Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Bkstafstrarmaurinn rn Brur?

Mynd af fingu Jes

Presturinn rn Brur Jnsson svarai [1] grein Illuga Jkulssonar um fingu Jes me v a vna ann sarnefnda um "bkstafstr". greininni gagnrndi Illugi presta fyrir a segja essa sgu eins og hn s snn rtt fyrir a eir eigi a vita a svo s ekki. a er hugavert a skoa or Arnar Brar dag og sj hvernig au koma saman vi anna sem hann hefur skrifa og sagt.

etta sagi rn Brur fyrra:

Jlaguspjalli, saga Lkasar, gerist tma og rmi v hfundur nefnir valdhafa og sta og ar me er sagan ekki vintri sem hefst orunum: Einu sinni var. Nei, hr er tala um tiltekinn tma og kveinn sta. Jess fddist Betlehem egar gstus var keisari Rm og Kreneus landstjri Srlandi.

Svona hljmai jlapredikun hans ri 2008:

J, sagan um Jes Krist gerist ar sem frttamaurinn er n kvld. Hn gerist tma og rmi enda raunatburur en ekki vintri sem byrja jafnan orunum einu sinni var. Nei, essi saga gerist dgum gstusar keisara egar Krenus var landstjri Srlandi.

Og tveimur rum ur sagi hann sfnuinum snum:

Far heimildir, ef nokkrar, fr dgum Jes, eru studdar af eins reianlegum handritum og Nja testamenti. Rit frimanna fr sama tma og tmanum fyrir Krist, rit sem flestir frimenn n dgum bera engar brigur , eru samt ekki nndar nrri eins reianleg og Nja testamenti. Kristin tr byggir ekki vintrum og skrksgum heldur vitnisburi samtmamanna, sem ekktu Krist, heyru hann tala, su hann vinna miskunnarverk, uru vitni af krossfestingu hans og ttu samflag vi hann upprisinn. etta flk sannfrist um a barni sem fddist Betlehem og var lagt jtu, x upp Nasaret og var fullta maur, sem feraist um og kenndi, var meira en maur, var senn Gu og maur.

Ef rn Brur skrifai etta mevitaur um a jlaguspjalli er satt er erfitt anna en a setja hann flokk hinna sannsglu presta sem Illugi talai um grein sinni. a gti svo sem lka veri a hann hafi veri bkstafstrarmaur ar til nna - kannski hafi grein Illuga svona sterk hrif hann?


[1] Hr er grein Arnar Brar. rn Brur segir svari snu vsa grein Illuga, en vsar eingngu frtt DV. Erni er illa vi a flk lesi Vantr. annig a vi svrum smu mynt og vsum frttina um svar Arnar.

Mynd fengin hj Matthew Trisler

Ritstjrn 31.12.2013
Flokka undir: ( Jlin )

Vibrg


Matti (melimur Vantr) - 31/12/13 13:12 #

Greinar Arnar Brar er mjg dmiger fyrir skrif hans. Hann eyir miklu pri a mla Vantr og Illuga sem bkstafstrarflk af einhverri undarlegri stu.

g veit a [Illugi] er ekki svo skyni skroppinn en tjning hans essari grein er me lkindum og ekki ngi a birta hana bara ri 2007 e. Krist heldur enn og aftur ri 2013 e. Krist. Ef hn hefi bara birst fyrra skipti hefi mtt tla a hn hafi veri skrifu augnablikspirringi en egar hn er endurbirt fr hn allt anna vgi og vekur upp margar spurningar um hfundinn og tilgang hans me ritun hennar.

Hr er vert a treka a Vantr hafi frumkvi a v a endurbirta essa grein Illuga - en greinin var ekki til vefnum. a v ekki a vekja upp neinar spurningar um hfundinn og tilganginn me ritun greinarinar. a eina sem a segir okkur er a Illugi skammast sn ekkert fyrir greinina, enda hann ekkert a gera a.

Annars er mli einfalt og rn Brur kemur nstum v me lausnina, a.m.k. rttu spurninguna.

Hvenig prestur t.a.m. a tala t fr jlaguspjallinu? tti hann a byrja hverja prdikum me v a segja: essi saga er n ekki alveg samkvm sannleikanum en g tla n samt a nota hana sem grunn a prdikun minni?

J. Prestar eiga ekki a segja a sagan s snn en a gera eir (flestir) treka. Srstaklega egar leik- og grunnsklabrnum er smala rlega kirkjufer.


Matti (melimur Vantr) - 01/01/14 13:25 #

Jja!

Vri ekki einfaldara fyrir blessaa prestana a jta einfaldlega egar Vantr hefur rtt fyrir sr sta ess a byrja alltaf a dylgja um flagi og rgja flagsmenn?


Jn Valur Jensson - 03/01/14 02:27 #

Vantr hefur, nota bene, hvorki afsanna meyfingu Krists n trverugleik guspjallanna.

Hitt er sorglegt ef hinn prestvgi rn Brur tlar a lta hrekjast til ess a lsa jlaguspjalli "mtu". g r honum a leggjast meiri rannsknir.

En mean m benda , a g svr vef Arna Brar HR! og HR!.


rur Ingvarsson (melimur Vantr) - 03/01/14 08:22 #

Og hefur einhverjum tekist a sanna meyfinguna? Er meyfing mguleg? Geturu sanna a? Og hva er svona trverugt vi guspjllin? Er etta ekki allt sama helvtis bulli?


Jn Valur Jensson - 03/01/14 12:04 #

Guspjllin missa engu af trverugleik snum sem sgulegar heimildir, mjg nrri atburunum sem sagt er fr, vi a a vantrarmaur hamist gegn eim.

Meyfingin verur ekki snnu me verladlegum skynsemisrkum, en mgleiki hennar verur ekki afsannaur, og hn er fyllilega mguleg i ljsi tilvistar almttugs Gus.


Matti (melimur Vantr) - 03/01/14 12:06 #

hn er fyllilega mguleg i ljsi tilvistar almttugs Gus.

Og ess vegna er hn ekki mguleg :-)

Jn Valur, viltu ekki byrja v a reyna sannfra trbrur na, rn Br og k. Svo geturu fari okkur.


rur Ingvarsson (melimur Vantr) - 03/01/14 12:31 #

Semsagt, meyfinguna er hgt a sanna me yfirnttrulegum skynsemisrkum. Flott. Og hvernig eigum vi a afsanna meyfinguna? Me gvulegri hlutun? kei. h... fljgandi spaghttskrmsli sagi mr draumi a meyfingin vri mguleg.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 03/01/14 12:47 #

Guspjllin missa engu af trverugleik snum sem sgulegar heimildir, mjg nrri atburunum sem sagt er fr, vi a a vantrarmaur hamist gegn eim.

Jn Valur, trir llum sgum sem eru ritaar niur ~40-100 rum eftir meinta atburi? a arf ekki vantrarmenn til a "hamast gegn" guspjllunum, flk arf einungis a lesa rit kristinna frimanna til a sannfrast um a.

Meyfingin verur ekki snnu me verladlegum skynsemisrkum, en mgleiki hennar verur ekki afsannaur, og hn er fyllilega mguleg i ljsi tilvistar almttugs Gus.

Meyfingin er mguleg. a er mgulegt a g eigi einhyrning sem gludr. a er mgulegt a lafur Ragnar Grmsson s geimvera. Alls konar hlutir eru mgulegir en eir eru samt trlega lklegir.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 03/01/14 12:49 #

Og eitt vibt, mr finnst merkilegt a hann rn Brur skuli ekki einu sinni svara r Jn. Vi Vantrarmenn virumst vera kurteisari og reiubnari til ess a ra mlin heldur en prestarnir ;)


Jn Valur Jensson - 04/01/14 04:29 #

Jafnvel ttir a skilja a, Matthas (og gleilegt ri!), a ef til er almttugur Gu, skapari himins og jarar, tti hann allt eins a geta s til ess, a hrein mey geti eignazt son; vitaskuld er engin sta til a leika sr a slku ea rugla flk vsindarminu me daglegum slkum kraftaverkum, en tilfelli Jes Krists var srstk sta til.

Rugla innlegg rar bryder jeg mig ikke om.

Nei, Hjalti g tri ekki "llum sgum sem eru ritaar niur ~40-100 rum eftir meinta atburi". En margt og miki er hr lkt sari tma sagngeymd.

  1. Meal Gyinga, t.d. rabbna, tkaist a lra utan bkar vissa texta; a gerist miklu sur ntmanum.

  2. Efni Nja testamentisins (NT) snst um gulega persnu, sem vinnur ekki aeins mrg kraftaverk, heldur vitnar um sig sem meiri en Salmon og verandi til ur en Abraham var til (Jhs.9.58) og sem hinn fyrirheitna Messas; ennfremur rs hann upp fr dauum. a er essi Jess, sem sagi ekki aeins lrisveinum snum a halda allt a, sem hann hafi kennt eim, heldur ht hann eim v a senda eim Heilagan Anda sem myndi kenna eim og leia allan sannleikann, og sjlfir yru postularnir "stlpi og grundvllur sannleikans" snu jnustuhlutverki. etta er trygging Gus fyrir ryggi guspjallaheimildanna, a ritningin geti ekki raskazt.

  3. Fleira en lkt me NT og ntma sagngeymd, en ltum etta ngja bili btum hins vegar ru andsvari vi:

Gefin forsenda Hjalta, a guspjllin hafi veri "rit[u] niur ~40-100 rum eftir meinta atburi," er rng, ba enda. Mjg lklegt er, a logia Jes (or hans, ummli, dmisgur) hafi veri riti niur strax nokkrum rum eftir upprisu hans og eftir a veri notu a.m.k. eina guspjalls-samantekt; og a sama getur tt vi um t.d. jlaguspjalls-ttinn Lk. ar a auki er seinni rtalssetningin hj Hjalta allsendis t htt, .e. a einhver guspjallanna hafi veri ritu svo seint sem um 130-133 e.Kr. Flest eru au miklu lklegar til orin um 60-70 e.Kr., og af v yngsta, Jhannesarguspjalli, er til handritsbrot fr v um 115 e.Kr., og sennilega er Jhs. ekki yngra en fr v um ea fyrir 100 e.Kr.

Um raunhfan (og ekki bara hugsanlegan) mguleika meyfingarinnar vsa g til svars mns til Matthasar.


Jn Valur Jensson - 04/01/14 04:34 #

Fleira er lkt me NT ...

tlai g a skrifa 3. linum.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 04/01/14 12:30 #

Jn Valur:

  1. svo a einhverjir gyingar hafi veri duglegir via lra texta utanbkar, segir a okkur ekkert um guspjllin. a arf ekki nema a skoa hvernig Lk og Mt mehndla Mk til a sj a a var klrlega ekki gangi egar kom a guspjllunum.

  2. etta er trlega ljst og einnig hringavitleysa. Er etta einhvern veginn svona: "Guspjllin eru snn af v a Jess sagi a hann vri gu og hann sagi a lrisveinarnir myndu vera innblsnir af heilgum anda. eir skrifuu svo guspjllin."

  3. Mk (elsta guspjalli) vsar augljslega til gyingastrsins ri 70 og v er a rita eftir 70. P52 verur yngra me hverju rinu, og a er ekki hgt a setja neri mrk me v, a gti alveg eins veri rita ~200.

  4. Varandi meyfinguna, hvers vegna helduru a frjlslyndi prestar sem tra sannarlega tilvist gus tra ekki meyfinguna?


Jn Valur Jensson - 04/01/14 14:32 #

a er fjldi manna sem trir tilvist Gus, einnig margir heimspekingar sem komust a eirri niurstu, a Gu vri til, n ess a eir tryu meyfingu Krists, enda gerir a krfu til gagntkrar kristinnar trar.

Vikomandi prestar, sem vsar til (og frlegt vri a sj lista um slka slenzka), eru ekki kenningartrir kristnir menn, viurkenna ekki a sem stendur trarjtningunum og Heilagri Ritningu, og a er eirra fellisdmur, ekki kristinnar trar.

Nei, Hjalti, getur ekki sanna, a Mk. s ori til eftir ri 70. Kristur spi fyrir um hrun Jersalem, en a vill vantrarmaurinn Hjalti auvita ekki viurkenna g skil afneitun na, en hn br samt ekki yfir neinu snnunargildi. a eru mrg rk fyrir v, a Mark. s 1. aldar rit, alls ekki skrifa um 200. Getum komi a essu nnar sar.

a eru margir vitnisburir um a Jess var talinn gudmlegur, jafnvel talar Plinius yngri (heiinn hembttismaur) um a brfi snu fr Bythiniu til Trajanusar keisara um 110 e.Kr. a vi samkomur einu sinni viku, a morgni dags, stundi kristnir menn a (svo a g vitni enska ingu) a "sing a hymn to Christ as to a god". a er engin hringavitleysa v flgin a sj hina kristnu boun m.a. um kraftaverk Jes sem mgulega rtta, ef menn gefa sr ekki snnuu fyrirframforsendu, a enginn almttktur Gu s til.

Og skoi menn svo vel guspllin, geta eir sannfrzt um trverugleik Krists og heyrt sinn htt kall hans til trar, teki hann v ori og samsinnt trnni me vitsmunum snum og vilja (v a viljinn lka sinn hlut trnni sem athfn). Margir hafa lka reynt a eigin skinni, a trin ea llu heldur Kristur var eim hjlpri lfi eirra og annarra.

Atrii nr. 1 hj r er mjg veikt og veiklulegt sem rksemd, hltur a sj a sjlfur, og muninn Mt. og Mk. skrir ekki me essu svari nu og enn sur a, sem samstofna er eim.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 05/01/14 15:50 #

A dagsetja Mk eftir ri 70 byggist ekki trleysi, heldur eim textum Mk sem vsa klrlega til strsins ri 70. g hef ekki tala um a Mk vri skrifa um 200, g minntist a rtal vegna p52.

Varandi hringavitleysuna. virtust rkin n vera au a guspjllin su reianleg af v a ummli sem eru eignu Jes eim a a guspjllin vru reianleg.

Atrii nr. 1 hj r er mjg veikt og veiklulegt sem rksemd, hltur a sj a sjlfur, og muninn Mt. og Mk. skrir ekki me essu svari nu og enn sur a, sem samstofna er eim.

reyndir a rkstyja reianleika guspjallanna me v a benda a "[m]eal Gyinga, t.d. rabbna, tkaist a lra utan bkar vissa texta". a sem vantar essa rkfrslu na er a sna fram a etta hafi gerst me guspjllin. hefur ekki gert a, enda engin sta til a halda a. Og egar vi skoum hvernig Mt og Lk hndluu Mk sjum vi a ritin eirra byggja ekki v a "lra utan bkar vissa texta", heldur eru eir hrddir vi a breyta eins og eim hentar textanum sem eir hfu (eftirminnilegasta dmi eru or engilsins vi grf Jes).


Jn Valur Jensson - 08/01/14 02:51 #

Reyndu a tna hr til texta Marksarguspjalls um stri ri 70.

Ef ert ar a vsa til ora Jes spdmi hans um fall Jersalem og musterisins, er ennfemur rtt a spyrja: Telur almttugan Gu ekki geta s fyrir slka atburi?

Meiri frimenn en g hafa rannsaka a og rkstutt, a kristnir menn frumsfnuinum hafi varveitt hin mikilvgu og algerlega slandi ummli Jes, auk frsagna af verkum hans strkostlegum, me eim minnisaferar-htti, sem g vsai til. Skal g koma me nnari uppl. um etta innan tar.

En ekki er hverju tilviki hj hfundum essum tma nein herzla nkvmlega sama oralagi; sr a t.d. hj Pli postula, hvernig hann upprifjun reynslu sinnar Damaskusferinni og oraskiptanna vi hinn kristna Ananas Damaskus (ann sem gaf Pli sjnina, vitaskuld me Gus gjrningi) endursegir frsgn sna me mismunandi oralagi, jafnvel or Jes sjflfs (Post. 9.3-17, 22.616, 26.1218 og e.t.v. var, sbr. einnig I.Kor.15.8), a megininntaki s a sama.


li Gneisti (melimur Vantr) - 08/01/14 11:16 #

g hef um utanbkar lrdm rabbna textum og san meinta notkun frumkristinna safnaa smu aferum (Birger Gerhardsson). a er dlti langt san g las etta en g man a a etta hafi veri dlti heillandi var etta sannfrandi fyrir mann eins og mig sem hefur lrt miki um munnlega hef.

Fyrsti augljsi vankanturinn kenningunni er a lrir ekki texta "utanbkar" sem hefur aldrei veri ritaur bk. Til ess a geta lrt hann algjrlega arf a hafa ritaan texta til a styjast vi. Minnisaferir notaar til ess a lra ritaan texta koma v engu vi egar vi erum a ra um varveislu "texta" ur en hann er skrifaur.

Til ess a lra lengri "texta" sem er ekki skrifaur niur arf a mta hann kvei form, t.d. kvi. Rannsknir hafa leitt ljs a innihaldi s nokku stugt rituum kvum breytist a alltaf vi hvern flutning.

Aeins styttra efni m muna me hjlp formfestu eins og vi sjum t.d. Fjallrunni. Vi vitum hins vegar a ar s ljslega veri a beita minnisaferum til ess a lsa inn einhvern kjarnaboskap (auvita var etta aldrei ra sem var flutt) brenglast hn og er v ekki eins eim tveimur tgfum sem vi hfum hana.


Jn Valur Jensson - 08/01/14 12:06 #

horfir hr m.a. fram hj v, Gneisti, a margt af dmisgum og rum Jes er lrsku formi. Og a er vel unnt a muna langa texta, a gera t.d. mslimar me sinn Kran. (Nnar seinna.)


li Gneisti (melimur Vantr) - 08/01/14 12:14 #

g sem hlt a g hefi einmitt bent dmi um eitthva sem vri hgt a lra nokkurn veginn orrtt eftir a a vri sett upp me formfestu. En a brenglast alltaf. a segja frin okkur.

J, a er hgt a lra langan texta utanbkar egar maur hefur agang a honum niurskrifuum. a hefur ekkert a segja um hvernig frumkristnir varveittu sgur af Jes n ess a hafa hann textaformi.


Jn Valur Jensson - 08/01/14 21:56 #

Nei, Gneisti, munnleg geymd var til fyrir ritld, var ekkert h v, a menn byrjuu v a lesa ritaan texta.

Og etta ekkist einnig meal norrnna ja, rtt eins og austrnna, a menn lri texta utan bkar ea tileinki sr upplsingar me afar skilmerkilegum htti.

Esbjrn Rosenblad, gtur maur snskur (og gvinur minn ofanverri liinni ld), ritar bk sinni Island i saga och nutid (Norstedts, 1990):

"Den ursprungliga versionen av Landnmabk redigerades i brjan av 1100-tallet av Ari fri (den lrde 1067-1148) och hans medarbetare Kolskeggur hinn vitri (den vise). De samlade in sina upplysningar genom samtal med ttlingar till Islands frsta bebyggare. Landnmabk bygger slunda p muntlig tradition. Denna har nedtecknats frst omkring 200 r efter de hndelser, som beskrivs i boken. Hur skall man mot denna bakgrund det mnskliga minnets brister och den lnga raden av traditionsverfrare bedma dess vrde som kllskrift [heimildarit]? Samma frga instller sig i princip vid ett kllkritiskt studium av exempelvis de homeriska hjltedikterna Iliaden och Odyssen eller krnikor (t.ex. krnikorna om det Osmanska rikets uppkomst), eftersom ocks dessa berttelser bygger p lngvarig muntlig tradition. En sdan r som regel en otillfrlitig [traustver] kunskapsklla." (Bls. 21.)

En arna er um afar langa sagngeymd a ra, tvr aldir (sem eru spannaar af eldri kynslum og traustverum millilium, sbr. Einar l. Sveinsson um a, ritger bk hans Fagrar heyri eg raddirnar), en aeins rfrra ratuga tilfelli flestra guspjallanna, vil g bta vi.

segir Rosenblad (s. 22): "Frgan om de islndska sagornas vrde som kllskrifter skrskdades [var rannsaka] i ett strre sammanhang i en 1987 publicerad studie av professor Jnas Kristjnsson, direktr fr rni Magnssons handskriftsinstitut i Reykjavk. (Sannfri fornsagnanna. Skrnir 1987, s. 233269.)"

Og hr sleppi g r msu, unz Rosenblad vitnar nstu su til prf. Jnasar:

"Jnas omnmnar att han i sin ungdom grna lyssnade p berttelser om sina frfder av morfadern (1860-1945) och fastern (1878-1979). De behrskade nmligen vl den gamla konsten att fngsla sina hrare. De gick bda minst 120 r tillbaka i tiden. Sedermera underskte Jnas anteckningar [athugasemdir] i kyrkbckerna. Han fann, att morfaderns och fasterns skildringar aldrig tog fel [undirstr. JVJ]. De stmde in i minsta detalj med kyrkbckerna.

Jnas Kristjnssons slutsats r denna: Islnningar kan genom muntlig tradition bevara en historisk sanning i minst 120 r. Drefter blir tergivningen mindre exakt."

Og enn ver g a sleppa hr fleira hugaveru. En etta lit dr. Jnasar fer ekki langt fr tlan t.d. Einars Bjarnasonar, prfssors ttfri, eftir hans tarlegu rannsknir og samanbur ttbkahandritum og skjalaheimildum fr mildum og fram nld.

Og ef etta var unnt slandi, var a ekkert sur fr lei til a geyma upplsingar um mikilvg ml Landinu helga ld Krists.


li Gneisti (melimur Vantr) - 09/01/14 07:17 #

virist vanda ig a svara ekki v sem g skrifai. a er dmigert fyrir ig.


li Gneisti (melimur Vantr) - 09/01/14 08:12 #

Jja, etta er frstrerandi en best a gera eina tilraun enn.

slendingasgurnar brust ekki orrttar manna millum og v eru r ekki dmi um "utanbkar" minni vi a sem gerist hj rabbnum. slendingasgurnar uru til sgn og endursgn tal sagnamanna. Lklega hafa r , lkt sgunum sem seinna mynduu guspjllin, gengi frekar litlu landfrilegu svi og v n a haldast svipuu formi.

Ef vilt lra um slendingasgurnar munnlegri hef lestu a sem Gsli Sigursson hefur skrifa um efni.


Jn Valur Jensson - 09/01/14 09:05 #

Nei, li Gneisti, g hef svara llu v verulegasta fyrra innleggi nu kl. 12:14 gr.

Munnleg sagngeymd hf eftir lifandi heimildarmnnum, sem komnir geta veri efri r, virist geta staizt vel strt hundra ra (120 r), eins og dr. Jnas ltur, en r v fer a skolast til me upplsingarnar.

Hins vegar mttu ekki ganga fram hj v, a hj okkur slendingum kom upp hin listrna ger slendingasagna me skldlegu vafi ea formger sem arf ekki a vera bygg algerri sagnfestu, heldur og (ea jafnvel fremur) miklu frelsi ritandans essu bkmenntaformi.

Kona, sem var ttfrinmskeii hj mr um 1988, Hulda viskiptafringur, vel fullorin , gat sagt mr fr atburum upp r Skaftreldunum 1783 me aeins einn heimildarmann (afa hennar) milli hennar sjlfrar og ess, sem upplifi viburi, en s var langafi milliliarins. Hann var barnungur og var, eins og fleiri brn , sendur t algerum matarskorti til ess a grafa upp rtur til a lifa .

En guspjllin eru endanlega sk jafnvel um 3040 rum eftir upprisu Krists, og i efizt enn!


Jn Valur Jensson - 09/01/14 09:08 #

... endanlega SKR ...


Jn Valur Jensson - 09/01/14 09:21 #

Og hva segir dr. Joachim Jeremias, hinn vfrgi NT-fringur?

"The student of the parables [dmisgur] of Jesus, as they have been transmitted to us in the first three gospels, is standing on a particularly firm historical foundation. The parables are part of the bed-rock [hinum trausta grunni / kletti] of tradition." (J. Jeremias, Rediscovering the Parables, ensk . zkrar bkar hans, ctera hr eftir Benedict Hegarty OP, Jesus and History, Faith Today, nr. 29). Og 'tradition' merkir hr ekki 'hef', heldur sagnir/frsagnir, sem afhentar / borizt / flutzt hafa fr manni til manns.


li Gneisti (melimur Vantr) - 09/01/14 09:58 #

En guspjllin uru til lengri tma en heldur fram og strra landfrilega svi og r tengslum vi nokkurn sem var vistaddur atburina.


Jn Valur jensson - 09/01/14 21:58 #

" ... r tengslum vi nokkurn sem var vistaddur atburina" !!!!

vlk vanekking, li Gneisti !!!

Guspjllin eiga ll uppruna sinn Landinu helga, ar var heimilda-brunnurinn og heimildamennirnir.

Hfundur hins mikla, tveggja binda ritskringarits (Commentary) vi Jhannesarguspjall, Raymond Brown SJ (sem Hjalti Rnar, me sinn mun skrri nasaef af Nja testamentinu en , hefur vitna til hr nlega), ritai:

"We do not think it unscientific to maintain that John the son of Zebedee was probably the source of the historical tradition behind the fourth gospel." Og Jhannes s var einn fyrstu postilanna (Mk.1.19f).

En allt fr gagnrni Ferdinands Christians Baur Jhannesarguspjall (1833) virtist mrgum a ekki lengur reianlegt. Hann byggi m.a. heimspekihugmyndum Hegels egar hann lyktai a guspjalli vri afrakstur stta milli gyinglegrar og heiinna ea hellenskra afla kirkjunni og gti ekki veri skrifa fyrr en sari hluta 2. aldar.

En essi tmasetning ess hefur ekki reynzt standast. Elzta varveitta handritsbrot r guspjllunum er einmitt r essu, Jh., fr v um 115 e.Kr. John A.T. Robinson lyktai eftir snar rannsknir guspjallinu, a endanlegri mynd hafi Jhannesarguspjall veri ori til um 65 e.Kr. (Redating the New Testament, London 1976). viauka bkar hans er birt brf fr C.H. Dodd, sem var til andlts sns fremstur frimanna guspjallinu (the doyen of Johannine studies), en hann ritai:

"I should agree with you that much of this late dating is quite arbitrary, even wanton, the offspring not of any argument that can be presented, but rather of the critic's prejudice that if he appears to assent to the traditional position of the early Church he will be thought no better than a stick-in-the-mud."

Benedict Hegarty, OP, ritar: "Even if Robinson's early date cannot command much acceptance, still it is reasonable to place the composition of this gospel within the life-span of a contemporary of Jesus."


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 10/01/14 14:19 #

Reyndu a tna hr til texta Marksarguspjalls um stri ri 70.

Tjah, til dmis dmisagan upphafi Mk 12, ar er tala um a gu muni tortma gyingum og gefa heiingjum fagnaarerindi.

Ef ert ar a vsa til ora Jes spdmi hans um fall Jersalem og musterisins, er ennfemur rtt a spyrja: Telur almttugan Gu ekki geta s fyrir slka atburi?

a er mgulegt Jn. En a eru svo mrg dmi um eftir--spdma, a a er miklu lklegra a um a s a ra hr.

En essi tmasetning ess hefur ekki reynzt standast. Elzta varveitta handritsbrot r guspjllunum er einmitt r essu, Jh., fr v um 115 e.Kr.

Dagsetning p52 er alls ekki svo nkvm. p52 gti alveg eins veri fr 3. ld. En a er merkilegt hvernig a virist alltaf vera eldra og eldra.

Jafnvel a a vri mgulegt a geyma einhverjar frsagnir og ummli nokku heillega munnlegri geymd lengi, er ekkert sem bendir til ess a s s raunin me guspjllin. eir eru hrddir vi a sklda breyta og eya ummlum (sst vel v hvernig Mt og Lk nota Mk). Jn Valur telur rugglega a etta s raunin me guspjll utan Nja testamentisins (t.d. Tmasarguspjall), en hann er ekki til a viurkenna a etta s raunin egar kemur a guspjallinu.


li Gneisti (melimur Vantr) - 10/01/14 22:28 #

Jn Valur, g vsa bara kennara okkar Hjalta fr v vi vorum hann Jn Ma. sgeirsson sem myndi taka undir au or mn sem vsar bug sem vanekkingu - hann hefi kolfellt ig prf Samtarsgu og inngangsfri Nja testamentisins.


frelsarinn (melimur Vantr) - 10/01/14 22:50 #

Jn Valur er fastur frimennsku 19 aldar og byrjun eirra 20-ustu. Eflaust m finna gtar fornbkmenntir hillum Jn Vals en r eiga heima sfnum. Mig langar a koma me gtu bendu til hins virulega gufrings a fjrfesta lesbretti, panta svo njar og frandi bkur. a eitt og sr gti komi veg fyrir a hann yri kolfeldur ntma gufriprfi. a er ekki hgt a rfast vi mann aftan r ldum. Uppfrsla er nsta skref og svo er hgt a halda fram.


Jn Valur Jensson - 10/01/14 23:39 #

a er athyglisvert hva skrifa er um ritunartma Jhannesarguspjalls Wikipediu (hr: http://en.wikipedia.org/wiki/Gospel_of_John#Date):

"The gospel was apparently written near the end of the 1st century.[37][38] Bart Ehrman argues that there are differences in the composition of the Greek within the Gospel, such as breaks and inconsistencies in sequence, repetitions in the discourse, as well as passages that he believes clearly do not belong to their context, and believes that these suggest redaction.[39]

The so-called "Monarchian Prologue" to the Fourth Gospel (c. 200) supports AD 96 or one of the years immediately following as to the time of its writing.[40] Scholars set a range of c. 90–100.[41] The gospel was already in existence early in the 2nd century.[42] John was composed in stages (probably two or three).[43] Since the middle of the 2nd century writings of Justin Martyr use language very similar to that found in the Gospel of John, the Gospel is considered to have been in existence at least at that time.[44] The Rylands Library Papyrus P52, which records a fragment of this gospel, is usually dated to the first half of the 2nd century.[45]

Conservative scholars consider internal evidences, such as the lack of the mention of the destruction of the Temple and a number of passages that they consider characteristic of an eyewitness,[46][47] sufficient evidence that the gospel was composed before 100 and perhaps as early as 50–70.[48] In the 1970s, scholarsLeon Morris and John A.T. Robinson independently suggested such earlier dates for the gospel's composition.[49][50][51] Evidence supporting this position comes from the New Testament scholar Daniel Wallace.[52] The strongest argument for this position appears to be that the word ἐστιν ("is" in John 5:2) cannot be a historical present.

The noncanonical Dead Sea Scrolls suggest an early Jewish origin, parallels and similarities to the Essene Scroll, and Rule of the Community.[53] Many phrases are duplicated in the Gospel of John and the Dead Sea Scrolls. These are sufficiently numerous to challenge the theory that the Gospel of John was the last to be written among the four Gospels [54] and that it shows marked non-Jewish influence.[55] "


Jn Valur Jensson - 11/01/14 00:12 #

Nei, Gneisti, hann nafni minn heitinn hefi aldrei fellt mig essum greinum, og g var me gar einkunnir frunum.

g svara svo Hjalta seinna, etta var annrkur dagur.


li Gneisti (melimur Vantr) - 12/01/14 22:03 #

Frin hafa vntanlega uppfrst aeins fr v varst arna. Reyndar vntanlega fari aftur eftir a Jn Ma. lst.


Jn Valur Jensson - 17/01/14 09:39 #

Nafni minn heitinn var einn margra lberalista vettvangi jkirkjunnar og franna, einkum sifri, eins og jafnvel tt a vita, li Gneisti, og fjarri fer v, a srt hfur til a vera hr me Salmonsdma um kennara, lfs og lina, Njatestamentisfrum og um gi franna, tt hafir stungi arna inn nefi.


Matti (melimur Vantr) - 17/01/14 09:46 #

Jn Valur, ekki vera svona mikill durgur.


li Gneisti (melimur Vantr) - 21/01/14 23:51 #

g stakk inn nefi og fkk hstu einkunnina. En a hefi veri gaman ef i hefu spjalla um skoun hans a Jhannes skrari hafi ekki veri til. Mr fannst a sguskoun Jns hafi veri mun rttkari en mn - og lengri fr inni.


Jn Valur Jensson - 24/01/14 09:38 #

Frleit skoun hj Jni Ma., Gneisti.

J, hann var allt of rttkur og fr afvega fr meginstraumi kristninnar frunum, bi essum NT-frum og NT-sifri. Blessu s minning hans, en g get ekki mlt me frifullyringum hans msum og tel allsendis frleitt a hafna tilvist Jhannesar skrara.

Afsaki, lesendur, fjarveru mna hr af umrurunum 1-2 vikur, hef veri svo upptekinn vi anna. tli Matti hafi ekki sakna mn? :)

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.