Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Tr, mennt og kristnibo

Sastliinn rijudag birtist greinin Tr, mennt og samflag Morgunblainu eftir gufrinemann og kirkjuingsmanninn Huldu Gumundsdttur. greininni kvartai hn yfir „gfuryrum“, „rangfrslum“ – n ess a benda nein dmi – „einrum“ og „nirandi skrifum ... Simenntar og skoanabrra hennar“. rtt fyrir a hafa svona kvenar skoanir essu mli virist hn, eins og arir kirkjunnar menn, ekki hafa kynnt sr mlflutning Simenntar.

Hulda virist halda a Simennt s alfari mti kristinfri egar a sst trfrelsisstefnu flagsins hva Simennt hefur vi a athuga sklakerfinu: “Hlutdrg kristnifrsla og stundum trbo er stunda opinberum sklum”.

Varaformaur Simenntar, Sigurur Hlm Gunnarsson, hefur aftur og aftur urft a leirtta ranghugmyndir kirkjunnar manna:

“a er hins vegar beinlnis rangt a Simennt vilji afnema "frslu" um kristni r sklum. Simennt hefur einmitt hvatt til frslu um trarbrg sklum og teki skrt fram a elilegt s a brn su srstaklega frdd um trarbrg kristinna vegna sgulegra tengsla slendinga vi kristni.” [feitletrun upprunaleg-Biskup fer rangt me stefnu Simenntar]

g er ekki og hef aldrei veri melimur Simennt en ar sem g er sammla essu flokkast g lklega sem „skoanabrir“ flagsins, samt lklega meirihluta slendinga og jkirkjunni sjlfri. Reyndar virast atvinnutrmenn eiga erfitt me a greina milli frslu og bounar, a minnsta kosti mia vi “frsluna” sem sumir prestar stunda leiksklum.

Hulda virist halda a foreldrar sem kvea a taka brnin sn r kristinfritmum tti sig ekki v a eir su a skapa “umburarleysi og ta undir fordma, sta ess a stula a samlgun”. Hulda gerir sr grein fyrir a borgska ori samlgun hljmar, illa enda dettur manni strax trarleg samlgun hug. a sem Hulda virist hins vegar ekki gera sr grein fyrir er sta ess a foreldrar dragi brnin sn r kristinfri: “hlutdrg kristinfri og trbo”.

Flestir, ar meal g, eru sttir vi a a frtt s um trarhugmyndir trarbraga og gosagnir eirra, ar meal gosagnir kristinna manna. En lka a kenna etta sem trarhugmyndir og gosagnir, ekki sem sannleika. Vi viljum betri trarbragafrslu en ekki afnema hana, trarbragakennslu sem er a g a ekkert foreldri sr sig tilneyddan til ess a fora brnum snum fr “samlgun”.

greininni fer Hulda san a leika sr me tlur r nlegri trarlfsknnun. Knnunin bendir til ess a flk s almennt stt vi magn kristinfrikennslu og vilji meiri kennslu um nnur trarbrg (hva me trleysi?). essar tlur eru hugaverar en skipta ekki mli egar kennsluaferin er gagnrnd. a eru fir a gagnrna a a brn su frdd um trarbrg, heldur a au su bou sklum. Eftir essar tilgangslausu tlur fer Hulda a tala um enn tilgangslausari tlfri: trarafstu. Hvaa mli skiptir trarafstaa egar kemur a trfrelsi? Er allt lagi a boa tr ef 51% slendinga jta kristna tr? 66%? 75%? 90%? Augljslega ekki. Trfrelsi er grundvallaratrii og skiptir hlutfall kristinna manna ekki neinu mli.

Lokaor greinarinnar lsa anda greinarinnar vel, ar sem nnast allt er rangt eim:

“a fylgir eim sem ahyllast hfsm gildi a gaspra ekki me gfuryrum. ess vegna hafa hinir fu og hvru komist upp me einrur og nirandi skrif undanfrnum rum, um mlefni sem almenn stt hefur rkt um. Um lei hafa msir vanvirt tr og menningu sem rki, umboi samflagsins, hefur stai vr um aldir.”

a er afar hfsamt a krefjast ess a a s ekki veri a troa kristinni tr brn opinberum sklum. A krefjast ess flokkast lklega ekki sem “gaspur me gfuryrum”. Hinir fu og hvru eru eir sem vilja kristna brn sklum og a er rugglega ekki almenn stt um a. Einu einrurnar sem g veit af eiga sr sta kirkjum landsins sunnudgum og samflagi er ekki stt vo a rki “standi vr um” kristna tr, enda vill meirihluti slendinga askilja rki og kirkju.


Sj einnig: Kristinfri?, Trbo sklum, Innrting agnarinnar

Hjalti Rnar marsson 18.11.2005
Flokka undir: ( Sklinn , Stjrnml og tr )

Vibrg


Hulda Gumundsd. - 18/11/05 10:58 #

Hjalti bendir rttilega a grein minni ann 15. nv. sl. birti g ekki dmi r eim greinum sem g vitnai , enda taldi g ar vera ferinni skrif hinna fu og hvru sem tpast vru hafandi eftir, sr lagi ar sem vikomandi kenna sig vi vsindi, si og mennt.

Er a t.d. dmi um hfsemi og umburarlyndi af hlfu eirra sem boa trleysi a tala um ofsatraa kennara, umburarlaust trbo, gamlar draugasgur og samsull ranghugmynda og aldagamallar mannvonsku og telja sig eiga heimtingu essu og hinu? Er rtt a fullyra a kirkjunnar menn su a troa sr inn sklana og er a dmi um sanngirni a segja yfirvld menntamla dansa me umburarlausu trboi?

Framangreindar tilvitnanir eru umrddar greinar ann 3. og 7. nv. sl. og eru besta falli gaspur me gfuryrum, en miklu fremur dmi um ofsknir og umburarleysi.

a er elilegt a ra um framkvmd samflags- og trarbragafrslu sklum, en a arf a gera a af sanngirni og sttfsi og milli rttra aila, en ekki me einrum formi nirandi blaaskrifa. Hulda Gumundsdttir


Kri Svan Rafnsson (melimur Vantr) - 18/11/05 12:07 #

Ha? Hv ekki? Hver ert a segja a su 'rttu' ailarnir til ess a ra ml. Hvernig rir flk vi af sttfsi? Eiga eir ekki a stunda heiarlega og aftrttarlausar rkrur ea bara gufrilegar samrur ar sem allir eru sammla ea hunsa rk? flk bara a vera urrlufsur sem samykkja rakalaust vitleysum hgri og vinstri.

g held a sr a nota mgunargirni sem vrn fyrir rakalausa afstu. Hinipir einstaka oralag eins og getir ekki s aalatriin en eltist sta vi tittlingarskt. Kristin siur er ekkert anna en gmul heimska tta r miausturlndum, og v harla slenskt, komi fr ffrum hyringjattblkum. essar stahfingar og arar afdrttarlausar stahfingar eru bara of sannar a tl ess a ora r ruvsi. Maur getur ekki tala um ml eins og kttur kringum heitan grautin, maur segir a sem maur meinar. a a heimska er meir en 2000 ra gmul gerir hana ekkert vitrnni. Og rttltir ekki a a s veri a innrta brn til ess a tra mynda yfirvald lki shrs hvts hippa hvtum nttslopp (s.s s).


G2 (melimur Vantr) - 18/11/05 13:08 #

Ef meint upprisa Krists er ekki gmul draugasaga er mr illa brugi - a er alltnt slensk mlvenja a kalla drauga, sem ekki liggja kyrrir eftir a eir eru allir.

Sanngirnin og sttfsin sem Hulda nefnir sem nausynlegan tt kristinfri- og trarbragakennslu hefur ekki veri fyrir hendi vegna einristilbura kirkju og menntamlayfirvalda. Og hverjir eru "rttir ailar"? g sem foreldri grunnsklabarna hef fullan rtt a skipta mr af og gagnrna a sem eim er kennt ef mr bur svo vi a horfa. a er san enginn a boa trleysi - tr er bou; trleysi er ekki einu sinni rtt grunnsklanum.

essi setning er me lkindum:

"Framangreindar tilvitnanir eru umrddar greinar ann 3. og 7. nv. sl. og eru besta falli gaspur me gfuryrum, en miklu fremur dmi um ofsknir og umburarleysi."

Ofsknir? Umburarleysi!?! Er eitthva ekki lagi hj r Hulda mn? Hvern er veri a ofskja me rkstuddri gagnrni nverandi stand? Eru a ofsknir og umburarleysi a vilja hlutlausa frslu um trarbrg? Er a umburarleysi a benda versagnir kristindmsins? Hulda, bu ig undir frekari "ofsknir" trlausra hindurvitni kirkju innar. Enginn brjlaur maur getur anna en gagnrnt a leikhs frnleikans sem rkisrekin kristni er.

Og j a er sanngjarnt a segja:

"....... og er a dmi um sanngirni a segja yfirvld menntamla dansa me umburarlausu trboi?"

Hr er er stan, beint r aalnmskr (tg. Menntamlaruneyti):

"Kristin tr sr rtur sgulegum atburum, allt fr tmum Gamla testamentisins, sem n hmarki lfi og starfi, daua og upprisu Jes Krists."

Svo er flk a gera gys a Amerknum fyrir a kenna "intelligent design" snum sklum! Myrkur mialda er etv. kirkjunni knanlegt, en a er kominn tmi til a kveikja rafmagnsljs 21. aldar til a stkkva v burt.


rni rnason - 18/11/05 13:49 #

Hulda Gumundsdttir er svo rlt a birta tilvitnaar setningar sem hn kallar " gaspur og gfuryri". Skoum aeins essar tilvitnanir hennar: ofsatraa kennara Vissulega eru dmi um ofsatraa kennara sem misnota sklana til trbos, eir eru e.t.v ekki margir, en einn er einum of miki.

umburarlaust trbo Boun sem einskorast vi ein trarbrg, og gerir jafnvel lti r rum.

gamlar draugasgur Sgur um lti flk sem fst ekki til a liggja kyrrt grfum snum.

samsull ranghugmynda og aldagamallar mannvonsku ll kristni byggir a okkar mati ranghugmyndum ( heilu bkurnar eru til sem rkstyja a) og saga kirkjunnar lsir trlegri mannvonsku ( sj greinar Frelsarans "Heilagur hryllingur" hr vefnum. eiga heimtingu a er rtt, vi eigum heimtingu jafnrtti trarbraga, og trleysis.

kirkjunnar menn su a troa sr inn sklana ..." g var sjlfur vitni a v egar sknarpresturinn kom tma sklanum og sagi: " jja krakkar n eigi i a fermast vor"

" Yfirvld menntamla dansa me umburarlausu trboi?

a er stareynd a nmsskrr og framkvmd eirra ( vegum menntamlayfirvalda ) leggja kirkjunni li v sem vi kllum olandi trbo sklum.

g s hvorki gaspur n gfuryri. Hr er bara tala tpitungulaust um stareyndir. Hverskonar vikvmi er etta eiginlega ?

i geti sjlf tt ykkar tpitungu, og biskoppurinn sem getur aldrei sagt j ea nei, heldur bara humm og hu, af hrslu vi a styggja einhvern skattegn sinn.


Hjalti (melimur Vantr) - 18/11/05 19:00 #

g vil hrsa Huldu fyrir a a koma hinga og taka tt umrunum, svo a frammistaan s ekki beint glsileg.

Fyrst a ert komin, gtiru kannski sagt okkur, eftir a hafa lesi yfir a sem Simennt skrifar heimasunni sinni, a hvaa leyti ert sammla Simennt essum mlum?

rni og Gumundur eru bnir a fara yfir flest dmin sem vsar ( bentir samt ekki neina rangfrslu) en g tla a fara yfir tv dmi:

Er a t.d. dmi um hfsemi og umburarlyndi ...a...telja sig „eiga heimtingu“ essu og hinu?
Kkjum hva Jhann segir:
Vi sem eigum brn sklunum eigum heimtingu a f skr svr vi v hvernig essum mlum verur htta sklum landsins og hvort enn eitt ri tli yfirvld menntamla a dansa me umburarlausu trboi ea umbera og vira fjlbreytt mannlf sklunum.
a hljta allir a sj a "eiga heimtingu" er ekki dmi um hfsemi og umburarleysi. Hann er bara a benda a foreldrar eigi rtt v a vita hvort yfirvld tli a stta sig vi a rttlti a tr s troi brnin eirra opinberum sklum.
Er a t.d. dmi um hfsemi og umburarlyndi af hlfu eirra sem boa trleysi a tala um „ofsatraa kennara“,...
arna ertu a vitna grein Jhanns, ar stendur:
tlum vi a lta ofsatraa kennara skikka brnin okkar til ess a fara me bnir n ess a hafa til ess nokkurt leyfi forramanna?
Hva er a essari spurningu? a eru til ofsatrair kennarar, finnst r a sttanlegt a eir su a lta brn taka tt trarathfnum?

g veit ekki hva a kallast a mega ekki nefna tilvist ofsatrara kennara, n ess a a s kalla gaspur, gfuryri og g veit ekki hva. etta er hlfsjkleg vikvmni, srstaklega ar sem vogar r a lkja essu vi ofsknir og ert ar me a gera lti r flki sem er raunverulega ofstt. Eru stjrnmlamenn umburarlausir og eru eir a ofskja ara egar eir skrifa blaagreinir? Eru greinaskrif bl einrur?


Asta Norrman - 19/11/05 16:03 #

Mig langar til a spyrja Huldu hvernig henni finnst g eigi a bregast vi egar 7 ra gmul dttir mn kemur heim og segir mr a gu hafi bi sig til og ekki ng me a heldur allan heiminn lka. Hn segir a kennarinn hafi sagt etta og ess vegna hljti etta a vera satt. g a segja a kennarinn hljti a hafa misskili bkina og grafa annig undan hennar trverugleika rum efnum lka? Ea g a lta etta eiga sig og stta mig vi a g get ekki ri hvaa trar- ea trleysis uppeldi barni mitt hltur.


Hulda Gumundsd. - 20/11/05 21:52 #

Sl sta. beinir til mn eirri stru spurningu hvernig eigir a bregast vi v sem dttir n hefur eftir kennaranum. r er ekki sama um hva henni er kennt og vilt ra "hvaa trar- ea trleysis uppeldi" barni itt hltur. Um lei vilt ekki gera lti r v sem kennarinn hefur sagt.

Mig langar a spyrja ig fyrst: Hva vilt kenna dttur inni? Hvaa hrif vilt hafa afstu hennar til trarbraga? Ekki gera lti r v a sem mir ber grarlega mikla byrg v hvaa stefnu hn tekur, srstaklega ef ert ein me forri. etta auvita ekki bara vi um trml, heldur snst etta um ll au hrif sem vilt hafa hana sem uppalandi. Ef i eru tv/tvr ea fleiri sem beri byrg uppeldi hennar urfi i a vera sammla um hvernig i tli a ra vi hana um trml, vegna ess a i viti a sklanum er henni kennt um megininntak eirrar samflagsgerar sem hn br . annig segir fangamarkmii aalnmskrr fyrir 1.-4. bekk um Kristin fri, sifri og trarbragafri:
"Nemandi a: a)kunna skil Biblunni sem trarbk kristinna manna og ekkja vel nokkrar mikilvgar frsagnir af Jes Kristi og kenningu hans, svo og rum persnum Biblunni, bi Gamla og Nja testamentinu b)hafa haft kynni af kristnu helgihaldi og umgjr ess og tami sr viringu fyrir v sem rum er heilagt c)ekkja helstu htir kristninnar og sii og tkn sem tengjast eim d)ekkja kirkjuhsi, helstu tkn, kirkjulegar athafnir og starf kirkjunnar heimabygg e)hafa kynnst listrnni tjningu trar og fengi tkifri til listrnnar tjningar eigin hugmynda f)ekkja grundvallargildi kristilegs sigis og hafa fengist vi efni sem stular a byrgartilfinningu, sttfsi og viringu fyrir sjlfum sr og rum g)hafa kynnst rum trarbrgum, lfsvihorfum og menningu, m.a. me frsgnum af jafnldrum"

etta eru sem sagt au markmi sem kennarar eiga a fara eftir fyrstu fjgur nmsrin grunnsklanum. N snist mr a teljir a kennarinn hafi fari tfyrir a sem /i vilt/vilji kenna dtturinni essu svii. Ef svo er arft /i a ra vi kennarann og koma num sjnarmium framfri. Aalnmskrin er, eins og g sagi grein minni, nokkurs konar menntasttmli sem vi sem samflag hfum ori stt um. v felst m.a. a kennt er eim forsendum a samflag okkar er "kristi". a merkir t.d. a nmsri er mjg lita af kristnum htum og kristinn siur setur mark sitt allt, lka fjlmilana. annig er n framundan tmabil sem tengist eirri kenningu a Jess Kristur hafi komi heiminn og a a s tilefni eirra htarhalda sem vi kllum jl.

Allt samflagi er lita af essari menningu. a er t.d. egar bi a jlaskreyta verslunum og jlasveinar hafa sst um binn. Margt af essu ert e.t.v. mjg stt vi og vilt kannski ekki a dttir n tri gu, Jes Krist ea jlasveininn. Hvernig eiga foreldrar a bregast vi llu essu samflagslega 'reiti'?

Allt etta snst um a hvernig vi ltum algun, ea samlgun okkar a eirri menningu sem vi lifum . Hva felst v a vera slendingur? Hva felst v a tilheyra j? Hvernig finnum vi okkur 'heima' umhverfi okkar? Hvernig fara lkir hpar/einstaklingar a v a lifa saman stt og samlyndi? Finnum vi fyrir samkennd me nunga okkar...ea erum vi full af kennd, annig a okkur li aldrei eins og a vi sum hluti af heild? Hva gerum vi ef vi erum full af kennd, en ekki samkennd? Hva gerum vi t.d. um jlin ef vi finnum okkur ekki 'heima' essu samflagi?

Mn skoun er s, eins og g sagi grein minni, a vel fram sett samflags- og trarbragafrsla sklum s mikilvgur ttur forvrnum gegn fordmum og stuli a samflagskennd. g tri v a 'samflagskennd' s eitt mikilvgasta veganesti til velferar sem vi getum gefi brnunum okkar. v felst a vi sem foreldrar samstarfi vi sklana kennum brnunum okkar a vira a samflag sem vi bum . Ef vi erum hins vegar sammla eim menningarstraumum sem eru hrifamestir verum vi a ra um a vi brnin okkar, eftir v roskastigi sem au eru . Um lei verum vi a gera okkur grein fyrir v a vi erum MEVITA a hafa hrif afstu eirra til samflagsins sem au ba . getur sagt vi dttur na a kennarinn s nna a kenna um kristna tr, alveg eins og tskrir hvers vegna haldir jl (ef heldur jl). Um lei getur sagt henni a hn eigi eftir a lra um nnur trarbrg ar sem ekki er tala um a gu hafi skapa heiminn, ea a fing Jes hafi haft einhverja srstaka ingu. sumum bekkjum er ekkert barn me annan menningarbakgrunn en kristinn. rum bekkjum er etta blanda og misjafnlega miki. Kannski er dttir n einsleitum bekk og arft a hafa meira fyrir v a kenna henni a bera viringu fyrir fjlbreytileikanum. Ef bekkurinn hennar er hins vegar rkur af fjlbreytni, er auveldara fyrir hana a skilja margbreytileika samflagsins og mismunandi lfsskoanir. Ef vilt kenna henni a ll trarbrg su hindurvitni, arftu SAMT a leyfa henni a taka eigin afstu, eftir v sem roska hennar fleygir fram, alveg eins og arft a kenna henni a bera viringu fyrir v a fjlskyldur eru mismunandi saman settar, annig a samkynhneigar fjlskyldur eru t.d. alveg jafn sjlfsagur hluti tilverunnar og fjlskyldur ar sem bi mamman og pabbinn eru til staar.

g tel umfram allt, a a s grundvallarskylda okkar sem foreldra a kenna brnunum okkar a st og viring fyrir hvert ru, alveg sama hvernig vi erum, s a sem okkur beri fyrst og fremst a lifa eftir. sama tma og vi reynum sjlf a lifa saman sem mestri stt vi hvert anna. Munum a vi erum ALLTAF fyrirmyndir barnanna sem vi berum byrg , bi sem einstaklingar og fjlskyldur og sem samflag.

Svo ska g r gs gengis sta me uppeldi og rddu endilega vi kennarann fyrst ert stt vi framsetningu kennslunnar, v a er s "rtti" aili sem vi rum vi sambandi vi akomu sklans a uppeldi barnanna okkar.

etta er orinn langur pistill hj mr, en g lt svo a me honum hafi g lka reynt a svara v sem a mr er beint af rum sem s hafa stu til a ra um grein mna Morgunblainu ann 15. nvember sl., hr essum vettvangi. etta er mn lei a samtali vi ykkur, vissulega su svona skrif meiri einrur en "alvru" samtl.


Hjalti (melimur Vantr) - 20/11/05 22:25 #

etta er orinn langur pistill hj mr, en g lt svo a me honum hafi g lka reynt a svara v sem a mr er beint af rum sem s hafa stu til a ra um grein mna Morgunblainu ann 15. nvember sl., hr essum vettvangi. etta er mn lei a samtali vi ykkur, vissulega su svona skrif meiri einrur en "alvru" samtl.
a er frbrt hj r a notfra r athugasemdakerfi. En svarair alls ekki llu. Td vantar:

  1. a benda rangfrslur greinunum sem kvartair yfir.
  2. a benda a hvaa leyti ert sammla "Simennt og skoanabrrum hennar“.

En mr finnst a afar fyndi a kalla nmsskr fgatrmannsins Bjrns Bjarna, nmsskr sem talar um upprisu Jes sem sgulegan atbur, menntasttmla samflagsins. Er flk stt vi trbo sklum?

a merkir t.d. a nmsri er mjg lita af kristnum htum og kristinn siur setur mark sitt allt, lka fjlmilana. annig er n framundan tmabil sem tengist eirri kenningu a Jess Kristur hafi komi heiminn og a a s tilefni eirra htarhalda sem vi kllum jl.

Allt samflagi er lita af essari menningu. a er t.d. egar bi a jlaskreyta verslunum og jlasveinar hafa sst um binn.

Mr finnst a afar fyndi a eina dmi sem tekur um "kristni" samflagsins hefur ekkert me kristni a gera.


Hulda Gumundsd. - 21/11/05 11:30 #

Sll Hjalti

reynir a benda "fyndin" atrii pistli mnum. a er n afer til a lta framhj aalatrium mls mns, svo dreg g au aftur fram: g tel umfram allt, a a s grundvallarskylda okkar sem foreldra a kenna brnunum okkar a st og viring fyrir hvert ru, alveg sama hvernig vi erum, s a sem okkur beri fyrst og fremst a lifa eftir. sama tma og vi reynum sjlf a lifa saman sem mestri stt vi hvert anna. Munum a vi erum ALLTAF fyrirmyndir barnanna sem vi berum byrg , bi sem einstaklingar og fjlskyldur og sem samflag.

Vi sem skrifum ennan miil erum lka fyrirmyndir eirra sem lesa. Hr sst hvernig vi veljum a 'tala' vi hvert anna. Gerum vi a uppbyggilegum ntum, ea erum vi sfellt a na skinn af mebrrum okkar? egar g tala um "rangfrslur" eim skrifum sem birst hafa, merkir a a g er "sammla" v a eir sem vilja kenna sig vi "sanngirni og a trma umburarleysi og ofsknum" geri a me niurrfandi htti einruskrifum. ess sta ttu eir sem telja sig halla a ra beint vi sklastjrnendur og kennara sem eim ykir a hafi fari tfyrir mrk nmsskrrinnar, eins og g benti stu a gera.

A na niur a sem vel er gert og brei samstaa er um, sbr. pistil inn um "Verndum bernskuna" hr vefnum og "Vinalei" ar me, er t.d. sanngjarnt gagnvart uppbyggjandi samvinnuverkefni margra aila(ekki bara af hlfu kirkjunnar) og rangfrsla stareynda ar sem hr er ekki veri a fst vi trbo, heldur a sna krleika verki.

Svo ykir mr a smekklegt af r a slengja v fram um Bjrn Bjarnason a hann s "fgatrarmaur". Orfri af essu tagi er hins vegar dmigert fyrir ann stl sem i hr vantru.is sli um ykkur me. A sjlfsgu ber Bjrn Bjarnason, dms- og kirkjumlarherra svo ekki byrg aalnmsskr. Hn er byrg menntamlaruneytisins, unnin af fjlmrgu fagflki og er t.d. endurskounarferli eins og er.


Matti (melimur Vantr) - 21/11/05 11:45 #

egar g tala um "rangfrslur" eim skrifum sem birst hafa, merkir a a g er "sammla" v a eir sem vilja kenna sig vi "sanngirni og a trma umburarleysi og ofsknum" geri a me niurrfandi htti einruskrifum. ess sta ttu eir sem telja sig halla a ra beint vi sklastjrnendur og kennara sem eim ykir a hafi fari tfyrir mrk nmsskrrinnar, eins og g benti stu a gera.

annig a egar Hulda talar um rangfrslur hn vi eitthva allt anna.

Maur gti haldi a hn vri a stdera vi gufrideild :-)


G2 (melimur Vantr) - 21/11/05 12:01 #

Hulda,

Bjrn Bjarna var menntamlarherra egar nverandi aalnmsskr var gefin t ri 1997.

essi frasi:

"Kristin tr sr rtur sgulegum atburum, allt fr tmum Gamla testamentisins, sem n hmarki lfi og starfi, daua og upprisu Jes Krists."

er v ar inni hans byrg. Engum nema bkstafstrarmnnum dettur hug a bera anna eins bor fyrir alj.


Hulda Gumundsd. - 21/11/05 14:22 #

Sll Gumundur, g tel vst a G2 (g-ru) s vsindalegt dulnefni itt. Mr finnst a "alj" s betur upp lst ef vi drgum fram a aalnmsskr byggir lgum um hlutverk grunnskla nr. 49 fr 27. mars 1991.

2. gr. segir um: "hlutverk grunnsklans, samvinnu vi heimilin, er a ba nemendur undir lf og starf lrisjflagi sem er sfelldri run. Starfshttir sklans skulu v mtast af umburarlyndi, kristilegu sigi og lrislegu samstarfi. Sklinn skal temja nemendum vsni og efla skilning eirra kjrum flks og umhverfi, slensku jflagi, sgu ess og srkennum og skyldum einstaklingsins vi samflagi.

  1. gr. Menntamlaruneyti setur grunnsklum aalnmsskr. henni er m.a. kvei nnar um uppeldishlutverk grunnsklans og meginstefnu kennslu og kennsluskipan samrmi vi hlutverk grunnsklans, sbr. 2. gr.

Vi setningu aalnmsskrr, skipulagningu nms og kennslu og vi ger og val nmsgagna skal ess srstaklega gtt a allir nemendur fi sem jfnust tkifri til nms, sbr. 2. gr. Markmi nms og kennslu og starfshttir grunnskla skulu vera annig a komi s veg fyrir mismunun vegna uppruna, kyns, bsetu, stttar, trarbraga ea ftlunar. llu sklastarfi skal teki mi af mismunandi persnuger, roska, getu og hugasvium nemenda. 49. gr. aalnmsskr skal setja meginmarkmi og kvi um megininntak og skipulag nms og kennslu essum svium: g. Mannlegt samflag, samflagshttir, umheimur og umhverfi nr og fjr fort og nt, einkum me hlisjn af slandi. h. Kristin tr og siur, nnur trarbrg og almenn lfsgildi."

inngangi aalnmsskrr sj vefinn: http://www.ismennt.is/vefir/namskra/g/tru/tru.rtf er r Aalnmskr Grunnskla -KRISTIN FRI, SIFRI OG TRARBRAGAFRI 1999 segir svo: "Nmi kristnum frum, sifri og trarbragafrum er tla a stula a menntun og roska nemenda og efla skilning eirra slensku samflagi og menningu fort og nt.

eir roskattir, sem greininni er einkum tla a efla, eru trar-, sigis- og flagsroski annig a nemendur veri sfellt hfari til a taka byrga afstu trarlegum, siferilegum og flagslegum efnum. Me trarroska er hr tt vi hfni til a fst vi trarleg vifangsefni grundvelli ekkingar og skilnings.

er nminu tla a hafa mtandi hrif sklastarfi, sem a einkennast af lrislegu samstarfi, kristilegu sigi og umburarlyndi, og efla annig viringu og skilning samskiptum einstaklinga og ja me lk lfsvihorf.

Kristin tr hefur veri mtandi afl slensku jlfi sund r og er enn enda eru meira en 95% jarinnar skr kristin trflg. Saga og menning jarinnar verur vart skilin n ekkingar kristinni tr og sigi og sgu kristinnar kirkju. Sama gildir um vestrna sgu og menningu. Bkmenntir og arar listir skja vsanir og minni texta Biblunnar og daglegt slenskt ml er rkt af oratiltkjum og lkingum sem sttar eru anga.

nnur og lk samflg vera heldur ekki skilin n ekkingar rkjandi trarbrgum og siferilegum gildum. Nmi almennum trarbragafrum er tla a mila eirri ekkingu og auka annig skilning lkum menningar- og trarhefum. Traust ekking eigin rtum og skilningur lkum lfsvihorfum stular a umburarlyndi og vsni.

Mikilvgur ttur roskaferli hvers einstaklings er mtun heilbrigrar sjlfsmyndar. Hn felur meal annars sr heildsttt lfsvihorf og skilning sjlfum sr sem einstaklingi og sem hluta af strri heild. Sklinn arf v a gefa nemendum tkifri til a fst vi vifangsefni sem tengjast leit eirra a svrum vi spurningum um merkingu lfsins og sirn gildi og mila ekkingu ar a ltandi. Umra um essi efni roskar dmgreind nemendanna og eykur eim vsni. Hvatning til a taka afstu forsendum ekkingar og skilnings stular a sjlfri a v er varar lfsvihorf og gildismat.

Uppeldishlutverk grunnsklans hefur aukist jafnt og tt tt meginbyrg uppeldismtunarinnar s foreldranna. G samvinna skla og heimilis skiptir v skpum. Mikilvgur ttur uppeldismtunarinnar er sigisuppeldi. Srhvert jflag byggist kvenum grundvallargildum. Sklanum er tla a mila slkum gildum. slensku samflagi eiga essi gildi sr kristnar rtur. Ngir ar a nefna viringu einstaklingsins fyrir sjlfum sr og rum, fyrir mannrttindum og helgi mannlegs lfs, umhverfinu og llu lfi. Sklinn arf v a temja nemendum a spyrja um skyldur snar, rttindi og byrg samskiptum snum vi einstaklinga, samflagi og umhverfi sitt."

sama vef segir um nm og kennslu KRISTIN FRI, SIFRI OG TRARBRAGAFRI: "Nm og kennsla Inntak nmsgreinarinnar er rtt. fyrsta lagi frsla um kristna tr og menningu og sgu kirkjunnar. ru lagi siferileg vifangsefni. rija lagi frsla um helstu trarbrg heims." HR NST ER KLAUSAN SEM KALLAR "FRASA" GUMUNDUR: "Kristin tr sr rtur sgulegum atburum, allt fr tmum Gamla testamentisins, sem n hmarki lfi og starfi, daua og upprisu Jes Krists." FRAMHALDI ER SVONA - SAMHENGI SKIPTIR MLI: "Framhald eirrar sgu er svo saga kristinnar kirkju allt til okkar daga. nmskrnni er leitast vi a lta essa sgulegu framvindu og tengsl hennar vi ntmann vera ljs, svo og margvsleg trarleg og menningarleg hrif hennar. Mikilvgur hluti essarar sgu er einnig saga einstaklinga og hreyfinga sem marka hafa spor gu trar, mennta og mannar.

nmskrnni er lg hersla au atrii sem eru sameiginleg kristnum mnnum og teljast vera grundvllur kristinnar trar. Eigi a sur er elilegt, mia vi slenska sgu og samt, a taka mi af evangelsk-ltherskri trarhef. Jafnframt er mikilvgt a ger s grein fyrir helstu srkennum annarra kristinna kirkjudeilda.

Biblan er trarbk kristinna manna og gyinga (a hluta) og slam sr einnig rtur Gamla testamentinu. Hn hefur v haft vtk hrif tr, sigi og menningu heiminum. M v sambandi minna hrif hennar bkmenntir, myndlist og tnlist auk hrifa hennar slenska tungu. v er nmskrnni stefnt a v a nemendur ekki efni Biblunnar, geri sr grein fyrir trarlegu og menningarlegu mikilvgi hennar og kynnist jafnframt sgu hennar sem ritsafns.

Kristilegt sigi a mta starfshtti sklans samt umburarlyndi og lrislegu samstarfi. a etta eigi vi um sklastarfi almennt hltur kennsla kristnum frum a sinna essum tti srstaklega og vinna markvisst a v a stula a sigisroska nemendanna glmu vi siferileg litaml. Gengi er t fr v a a s gert ljsi kristilegrar sifri.

Trarbragafrsla er umfangsmiki vifangsefni. Elilegt er a beina sjnum nemenda fyrst og fremst a tbreiddustu trarbrgum heims, svo sem bddadmi, hindasi, slam og gyingdmi. tengslum vi landafri og sgu er mikilvgt a skoa trna eim samflgum sem fjalla er um hverju sinni. yngstu bekkjum grunnsklans er stefnt a v a nemendur kynnist framandi trarbrgum me frsgnum af jafnldrum og hvernig tr eirra hefur hrif daglegt lf. efstu bekkjum grunnskla er san fari kerfisbundi helstu trarbrg heims.

Me vaxandi fjlda nbabarna fr lkum menningarsvum arf sklinn a huga a v, samvinnu vi heimili eirra, hvernig koma m til mts vi skir um a au fi frslu um eigin tr og menningu. er skilegt a nta mguleika sem blandaur nemendahpur gefur til a kynna nemendum lka tr og sii og stula annig a auknum skilningi, viringu og umburarlyndi.

Miklar breytingar hafa ori kennslu essara fra skyldunmssklum essari ld. Framan af voru eingngu kennd kristin fri og var frslan skilgreind lgum sem skrnarfrsla kirkjunnar. Sustu ratugi hefur greinin alfari veri byrg sklayfirvalda og skilgreind af eim.

Inntak greinarinnar hefur einnig breyst, svo og framsetning efnisins. Hlutur sifrinnar og trarbragafranna hefur aukist a mun sustu ratugum.

essari nmskr eru biblusgur veigamikill ttur og gert r fyrir a leita s eftir trarlegri merkingu eirra, menningarhrifum og tengslum vi daglegt lf. er tlast til a nemendur list ekkingu og skilning trarlegum hugtkum. Sama vi um frslu um nnur trarbrg.

Sklinn er frslustofnun en ekki trbosstofnun og er v fyrst og fremst tla a mila ekkingu og auka skilning kristinni tr og rum trarbrgum. Liur v er a nemendur su hvattir til a setja sig annarra spor og skoa vikomandi trna innan fr, me augum hins traa.

Enda tt gert s r fyrir a fengist s vi sirn vifangsefni skipulegan htt er enn mikilvgara a kennari s vakandi fyrir v a taka siferileg litaml til umru egar tilefni gefst, hvort heldur er innan sklans (bekkjarins) ea samflaginu almennt.

ll kennsla, sem fst vi litaml svo sem tr og lfsskoanir, sigi og mannleg samskipti, gerir miklar krfur til kennarans. Hn arf a vera mlefnaleg og einkennast af vsni og vilja til a skilja og vira flk me mismunandi trar- og lfsskoanir.

Kristin fri, sifri og frsla um nnur trarbrg gefur kennara tkifri til a beita fjlbreytilegum kennsluaferum. - ndveru var kristinni tr mila me frsgnum af lfi og starfi Jes Krists. Frsagan (hin munnlega frsgn) tti v a skipa veglegan sess essari frslu. Vert er a gefa v gaum a frsagnarhefin skipar mismunandi sess lkum trarbrgum. - ekkingu og skilningi tr og sigi verur ekki mila ruvsi en me virkri glmu nemenda vi vifangsefnin og umru um au. Markmii er a nemendur veri frir um a taka sjlfsta og byrga afstu grundvelli ekkingar og skilnings. - Vettvangsferir kirkjur og ara helgidma, sfn, sgustai, tnleika o.fl. eru til ess fallnar a tengja sgu og samt me lifandi htti og hjlpa nemendum a kynnast margvslegri trarlegri tlkun og tilbeisluhttum. - Skapandi vinnubrg eru mikilvgur ttur nminu. Me eim f nemendur tkifri til a tlka ekkingu sna og tj reynslu sna og tilfinningar listrnan htt. - Ntmaupplsinga- og margmilunartkni opnar mguleika fjlttri flun ekkingar. Sklasfn eru kjrinn vettvangur til sjlfstrar ekkingarflunar essum svium sem rum. - Gagnrnin hugsun er mikilvgur eiginleiki egar fengist er vi efni sem tengist tr, lfsskoun og siferi. jlfun agari, mlefnalegri umru um litaml er ru lklegri til a roska me nemendum gagnrna hugsun og efla dmgreind eirra.

Kristin fri, sifri og trarbragafri tengjast fjlmrgum rum greinum me margvslegum htti llum sklastigum. Mikilvgt er a kennarar nti mguleika til samttingar sem bjast enda augar a og styrkir ekki aeins etta nm heldur einnig nm rum greinum. Vi skipulag kennslu ttu kennarar a huga sameiginlega a essum mguleikum og hafa samvinnu um .

Af eim nmsgreinum, sem nrtkastar eru, m t.d. nefna sgu enda er saga kirkju og kristni samofin stjrnmla- og menningarsgu. m nefna murml me margvslegum vsunum bibluleg minni bkmenntum og hrifum Biblunnar daglegt ml um aldir. Listgreinar, einkum tnlist, myndlist og byggingarlist, eru rkar af trarlegri tjningu a fornu og nju. eru tengsl vi nja nmsgrein, lfsleikni, tvr ar sem bum greinunum er tla a stula a persnuroska og styrkja sjlfsmynd og siferilega dmgreind nemenda. Sama gildir um heimspeki ar sem hn er kennd. A lokum m nefna nttrufri, landafri og umhverfisvernd enda fst essar greinar rkum mli vi manninn og tengsl hans vi umhverfi sitt.

essi upptalning er sur en svo tmandi en gefur hugmynd um margvslega mguleika til tengsla sem auka fjlbreytni kennsluhtta og stula a heildstri sn lfi og tilveruna."


Hjalti (melimur Vantr) - 21/11/05 14:22 #

reynir a benda "fyndin" atrii pistli mnum. a er n afer til a lta framhj aalatrium mls mns, svo dreg g au aftur fram: g tel umfram allt, a a s grundvallarskylda okkar sem foreldra a kenna brnunum okkar a st og viring fyrir hvert ru, alveg sama hvernig vi erum, s a sem okkur beri fyrst og fremst a lifa eftir. sama tma og vi reynum sjlf a lifa saman sem mestri stt vi hvert anna. Munum a vi erum ALLTAF fyrirmyndir barnanna sem vi berum byrg , bi sem einstaklingar og fjlskyldur og sem samflag.
Nei, g sagi bara a a vri fyndi a eina dmi sem tekur um "kristni" samflagsins hefur ekkert me kristni a gera og leit ekki fram hj neinu mikilvgu innlegginu nu. essi samantekt n aalatriunum snir vel a etta eru bara skemmtilegir frasar sem allir eru raun sammla um.

ert bin a svara fyrri punktinum, a voru engar rangfrslur greinunum, ert bara sammla einhverju og notar ranglega ori rangfrslur um a. En enn ttu eftir a svara essu:

  1. A hvaa leyti ert sammla "Simennt og skoanabrrum hennar“?
    Svo ykir mr a smekklegt af r a slengja v fram um Bjrn Bjarnason a hann s "fgatrarmaur".
    Er kannski lka smekklegt a kalla ingmann? Hann er fgatrmaur og eins og Gumundur er binn a benda var hann menntamlarherra egar nmskrin var gefin t og undirskriftin hans er nmskrnni.

Asta Norrman - 22/11/05 02:59 #

Sl Hulda og akka r fyrir svari. virist ganga t fr v a g s anna hvort homo ea einst mir sem er stt vi lfi og tilveruna og hafi ess vegna hafna gui. Eg ver a leirtta ann misskilning. Eg er hamingjusamlega gift 3 barna mir (ll me saman manninum) og er ekki stt ti gu frekar en jlasveininn.

spyr hva g vil kenna dttur minni og hvaa hrif g vil hafa afstu hennar til trarbraga.

g vil kenna dttur minni a vira ara, en lka a vira sjlfa sig. Ef g leyfi sklanum sfellt a ganga rtt okkar til a hafna trboi, er g ekki a kenna henni viringu fyrir sjlfri sr. Mr finnst a stangast a vera kristinn og a vira ara, v a snir sig aftur og aftur a fyrir kristna er mikilvgara a koma snu framfri en a vira a sem rum finnst. Ef hn mundi vilja taka kristna ea ara tr, ver g a vira kvrun hennar, en g vona a hn hafi alla vega lrt a vira ara.

Eg vil kenna henni a treysta sjlfa sig. Ekki lta byrgina einhvern ea eitthva anna. ar sem g hef unni miki me flk sorg og miklum erfileikum, hefur mr funnist flk sem treystir sjlfa sig, koma miki betur t en eir sem leggja sitt traust ri mttarvld ea ara manneskju.

Eg vil kenna henni ga sii. g lt a sigi og trarbrg su tveir lkir hlutir og urfi alls ekki a fara saman. Vi urfum ekki anna en a fylgjast me frttum ea lesa mannkynssguna til a sj a alla vega hafa kristnir ekki hrri sigisvitund en arir.

g vil kenna henni a standa fast vi a sem henni finnst rtt. Margir merkir menn hafa urft a berjast fyrir sinni sannfringu og aeins 1% s sammla, er ekki ar me sagt a s hluti hafi vittlaust fyrir sr. g reyni a vinna a v a hn veri a sjlfst a hn geti fari mti straumnum.

Hva varar jlin, er a ekkert vandaml hj okkur. Vi hldum jl eins og str hluti slendinga, gefum gjafir og borum gan mat. Vi erum ekki a halda upp fingu Jesu frekar en hinir, heldur er etta fjlskylduhti sem kristnir eiga engan einkartt . Enda komin til langt undan kristni.

Mr finnst mn lfsvihorf ekki stangast vi a a vera slendingur. skrifar eins og 90% slendinga su kristnir og okkar fjlskylda hljti v a vera algjrlega utangtta. a er kannske kominn tmi fyrir ykkur kirkjukonur og menn a koma t r skpnum og sj hvernig arir hafa a. a eru miklu fleiri landinu en essar fu hrur sem koma kirkjuna.

Hva varar trarbragafrslu sklum, vil g a kennarar lri muninn trarbragafrlu og trboi og hva heima rkisreknum sklum og hva heima sunnudagsskla. Eg vil a brnin fi a lra um ll trarbrg. Mer finnst mikilvgt a au lri til dmis a kristnir tri a gu hafi skapa heiminn, en ekki a hann hafi gert a. Mr finnst a skpun heimsins megi ba ar til brnin eru orin a gmul a au skilji hvernig heimurinn var skapaur. Dttir mn 7 ra ekki neinum vandrum me a skilja hvernig hn var til. Hn hefur s hvernig fr verur a blmi og hn veit allt um egg og sisfrumu, en egar kemur a myndun lfs jrinni, versnar mli. ess vegna finnst mr lka allt of snemmt a kenna 7 ra brnum hvernig kristnir tra a heimurinn hafi ori til. Nema a a s vilji sklans a brnin fari a tra gu ar sem au hafi ekki ara skringu hlutunum. a arf lka a kenna eim hlutverk trarinnar hr ur, a skra t allt tskranlegt me v a gu hafi gert a. a er lka elilegt a kenna eim um bnina og a sumir tri a a hafi einhver hrif, en mr finnst lka elilegt a au fi a lra a sumir hafi enga tr og klri sig gtlega n hennar. a verur lka a koma fram a trarbrg og sigi eru tveir skildir hlutir. Mr finnst trarbragafrslan sklum dag minna einrisrki ar sem aeins eru leyfar frambosrur stjrnarflokksins, en stjrnarandstingar f ekki a kynna sn mlefni.. Eg hef alla t efast um a nokkur gu vri til, rtt fyrir a g se alin upp kristinni tr. ar sem kirkjan passar upp a lta brnin fermast ur en au hafa of miki vit kollinum og sklakerfi bur ekki upp anna en kristi trbo, fermdist g lka kristilegri fermingu. Sar egar g fr a heiman og kynntist ru flki sem hafi smu efasemdir og g, fr g a finna mig betur. a var mikill lttir a lostna undan essari hrsni sem a var fyrir mig a jtast einhverju sem g eiginlega tri ekki . ess vegna er a mr mikils viri a kenna brnunum mnum a hugsa sjlfsttt og a au urfi ekki a skammast sn fyrir sna skoun, jafnvel au su ein um hana.

Auvita er g fyrir lngu bin a tala vi kennarann um essa kennslu og eftir a g var bin a skra t fyir henni muninn trboi og frslu, eins og g lt a, var hn alveg sammla mr og lofai a bta etta. En ef a vri svo gott a g gti reikna me a etta vri bi nna, vri etta allt lagi. fyrra egar dttir mn byrjai sklanum, lt g kennarann vita a vi vrum ekki kristin. Samt var hn ltin lra og syngja rshti lagi "Eg er furuverk, sem gu bj til" sem Rut Reginalds geri frgt hr um ri. Hvar var viringin sem kristnir eru a tala um? Hn fkk svo njan kennara r og aftur sagi g kennaranum fr v a vi hefum kvei a ala hana ekki upp kristinni tr. Samt kemur hn heim me essa vittleysu. Af hverju arf etta a vera svona miki str. a er trfrelsi landinu og trbo er banna sklum? Hversu oft g a urfa a skra etta t fyrir hversu mrgum kennurum. Hva ef kennarinn hennar er veikur einn daginn og afleysingarkennarinn veit ekki um okkar afstu. Eg held a margir foreldrar sem eru mti trboi sklum , gefist upp. Vri ekki nr a hreinsa trbo r sklum og kenna trarbragafri. eir sem vilja, geta svo sent brnin sn sunnudagsskla.


Aiwaz (melimur Vantr) - 22/11/05 12:00 #

Glsilegt svar sta.

g deili me r vandrum vegna sklakerfisins. g gafst upp og lt hella yfir barni mitt kristniboi ar sem allt anna bau upp einelti af verstu sort. a er eins og krissarnir hreinlega fatti ekki hina fassku tendensa ("krleiksfasismi" ha,ha) sem tr"frslu" eirra fylgir.

Mn skoun er s a aldrei veri hgt a treysta a traarbragafrsla veri ekki a trboi og v beri a afnema slka kennslu. Ltum foreldrum eftir a kenna um yfirnttrutr ef eir vilja en nefnum kirkjuna og tr bara framhjhlaupi mannkynssgutmum.


Svanur Sigurbjrnsson - 23/11/05 18:06 #

Athyglisver umra. Takk fyrir a koma hr og svara fyrir grein na mbl Hulda.

g er Svanur Sigurbjrnsson (40), stjrnarmaur Simennt, flagi sirnna hmanista slandi.

N er komi a mr a senda langloku.

Dmi stu hr a ofan sna vel hversu erfitt er fyrir trlausa foreldra ea foreldra af annarri tr en kristni a f hlutlausa kennslu um trarbrg slenskum sklum.

g var a fara tarlega yfir Aalnmskr Grunnskla kristinfrum, sifri og trarbragafri. Af eim lestri er mr eftirfarandi ljst:

i) Ofurhersla er lg a ekkja kristni t fr nr llum hugsanlegum hlium. Miklum tma er vari fr 1. til 10. bekkjar a fara vel flestar sgur biblunnar, og gildir ar einu hvort a r hafa eitthva siferislegt gildi ea ekki.

ii) Kynning rum trarbrgum er aeins formi sagna af jafnldrum nmsstigum 1-4. bekkjar og svo me "vldu" efni sari stigum. tunda bekk a geta greint milli trarbraganna sem er gott.

iii) Hvergi er minnst a drjgur hluti flks kjsi a ahyllast ekki nein trarbrg og a a urfi a skra fr sjnarmium ess flks.

iv) Hvergi er minnst sirnan hmanisma og mikilvgi hans og vsindahyggju / skynsemisstefnu framfrum og umbtum, m.a. trarbrgum.

v) Fari er svo langt kennslu um kristni a kenna eigi um trarlega myndlist, tnlist og slma og er eingngu kristileg list nefnd essu sambandi. etta er bara fyrir srstakt hugaflk um tr nema helst verk eftir snillinga eins og Leonardo Da Vinci og Michaelangelo. Svo hamra v repalsingu hvers rs a gefa brnunum "tkifri til eigin listskpunar" m.a. formi leikrita og myndlistar. ER ETTA KENNSLA MYNDMENNT? Til hvers ttu krakkar a teikna jesmyndir ea um anna biblunni sklanum? etta a heita frsla en ekki trartjning. g s ekki fyrir mr a barn trlausra foreldra ea mslima s sett fyrir a teikna myndir r efni kristilegrar biblu n ess a a teljist til tilraunir til a gera kristni a hluta lfs ess barns. Listtjning er persnuleg og a ekki a setja brnum fyrir a tj sig annig um trarleg efni.

vi) Gert er r fyrir a kennslan sifri mii vi "kristilegt sigi". kaflanum "Nm og kennsla" segir:

Kristilegt sigi a mta starfshtti sklans samt umburarlyndi og lrislegu samstarfi. a etta eigi vi um sklastarfi almennt hltur kennsla kristnum frum a sinna essum tti srstaklega og vinna markvisst a v a stula a sigisroska nemendanna glmu vi siferileg litaml. Gengi er t fr v a a s gert ljsi kristilegrar sifri.
essi mlsgrein lsir trlegri rngsni, trarhroka og vanekkingu vikomandi hfunda og samykktaraila v hverju siferi byggir og hvaan a kemur. a er ljst t fr essari mlsgrein a hi kristilega a vera allsrandi sklastarfinu.

vii) repalsingu fyrir 3. bekk segir: " -viti hva kristnibo er og kynnist starfi slenskra kristniboa erlendis". San fyrir 5. bekk: "-list skilning stunum fyrir kristnibos- og hjlparstarfi kristinnar kirkju og ekki til einstaklinga sem unni hafa a v" etta er t htt! Me essu er veri a persnugera kristnibo fyrir krkkunum og fara t alltof srtk trarleg mlefni en elilegt getur talist.

viii) Eitt af v sem tali er sem "Lokamarkmi" er:

-[nemandinn]list ekkingu kristinni tr Gu, fur, son og heilagan anda, einkum Jes Kristi og kenningu hans, og skilji hrif fagnaarerindisins einstaklinga og samflg.
etta er trleg klausa. arf hr a tiltaka hina heilugu renningu? a er ljst a hr er skrifa um efni af presti. San etta um "hrif fagnaarerindisins ...". etta eru mjg trarleg or og hafa allt yfirbrag trbos. Texti biblunnar er ekki "fagnaarerindi" eyrum neins nema eim sem tra hana. Dulinn tilgangur kristinfrslunar skn hr gegn.

ix) repalsingu fyrir 4. bekk segir m.a.:

-hafa haft kynni af kristnu helgihaldi og umgjr ess og tami sr viringu fyrir v sem rum er heilagt.
og lsingu fyrir 5. bekk segir
- fi vitneskju um hugtaki heilagur og mismunandi merkingar ess og temji sr viringu fyrir v sem rum er heilagt.
etta er dmigert fyrir trarkreddu sem troi var hausinn mr sem krakka og er greinilega enn dagskr. Til dmis var manni kennt a a vri heilagt a eiga sr tr og v mtti ekki gagnrna a. a var tali "ljtt". a sem er flokka sem heilagt hrna er vntanlega trarlegum skilningi og etta er eitt af v sem setur hmlur tjningarfrelsi. a arf ekki "heilagleika" umfram venjulega viringu gagnvart manneskjum og umhverfi.

x) repalsingu 6. bekkjar segir:

-ekki grundvll kristinnar skpunartrar og geri sr ljsa byrg mannsins skpunarverkinu, sjlfum sr og nunga snum -fi tkifri til a ra mismun tr og vsindum tengslum vi skpunartexta Biblunnar
Maur verur hlf hrddur um brnin vi ennan lestur. Hva andskotanum er tt vi orunum "..og geri sr ljsa byrg mannsins skpunarverkinu"? Hr er veri a setja inn "skpunarverki" sem stareynd og a maurinn beri einhverja byrg v. Orinu "jrin" ea "alheimurinn" er skipt t fyrir trarhugtaki "skpunarverki" eins og ekkert s sjlfsagara! Kom skpunarsinni a samningu essarar aalnmsskrr? Lifum vi 14. ld?

Rankau vi r Hulda, nafni heilbrigrar skynsemi. Vi bum alls ekki vi jafnrtti trarbragafrslu grunnsklanna og hr fer fram ljst og duli trbo sem smir okkur ekki nju rsundi. tarleg ekking sgum biblunnar er ekki forsenda siferisroska og menning jarinnar er meira anda popmenningar og neyslusamflgs en kirkjulistar. Passuslmarnir eru ekki lengur lrir utanbkar. Flk fer miki utan og dvelur ar oft mrg r - brn okkar urfa a lra meira um heimsmenningu, nnur trarbrg og trleysi. sland arf a vakna r vijum kvertaks sem kirkjan hefur henni. a er langt fr v a allt s slmt sem komi fr kirkjunni, vert mti, margt er gott, en hn getur ekki lengur tt heimtingu v a vera eitthvert allsrandi afl jlfinu. a er kominn tmi til a httir ntmans taki vi.


Hulda Gumundsd. - 24/11/05 13:30 #

Sll Svanur etta er tarleg og gt ttekt hj r inntaki Aalnmsskrrinnar. skrifar fgalaust en af festu og v ber g viringu fyrir skounum num. Komdu eim (og vntanlega Simenntar um lei) framfri, t.d. Morgunblainu. r vru gagnlegar fyrir umru almennings.

En hr bi g ig a svara v hvaa hagsmuni, ara en rkisinnheimtu flagsgjldum, Simennt sji v a ska efir skrningu forsendum laga um skr trflg nr. 108/1999


Matti (melimur Vantr) - 24/11/05 13:47 #

...hvaa hagsmuni, ara en rkisinnheimtu flagsgjldum, Simennt sji v a ska efir skrningu forsendum laga um skr trflg nr. 108/1999

N svara g ekki fyrir Simennt, en langar a benda hve furulegur essi mlflutningur Huldu er. Stareyndin er a allir melimir Simenntar hafa egar greitt flagsgjald skv. lgum um skr trflg. Vandamli er a Simennt fr ekki krnu af essu f heldur sjur innan Hskla slands. Flagar Simennt urfa v a greia anna gjald til a halda upp rekstri ess flags.

g er nokku viss um a Simennt myndi styja a a rki htti a innheimta flagsgjld fyrir trflg og a yri frt yfir flgin sjlf. Melimir Simenntar gtu rstafa essu f, sem eir neyast til a greia til Hsklans dag, ann htt sem eir vilja, t.d. gtu eir nota a f til a standa undir rekstri Simenntar.

a er mismunun a g og arir trleysingjar sum ltin greia Hsklasj en ekki Hulda Gumundsdttir.


Sigurur Hlm Gunnarsson - 24/11/05 14:02 #

a kemur mr vart Hulda hva virist vita lti um stefnu Simenntar mia vi hva talar miki um flagi. a er lka svolti undarlegt a skulir bera fram spurningar essum vefsum um Simennt, ar sem Vantr og Simennt eru tv lk flg ( vi sum oftast sammla). g mli me v a sendir okkur Simennt tlvupst (sidmennt [att] sidmennt.is) ef vilt frast um flagi.

En ar sem spyr srstaklega hr um krfu Simenntar a flagi fi smu jnustu og trflg bendi g r a lesa stefnu Simenntar trfrelsismlum (www.sidmennt.is/trufrelsi). ar segir m.a.:

Fjrhagsleg mismunun Anna hvort vera yfirvld a htta a styrkja og styja ll trflg slandi ea sj til ess a ll trflg fi sama stuning. etta vri t.d. hgt me v a fella niur allan ann stuning sem jkirkjan fr umfram sknargjld og hkka svo sknargjldin samrmi vi tekjutap jkirkjunnar. Me essari ager myndu sknargjld allra trflaga hkka hlutfallslega jafnt og annig vri jafnrtti betur tryggt.

Og

Gagnrna m mislegt vi a fyrirkomulag sem er svoklluum sknargjldum. Alvarlegast er a lfsskoanaflgum er grflega mismuna eftir v hvort melimir eirra tra yfirnttruleg fyrirbrigi ea ekki. etta getur einfaldlega ekki staist jafnrisreglu Stjrnarskrrinnar. Anna af tvennu arf a gera: • Leggja niur sknargjld me llu og leyfa tr- og lfsskoanaflgum a fjrmagna starfsemi sna h yfirvldum. • Viurkenna nnur lfsskoanaflg en au sem krefjast trnaar yfirnttrulegar verur og veita eim sama lagalaga rtt og nnur lfsskoanaflg hafa. annig gtu eir sem eru lfsskoanaflgum lti sknargjld sn renna til ess flags. Einnig arf a gefa flki ann valkost a f sknargjld sn endurgreidd ef a vill ekki tilheyra neinum lfsskoanaflgum.

Almenn afstaa Simenntar um hver afskipti rkisins eigi a vera af lfsskoanaflgum og trflgum er eftirfarandi:

Stjrn Simenntar telur a markmi stjrnvalda eigi a vera a tryggja frelsi einstaklinga og vernda rtt eirra til a lifa samkvmt eim lfsskounum sem eir sjlfir kjsa. Stjrnvld eiga a vera hlutlaus, h trarbrgum og eiga ekki a hygla kvenum lfsskounum umfram nnur. ess vegna verur a askilja rki og kirkju. Askilnaur rkis og kirkju felur m.a. sr a jafna lagalega, fjrhagslega og flagslega stu eirra hpa sem ahyllast lkar lfsskoanir. ruvsi verur trfrelsi, og ar me frelsi einstaklingsins, ekki tryggt.

Svanur Sigurbjrnsson - 24/11/05 15:08 #

Takk fyrir jkv vibrg Hulda. a er ekki slm hugmynd hj r a a g komi greiningu minni essum hluta aalnmskrr dagbla.

akka r fyrir spurninguna "um hvaa hagsmuni, ara en rkisinnheimtu flagsgjldum, Simennt sji v a ska efir skrningu forsendum laga um skr trflg nr. 108/1999".

Matti, sem er ekki mlsvari okkar Simennt, svarai essu gtlega og Sigur Hlm, okkar varaformaur og mlsvari, svarai r tarlega me gum tilvitnunum.

a er einnig mikilvgt a s skilningur komi fram lgunum a trflg eru bara ein tegund lfsskounarflaga. Lfsskounarflg sem ahyllast ekki trarbrg eiga a vera jafnrtth trflgum.

g tek undir a sem bir ofangreindir sgu, a rttast vri a rki hefi engin fjrhagsleg afskipti af lfsskounarflugum og au strfuu sjlfsttt. Rki og lfsskounarflg eiga a vera askilin, .m.t. trflg.


Hulda Gumundsd. - 24/11/05 17:58 #

Sll Sigurur Hlm vitnar afstu Simenntar: "Stjrnvld eiga a vera hlutlaus, h trarbrgum og eiga ekki a hygla kvenum lfsskounum umfram nnur. ess vegna verur a askilja rki og kirkju..."

USA er yfirlst stefna s a rki skipti sr ekki af trmlum... Samt er Bush me hndina Biblunni nrri daglega, ea vitnandi hana, hvenr sem hann stgur stokk. Samkvmt essu er a engin trygging fyrir "hlutleysi" stjrnvalda trmlum a stjrnarskr geri r fyrir trfrelsi, ea askilnai rkis og kirkju...


Steindr J. Erlingsson - 24/11/05 18:12 #

Hulda, sasta athugasemdin n hittir beint mark.


Sigurur Hlm Gunnarsson - 24/11/05 18:19 #

Rtt hj r Hulda. En a er einfaldlega vegna ess a ar landi vira menn stjrnarskrnna a vettugi. Trarfgamenn BNA (eir sem vilja neya sn lfsgildi upp ara egna me rkisvaldi) eru me mikil vld um essar mundir. eir fara gegn stjrnarskrnni. myndau r hvernig etta vri ef Bandarkjamenn hefu ekki stjrnarskrrbundinn rtt til trfrelsis (sem sumir vilja reyndar afnema me eim rkum a BNA s “kristi rki” og “langflestir” su kristnir).

Hvernig vri n a htta a skipta um umruefni og svara v hvers vegna fer fram me rangt ml um Simennt opinberum vettvangi? Finnst r ekkert a v a fara me rangt ml um anna flk? g hef lagt metna minn a tskra stefnu Simenntar skilmerkilega og af yfirvegun. Af einhverjum stum virast opinberir og opinberir talsmenn kirkjunnar sfellt hunsa stareyndir og fara me rangt ml um Simennt og talsmenn flagsins. Hver er n tskring?

Viringarfyllst, Sigurur Hlm Gunnarsson Varaformaur Simenntar


Matti (melimur Vantr) - 24/11/05 18:21 #

Strfurulegt a Steindr taki undir svona rugl hj Huldu.

essi ml tengjast ekki. a breytir engu um a a er rttltt a jkirkjan njti srstu standi Bandarkjunum s eins og a er. essi rksemdarfrsla gengur t a benda eitthva verra. Me rum orum, a er ekkert a v a mismuna flki hr ar sem standi Bandarkjunum er einhvernvegin. Svona rksemdarfrsla smir ekki frimnnum.

Af hverju ekki a nefna frekar Frakkland ar sem rki og tr eru sannarlega askilin.

a er lka alveg ljst a Bandarkjunum myndi s starfssemi sem sr sta opinberum leik- og grunnsklum hr landi, ekki standast lg og yri stvu dmssal.


Steindr J. Erlingsson - 24/11/05 19:13 #

Matti, a er alveg rtt hj r a essi ml tengjst ekki. g tk einungis undir me Huldu a stjnarskrrvarinn askilnaur rkis og kirkju, sem g er fylgjandi, s engin trygging fyrir v a trboi s haldi utan veggja rkisrekinna skla, eins og tbreisla vitshnnunartilgtunnar BNA snir. g brn grunnsklaaldir og er alls ekki ngur me "trarbragafrsluna" sem borin er bor fyrir au. a verur a endurskirfa allt etta nmsefni og f til ess "secular" trarbragafringa, eins og Gumund Inga Marksson vin minn, sem gera ekki upp milli trarbraga.

Einstaklingar sem menntair innan gufrideildarinnar geta varla fjalla hlutlaust um nnur trarbrg. etta er einmitt sta ess a frigreinin mn, vsindasagnfri, var til, v vsindamenn geta traula fjalla hlutlaust um sna frigrein. essu vera gufringar slandi a tta sig og geri g etta einmitt a umtalsefni grein sem mun birtast nsta hefti Kirkjuritsins


Svanur Sigurbjrnsson - 24/11/05 22:51 #

grein inni, Hulda, . 15. nv Mbl segir :

Skrifin [Jhanns Bjrnssonar og Gumundar Gumundssonar] eru v miur eim ntum a vart er svara vert og hsta mta til vansa eim sem kenna sig vi vsindi, si og mennt.
etta eru geysilega sterk or og ykir mr r til vansa a rkstyja a ekki greininni. Lkt og g sndi fram skrifum mnum hr a ofan um innihald aalnmsskrr og dmin sna r sklastarfinu, hafa eir Gumundur og Jhann fulla stu til a nota a oralag sem a vitnar hr fyrsta svari nu Vantr.is. hefur ekki geta hraki neitt eirra mlflutningi hvorki n n. Svo vil g spyrja ig t notkun orinu "siur" sem a r virist svo annt um a nota samhenginu "vsindi, siur og mennt". Hver er essi siur sem a vsar ? Er a "siurinn" sem Karli Sigurbjrnssyni biskup er svo trtt um? g ekki hugtkin sigi, sifri og sialgml en siurinn er mr kunnugur. Kannski missti g af einhverju 7 ra dvl erlendis. Mr snist llu a biskup noti etta or um kristilegt sigi ea kristilegar venjur hr landi. Kenna eir Jhann og Gumundur sig vi slkt? Vinsamlegast tskru ea leirttu sjlfa ig. Kveja - Svanur


Sigurur Hlm Gunnarsson - 25/11/05 14:39 #

g vil treka a sem g sagi gr:

Hvernig vri n a htta a skipta um umruefni og svara v hvers vegna fer fram me rangt ml um Simennt opinberum vettvangi? Finnst r ekkert a v a fara me rangt ml um anna flk? g hef lagt metna minn a tskra stefnu Simenntar skilmerkilega og af yfirvegun. Af einhverjum stum virast opinberir og opinberir talsmenn kirkjunnar sfellt hunsa stareyndir og fara me rangt ml um Simennt og talsmenn flagsins. Hver er n tskring? Viringarfyllst, Sigurur Hlm Gunnarsson Varaformaur Simenntar

M bast vi tskringum essari hegun ea a halda fram a sna tr og tala um eitthva allt anna?

Sigurur Hlm


Snbjrn - 26/11/05 00:19 #

Trleysi tti a vera kennd skla rtt eins og kristni. En g er hrddur um a enginn stt geti nst um svona ml v miur. En a er augljslega eina rttlti.


Steindr J. Erlingsson - 26/11/05 07:20 #

Snbjrn, etta er g bending hj r. a er engum blum um a a fletta a trleysishreyfingin, sem rtur snar frnsku byltingunni, er einhver mikilvgasta hreyfingin sem komi hefur fram vestrnni menningu og er ntengd krfunni um mlfrelsi og lri. Um etta segir hinn heimsekkti breski gufringur Alister McGrath bkinni The Twilight of Atheism:

Yet it was the social and political aspects of atheism that attracted the attention of many French radical thinkers in the 1780s. If there was no God, then there was no limit to human action, no divinely determined social or political order that had to be respected and perpetuated. Without the restraining influence of the idea of God, anything was possible, including the creation of a new society, liberated from the oppressive rule of the Bourbon monarchy and the French church [bls. 35]

Fyrr bkinni tekur McGrath af allan vafa um mikilvgi trleysihreyfingarinnar egar hann segir:

In its moderns forms, [atheism] is unquestionably on of the greatest achievements of the human intellect [bls.4]

essum stareyndum gleyma kirkjunnarmenn oftast egar eir eru a gera lti r trleysinu. Reyndar m segja a sama um ykkur vantrarmenn v i ttu a leggja herslu a hugsjnir ykkar mynda einn af grunnkjrnunum menningu ntmans. Ef trleysi er sett etta breia samhengi er engum blum um a fletta a kenna ber a grunnsklum, alveg sama htt og kristin fri, v eins og McGrath bendir er trleysi ekki sur mikilvgur ttur okkar menningu en trin.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 27/11/05 14:44 #

Gur punktur. etta hafi maur bara ekki hugsa t .


Gurn - 27/11/05 17:11 #

Er ekki rttlti v a fella niur myndmennt skla, v a a eru til blindir nemendur? n og af hverju urfum vi a kenna tnfri er a ekki rangltt gagnvart heyrnarlausum nemendum?


Matti (melimur Vantr) - 27/11/05 17:17 #

Finnst r virkilega a hgt s a lkja essu saman?


Gurn - 27/11/05 20:32 #

J v a fyrir hinn traa er Gu jafn raunverulegur og tnlist er hinum heyrandi, mr finnst eins og mrgum sem a hr skrifa vanti eitthva skynfri.


Kalli - 27/11/05 23:13 #

Sammla Matta en stenst ekki mti og spyrja hvort heyrnarlausum s kennd tnmennt og blindum myndmennt?


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 27/11/05 23:18 #

Mjg gur punktur, Kalli!

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.