Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Helvtis vesen

Mynd af helvti

Gallup-knnun fr 2011 sgust fimmtn prsent slendinga tra tilvist helvtis. Rkiskirkjuprestar afneita einnig flestir helvti algerlega ea tvatna a, rtt fyrir a aaljtning rkiskirkjunnar segi skrum stfum a flk muni kveljast a eilfu. Margir myndu eflaust skr sig r rkiskirkjunni ef prestar fru a boa tilvist helvtis. En prestarnir eru kvenum vandrum: Hva a gera vi allt helvtistali Nja testamentinu?

Diet-helvti

Fyrir nokkru gerist s fheyri atburur a rkiskirkjuprestur, Gurn Karls Helgudttir geri helvti a umfjllunarefni predikun. Hn sagi a helvti vri ekki stair sem flk fer eftir dauann heldur vri helvti a stand hr og n, essu lfi, skapa af mannflkinu sjlfu. Gu sendir flk svo ekki helvti, a gerum vi sjlf. Gurn sagi auk ess a essar hugmyndir vru samrmi vi texta biblunnar.

Hn er rugglega langt fr eini presturinn me svona hugmyndir en eru r rttar? Er helvti Nja testamentisins staur sem hin vondu fara eftir dauann ea stand hr og n? Sendir flk sig sjlft til helvtis ea gerir gu kristinna a?

Hva var Hades?

Ori helja slensku ingunni Nja testamentinu er ing grska orinu Hades. trarbrgum Grikkja var Hades undirheimurinn anga sem slir manna fru eftir dauann. essi venjulega merking orsins passar vi a hvernig ori Hades er nota Nja testamentinu, en merkingin stand essu lfi passar engan veginn:

[Jess sagi]: Trus og Sdon mun brilegra dmsdegi en ykkur. Og Kapernaum. Verur hafin til himins? Nei, til heljar mun r steypt vera. Ef gjrst hefu Sdmu kraftaverkin, sem gjrust r, sti hn enn dag. En g segi yur: Landi Sdmu mun brilegra dmsdegi en r." (Matt 11:22-24)

Jess segir a vi dmsdag muni essum borgum vera hent niur (steypt) til Hadesar, sem eru auskiljanlegt ef Hades vsar til undirheimanna (og sem andsta vi a vera hafin upp til himna). Erfitt er a sj hvernig etta eigi a passa vi einhvers konar slmt slrnt stand lifandi lfi.

Sagan af rka manninum og Lasarusi er anna gott dmi ar sem a Hades er eldfylltur kvalarstaur sem rki maurinn endar eftir dauann:

En n gjrist a, a ftki maurinn d, og bru hann englar fam Abrahams. Rki maurinn d lka og var grafinn. Og helju, ar sem hann var kvlum, hf hann upp augu sn og s Abraham fjarska og Lasarus vi brjst hans. kallai hann: ,Fair Abraham, miskunna mr, og send Lasarus, a hann dfi fingurgmi snum vatn og kli tungu mna, v g kvelst essum loga.`(Lk 16:22-24)

Loks er einn texti ar sem ori Hades er ekki beinlnis nota, heldur er tala um Tartarus, sem var hluti undirheimsins hugum Grikkja:

Ekki yrmdi Gu englunum, er eir syndguu. Hann steypti eim niur undirdjpin og setti myrkrahella, ar sem eir eru geymdir til dmsins. (2Pt 2:4)

Aftur sjum vi a gu er a refsa einstaklingum, essu tilfelli englum, me v a henda eim neanjarar. a er nokku ljst a egar Hades er nota Nja testamentinu virist a a eitthva afskaplega svipa og a ddi venjulega: Undirheimar ar sem dautt flk endar.

Hva var Gehenna?

Ori sem er oftast tt sem helvti er hins vegar Gehenna og kemur r trarbrgum gyinga. Gehenna vsai upphaflega til kveins dals[2] , en sar meir var etta or nota um stainn ar sem gu myndi senda flk til refsingar dmsdegi[3]. Ummli Jes um Gehenna passa fullkomlega vi merkingu:

Hrist ekki , sem lkamann deya og f a v bnu ekki meira a gjrt. g skal sna yur, hvern r eigi a hrast. Hrist ann, er hefur vald a deya og a v bnu varpa helvti. J, g segi yur, hrist hann. (Lk 12:5-6)

lkt mnnum sem geta bara drepi mann, gu a geta drepi mann og san hent flki Gehenna. etta passar ef Gehenna er staur refsingar eftir dauann en passar mgulega vi a Gehenna vsi til einhvers stands lifandi lfi.

rum ummlum segir Jess a maur eigi a forast a a vera kasta Gehenna og Gehenna er lagt a jfnu vi slkkvandi eld ar sem ormarnir deyja ekki (Mk 9:43-48). Aftur passar etta vi ann skilning Gehenna sem var randi tma essum tma. Jess tengir rum sta (Mt 13:49-50) v a vera kasta eldinn vi grt. ll essi atrii er a finna ansi drungalegum ummlum riti sem var skrifa nlgt tma Jes (og er biblu jkirkjunnar):

Vei heiingjunum sem rsa gegn j minni. Almttugur Drottinn mun refsa eim degi dmsins. Hann mun senda eld og orma lkama eirra. eir munu veina/grta [4] af kvl um eilf. (Jdtarbk 16:17)

Jess var a llum lkindum a tala um eitthva svona.

Eldsofninn hans Jes

Auk textanna sem nota beinlnis orin Hades og Gehenna eru lka textar Nja testamentinu sem fjalla augljslega um sama hugtaki, n ess a orin sjlf su notu:

Svo mun vera egar verld endar: Englarnir munu koma, skilja vonda menn fr rttltum og kasta eim eldsofninn. ar verur grtur og gnstran tanna. (Mt 13:49-50)

Eins og illgresinu er safna og brennt eldi, annig verur vi endi veraldar. Mannssonurinn mun senda engla sna og eir munu nema brott r rki hans allt sem leiir villu og alla er illt fremja og kasta eim eldsofninn. ar verur grtur og gnstran tanna. (Mt 13:40-42)

Enn og aftur er flki kasta eld og a grtur og sagt er a etta muni gerast vi endi veraldar. etta passar fullkomlega ef um er a ra sta ar sem flki er refsa dmsdegi en passar engan veginn vi slmt stand lfinu sem flk veldur sr sjlft.

annarri dmisgu (Mt 25:31-46) segir Jess a vi heimsendi muni jum heimsins vera skipt upp tvo hpa og vi annan mun vera sagt: Fari fr mr, blvair, ann eilfa eld, sem binn er djflinum og rum hans. (v. 41) og eir munu fara til eilfrar refsingar (v. 43). Flk endar eldinum vi heimsendi og eldurinn var binn til handa djflinum og illum ndum. a passar ekki vi stand essu lfi sem flk sendir sig sjlft .

egar Nja testamenti talar um helvti er greinilega tt vi sta ar sem flk er sent til refsingar vi heimsendi en ekki eitthva stand lifandi lfi eins og Gurn heldur fram.

Hver sendir flk til helvtis?

Gurn fullyrir a gu sendi ekki flk til helvtis heldur geri flk a sjlft.

mrgum af eim textum sem g hef egar vitna sst a s er ekki raunin: a gu varpar flki anga (Lk 12:5-6), flki er kasta anga (Mk 9:45-47) og loks segir Jess tvisvar a englar munu kasta vondu flkinu eldsofna (Mt 13:49-10 og Mt 13:40-42).

mislegt anna sem Jess segir um essa refsingu vi dmsdag bendir lka til ess a flk fari anga gegn vilja snum. Jes talar dmisgu um a konungur segi jnum snum a binda [mann] hndum og ftum og varpi honum ystu myrkur. ar verur grtur og gnstran tanna. (Mt 22:13). annarri dmisgu lkir hann essari refsingu vi v a konungur hendi manni dflissu. etta eru klrlega vsanir til helvtis og essir menn senda sig klrlega ekki sjlfir anga. Nja testamentinu er flk sent til helvtis af gui.

Refsandi reii gus

Anna atrii sem passar ekki vi hugmyndir Gurnar, en passar fullkomlega vi helvti sem sta ar sem flki er hent til refsingar vi dauann ea heimsendi er tali um helvti sem dm og refsingu.

Jess sjlfur talar um a a a enda eilfa eldinum s eilf refsing (Mt 25:45) og spyr farseana hvernig eir tla a flja helvtisdm (Mt 23:33). sara essalonkubrfinu er essi hugsun hva skrast oru:

[Jess] kemur logandi eldi og ltur hegningu koma yfir , sem ekkja ekki Gu, og yfir , sem hla ekki fagnaarerindinu um Drottin vorn Jes. eir munu sta hegningu, eilfri gltun, fjarri augliti Drottins og fjarri dr hans og mtti,... (2ess 1:8-9)

Boskapurinn er augljs, vi dmsdag mun flki vera dmt til refsingar af gui, a endar helvti. etta passar ekki vi hugmyndir um helvti sem einhvers konar sjlfskaparvti.

Vandaml ntmatrmannsins

a tti ekki a koma okkur vart a fornu ritsafni eins og biblunni s a finna hugmyndir sem okkur ykir framandi og jafnvel geslegar. Kirkjufeur 2. og 3. aldar segja til dmis hreint t a helvti s neanjarareldur tlaur til refsingar[5].

a tti heldur ekki a koma okkur vart a ntmatrmenn tri v ekki lengur a helvti s neanjarar. a er lka skiljanlegt a ntmatrmenn eins og rkiskirkjuprestarnir telji a krttguinn eirra muni ekki refsa flki me v a senda a einhvern kvalasta.

eir hafa samt enga afskun fyrir v a fullyra a Nja testamenti boi essar krtthugmyndir eirra. Nja testamenti er fullt af tali um a gu muni refsa flki vi dmsdag og a v veri kasta eldsofninn. Nja testamenti boar tilvist helvtis.


[1] g tri v a til s bi himnarki og helvti. En g tri ekki a etta su stair sem vi frum eftir etta lf. A hin gu fari til himnarkis eins og sauirnir til hgri og hin vondu fari til helvtis eins og hafrarnir til vinstri.

a er ekkert Biblunni sem styur frekar vi r hugmyndir en a himnarki og helvti s stand hr og n, essu lfi. Skapa af mannflkinu sjlfu.

Vi hfum fengi a lta hr gegnum nokkur skrargt, inn helvti og himnarki nokkurra einstaklinga. Dmin gtu ll veri raunveruleg au su ll tilbin. au eru a sjlfsgu mun fleiri og fjlbreyttari en ll kynnumst vi bi helvti og himnarki einhvern tma vinni. Ekkert okkar er undanskili.

Gu skapar ekki helvti og Gu sendir okkur ekki helvti. a gerum vi sjlf. - # Gurn Karls Helgudttir

[2] Sj til dmis 2Kron 28:3

[3] Njatestamentisfringurinn Dale C. Allison er me fnt yfirlit yfir lsingar helvti fornld greininni *The problem of Gehenna r bk sinni *Resurrecting Jesus:

That Jesus, in any even, did not much meditate upon the finer points of Gehenna, that it was not for him a subject of independent reflection, is consistent with the thoroughly conventional nature of his purported language about the place, as the parallels show:

Gehenna as the place of punishment: 1 En. 27:2-3; Sib Or 1:104; 2:292; 4:186; 2 Bar 59:10; 85:13; t. Sanh 13:3; m. Qidd 4:14; m. Ed 2:10; b. Sotah 4b. Erub. 19a; etc.

Fire as a feature of Gehenna of postmortem punishment: Isa 66:24; 1 En 10:13; 54:1-6; 90:24; 1QS 2:8; Sib Or 1:103; 2:295; Ps-Philo LAB 38:4; 4 Ezra (2 Esd) 7:36; 2 Bar. 44:15; Apoc. Abr. 15:6 etc.

Being thrown into eschatological fire: 1 En 54:1-6; 90:25; 91:9; 98:3; Luke 3:9 = Matt 3:10 (attributed to John the baptist); 2 En 63:4

Darkness as a characteristic of Gehenna or postmortem punishmen: 1 En 103:7; 1QS 2:8; 4:13; 4QM1 frags. 8-10 1:15; Sib Or 2:292; Ps Sol 14:9; 15:10; Wis 17:21; Josephus JW 3.375 etc

The wicked cry and/or gnash teeth: Ps 112:10; 1 En. 108:3; Sib Or 2:297-99, 305-306; y. Sanh 10:3; Midr Eccl 1:15.1; cf. also Job 16:9; Ps 33:16; 37:12 (bls 81-82)

Allison vsar oft til 54. kafla fyrstu Enoksbkar og s kafli er fnt snidmi um hugmyndir ess tma um heimsendi:

And I looked and turned to another part of the earth, and saw there a deep valley with burning fire. And they brought the kings and the mighty, and began to cast them into this deep valley. And there mine eyes saw how they made these their instruments, iron chains of immeasurable weight. And I asked the angel of peace who went with me, saying: ' For whom are these chains being prepared ' And he said unto me: ' These are being prepared for the hosts of Azazel, so that they may take them and cast them into the abyss of complete condemnation, and they shall cover their jaws with rough stones as the Lord of Spirits commanded. And Michael, and Gabriel, and Raphael, and Phanuel shall take hold of them on that great day, and cast them on that day into the burning furnace, that the Lord of Spirits may take vengeance on them for their unrighteousness in becoming subject to Satan and leading astray those who dwell on the earth.'

Anna fnt dmi er r einu Dauahafshandritanna (1Qs IV 6-8, ing fengin r Resurrection, immortality, and eternal life in intertestamental Judaism eftir George W. E. Nickelsburg bls 156-157):

And as for the visitation of all who walk in this (spirit) it consists of an abundance of blows administered by all the angels of destruction, in the everlasting pit by the furious wrath of the God of vengeance, of the unending dead and shame without end and of the disgrace of destruction by the fire of the regions of darkness . And all their times from age to age are in the most sorrowful chaggrin and bitterest misfortune in the calamities of darkness till they are destroyed with none of them surviving or escaping.

[4] Ori a veina er sagnor arna ( klausontai - af klaiw), en nafnori sem er dregi af v (klaumos) er oft nota af Jes orasambandinu grtur og gnstran tanna.

[5] Sj til dmis essar tilvitnanir:

And if we threaten Gehenna, which is a reservoir of secret fire under the earth for purposes of punishment, we have in the same way derision heaped on us. For so, too, they have their Pyriphlegethon, a river of flame in the regions of the dead. - # Tertllanus

And hell is a place where those are to be punished who have lived wickedly, and who do not believe that those things which God has taught us by Christ will come to pass. # - Jstnus pslarvottur

Klemens fr Alexandru talar V bk XIV kafla ritsins Samtnings um a grsku heimspekingarnir stlu hugmyndinni um eldfljt neanjarar fr gyingum, segir a a s Gehenna og ar muni englar refsa flki.

Hjalti Rnar marsson 18.03.2014
Flokka undir: ( Biblan , Kristindmurinn )

Vibrg


Arnar - 18/03/14 10:47 #

Oh.. vi erum svo miklir bkstafstrarmenn a tlast til ess a trmenn fari eftir bkinni sem eir vilja meina a s heilagur sannleikur.


Matti (melimur Vantr) - 18/03/14 14:02 #

g tlast ekki einu sinni a au fari eftir bkinni, a gti enda illa! En a er algjrt lgmark a etta flki viurkenni innihald skruddunnar en s ekki sfellt a skrbba hana me grnspu.


Ptur - 18/03/14 14:38 #

a er fnt a lesa essa ritger eftir Dav r varandi etta umruefni. etta er skemmtileg og hugaver lesning.

http://skemman.is/handle/1946/10028

"Jess talai eins og s sem valdi hefur. Hann setti boskap sinn fram formi slmaog spmannshefar Gamla testamentisins og vsai annig, bi me tknmli snu og ytri umbnai textans, ritningu og tknheim sem heyrendur hans ekktu og deildu. S essi bn Fairvorinu skou v ljsi er ekki frleitt a tla a um hlisturm s a ra, a strax nstu setningu tskri Jess nkvmlega hva hann vi: Veri inn vilji svo jru sem himni (Matt 6.10b). annig er Gus rki a stand innra me okkur og okkar meal ar sem vilji Gus rur rkjum. Andsta ess er helvti."


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 18/03/14 15:21 #

Arnar, g vill auvita ekki a a flk tri helvti, en g vil ekki a prestar komist upp me a reyna a fegra allra geslegustu hluta helgiritsins eirra.

Ptur, essi rksemdafrsla Davs er afskaplega undarleg (Hann bendir tvo texta sem er hugsanlega hgt a skilja sem svo a "rki gus" s "stand innra me okkur" og svo lyktar hann a helvti s a lka af v a a er andsta "rki gu"). Ef hann myndi athuga hvort a essi hugmynd passai vi textana guspjllunum ar sem minnst er helvti, passar a augljslega ekki. Prfau t.d. a setja inn "stand innra me manni ar sem gus vilji rur ekki" suma textana essari grein, a passar ekki.


Ptur - 18/03/14 17:23 #

Hjalti, g tla n ekki a fara a rna ritgerina hj honum Dav og segja hva passar og hva passar ekki. Hann er bin a skoa etta t fr frumtextum o.fl. ar er g ekki sleipur.

En gerir r grein fyrir v a a frumheimildirnar eru t fr grskum og hebreskum textum a mestu leyti og or ar geta veri rangtlku og dd vitlaus yfir okkar elskulegu slensku og raun nnur tunguml lka ef t a er fari. Einnig hafa or og oralag veri breytt til a tengjast betur samtmanum.

annig a taka essa setningu sem vilt nota til a rengja nlgun hans virkar raun ekki, ar sem ingar og tlkun t fr frumheimildum er mgulega ekki samrmi vi a sem hentar inni nlgun.

g er ekki a taka afstu me v sem Dav r er a segja, g er eingngu a benda hans nlgun um helvti, v a hn vel heima essari umru.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 18/03/14 17:33 #

Ptur, g geri mr alveg grein fyrir v a etta var ekki skrifa slensku (og hef "rnt frumtexta"). g veit ekki alveg hvaa setningar heldur a su a klikka ingum. Hva hefuru srstaklega huga?


Sveinbjrn Halldrsson - 22/03/14 02:03 #

, i ungu lti helvti eiga sig. Lti lka Gu eiga sig. Sem hugmynd rlegs hugar, leiti ekki neins, ekki neins. En sji Spinoza, grannskoi hugmyndir hans. Sji leiftur Gus hinu smsta. a er til mikils unni egar hugurinn leitar fr grskeggjuum Gui Sunnudagssklans. A eya svo hlfri vinni deilur um tilur Hans.

Sni vibrg, en vinsamlegast sleppi llum rumeiingum. Einnig krefjumst vi ess a flk noti gild tlvupstfng, lka egar notast er vi dulnefni. Ef a sem i tli a segja tengist ekki essari grein beint bendum vi spjallbori. eir sem ekki fylgja essum reglum eiga httu a athugasemdir eirra veri frar spjallbori.

Hgt er a nota HTML ka ummlum. Tg sem virka eru: a href, b, i, u, br, p, strong, em, ul, li og blockquote. Einnig er hgt a notast vi Markdown rithtt athugasemdum. Noti skoa takkann til a fara yfir athugasemdina ur en i sendi hana inn.










Muna ig?