannsaka. Sum fri segja okkur a tmi hafi byrja vi miklahvell - ,,fari af sta" - v s ekki hgt a tala um eitthva fyrir miklahvell, ar sem hugtaki tmi ekki vi. En etta er engu sur eitthva sem vi erum a rannsaka.

Strengjatilgtan er eitthva sem verur kannski stafest ea kollvarpa egar stri Hadron-hraallinn fer gang nstu mnuum. svo a menn geti fyrst um sinn ekki mynda sr lei til a prfa eitthva ir a ekki a a muni aldrei neinum detta afer hug, sbr. nlegu tvblindu nlastungurannsknirnar, ar sem nlarnar eru slrum og hvorugur aili veit hvort hn rauf hold ea ekki. Fyrst um sinn vissi enginn um lei til a tvblinda nlastungur.

En g vil treka spurningu Sigurs, hvernig geturu vita a rannsakanlegir hlutir su raunverulegir?

g vil lka hrsa rdsi fyrir skemmtilega og hugula pistlar, sem er svona g bi tali og tknum:)


gimbi - 25/07/08 19:15 #

LegoPanda, a sem kannski blasir vi er vitundin. a virist gjrningur a rannsaka hva hn er. Margt anna er boi.

En g b reyndar duldi spenntur eftir v a Jn Valur komi me sna "frilegu" umru, ekki vri nema verufrileg rk hans Anselms.

Eftir stendur samt s spurning sem g nefndi hr ur, nefnilega hvort tilviljun s endanlegt svar trlausra, sem skring m.a. v sem vi skiljum ekki. (Vissulega stundum gri tr um a betri skringar komi sar.)

Og g akka lkt og arir rdsi fyrir sprettharan og skemmtilegan pistil.


Gujn - 25/07/08 20:44 #

Spurning til LegoPndu:

Telur a raunveruleikinn myndi breystast grundvallaratrium ef mannkyni urkaist t af jrinni- vri ekki hgt a rannsaka neina hli raunveruleikans. Hvaan kemur s hugmynd a skilningsgeta mannsins setji eli raunverleikns takmrk- Hva mlir mti v a viss atrii veruleikans geti veri skiljanleg mnnum? Hvernig eru essar rannsknir adraganda miklahvells sem hltur hafa gerst ur en tmi og rm uru til. etta er svo sannalega hugaverur skei ar sem hvorki var til tmi n rm- hvernig gat eitthva gerst n tma og rms?


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 25/07/08 21:43 #

g held a a hafi ekki veri a sem hann var a meina en hva me a....

Annars er v annig fari a trlausir halda v raun ekkert srstaklega fram a tilviljun s svari eins og sumum virist mgulegt a skilja. En "vi" sttum okkur vi vissuna, "vi" fgnum glopum og glufum ekkingu okkar v ar hfum vi verkefni vi uppfyllinguna.


gimbi - 25/07/08 21:46 #

"i" eru gir.


Gujn - 26/07/08 12:37 #

Varandi a sem LegoPanda segir um miklahvell og rannsknir honum skil g ekki hva hann er a tala um. stan er vntanlega s a L.P ekkir etta ml miki betur en g. a er algjrlega tiloka a miklihvellur geti hafa tt sr sta. Ef a er rtt a fyrir miklahvell hafi hvorki veri til rm n tmi hltur a stand a vera vivarandi- til ess a orsk og afleiing geti virka verum vi a hafa tma. a hltur vi a vera misskilningur a heimurinn s til. Hva er a sem sprakk og hvers vegna sprakka a? Erum vi a tala um efni ea orku ea a ekkert hafi ori til r engu. En hva er a sem getur bjara heiminum? J heimurinn getur veri til ef hann arf ekki a lta eirri krfu a vera skiljanlegur venjulegri skynsamlegri hugsun nema a takmrkuu leyti. Hugtkin sem vi notum til a skilja veruleikann eru ekki veruleikinn og setja honum ekki takmrk. En etta er auvita allt saman bull og vonandi kemur LP fljtlega og tskrir essa hluti og kemur ljs hverngi skynsamir menn tskra essi ml. Ea er etta svo augljst a arf ekki a ra a frekar -


Gujn - 26/07/08 12:44 #

Haukur: a er fullt af hlutum sem vi vitum ekki og a geri bara lfi skemmtilegra segir trleysingi sem ahyllist vsindahyggu. a er allt lagi me niurstu svo lengi sem v fylgja ekki r fassku hugmyndir a allir arir veri a hlta essari niurstu- etta er bara skoun og allar skoanir eru umdeilanlegar essu er hgt a hafa arar skoanir.


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 26/07/08 20:10 #

Bddu n vi....Guys, er ekki arfi a yfirstrika etta? Varla getur veri a Gujn hafi tla okkur Fasksa tendensa, er a Gujn?


rur Ingvarsson (melimur Vantr) - 26/07/08 20:14 #

Stundum botna g ekkert v sem Gujn segir, v miur.


Matti (melimur Vantr) - 26/07/08 20:30 #

Haukur, Gujn hefur einfaldlega tala arflega oft um fasisma essu samhengi og aldrei geta stai vi stru orin. Nst verur athugasemd hans einfaldlega eytt.


gimbi - 27/07/08 00:01 #

Mig langar a rds svari einni spurningu, n egar hn er bin a fra gar lkur fyrir v a gu mannhatarans Jns Vals er ekki til (og hann er upptekinn af v a sna fram heilbrigiskerfi eigi ekki a styja nokkurt sem ekki samrmist gmlu skruddunni hans).

Hn er essi: er essi tilvist allra okkar bara afur hendingar? Allt bara tilviljun?

Hva segir rds?


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 27/07/08 00:15 #

g held "vi" getum ll veri sammla um a a aldrei er hgt a tala um hreina tilviljun slku samhengi. En leifum henni a svara.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 27/07/08 04:13 #

a er ranghugmynd a tilvist okkar s afleiing hendingar eingngu. Menn gleyma a gera r fyrir nttrulgmlunum essu samhengi og auvita nttruvalinu.


Steindr J. Erlingsson - 27/07/08 11:00 #

Ef vi horfum manninn sem tegund er tilvera hennar ekki einungis h tilviljun v nttruvali grundvallast Chance and Necessity, svo g vsi frga bk eftir franska lffringinn Jacques Monod. Ef vi horfum hins vegar okkur sem einstaklinga rur tilviljun nnast alfari tilveru okkar, enda var sfruman sem gaf okkur lf ein af 200-500 milljnum sfruma sem mgulega hefu geta frjvga egg mur okkar.


Kri Rafn Karlsson - 27/07/08 15:53 #

Tja g myndi ekki kalla a tilviljun, er a ekki einfaldlega hfasta sfruman sem nr a frjvga eggi, .e.a.s. s sem var hfust til a frjvga a, komst mark fyrst. :)


Steindr J. Erlingsson - 27/07/08 16:35 #

g efast um a essi rksemd gangi upp hj r Kri. Auvita eru sfrumurnar mis lfmiklar en a gengur ekki upp a segja a sfruman sem hittir mark s s hfasta, a.m.k. ekki sama skilningi og hugtaki er nota runarfrinni.

Taka m hlisttt dmi: Segjum a 1000 hermenn hlaupi upp r skotgrf mti klnahr andstingsins og a einungis einn eirra lifi. essum hpi eru einstaklingarnir mis vel sig komnir, .e. mis hfir fr sjnarhli runarfrinnar. a er hins vegar ekkert sem tryggir a s hfasti hpnum lifi af hlaupi. Sama vi um sfrumunar. Hva ef sfruman sem frjvgar eggi inniheldur alvarlegan litningagalla? hvaa skilningi er hn hfust?


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 27/07/08 21:58 #

En j, hn er hfust eim skilningi a hn er best hf til essa kvena verks .e. "hlaupa gegn klnahr andstingsins". a er allavega ekki hgt a tala um tilviljun hver eirra a er sem kemst mark.


Steindr J. Erlingsson - 27/07/08 22:42 #

Heldur hva?


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 27/07/08 22:58 #

Spjalli:
http://www.vantru.is/spjall/viewtopic.php?t=8517


Steindr J. Erlingsson - 27/07/08 23:50 #

g get ekki teki tt spjallinu ar sem g er ekki skrur og kri mig ekki um a gera a. g kkti nokkrar frigreinar sem fjalla um hreyfingu sfruma og kemur eftirfarandi fram einni eirra, ar sem fjalla er um tknifrjvgun:

... eliminating the randomness of spermoocyte interaction ... sperm may randomly travel in any direction, thereby relying on random sperm movement towards the oocytes ... reducing the randomness of spermoocyte interactions present in a culture dish. As a corollary, it may be the randomness of sperm movement in culture ... These studies have demonstrated that actual numbers of sperm per oocyte can be sharply reduced by reducing dependence on random interaction.

Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 28/07/08 00:51 #

Ok, have it your way. Svara r hugsanlega morgun.


Matti (melimur Vantr) - 28/07/08 01:21 #

Neinei, essi trdr um heppnar og hfar sisfrumur er orinn alveg gtur. Vi hljtum a geta sst a tilviljun rur einhverju um a hvaa sisfruma frjvgar egg. Hldum frekar fram me umruna.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 28/07/08 01:49 #

Steindr, spjalli er kjrinn vettvangur fyrir umrur sem ekki tengjast efni greinanna. Ef hefur ekki huga v a ra au ml ar veruru a stta ig vi a sleppa v alveg, v eli mlsins samkvmt etta ekki heima undir greinunum og beinir umrunni fr efni eirra.


Gujn - 28/07/08 11:01 #

Leirtting: egar g sagi a ekker hafi ori til r engu - tti g auvita vi a eitthva hafi ori til r engu.


Gujn - 28/07/08 11:19 #

a er alveg rtt hj Matta a a er arflega sterkt til ora teki a tala um fasisma essu samhengi - a sem g er raun a tala um er besservisserar sem lta svo a r niurstur sem eir komast a su rttar og allir skynsamir menn hljti a fallast niurstur eirra.


Styrmir - 28/07/08 11:28 #

[ athugasemd fr spjalli - Matti .]


Styrmir - 28/07/08 11:59 #

[frt sama r - rur]


Gujn - 28/07/08 12:21 #

Hugtk okkar og ll hugsun hefur rast glmunni vi hversdagsleg veraldleg vifangefni. ess vegan er auveldast fyrr okkur a fst vi slk vifangsefni .e. atrii sem vi ekkjum og hfum reynslu af.

a er miki erfiar fyrir okkur a fst vi atrii sem vi ekkjum ekki og hfum takmarkaan skilning .

sta ess a vsindinn eiga miklum vandrum me miklahvell er meal annars a s atburur er einstakur og skilyrinn sem voru ar til staar eru a mrgu leyti annars elis en rkt hafa san og vengulegar elisfrikenninar n ekki yfir stand af vi tagi. Almenna afstiskenningin sem lsir vi stra heiminu og skammtakenningar sem lsir hinu sma ganga ekki saman, en a yrtu r a gera vegna ess a allt efn og orka var samjppu litlu punti upphafi.

Hva geris og hvers vegna? Mn niurstaa er a a su ekki til neinar skynsamlega skringar v- rtt fyrir allt etta er heimurinn til sem snir me augljsum htti a hlutir geta veri til n ess a vi botnum upp n niur v hvernig v stendur og a er ekkert skrti vi a vegna ess a venjuleg hugsun fst vanarlega ekki vi spurningar af essu tagi - mn skoun er s a stur ess a heimurinn s til liggi utan marka venjulegra jarbundinnar skynsemi. N kann a vera a g hafi rangt fyrir mr.

Ef sjlf tilvist heimsins verur ekki skr me skynsamlegur htt nema a takmrku leyti, snir a ekki a takmarkanir skynsamlegrar hugsunar og rkfrsla sem byggist slkri hugsun eru slkar a a a heimspekingur lsi vi yfir a eitthva geti ekki veri til snir einungis a heimspekingurinn getur ekki samrmt a sinni skynsamlegu jarbundu hugsun, en sem betur fer fyrir okkur snir a ekki a heimspekingurinn hafi rtt fyrir sr vi ef svo vri - vri hr engin til ess a rkra tilvist Gus - v tilvist heimsins er h vi a fyrirbri sem ekki er hgt a skra geti veri til.


Sigurur lafsson - 28/07/08 14:13 #

Sll aftur Gujn, g datt t r umrunni, var a ferast um helgina og var ekki internetsambandi.

a er alverg hrrtt hj r, sumt heimi hr gti hugsanlega veri ofar mannlegum skilningi, a.m.k. enn, en hva me a? g vona svo sannarlega a a veri t eitthva eftir fyrir mannkyni a rannsaka; a vita allt er rugglega ferlega boring :)

Tkum dmi, fyrir um 400 rum vissu menn harla lti um rafmagn, ir a a einhver glra hafi veri fornum "tskringum" rumum og eldingum, t.d. hugmyndum manna um rumuguinn r?

ir a a vi vitum ekki allt um tilur heimsins og miklahvell a gu leynist ar a baki? Mr snist leita logandi ljsi a gloppum ekkingu vsindanna, rvtingarfullri tilraun til a finna hindurvitnum sta.

Vri ekki heiarlegra a taka "trarstkki" og tra blindni, v eins og rds bendir missir tr gu skynseminnar vegna algjrlega marks (haft eftir Kirkegaard).


LegoPanda (melimur Vantr) - 28/07/08 16:54 #

g vil byrja v a afsaka a a hafa horfi svona r umrunni. g var netsambandslaus yfir helgina.

Til Gimba:

a er alls ekki gjrningur a rannsaka vitundina. a eru t.d. meira en sex milljarir lfvera jrinni sem ba yfir v sem vi skilgreinum sem mannlega vitund. Me v a rannsaka eina af eim er hgt a komast a msu um vitundina.

Til Gujns:

g talai aldrei um a raunverulegir hlutir yru a vera rannsakanlegir af mnnunum. Einungis rannsakanlegir yfirhfu.

g er ekki a tala um a eitthva geti ekki veri ,,skiljanlegt", heldur ,,rannsakanlegt". Vi ekkjum n margar vel studdar kenningar um heiminn sem eru frekar skiljanlegar fyrir okkar einfldu heila - t.d. veruleika fleiri en 3 vddum. Hann einfaldlega getum vi ekki mynda okkur. Skammtafri er lka eiginlega skiljanleg, og kenningin um a allar eindir su bylgjur lka. Eru kalksameindirnar beinunum mnum lka bylgjur? Eru tvarpsbylgjur FM 957 lka agnir sem klessa loftneti hj mr? a hljmar furulega, en rannsknir sna a.

En Gujn, hvernig geturu stahft a a s algjrlega tiloka a miklihvellur hafi tt sr sta um lei og ert binn a lsa v yfir a ekkir lklega rannsknir honum verr en g?

  • Vi vitum a ekki hvort tmi var til fyrir miklahvell ea ekki.
  • Vi vitum ekki hvort ll au lgml sem vi erum vn gildi ,,fyrir" miklahvell.
  • ,,Sprenging" er ekkert anna en mjg sngg tensla einhverju efni. egar sprengiefni springa eru a efnaskipti sem eiga sr sta sem breyta fstu ea fljtandi efni mjg sngglega gas ea gufu sem er mun rmfrekara. Og vegna ess a breytingin gerist svo sngglega, af miklum krafti stuttum tma, tir a rum hlutum burtu ea sundur.
  • egar tala er um miklahvell er a ekkert anna en veri a lsa v a a virist sem allt efni heimsins sem vi ekkjum hafi eitt sinn veri mjg litlu svi, jafnvel endanlega smu svi. Fyrsta tenslan virist hafa veri mjg sngg, og v kllum vi a sprengingu. Svari vi fyrri hluta spurningunnar innar er v ,,alheimurinn sprakk" og vi seinni hluta ,,vi erum a vinna v".
  • Efni er orka, sbr. e=mc2. Einn skemmtilegur elisfringur kallar efni ekkert anna en frosna orku.

Grein Wikipedia um miklahvell er frleg, athugau hluta hennar me vangaveltum um a sem er handan miklahvells.

a er ekkert vit v a segja a ,,heimurinn geti veri til af v a hann arf ekki a vera skiljanlegur". Prfau a segja stainn ,,Hundar geta veri til, v eir urfa ekki a vera skiljanlegir". etta er bara kjnalegt. ar a auki vitum n egar a hann er torskiljanlegur, sj a ofan. En a er bara heimskulegt a ganga t fr v a heimurinn hafi hliar sem vera vallt lokaar okkur. Fyrst verum vi a rannsaka hlutina.

g skrifai reyndar mest af essu fyrir sasta innlegg itt, ar sem virist vera meira svipuu mli og g.


LegoPanda (melimur Vantr) - 28/07/08 16:55 #

Skondi, Sigurur, vi vorum bir netsambandslausir! Mitt net bilai reyndar.


Gujn - 29/07/08 09:16 #

g veit ekki hvers vegna menn eru a afsaka sig - a er sumar og sl og vonandi njta menn ess burt s fr v hvaa skoun eir hafa - og essi umra er fyrst og fremst til skemmtunar fr mnum bjardyrum s.

Sigurur tekur allt of vgt til ora egar segir a sumt heiminum gti veri ofar mannlegum skilningi - lestu a sem LegoPanda hefur a segja um elisfri og skiljanleika a er allt saman hrrtt hj honum.

Sigurur vilt ekki a arir hugsi fyrir ig og srt knin til a hlta niurstum eirra til dmis um tilvist gus- ef vilt etta ekki getur tlast til a arir stti sig vi a hlta niurstum num og lta r sem sannleika fremur en umdeilanlega skoun. egar kemur a strstu spuringum lfsins eru ekki til neitt nema umdeilanlegar skoanir

rds virist ekki tta sig a eitt af mikilvgustu einkennum samtmans er a egar kemur a persnulegri sannfringu flks er endanlegt rskurarvald hndum hvers og eins ekki einhverra stofanna ea gfumanna og a einstaklingurinn arf ekki a standa neinum reikningskil niurstu sinni frekar en hann vil.

Niurstur rdsar um Gu trarbraganna afsannar ekki tilvist Gus - en bendir til a rds hefur aldrei tekist a neinni alvru vi essa spurningu- hn talar eins og hn hafi gefi sr niurstuna fyirfram og hn lta strt sig og tlast til a trmenn mark skonum hennar Gui

etta er mlflutingur sem gengur vel sem eru henni sammla, en hn hefur ekkert anna til mlana a leggja anna en a trleysi s sannleikurinn.


Matti (melimur Vantr) - 29/07/08 10:56 #

Niurstur rdsar um Gu trarbraganna afsannar ekki tilvist Gus - en bendir til a rds hefur aldrei tekist a neinni alvru vi essa spurningu

Gujn, hva ttu vi egar talar um a takast vi essa spurningu af alvru?

Ertu viss um a hafir tekist vi spurninguna um Gvu (hvaa gvu ertu annars a tala um?) af alvru en ekki gefi r svari fyrirfram?


Sigurur lafsson - 29/07/08 11:24 #

Gujn, ef g skil "rk" n rtt, eru au eitthva essa lei:

Vi vitum ekki allt og skiljum ekki allt, ar af leiandi er mgulegt a gu s til.

etta er sjlfu sr vel ekkt afstaa, sem er rauninni ekkert anna en lti dulbin skhyggja.

Vi sem byggjum heimsmynd okkar v sem best er vita hverjum tma hfum lrt a lifa me eirri stareynd a sumt er ekki vita og er hugsanlega ess elis a takmrku greind okkar nr aldrei utan um a. a rttltir ekki a menn geti eyurnar, eins og virist leggja til a flk geri skv. "persnulegri sannfringu" enda s "persnulegt rskurarvald hndum hvers og eins", m..o. a hrein skhyggja ri ferinni.

a er hins vegar ekkert a v a speklera og "geta eyurnar" - s a gert me rttum formerkjum. a er t.d. margt athyglisvert sem sett er fram vsindaskldskap og a er ekkert a v a pla hlutum og velta fyrir sr mguleikum. En egar maur er farinn a tra fantasu er rtt a staldra vi og lta skoa sr hausinn.


gimbi - 29/07/08 12:14 #

LegPanda, g held hljtir a misskilja eitthva, v rannsknir hva vitund er, geta ekki falist lestri sjlfsvisgum.


LegoPanda (melimur Vantr) - 29/07/08 14:16 #

Veistu, gimbi, a er kannski hgt a komast a einhverju um vitundina me lestri sjlfsvisgum, en g hef mun meira traust v a eitthva merkilegt fist r v rannsaka hana me fMRI-tkni. Kannski me v a skoa hvaa hlutar heilans fara gang egar maur vaknar, ea rankar vi sr.

En vi vorum a tala um a hvort hgt vri a rannsaka vitund, ekki hvaa rannsknarafer mun hugsanlega tskra hana.


gimbi - 29/07/08 15:54 #

Enn held g a misskiljir mig LegPanda. Vissulega er hgt a frast miki um margvslega starfsemi heilans me mismunandi aferum. En a er vitundin sem skoar r niurstur. g vona a skiljir greinarmuninn.


Matti (melimur Vantr) - 29/07/08 16:11 #

Hva er flki vi a vitund skoi niurstur um vitund annarra?


LegoPanda (melimur Vantr) - 29/07/08 17:09 #

N held g a meintur misskilningur minn hj r s helber misskilningur, v g er alls ekki a tala um a maur rannsaki eigin vitund. a vri hugaver rannskn sjlfu sr, en kannski ekki s mest gefandi fyrir etta markmi.

Ea ertu a segja a vi tveir deilum vitund?


Gujn - 31/07/08 14:56 #

Matti: a sem g vi me a takast vi spurningun um Gu af alvru - er til dmi a kynna s rkin fyrir Gui hj eim talsmnnum sem hafa sett au best fram.

g held a str hluti eirra sem n lrir heimspeki hefur aldrei snt trarbrgum huga og g r a af fjandsamlegum tn hennar gar trarbraga og af v yfirlti sem hn tala niur til trmanna me a hn hafi aldrei kynst v sem trarbrg hafa upp a bja.

Varandi hitt hvort g hafi tekist vi spurninguna um Gu - er a atrii sem g nenni ekki a rtta vi ig um.


Gujn - 31/07/08 15:15 #

Sigurur: essari umru fer a ljka a minni hlfu - en eitt skil g ekki. Telur a trleysingjar su stu til ess a krefjast ess krafti heimspeki og vsinda a allir su eim sammla vegna ess a hrekandi sannanir liggi fyir um a trleysi s sannleikurinn, vegurinn og lfi. g legg til a hver og einn meti sjlfur rkin me og mti og komist a niurstu og g f ekki betur s en a s einmitt a sem flk gerir.

skhyggja er ekki ll eins - a er lka skyggja egar menn setja sig han hest og dreymir dagdrauma a setja skoun annarra skorur.


Sigurur lafsson - 31/07/08 16:50 #

Gujn, egar kemur a trmlum erum vi algerlega sammla um a best fari v a "hver og einn meti sjlfur rkin me og mti og komist a niurstu". g er hins vegar ekki sammla r um a "a s einmitt a sem flk gerir". Dettur r t.d. hug a margir melimir jkirkjunnar hafi vegi rkin "me og mti" og teki upplsta og byrga afstu til ess hvort vikomandi s raun sammla eim boskap sem ar er settur fram? Nei, Gujn, g held a trlaust flk s lklega s jflagshpur sem hva best hefur skoa rkin "me og mti" og komist annig a heiarlegri og persnulegri niurstu. Str hluti flks krir sig kollttan um essi ml, en arir fljta me straumnum og taka heilavottinn og innrtinguna fram yfir heilbriga skynsemi og sjfsta hugsun.

Lt a vera mn lokaor a v fleiri sem skoa essi ml og meta sjlfir "rkin me og mti" v betra!


sgeir (melimur Vantr) - 31/07/08 16:55 #

Telur a trleysingjar su stu til ess a krefjast ess krafti heimspeki og vsinda a allir su eim sammla vegna ess a hrekandi sannanir liggi fyir um a trleysi s sannleikurinn, vegurinn og lfi. g legg til a hver og einn meti sjlfur rkin me og mti og komist a niurstu og g f ekki betur s en a s einmitt a sem flk gerir.

Hver hefur sagt anna? Er einhver sammla r? Hvers vegna ertu a segja etta eiginlega?

Hvernig flk eiginlega a geta teki upplsta kvrun, meti sjlft rkin me og mti, eins og segir, ef menn eins og telja a vera ofbeldi a rkra vi a? v a er ekkert anna sem er gangi hrna essari su og alls staar samflaginu um essi ml og nnur. Hr reynum vi ekki a setja skounum flks skorur, vert mti! Er ekki ng boa af gagnstri skoun samflaginu? Til dmis af risastrri rkisstofnun me her manna fullum launum vi a gera ekkert anna en a halda fram sinni skoun mlefninu. Ekki mtmlir v! M rdd okkar hvergi heyrast? Nei, erum vi ofbeldismenn.

g veit ekki hvernig a er annars staar heiminum en slandi er enginn trleysingi sem reynir (ea getur, ef v er a skipta) a neya sinni skoun upp ara.

a neyir ig enginn, Gujn, til a koma inn essa su og lesa greinarnar og taka tt umrunni. Og sama gildir um alla ara. Svo g ver eiginlega bara a bija ig um a naglhalda kjafti.


Matti (melimur Vantr) - 31/07/08 18:06 #

Gujn:

Varandi hitt hvort g hafi tekist vi spurninguna um Gu - er a atrii sem g nenni ekki a rtta vi ig um.

Samt hikar ekki vi a fullyra a greinarhfundur og arir hafi ekki tekist vi spurninguna. Sru ekki hrsnina?

g strikai enn og aftur yfir hluta af athugasemd inni. sgeir svarai r gtlega en g tla a bija ig um a endurtaka dylgjur um skoanakgun og fasisma ekki essari su. a er ng komi af v kjafti fr r.


Helgi Briem (melimur Vantr) - 01/08/08 08:47 #

Gujn: Matti: a sem g vi me a takast vi spurningun um Gu af alvru - er til dmi a kynna s rkin fyrir Gui hj eim talsmnnum sem hafa sett au best fram.

Og hvaa heimspekingar eru a sem hafa frt svona flug rk fyrir gui? g hef ekkert fundi nema frousnakk.

Gujn: Varandi hitt hvort g hafi tekist vi spurninguna um Gu - er a atrii sem g nenni ekki a rtta vi ig um.

En nennir endalaust a rtta vi okkur um a hvort vi hfum gert a!


Gujn - 01/08/08 20:30 #

Matti : a er alveg rtt hj r a g hefi mtt lta a vera a tala um fasisma og skoan kun - auvita geta menn veri ssammla mr um mat mitt pistli rdsar og g skil a ert ngur me a g gagnrni hana fyrir etta atrii ar sem au passa mjg vel vi n sjnarmi - g skal tskra betur hva g vi fljlega en g hef ekki tma til ess nna.


Gujn - 02/08/08 15:16 #

g felst a nokkru leyti gagnrni Sigurar og tek heilshugar undir skorun hans a flk skoi sjlft rkin me og mti trmlum og komist a heiarlegri og persnulegri niurstu.

En flk verur hins vegar sjlft a kvea hva a gerir me skorun g held a a s eina fra leiin jflagi eins og okkar a flk hafi endalegt rskuravald um eigin trarskoanir og urfi eim efnum ekki a styjast vi anna en eigin duttlunga og skhyggju ef svo ber undir anna nafn essu er skoannafrelsi.

a er v lti hgt a gera v str hluti flks kri sig kollttan um essi ml og a arir fljta me straumnum og taka heilavottinn og innrtinguna fram yfir heilbriga skynsemi og sjfsta hugsun svo notu su or Sigurar. Sigurur notar hr sterk or en ltu svo vera.

Ef allt er leyfilegt a v er trarskoanri varar nr a leyfi til lka til flks me takmarkaa vitsmuni og dmgreind sem kann a ahyllast hugmyndir af llu tagi en svo lengi sem flk heldur sig innan ramma laganna er ekki sta til ess a skipta sr af slkum hlutum. .

Umbtamenn sem telja sig mlsvara skynsemi eins og Sigurur hefur takmarkaa mguleika a hafa hrif trarskoanir flks vegan ess a flk rur v sjlft hvort a hlustar hann og a rur v lka hva a gerir me a sem hann segir og getur auveldlega hafna llu sem hann segjir fullkomnlega mlefnalegan htt.


Gujn - 02/08/08 15:20 #

sgeira gleur mig a heyra a i setji skoun flks ekki skorur g hef greinilega miskili eitthva mjg alvarlega a er a sjlfsgu frnlegt a fara fram a rdd ykkar megi hvergi heyrast og a gengur ekki a tala um ofbeldi v sambandi - Satt segir a neyir mig engin til a taka tt essari umru og auvita g a gta ess a sna ykkur kurteisi og viringu en mennirnir eru breiskir eins og veitst og g er ekki fullkomin frekar en arir. Mr ykir leitt a heyra a g skuli hafa valdi ykkur hugarangri.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 02/08/08 16:16 #

... g held a a s eina fra leiin jflagi eins og okkar a flk hafi endalegt rskuravald um eigin trarskoanir...

g erfitt a skilja me hvernig anna er mgulegt, nema srt a hugsa um einhvers konar stfan heilavott.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.