Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Ërß­ stjˇrnlagarß­s

11. fundur Stjˇrnlagarß­s

Stjˇrnlagarß­ afgreiddi mannrÚttindakafla A-nefndar inn Ý ßfangaskjal rß­sins ß 14. rß­sfundi Ý hßdeginu Ý gŠr ■ar sem lag­ur var fram auka valkostur um ■jˇ­kirkjuna.

Ůjˇ­kirkja Lei­ A - TÝmabundi­ ßkvŠ­i:

EvangelÝska l˙terska kirkjan er ■jˇ­kirkja ß ═slandi.

Endursko­a skal st÷­u evangelÝsku l˙tersku kirkjunnar sem ■jˇ­kirkju og skal ■eirri endursko­un lj˙ka innan fimm ßra frß gildist÷ku stjˇrnarskrßr ■essarar me­ bindandi ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu.

Ni­ursta­a atkvŠ­agrei­slunnar rŠ­ur hvort grein ■essi fellur brott Ý heild sinni e­a fyrsta mßlsgrein stendur ein eftir.

Lei­ B - Valkostir:

Valkostur 1: EvangelÝska l˙terska kirkjan er ■jˇ­kirkja ß ═slandi.

Valkostur 2: [┴kvŠ­i­ falli brott.]

═ rŠ­u sinni ß fundinum sag­i forma­ur A-nefndar a­ rÚtt vŠri a­ minna ß a­ ■etta eru dr÷g en ekki endanleg ˙tgßfa. En endanleg ˙tgßfa stjˇrnlagarß­s ver­ur lÝka bara dr÷g a­ frumvarpi. Hi­ grßtlega er a­ stjˇrnlagarß­smenn vita ekki einu sinni hvort endanleg dr÷g ■eirra ver­a l÷g­ fyrir ■jˇ­ina fyrst og Al■ingi svo e­a ÷fugt.

Au­vita­ eru ■essir valkostir grßtlegir Ý sjßlfu sÚr. Ůa­ Štti ekki einu sinni a­ vera til umrŠ­u a­ mylja undir eitt tr˙fÚlag sÚrstaklega Ý stjˇrnarskrß sem leggur ßherslu ß tr˙frelsi og j÷fnu­. Ůetta kl˙­ur er ˇskiljanlegt, jafnvel ■egar ˙tskřringar ■ess liggja fyrir. Hvernig stendur ■ß ß ■essu hiksti?

Grein 62 Ý n˙verandi stjˇrnarskrß hljˇ­ar svo:

Hin evangeliska l˙terska kirkja skal vera ■jˇ­kirkja ß ═slandi, og skal rÝkisvaldi­ a­ ■vÝ leyti sty­ja hana og vernda. Breyta mß ■essu me­ l÷gum.

En 79. grein hljˇ­ar svo:

Till÷gur, hvort sem eru til breytinga e­a vi­auka ß stjˇrnarskrß ■essari, mß bera upp bŠ­i ß reglulegu Al■ingi og auka-Al■ingi. Nßi tillagan sam■ykki skal rj˙fa Al■ingi ■ß ■egar og stofna til almennra kosninga af nřju. Sam■ykki Al■ingi ßlyktunina ˇbreytta, skal h˙n sta­fest af forseta lř­veldisins, og er h˙n ■ß gild stjˇrnskipunarl÷g. N˙ sam■ykkir Al■ingi breytingu ß kirkjuskipun rÝkisins samkvŠmt 62. gr., og skal ■ß leggja ■a­ mßl undir atkvŠ­i allra kosningarbŠrra manna Ý landinu til sam■ykktar e­a synjunar, og skal atkvŠ­agrei­slan vera leynileg.

Or­in "breyta mß ■essu me­ l÷gum" Ý 62. grein eru fur­uleg Ý stjˇrnarskrß en voru sett inn til a­ au­velda a­skilna­ rÝkis og kirkju. En vi­bˇtinni Ý 79. grein var svo tro­i­ inn til a­ tryggja a­ ■jˇ­in fengi a­ segja ßlit sitt beint. Frekar kl˙­urslegt.

En ■etta kl˙­ur Ý n˙verandi stjˇrnarskrß nřta stu­ningsmenn rÝkisstyrktra tr˙arbrag­a sÚr og halda fram a­ tilgangur ■ess sÚ alls ekki a­ au­velda a­skilna­ rÝkis og kirkju heldur ■vert ß mˇti a­ torvelda hann - ■vÝ ■etta sÚ svo ˇskaplega merkilegt og mikilvŠgt ßkvŠ­i - sem njˇti alveg sÚrstakrar verndar. ŮvÝ til stu­nings vitna­i sÚra Írn Bßr­ur Jˇnsson, stjˇrnlagarß­sma­ur og fulltr˙i Ý A-nefnd, Ý PÚtur Kr. Hafstein hŠstarÚttardˇmara, fyrrum forsetaframbjˇ­anda og n˙verandi forseta Kirkju■ings - sem hˇf sÝ­asta Kirkju■ing, sem fjalla­i um afgl÷p biskups Ý starfi, ß ■vÝ a­ lřsa yfir fullu trausti ß hann. Ůannig er ÷llu sn˙i­ ß haus.

En rÝkiskirkjan nřtur ekki bara stu­nings og verndar rÝkisvaldsins Ý stjˇrnarskrß ■vÝ um hana gilda lÝka sÚrst÷k l÷g um st÷­u, stjˇrn og starfshŠtti Ůjˇ­kirkjunnar. Upphaf laga ■eirra er svohljˇ­andi:

  1. gr. ═slenska ■jˇ­kirkjan er sjßlfstŠtt tr˙fÚlag ß evangelÝsk-l˙terskum grunni. RÝkisvaldinu ber a­ sty­ja og vernda ■jˇ­kirkjuna. SkÝrn Ý nafni heilagrar ■renningar og skrßning Ý ■jˇ­skrß veitir a­ild a­ ■jˇ­kirkjunni.

NŠstu greinar tÝunda svo enn frekar hvernig mylja skal undir ■etta tr˙fÚlag ÷­rum frekar og framar, borga laun starfsmanna ■ess o.s.frv. o.s.frv. (En taki­ eftir a­ til a­ teljast a­ili a­ kirkjunni ■arf bŠ­i skÝrn og skrßningu Ý Ůjˇ­skrß. Margir eru skrß­ir (sjßlfkrafa vi­ fŠ­ingu) Ý ■essa rÝkisstofnun en eru ekki skÝr­ir og ■vÝ ekki a­ilar a­ henni. RÝki­ borgar ■essari kirkju samt gj÷ld samkvŠmt skrßningu einni.) ١tt ekkert yr­i geti­ um "Ůjˇ­kirkjuna" Ý nřrri stjˇrnarskrß stŠ­u l÷gin um yfirbur­ast÷­u hennar og forrÚttindi eftir. Brottnßm "Ůjˇ­kirkjußkvŠ­isins" ■ř­ir ■annig ekki sjßlfkrafa a­skilna­ rÝkis og kirkju.

En stjˇrnlagarß­smenn vita ekki sitt rj˙kandi rß­ ■vÝ einhverjir "sÚrfrŠ­ingar" hafa reynt a­ koma ■eirri hugmynd Ý kollinn ß ■eim a­ hrˇfli ■eir vi­ stjˇrnarskrßrbundnum forrÚttindum rÝkiskirkjunnar jafngildi ■a­ vo­alegum a­skilna­i rÝkis og kirkju, sem menn hafa b˙ist vi­ Ý hundra­ ßr og meirihluti ■jˇ­arinnar hefur vilja­ sÝ­an mŠlingar hˇfust. SÝ­ast vildu 73% ■jˇ­arinnar ■ennan hrŠ­ilega a­skilna­.

Brottnßm forrÚttinda rÝkiskirkjunnar ˙r stjˇrnarskrß er lÝklega einfaldasta og sjßlfsag­asta breytingin sem stjˇrnlagarß­ gŠti gert og jafnframt s˙ sem nřtur hva­ mests stu­nings me­al ■jˇ­arinnar. Samt er eins og rß­i­ Štli einmitt a­ kl˙­ra ■vÝ.

Tengdar greinar: / Stjˇrnlagarß­ hikstar / Sßttatillaga um 62. grein / ═slenskir karlmenn

Reynir Har­arson 25.06.2011
Flokka­ undir: ( Stjˇrnlagarß­ , Stjˇrnmßl og tr˙ )

Vi­br÷g­


Ăgir SŠvarsson - 25/06/11 14:29 #

hvers vegna mß ekki hÚr ß landi gera stjˇrnarskrß eins og Ý BNA ■ar sem er ekki minnst einu or­i ß gu­ og ekkert tala­ um tr˙ nema til a­ segja a­ hana skal ekki ■vinga upp ß fˇlk og alls ekki sty­ja af rÝki? Erum vi­ a­ segja a­ ■a­ sÚ OK a­ lj˙ga a­ b÷rnunum okkar? Ver­ur ■a­ stjˇrnarskrßrbundinn rÚttur rÝkisins a­ lj˙ga a­ b÷rnum Ý skˇlum? A­ menn og konur ver­i sjßlfkrafa hluti af ■essari heimsku og nema ■˙ sÚrstaklega segir ■ig frß kirkjunni fari skattar ■Ýnir Ý a­ sty­ja bo­skap sem Ý besta falli telst skßldskapur en hefur Ý versta falli orsaka­ meir h÷rmungar og ÷murleika en nokku­ anna­ ß ■essair j÷r­? Nřleg dŠmi eru h÷rmungars÷gur nemenda Landakotsskˇla og e­lilegt vi­br÷g­ tr˙brag­a vi­ ■eim? Er ■etta bo­legt ß 21. ÷ld ■ar sem mannleg skynsemi hlřtur a­ hafa eitthva­ til sÝns mßls, mannlegur hei­arleiki og gˇ­mennska fyrir l÷ngu b˙in a­ benda ß ÷murleika og hrŠ­ilega galla tr˙fÚlaga og vÝsindi fyrir l÷ngu b˙in a­ afsanna allar sta­hŠfingar allra tr˙arrita sem til eru? Af hverju ß a­ bjˇ­a upp ß ■essa vitleysu undir vernda rÝkisvaldsins?


Kristjßn (me­limur vantr˙) - 25/06/11 23:54 #

Sty­ fullkomnlega ■a­ sem Ăgir hÚr a­ ofan segir.

Eins hrifinn og Úg var um hugmyndina a­ stjˇrnlaga■ingi ■egar h˙n kom upp fyrst, er Úg n˙na hrŠddur um a­ meginhluti starfs ■eirra sÚ dŠmt til ■ess a­ enda upp sem kl˙­ur sem muni aldrei mŠta kr÷fum al■jˇ­asamfÚlagsins um t.d. mannrÚttindi. Ůa­ eina sem ■au eru a­ gera er a­ enduror­a hluti sem eru ■arna fyrir ß verri hßtt.

Sterkasta dŠmi­ vŠri ■a­ sem vinur minn (l÷gfrŠ­ingur) benti mÚr ß, en ■a­ var a­ ■au hafi Ý huga a­ taka ˙t mismunun s÷kum kyn■ßttar og bŠta inn erf­ir. MannrÚttindasßttmßlar frß upphafi voru ger­ir a­ megin■ßttum vegna kyn■ßttamismununar og ■a­ a­ taka ■Šr al■jˇ­asam■ykktir sem ═sland hefur skrifa­ undir og breyta or­alagi bara eftir ■eirra hentugleika ß bara eftir a­ skapa vandrŠ­i.

Svo heyr­i Úg n˙ lÝka a­ Ý stjˇrnarskrßnni eigi tr˙arßkvŠ­i­ a­ vera ■ess e­lis a­ ÷ll tr˙- og lÝfsko­unarfÚl÷g beri a­ vernda t˙lki ■au umbur­arlyndi.

Ůa­ mß kalla mig rugla­an, en Úg tel ■etta beina ßrßs ß ═slam. Ekki leyfir deiluskipulag borgarinnar moskvu neins sta­ar.. ? En ■ar ß mˇti mß a­ sjßlfs÷g­u segja ■etta default-a kristnina einnig. ╔g held a­ okkur bÝ­i l÷gfrŠ­imartr÷­ ■egar stjˇrnlaga■inginu er loki­.


Reynir (me­limur Ý Vantr˙) - 26/06/11 14:15 #

Saga stjˇrnlagarß­s er ein h÷rmungarsaga. Vi­ munum eftir "Ůjˇ­fundinum" og "or­as˙punni" sem var "ni­ursta­a" hans. ═ kafla um "land og ■jˇ­" mßtti sjß setningar sem ■essar:

A­skilja skal rÝki og kirkju. ┴ landinu er engin ■jˇ­kirkja og enginn forseti.═slenska tungu eflum vi­, au­lindir verjum af mŠtti, kirkja og rÝki me­ hvort sÝna hli­, kannski ■jˇ­ina sŠtti. Stjˇrnarskrßin er grunnsßttmßli sem tryggir fullveldi, sjßlfstŠ­i og j÷fnu­ Ýslendinga, var­veitir Ýslenska tungu, skilgreininir hlutverk forseta og a­skilna­ rÝkis og kirkju. A­skilja skal rÝki og kirkju. A­skilja skal rÝki og kirkju, standa v÷r­ um Ýslenska tungu og menningu og tryggja ÷llum landsm÷nnum atvinnu og grunn■jˇnustu ˇhß­ b˙setu. #

═ kafla um mannrÚttindi mßtti sjß:

A­ kirkjan heyri ßfram undir rÝki­. A­skilna­ur rÝkis og kirkju. Ekkert tr˙bo­ Ý skˇlum heldur aukin tr˙arbrag­afrŠ­sla. Tr˙fÚl÷g fßi ekki opinbera styrki.

═ kafla um si­gŠ­i:

A­ tr˙bo­ sÚ banna­ Ý opinberum stofnunum svo sem leikskˇlum og ÷­rum skˇlum. A­ tryggt sÚ a­ ÷ll tr˙fÚl[÷]g sÚu a­skilin frß rÝkinu. Halda Ý ■a­ a­ hin evangelÝska kirkja skal vera ■jˇ­kirkja ß ═slandi.

Ůß var ßkve­i­ a­ efna til "Stjˇrnlaga■ings" og kjˇsa 25 fulltr˙a ß ■a­ samkvŠmt sÚrst÷kum l÷gum. Kosningafyrirkomulagi­ var fur­ulegt en kosninga■ßtttakan hneyksli, tŠp 36%. Ţmsar skřringar ß ■vÝ hafa veri­ reifa­ar. Svo syrti heldur Ý ßlinn ■egar Ý ljˇs kom a­ kosningin var ˇl÷gleg Ý ■okkabˇt. Samt sem ß­ur ßkva­ Al■ingi (me­ 30 atkvŠ­um) a­ "vir­a" ˙rslit ■essara ˇl÷glegu kosninga, fella ˙r gildi l÷g um Stjˇrnlaga■ing en koma ß fˇt "rß­gefandi stjˇrnlagarß­i". Athygli vakti a­ a­eins einn "kj÷rinn" fulltr˙i ß Stjˇrnlaga■ing ßkva­ a­ ■iggja ekki sŠti Ý Stjˇrnlagarß­i, Inga Lind Karlsdˇttir. H˙n sag­i:

N˙ hefur veri­ sam■ykkt ß Al■ingi a­ skeyta ekki um ˙rskur­ HŠstarÚttar frß ■vÝ Ý jan˙ar, um a­ kosningar til stjˇrnlaga■ings skyldu ˇgildar teljast, og skipa ■essa 25 Ý stjˇrnlagarß­ sem ß a­ sinna ■vÝ sama og stjˇrnlaga■inginu var Štla­. Undirritu­ mun ekki ganga ß svig vi­ ˙rskur­ HŠstarÚttar og ■iggur ■vÝ ekki bo­ Al■ingis um a­ taka sŠti Ý stjˇrnlagarß­i. #

Enginn veit hva­ "rß­gefandi stjˇrnlagarß­" ■ř­ir en samt situr ■a­ n˙ Ý "krafti" ˇl÷glegra kosninga sem a­eins ■ri­jungur kosningabŠrra manna tˇk ■ßtt Ý. SamkvŠmt k÷nnun Eyjunnar, sem birtist Ý dag, hafa 55% ■eirra sem tˇku afst÷­u litlar vŠntingar til ■essa rß­s. ═ ljˇsi framvindunnar Ý mßli "Ůjˇ­kirkjunnar" vir­ist ■a­ skynsamleg afsta­a.


Reynir (me­limur Ý Vantr˙) - 27/06/11 09:35 #

KatrÝn Fjeldsted er ljˇsi­ Ý myrkri stjˇrnlagarß­s. ┴ 14. fundi lag­i h˙n fram breytingartill÷gur sem hljˇ­a svo:

Fella brott setninguna: Stjˇrnv÷ldum ber a­ vernda ÷ll skrß­ tr˙fÚl÷g og lÝfssko­unarfÚl÷g.

Og um "Ůjˇ­kirkjußkvŠ­i­":

┴kvŠ­i­ falli brott.

Myrkri­ er hins vegar svartast Ý mßlflutningi Daggar Har­ardˇttur og h˙n teygir ■a­ lÝka Ý borgarmßlin.

Loka­ hefur veri­ fyrir athugasemdir vi­ ■essa fŠrslu. Vi­ bendum ß spjalli­ ef ■i­ vilji­ halda umrŠ­um ßfram.