Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Stolnar fja­rir

Nota­ir bÝlar

Ma­ur ver­ur a­ passa sig ß s÷lum÷nnum, ■vÝ a­ oft ver­ur sannleikurinn fˇrnarlamb Ý vi­leitni ■eirra vi­ a­ selja v÷runa sÝna. Prestar eru s÷lumenn, ■eir selja kristni. Ůegar ■eir fjalla um kristni ■ß er s÷luvaran ■eirra svo frßbŠr a­ Štla mŠtti a­ allt frß regnboganum til almenningssundlauga sÚ kristni a­ ■akka.

RŠ­a s÷lumannsins

SamfÚlag Vesturlanda, manngildishugsjˇn, samfÚlagssřn, stjˇrnarfar byggir ß or­um og verkum Jes˙ Krists. Af hinum kristnu rˇtum, sprettur hin vestrŠna hugmynd um hinn frjßlsa vilja og um si­fer­islega ßbyrg­, um rÚtt og rÚttlŠti. Ůa­ er forsenda lř­rŠ­is og mannrÚttinda, ■ar er eldsneyti­ sem kn˙­i rÚttindabarßttu fyrri kynslˇ­a og veitir enn afl og styrk Ý ■ßgu lÝfsins. #

Ef ■etta vŠru ekki or­ Š­sta biskups rÝkiskirkjunnar, Karls Sigurbj÷rnssonar, ■ß myndi mann gruna a­ um oflof vŠri a­ rŠ­a. En honum er lÝklega alvara, ■annig a­ vi­ skulum athuga hvort a­ samfÚlag Vesturlanda og stjˇrnarfar byggi ß äor­um og verkum Jes˙ Kristsô, nßnar til teki­ grundvallarhugmyndirnar lř­rŠ­i og umbur­arlyndi.

Lř­rŠ­i

Ma­ur ■arf Ý raun og veru ekki a­ sko­a or­ og verk Jes˙ til ■ess a­ vita a­ lř­rŠ­i, eitt af grundvallaratri­um stjˇrnarfars vestrŠnna landa, er ekki frß honum komi­. ŮvÝ eins og allt sŠmilega upplřst fˇlk Štti a­ vita, ■ß var lř­rŠ­i stjˇrnarfar Ý řmsum borgrÝkjum Ý forn-Grikklandi langt fyrir tÝma Jes˙.

Ůegar ma­ur svo sko­ar or­ og verk Jes˙ Ý Nřja testamentinu, ■ß er ekki einn einasta stafkrˇk a­ finna um lř­rŠ­i. Ef Jes˙s mŠlti me­ lř­rŠ­i ■ß fannst h÷fundum gu­spjallanna ■a­ greinilega ekki nˇgu merkilegt til a­ minnast ß ■a­.

Ef ma­ur sko­ar sÝ­an s÷gu hins kristna heims, ■ß vir­ist reglan frekar vera konungsrÝki sem sŠkir vald sitt frß gu­i, enda er hŠgt a­ finna rÚttlŠtingu fyrir ■vÝ stjˇrnarfari Ý Nřja testamentinu, hjß Pßli:

SÚrhver ma­ur hlř­i ■eim yfirv÷ldum, sem hann er undirgefinn. ŮvÝ ekki er neitt yfirvald til nema frß Gu­i, og ■au sem til eru, ■au eru skipu­ af Gu­i. Sß sem veitir yfirv÷ldunum mˇtst÷­u, hann veitir Gu­s tilskipun mˇtst÷­u, og ■eir sem veita mˇtst÷­u munu fß dˇm sinn. (Rˇm 13.1-2)

Grundvallaratri­i Ý lř­rŠ­i er a­ uppspretta valdsins er hjß fˇlkinu, en ■arna er gu­ uppspretta valdsins. Ůa­ mß ■vÝ vel halda ■vÝ fram a­ lř­rŠ­i sÚ Ý raun og veru afskaplega ˇkristilegt. Ůa­ er lÝka augljˇst a­ ■a­ byggir ekki ß äor­um og verkum Jes˙ô eins og s÷luma­urinn Karl segir.

Umbur­arlyndi

Anna­ grundvallaratri­i Vesturlanda er umbur­arlyndi, nßnar til teki­ tr˙frelsi. Vi­ eigum ekki ß hŠttu a­ rÝkisvaldi­ refsi okkur fyrir a­ hafa a­ra tr˙arsko­un en ■ß sem rÝki­ heldur upp ß.

Aftur er sagnfrŠ­in ekki hli­holl Karli, kristin samfÚl÷g hafa ekki beint einkennst af umbur­arlyndi gagnvart tr˙villingum og hei­ingjum. HÚr ß ═slandi kom tr˙frelsi til dŠmis ekki ß fyrr en ß seinni hluta nÝtjßndu aldar.

Ef vi­ sko­um sÝ­an hina kristnu arflei­, ■ß ßtta fŠstir sig eflaust ß ■vÝ a­ fyrsta bo­or­i­ af bo­or­unum tÝu er gj÷rsamlega andstŠtt ■essari hugsjˇn okkar. Ůar er beinlÝnis banna­ a­ dřrka a­ra gu­i a­ vi­lag­ri dau­arefsingu (2Mˇs 22.20) og ef einhver bo­a­i tr˙ ß annan gu­ ■ß ßtti a­ grřta ■ann mann til bana (5Mˇs 13.6-10).

Ůa­ er erfitt a­ finna eitthva­ Ý or­um e­a verkum Jes˙ sem tengist ■essu, ■ar sem hann var bara valdalaus predikari sem sag­i ekkert um hvernig l÷g Šttu a­ vera Ý landinu. En ef ma­ur kÝkir ß almennt vi­horf hans til ofbeldis gagnvart fˇlki sem var ekki sammßla honum Ý tr˙mßlum, ■ß vir­ist hann hafa veri­ fylgjandi ■vÝ.

Jes˙s sag­i a­ Ýb˙ar ■eirra borga sem tˇku ekki vi­ bo­skapi hans Šttu skili­ a­ brenna ß dˇmsdegi, a­ Sˇdˇmu muni lÝ­a betur en ■eim borgum (til dŠmis L˙k 10.11-13). Annars sta­ar lÝkti hann endalokum ■eirra sem voru ekki sammßla honum vi­ fˇlk sem konungur lŠtur taka a­ lÝfi (L˙k 19.27), svo ekki sÚ minnst ß allar hˇtanirnar um helvÝti. Hann vir­ist sem sagt ekki hafa sÚ­ neitt athugavert vi­ ■a­ a­ beita fˇlki ofbeldi vegna tr˙arsko­ana ■eirra, ■ˇ svo a­ hann segi ekki a­ rÝkisvaldi­ muni beita sver­inu.

FramtÝ­ s÷luv÷runnar

Ůa­ er ljˇst a­ atvinnutr˙mennirnir eru tilb˙nir til ■ess a­ fˇrna sannleikanum til a­ fegra kristni. Ůeir eru ˇfeimnir vi­ a­ tileinka kristni og Jes˙ hluti sem anna­ hvort finnast ekki e­a eru beinlÝnis andstŠ­ir heimildunum sem vi­ h÷fum. Ůa­ kŠmi mÚr alls ekki ß ˇvart ef a­ prestar muni innan nokkurra ßratuga fara a­ halda ■vÝ fram a­ rÚttindi samkynhneig­ra, umhverfisvernd og interneti­ sÚu allt Jes˙ a­ ■akka.

Hjalti R˙nar Ëmarsson 26.08.2010
Flokka­ undir: ( Kristindˇmurinn , ═slenskir biskupar )

Vi­br÷g­


Sindri G (me­limur Ý Vantr˙) - 26/08/10 09:41 #

FÝn grein. ╔g er hrŠddur um a­ Kalvinistar yr­u ekki hrifnir af hugmyndum prestsins um a­ hugmyndin um frjßlsan vilja eigi rŠtur a­ rekja til Jes˙.


Kristinn (me­limur Ý Vantr˙) - 26/08/10 09:46 #

Hverslags vilja Štli vi­ h÷fum haft fram a­ ■vÝ a­ menn ßkvß­u a­ hann vŠri frjßls? :-P


Reynir (me­limur Ý Vantr˙) - 26/08/10 10:20 #

Regnboginn er au­vita­ beint ˙r kristni... e­a, sko gy­ingdˇmi... sem er ■a­ sama, e­a ■annig. Hann er s÷nnun ■ess og trygging a­ gu­ ═sraelsmanna lofar a­ drekkja ekki ÷llum skepnum og grˇ­ri jar­ar... aftur. Svona er Jes˙s gˇ­ur, ■vÝ Jes˙s og gu­ ═sraelsmanna eru einn og sami hluturinn, ■ˇ au­vita­ sÚu ■eir tvennt ˇlÝkt, fa­ir og sonur, ■˙ skilur. Og jß, Úg gleymdi. Vi­ erum ═sraelsmenn, e­a ■annig.


Sveinn - 26/08/10 10:45 #

Ein hugmynd sem ■jˇ­kirkjan hefur veri­ a­ reyna a­ selja, en h˙n er s˙, a­ ver­i a­skilna­ur rÝkis og kirkju, beri hinni L˙tersku kirkju allar kirkjujar­ir. Sta­reyndin er s˙ a­ hin L˙terska kirkja fÚkk sÝnar jar­ir frß ka■ˇlskum sem aftur fengu flestar sÝnar jar­ir frß ßsatr˙arm÷nnum. Ef skila ß kirkjuj÷r­um Šttu ■Šr flestar a­ falla Ý hendur ßsatr˙armanna.


Einar Ůorn - 26/08/10 14:04 #

BiblÝan er stjˇrnarskrß einveldis og forsendan eingy­i sbr. ver­i ■inn vilji....


Geir - 27/08/10 13:37 #

"Af hinum kristnu rˇtum, sprettur hin vestrŠna hugmynd um hinn frjßlsa vilja og um si­fer­islega ßbyrg­, um rÚtt og rÚttlŠti."

Ůetta er lÝka allt saman rangt hjß Karli.

Hugmyndin um frelsi viljans (og lÝka hugmyndin um nau­hyggju, ■.e. ßnau­ viljans) er komin ˙r grÝskri heimspeki og mˇtast mest Ý r÷krŠ­um aristˇtelÝskra heimspekinga vi­ stˇumenn (en ß sÚr lengri rŠtur).

Hugmyndin um si­fer­ilega ßbyrg­ er sennilega mest mˇtu­ af Aristˇtelesi; hugmyndin um rÚtt og rÚttindi ver­ur til Ý grÝskri stjˇrnmßlas÷gu annars vegar og stˇuspeki hins vegar og bŠ­i Platon og Aristˇteles h÷f­u fjalla­ Ý l÷ngu mßli um rÚttlŠti ß 4. ÷ld fyrir okkar tÝmatal.

Loka­ hefur veri­ fyrir athugasemdir vi­ ■essa fŠrslu. Vi­ bendum ß spjalli­ ef ■i­ vilji­ halda umrŠ­um ßfram.