Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

slam - vti til varnaar

Allt fram 18. ld litu mslmar niur Evrpu sem barbarskt villutrarsvi. slmsk menning st hinni evrpsku langt framar fr v fyrir tma krossferanna. ar sannaist enda a mslmar hfu yfirburi llum svium, ar meal hinu hernaarlega. Einhver besta snnun essa er s stareynd a flttamenn fru aeins ara leiina austur. Gyingar fyrst en sar einnig arir sem af trarlegum ea pltskum stum urftu a yfirgefa Evrpu, allt fram 16. og jafnvel 17. ld.

sama tma fru mslmar nnast aldrei hina leiina. eir hfu ekkert t fyrir hs trarinnar a skja og sst til Evrpu. hugum eirra var tbreisla slam hjkvmileg og sagan hafi tt undir ann skilning frekar en hitt.

A misskilja vandann

egar ntminn hfst Evrpu me sinni endurreisn og upplsingu, vsinda- og tknibyltingu, fr a a mestu fram hj mslmum. Jafnvel egar klukkur, kkjar og skammbyssur jafnt sem fallbyssur eru orin helsta verslunarvara milli tknivddrar Evrpu og stanas slam gera mslmar sr ekki grein fyrir a eir eru ornir eftir.

En sigrar stri neya til a horfast augu vi skelfilegan sannleika: trvillingarnir Evrpu hfu eitthva sem hinn slamski heimur hafi ekki. Tknivddir herir Evrpu voru farnir a saxa verulega hinn slamska heim lok 18. aldar og egar hersveitir Napleons taka Egyptaland rennur endanlega upp ljs fyrir ramnnum hinum slamska heimi. Ltill her fr litlu Evrpulandi gat lagt undir sig landsvi hjarta slam og enginn gat komi eim burtu nema annar ltill her fr ru litlu Evrpulandi.

Hva fr rskeiis? spuru menn sig. Hva gerum vi vitlaust ea eir rtt? Ekki gat a veri trin, slam var augljslega hin eina rtta tr og ef eitthva snerist vandinn um a henni vri ekki fylgt ngu vel. En mslmum var lka ljst a Evrpubar voru framar tkniekkingu og sr lagi hertkni. a kostai miki andlegt tak a viurkenna ennan veikleika og jafnvel enn meira tak a urfa n a fara a lra af trleysingjum.

Vestrn gildi prfu

slam spannar samflagi allt. Ekkert mannlegt er undanskili trnni, Kraninn hefur svar vi llu ef menn aeins kunna a spyrja hann. Mslmar sem fru til Evrpu til a leita a v sem geri Evrpubum kleift a skara svona fram r svii tkni og hernaar uru v a leita svarsins utan alls sem gat talist kristi. En sama tma gtu eir ekki leita svars svii stjrnmla, v slam sagi allt sem segja urfti um hvernig lndum skyldi stjrna. Ekki gtu eir heldur leita svars svii vsinda, v vsindi slams voru sjlfgefi miklu ri vsindum trvillinga.

Ntjnda ldin einkennist a leit mslma a lausninni essu jafnvgi sem komi er upp. eir taka upp vestrna tkni, vestrna tsku og jafnvel vestrn gildi. Ntminn kom r Evrpu og mrgum fannst sem veri vri a rngva honum upp slam. Sr lagi var eitt sem skar augu hinna haldssamari mslma egar kom a vestrnum gildum en a var staa konunnar.

Mslmar byrja fyrst a kynnast evrpsku samflagi 19. ld. Borgarsamflagi er lst af sendiherrum og nmsmnnum, Pars, Vn, Berln og jafnvel London. a sem sl hina mslmsku feraritara mest var frelsi kvenna sem eir uru vitni a. tt lagalegur rttur kvenna slam hafi veri skrri en kynsystra eirra Evrpu lengi framan af var margt teki a breytast 19. ld.

Innan slam var fljtt sett samasem merki milli vestrnnar menningar og aukins frelsis kvenna. au samflg mslma sem hafa reynt a feta slina inn ntmann hafa lka fari lengst a gefa konum jafnri vi karla jafnvel tt stjrnarfar essara rkja s grimmasta einri.

En essi innbyring vestrnna gilda skilai ekki v sem hn tti a skila. slam, hinn mslmski heimur, hlt fram a tapa og loks var svo komi a vi lok fyrri heimsstyrjaldarinnar var ekkert landsvi mslma sem hafi ekki tapa hernaarlega fyrir Evrpu me einum ea rum htti.

Hva mistkst?

Hinn mslmski heimur er enn langt eftir rum lndum. Ef olu er sleppt er tflutningur allra Arabarkja vi Finnland. Efnahagsvxtur eirra landa sem ekki hafa olu er ltill og au dragast sfellt lengra afturr. Inving er furu skammt veg komin, menntun menning og listir eru mist afturr ea einangru.

Njar kynslir vaxa r grasi sem ekkja ekkert anna en niurlgingu slam. S lei sem reynd var, fr byrjun 19. aldar, a taka upp vestrn gildi, essi lei virist hafa mistekist. haldssamir mslmar boa afturhvarf til hins hreina slam, eir boa a vandinn felist ekki skorti ekkingu heldur skorti tr, slam.

a er v engin tilviljun a fyrsta og sterkasta krafa haldssamra mslma er a gera lgri stu kvenna snilega. Bljan er sur tkn slams en tkns ess a vera ekki vestrnn. Bljan tknar afturhvarf til gamalla tma, hn er af mslmaklerkum talin fyrsta skrefi v a fra samflag eirra til rttra gilda og upprunalegrar trar, fra a fr vestrnni spillingu. Frelsi kvenna er vestrnt fyrirbri, frelsi kvenna er a fyrsta sem vkur egar slam nr vldum.

Sjlfsskaparvti

r orsakir sem hafa leitt til hinnar sorglegu stu slams er enn grimmari fyrir a a vera sjlfsskaparvti. Eitt sinn reis slam htt, slamska endurreisnin 11. og fram 13. ld er talin vera forveri hinnar evrpsku. slamskir frimenn samflagi allsngta sfnuu saman llu v besta r ekkingu fornaldar og blnduu saman vi a nrri ekkingu a austan, r Indlandi og jafnvel enn lengra a. eir sfnu saman ekkingu heimsins og bttu vissulega vi hana mean gerjunin var mest. En s gerjun st stutt.

Samflag trar getur ekki roskast. Samanbururinn milli Evrpu og hins slamska heims snir etta svo ekki verur um villst. Evrpa raist en ekki heimur mslma af v a kristni er me undangukvi en ekki slam.

Gjaldi keisaranum a sem er keisarans, rki mitt er ekki af essum heimi. Undangukvi evrpskra valdhafa fr fyrstu t. Ekki ar fyrir, kalska kirkjan reyndi a n undir sig llu valdi, fr miri 11. ld og fram til siaskipta. En henni mistkst, afleingarnar uru hryllilegar styrjaldir sem rifu Evrpu tvennt 16. ld, og niurstaan sem nist fyrstu friarsamningum jrkja, sem kenndir eru vi Westfalen, var a skili var endanlega milli hins andlega og hins veraldlega.

a var grundvelli essa sem Evrpa x og dafnai. Endurreisnin hafi endurheimt og gert evrpska ekkingu sem til var utan kristni og kirkju. Upplsingin hlt runinni fram me kristni og kirkju hliarlnunni. Askilnaur trar og vsinda, rkisvalds og kirkjuvalds, hugsunar og kreddudma var lykillinn a velgengni Evrpu og sta ess a tkniekking hennar fr svo langt fram r heimi slams.

A eyileggja vinninga

Lri, frelsi, mannrttindi eru vinningarnir sem vi bum vi dag. Evrpubar hafa urft a berjast fyrir essum vinningum, eir hafa barist vi konungsvald 19. ld, kommnisma og fasisma eirri 20. og n 21. ldinni urfum vi enn a berjast. Tveir andstir heimar takast , hinn vestrni og hinn slamski.

Munurinn felst trnni. Ekki v a annar er kristinn og hinn mslmskur. Munurinn felst v a annar heimurinn hefur losa sig vi kfandi kennivaldi trarinnar, en hinn ekki.

Kristniving samflagsins er ekki svar vi slam. Kristniving grunnsklanna er ekki til verndar eirri samflagsger sem vi hfum byggt upp undanfrnum tveimur ldum. vert mti, kristniving samflagsins vinnur gegn lri, mannrttindum, frelsi. Vi hfum fordmi, vi getum horft til ngranna okkar sem voru ekki svo heppnir a geta tt trnni t jaar mannlegra samskipta.

Vrnin gegn skn slams er a efla hmanismann. Gugildisstefnan er lei slams og fortar, manngildisstefnan er stefna okkar og framtarinnar.


Heimildir fyrir essari grein eru msar en er hn a lang mestu innblsin af bkinni "What Went Wrong?: The Clash Between Islam and Modernity in the Middle East" eftir einn helsta srfring sgu slam sem uppi er dag, Bernard W. Lewis.

Brynjlfur orvararson 09.11.2008
Flokka undir: ( Stjrnml og tr , slam )

Vibrg


Jn H. Eirksson - 09/11/08 11:12 #

G grein. Vonandi a askilnaur rkis og kirkju veri hr slandi fyrr en sar.

olandi hvernig kristnitrbo virist vera a styrkjast grunnsklum landsins. N kreppunni munu prestar og kristindtar aldrei sem fyrr reyna a styrkja essi tengsl. Samflaginu til ama en ekki uppbyggingar. Foreldrar eiga a f a ra og bera byrg traruppeldi barna sinna en ekki Sklinn.


danskurinn - 09/11/08 11:26 #

"Ef olu er sleppt er tflutningur allra Arabarkja vi Finnland."

Sleppir hassinu lka?


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 09/11/08 12:25 #

Binni, hvaan fru ann samanbur? etta er vissulega str fullyring.


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 09/11/08 12:38 #

Hva ertu a meina srstaklega Haukur? etta me oluna?

"Unlike the rising powers of Asia, most of which started from a lower economic base than the Middle East, the countries in the region still lag behind in investment, job creation, productivity, and therefore in exports and incomes. According to a World Bank estimate, the total exports of the Arab world other than fossil fuels amount to less than those of Finland, a country of five million inhabitants."

Bernard Lewis: "What Went Wrong: THe Clash Between Islam and Modernity in the Middle East"; NY 2002; Bls. 47.

Danskurinn nefnir hass, a er vst mest framleitt Afganistan og Pakistan. Hvort a skipti miklu hlutfalli vi jartejur Arabalanda get g ekki sagt, mig grunar a a s hverfandi.


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 09/11/08 14:05 #

Ok, etta eru sjokkerandi tlur.


Reynir (melimur Vantr) - 09/11/08 20:36 #

Aalatrii:

Munurinn felst v a annar heimurinn hefur losa sig vi kfandi kennivaldi trarinnar, en hinn ekki.

g held a meiri sannleikur felist essu en flesta rar fyrir. ess vegna er mikilvgt a halda afturhaldsflunum, trarbrgunum, skefjum.

Mialdir eru enn msum stum heiminum og fulltri eirra hr landi er kirkjan.


gimbi - 09/11/08 22:36 #

etta er n meiri hrrigrauturinn hj r, Binni.

segir: "Kristniving samflagsins er ekki svar vi slam."

ttu vi a n s einhver vlk stefna gangi?

taf v a einhverjir klerar eru a reyna a bija bnir me leiksklakrkkum?

etta er furuleg grein...


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 09/11/08 22:48 #

Kristniving samflagsins sem svar vi slam er v miur stareynd, tt hn s n ekki uppi borinu sem opinber stefna. Og . a var t.d. ekki minnst kristni grunnsklalgum fyrr en jatolla Kmein komst til valda.

En sem ltt dulin rurstkni hefur hn blasa vi um nokkurn tma, bi hr heima og erlendis. Frfarandi rkisstjrn Bandarkjanna sem og jkirkjuprestar og arir slendingar hafa teki tt eim leik.

Kristniving samflagsins sem afleiing af trlegum fjraustri kristnivngarflagsskap nokkurn sem skir helst hrnu brn og unglinga er svo miklu strra vandaml. ar er ekki veri a hugsa um slam heldur einfaldlega um peninga.

Okkur stafar hins vegar gn af slam og svari vi eirri gn er einmitt ekki a kristniva samflagi heldur vert mti. etta hefur v miur allt of lti heyrst.

Mr ykir leitt a r skuli ekki lka pistillinn hj mr, ekki a a komi mr srstaklega vart - a er blvaur plagsiur hj mr a skrifa langan texta og g veit a tt erfitt me a.


gimbi - 09/11/08 22:54 #

getur etta ekki veri aalatrii?:

"Munurinn felst v a annar heimurinn hefur losa sig vi kfandi kennivaldi trarinnar, en hinn ekki."

En mr virist sem srt a vera full hallur undir samsriskenningar. a kann sjaldnast gri lukku a stra.


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 09/11/08 23:06 #

Ekki veit g hvaa samsri ert a tala um. Viltu kannski skra a nnar? Sjlfur er g mjg lti traur samsriskenningar.

Lykilatrii er einmitt essi setning. Helsi trarinnar er skringin sem slam getur ekki fundi. gnin fr slam er raunveruleg og byggist trarofstki. Svari, hj eim Vesturlandabum sem tta sig ekki heldur essari skringu, er a taka upp sama ofstki.

etta er grundvallaratrii. slam er gn. Vi urfum a vita hvernig vi eigum a bregast vi gninni. v miur halda allt of margir a svari s a gera eins og slam, gangast undir helsi trar.


gimbi - 09/11/08 23:09 #

g vil ekki hvekkja ig Binni, og g get teki undir me a almennri skynsemi anda upplsingarstefnunnar standi stuggur af bkstafstruum slamistum.

Eins get g samsinnt v a varnir okkar felist ekki a samykkja frekari bnaulur leiksklum.

En er alvru sta til a tla a etta s hyggjuefni?


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 09/11/08 23:33 #

J, etta er hyggjuefni. essi rk kristinna, a vrnin gegn slam s kristni, eru rk sem heyrast og sem hafa hljmgrunn. a sem g er a segja essari grein er nnast hvergi sagt svo g sji.

Bkin sem greinin byggir er mjg g og skemmtilega stutt. Hfundurinn er einhver allra mesti srfringur sgu hins slamska heims sem uppi er dag, sagnfringur sem les jafnt tyrkneskar sem arabskar heimildir frummli.

gnin sem stafar af slam er kannski ekki a sem mnnum er efst huga svona miri krepput en hn er samt sem ur til staar og egar olan httir a halda lifistandardi uppi Arabaheiminum standi eftir a versna til mikilla muna ef fram fer sem horfir.

Lri er svo langt fr sjlfgefi. Sju hvernig er komi fyrir okkur nna, stjrnvld hunsa stjrnarskr og alls kyns lg nafni neyarrttar og vi erum komin trlega nlgt einhvers konar vinastandi gagnvart helsta ngranna okkar og vinaj til sex hundru ra ea meir.

Lri var langt fr sjlfgefi egar fair minn fddist 1938 - reyndar voru mjg margir bnir a dma a ntt og gagnslaust eim tma, eftir 150 ra barttu vi einri og konungsvald. Eftir hlfa ld vibt barttu vi fasisma og kommnisma, og eftir sigur eirri barttu, stendur lri frammi fyrir mestu gninni til essa: Trarkreddunni.

essari 21. ld sem g vona a brnin mn eiga eftir a lifa og njta, arf lri a sigra trarkredduna bi innanfr og utanfr. Raddir trarkreddunnar heyrast v miur allt of oft og allt of sterkt. Sklatrboi er bara eitt dmi, nlegt fyrirbri sem hfst eftir fyrstu slmsku byltinguna og hefur vaxi hrum skrefum eftir a slam var skilgreint sem vinurinn. arna er orsakasamhengi, a s ekki sterkt. En arna er lka raunveruleg gn.

g ttast um lri, um a samflag sem vi bum . Mr finnst a ng tilefni til a skrifa eina langloku og kannski megna a leggja eitthva rlti vogarsklarnar fyrir brnin mn og framt eirra.

slam er vti til varnaar - vi viljum ekki vera eins og eir og vi viljum ekki heldur a eir taki af okkur vldin. Vrnin sem vi hfum er a hafna trarkreddunni okkar eigin samflagi. annig styrkjum vi samflagi til lengri tma en snum lka almenningi hinum slamska heimi a samflag n trar er gott samflag, gott fordmi.


Svanur Sigurbjrnsson - 10/11/08 00:28 #

etta er virkilega g grein hj r Brynjlfur og g er sammla hverju ori. finnst mr ora vandann og lausnina hnotskurn svari nu hr a ofan egar segir:

slam er vti til varnaar - vi viljum ekki vera eins og eir og vi viljum ekki heldur a eir taki af okkur vldin. Vrnin sem vi hfum er a hafna trarkreddunni okkar eigin samflagi. annig styrkjum vi samflagi til lengri tma en snum lka almenningi hinum slamska heimi a samflag n trar er gott samflag, gott fordmi.

Trvingin er gangi hr gimbi sakleysisleg s hn mia vi bkstafstr islamista. nafni meirihluta er vai inn sklana bi persnu og inn nmsefni kristinfri v a er sami af gufringum sem ekkja ekki mrkin boun og frslu, ea treysta a arir ekki au ekki. Lttu bkurnar (t.d. Kristin fri - Ljs heimsins, eftir Sigur Plsson og Iunni Steinsd.) og Aalnmsskr. Heimssn essa flks er s a ekkert ess viri a segja fr gerist utan trarbraga og einu trarbrgin sem su ess viri a segja vel fr s kristnin. er kristninni eigna margt sem hn ekki ein ea var alls ekki forgnguafl fyrir eins og t.d. mannrttindi ntmans.


Lrus Viar - 10/11/08 07:03 #

g fjallai aeins um essa meintu kristilegu vrn gegn slam febrar. etta virist vera eitthva sem Rkiskirkjan tlar sr a spila me framtinni, sr til framdrttar.

Danskurinn spyr um hasstflutning hr a ofan, g hlt a hann vissi best sjlfur hverjir framleia besta skunkinn.


danskurinn - 10/11/08 09:35 #

"Danskurinn spyr um hasstflutning hr a ofan, g hlt a hann vissi best sjlfur hverjir framleia besta skunkinn."

essi sknkframleisa er dropi hafi. Fyrir 10 rum var gert r fyrir 500 milljrum dollara rlegri veltu lglega global vmuefnamarkaunum. er gert r fyrir 141 milljn manns! sem kannabisnotendum sem er strsti hluti essarar veltu. Felstir notendurnir eru svoklluum vestrnum lndum. Framleisla efnisins fer a mestu fram mslimalndum. etta eru strar tlur undirheimahagkerfi. arfi a sleppa essu ef menn vilja skrifa upplstar greinar um peningaml mslima, sj http://whqlibdoc.who.int/hq/2000/a58352_PartA.pdf


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 10/11/08 12:34 #

Danskurinn, g hlt vrir a grnast egar tlair a fara a blanda hassframleislu dmi. En svo virist ekki vera.

a er engin sta til a efast um 500 dollara heildartlu veltu eiturlyfjamarkai heiminum. S tala passar vel vi a sem S segja til dmis.

hassnotendur su san lang strsti hpur fkniefnanotenda, skv. S, er langt fr a af v megi draga lyktun a eir su jafnframt me strstan hluta essara 500 milljara dollara. vert mti.

Velta fkniefnaheiminum er lang mest herni og kkani, etta eru mjg dr efni sem arf a flytja langan veg. ar vi btist a milliliirnir taka yfirgnfandi hluta eirra tekna sem myndast. Framleiandinn fr sra lti sinn hlut.

Kannabisefni eru hinn bginn yfirleitt framleitt af neytendum ea mjg skammt fr neytendum. mslmalndum er etta gegnumgangandi, og oft leyft. Eina landi ar sem hass-framleisla er a miklu magni til tflutnings er Marokk sem sr um 70% af hassmarkanum Evrpu. etta samsvarar vst 0,6% af jarframleislu Marokk! En annars staar en Marokk er kannabisrtkun bara ltill hluti af landbnaarframleislunni, me langt innan vi 1% af rktarlandi.

Kkan S- og M-Amerku og hern Afganistan eru langstrstu liirnir alja eiturlyfjamarkanum. Lang strsti hluti grans verur eftir neytendalndunum.

Af essum 500 milljrum m kannski gera r fyrir einhverju brotabrotabroti sem tekjur kannabistflytjanda mslmalndum. jartekjur Finna eru 250 milljarar .a. g get ekki s hvernig andskotanum hasstflutningur kemur essu mli vi.

http://www.interno.it/mininterno/export/sites/default/it/assets/files/14/0875_Rapporto_sulla_droga_2007.pdf

http://en.wikipedia.org/wiki/Economy_of_Morocco

http://en.wikipedia.org/wiki/Finland


danskurinn - 10/11/08 13:46 #

"Af essum 500 milljrum m kannski gera r fyrir einhverju brotabrotabroti sem tekjur kannabistflytjanda mslmalndum. jartekjur Finna eru 250 milljarar .a. g get ekki s hvernig andskotanum hasstflutningur kemur essu mli vi."

Fjrmgnun andspyrnuhreyfinga lndum mslima hefur veri me rktun og tflutningi kannabis og opium. Ef olu er sleppt verur essi atvinnustarfsemi ein strsta breytan tflutningi mslimalanda. Og me 141 milljnum hasshausa er ljst a hrifin n langt t fyrir hagkerfi ;-)

jartekjur Finna eru 186 milljarar. (Til a setja etta samhengi eru slendingar eru a reyna f lna 2-3 milljara dollara og gengur illa.)


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 10/11/08 13:58 #

a er reyndar rtt hj r a ef olu sleppir er eiturlyfjatflutningur megni af v sem eftir stendur hj mslmajum. Sem er fullu samrmi vi a sem g er a segja. Hi sorglega er a etta skiptir engu mli fjrhagslega fyrir essi rki - sem eru ar a auki bara tv, Marokk og Afganistan. Marokk er etta 0,6% af jarframleislu, Afganistan er etta mun strri tala hlutfallslega og fjrmagnar vissulega Talbana.

jarframleisla Finna er 250 milljarir hefbundinni, beinni, mlingu, 186 PPP mlingu en er reynt a taka tillit til mismunandi framfrslukostnaar lndum.

A vi getum ekki fengi 2 milljara a lni er vegna heimsku stjrnvalda. Bara Hollandi skuldum vi nokkrum sparifjreigendum essa upph. etta er samt strri tala en heildar markaur fyrir kannabis Evrpu, sem nr vst ekki nema um 1,5 milljrum.


danskurinn - 10/11/08 15:11 #

"a er reyndar rtt hj r a ef olu sleppir er eiturlyfjatflutningur megni af v sem eftir stendur hj mslmajum. Sem er fullu samrmi vi a sem g er a segja."

Einmitt.


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 10/11/08 15:42 #

g fkk reyndar bakanka eftir a hafa sett etta fram - a vantar allar heimildir.

Danskurinn, vildir meina a eiturlyfjatflutningur mslmarkja vri str hagstr sem yri a taka tillit til.

Greinin hj mr fjallai um stnun mslmarkja sem m.a. leiir til ess a aan er raun enginn tflutningur, nema ola.

etta tvennt fer auvita ekki saman nema eiturlyfjatflutningurinn s hverfandi. a er hann, eins og g benti - heildar markaur fyrir kannabs Evrpu virist vera bilinu 1 - 2 milljarir dollara ri, sem er hverfandi tala.

pumtflutningur Afganistans er vst tpir 3 milljarir dala. Heildar tflutningur eiturlyfja fr mslmaheiminum gti numi 4-5 milljrum dala - sem er auvita hlgilega ltil tala, nr ekki helmingnum af v sem var inni Icesave Brelandi.

Hi sorglega er svo hvort eiturlyf su engu a sur str hluti af tflutningi mslmarkja a olu slepptri, rtt fyrir a vera tlum tali ltill sem enginn.

Til a tta sig essu m skoa Egyptaland, sem er lang-strsti mslmski tflytjandinn egar olu sleppir. Heildar tflutningur 2007 var 22 milljarir dollara, ar af hugsanlega rijungur til helmingur jarefnaeldsneyti. nnur Arabarki eru me miklu minni tflutning egar olu sleppir en Egyptaland.

Sem sagt, tflutningur mslmarkja, a olu slepptri, er trlega ltill. Eiturlyf er kannski str hluti essa tflutnings en breytir engu um stahfingar greininni.

a sem g sagi stendur hagga og n athugasemd, danskurinn, var bygg msskilningi.

http://www.economist.com/world/asia/displaystory.cfm?story_id=3407727

http://en.wikipedia.org/wiki/Economy_of_Egypt


gimbi - 12/11/08 18:33 #

Jja, ar sem innvirulegum samrum um umfang hasstflutnings virist loki, langar mig a nefna tvennt.

Mr vitanlega hefur nleg "kristniving" lkast til helst manifestera sig eldamennsku Neskirkju, ar sem klerkur nokkur kryddai mikilvgi Biflunnar me bi abriksum og rsinum.

Og helsta vispyrna slendinga gagnvart framrs bkstafstrar mslmum hefur trlega flgist a neita eim um a byggja hr mosku.

Mr var ekki brugi, en mgulega er rtt a hafa uppi herp.

En Binni, er ekki rtt a nta sr aldagamla barttu kristinna gegn islam?

veist: "vinur vina minna..."?

:)


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 12/11/08 19:22 #

Sll gimbi.

Kristnivingin er n meiri en bara einhverjar kokkafingar Neskirkju. Sknin sklana er raunveruleg og str breyting fr v sem tkast hefur okkar samflagi. Rkisskirkjan er str og mjg rk og arf a nota peningana eitthva. slam-ttinn dregur r eim sem spyrna mti.

Sjlfur hef g ekkert mti v a mslmar slandi fi a reisa hr mosku. Hverjum manni a vera frjlst a ika sna tr og samflagi trara a vera frjlst a reisa snar byggingar.

Punkturinn greininni hj mer gimbi er kannski s a kristnin slysaist til a vera ekki sama vran og slam er - henni var haldi til hliar. Ef slam-tti er notaur til a draga kristnina inn svii aftur gtum vi alveg eins teki upp slam. Af tvennu illu, ef kristni tti a vera sama kgunartki og slam, myndi g reyndar frekar velja slam.


gimbi - 12/11/08 21:10 #

a er trlega margt til essu hj r Binni.


Finnur - 13/11/08 04:30 #

Hinn mslmski heimur er enn langt eftir rum lndum. Ef olu er sleppt er tflutningur allra Arabarkja vi Finnland.

Skrtinn pistill Brynjlfur. Ertu ekki a rugla saman menningarheimi arabarkjanna og rkjum ar sem slam er hfutrin?
Fjlmennasta rki slams er Indnesa, eins og veist mta vel. Og rkistrin Malasu er slam. Lnd me hfuatvinnugreinarnar landbna, jnustu og ina.


Binni (melimur Vantr) - 13/11/08 09:42 #

Sll Finnur

Bkin sem greinin byggir fjallar srstaklega um Mi-Austurlnd. Greinin hj mr fjallar hins vegar, eins og bendir , um allan hinn mslmska heim.

Indnesa og Malasa eru sannarlega ruvsi lnd en hin "gmlu" mslmsku lnd, .e. Arabuskagi, Mi-Austurlnd, N-Afrka og M-Asa.

tbreisla slam var mjg hr til a byrja me, ri 750 ni hn fr Pakistan um Afganistan til beruskaga, mefram norurstrnd Afrku, um Arabuskaga og Mi-Austurlnd og norur Kkasusfjll.

Vestast vk slam hins vegar strax frekar hratt til suurs tt a tki 750 r a "frelsa" beruskagann alveg. Sknin inn Anatluskaga (Tyrkland) og Balkanskaga st a mestu samtmis nnur 700 r og sttist tmum seint.

tbreislan til austurs, inn Indland (Pakistan, Bangladess) og aan fram til Indnesu og Malasu tk einnig talsveran tma.

essi "jaarsvi" slam eru enda ll me rum brag en kjarnasvin, au sem voru komin undir slam nnast um lei og hafa haldist ar san. Tyrkland er lang-ntmalegast mslmskra rkja Mi-Austurlndum, svo dmi s teki.

Munurinn milli Indlands annars vegar og mslmskra afsprengja hennar hins vegar, Pakistans og Bangladess, er mjg afgerandi og a s varlegt a kenna einu um er a mjg freistandi a benda einmitt slam sem aal orskina.

Indnesa og Malasa tku seint mti slam og tt mslmar su komnir meirihluta ar nu eir aldrei algjrum yfirrum. eir eru meirihluti Malasu (60%) og enn fjlmennari Indnesu (81%) og ar eru jafnframt flestir mslmar nokkru landi heiminum. a hefur alltaf veri ljst a efnahagslf essara landa er a verulegu leyti bori uppi af knverska minnihlutanum.

jartekjur mann Malasu eru miklum mun hrri en Indnesu hver svo sem stan er fyrir v. tbreisla slam essu svi var einkum fr 1300 til 1600 og ar myndaist talsvert ruvsi slam en tkast hinum "eldri" mslmska heimi. A hluta til var tbreisla slam essu svi vrn vi skn evrpuba inn etta svi sem hfst af fullum unga 15. ld.

Finnur, virist vilja halda v fram a Arabar su einhvern htt me menningu sem valdi v a Mi-Austurlnd su botninum - en eina "Arabska" menningin sem gti valdi v er slam. a sem vi kllum dag Arabalnd eru lnd ar sem Arabska er tlu. essi lnd, utan Arabasakaga, eru ekki bygg flki sem eru upprunalegir Arabar.

Arabar voru mjg flugir kaupmenn, a er eirra menning og s heimur sem Mhamme starfai innan. Miki rkidmi, sterk viskiptatengsl, flugt markaskerfi sem tengdi S- og SA- Asu vi Mijararhafi. Eru a essi einkenni Araba sem telur orsk nverandi stands hinum mslmska heimi?

Arabar, eftir tbreislu sna, studdu vel vi menningum, vsindi og listir, eir voru frjlslyndir trmlum og stjrnarhttum - en eir bru me sr sjkdm sem tti eftir a leggja ennan heimshluta langvarandi dvala. essi sjkdmur heitir slam.

Besta dmi um a hversu heppin vi erum a kristnin skuli hafa fali sr undangukvi sem geri hana a lokum a jaarfyrirbri er einmitt a svi ar sem kristninni var mest beitt andstu vi slam - beruskaga. Hvergi hefur kgun kirkjunnar ori meiri og hvergi hefur ofbeldi nafni trar ori eins vivarandi og skipulagt. a tk Spnverja og Portgala nnur 500 r a losna undan v helsi sem reyndist svo miklu miklu verr en slam.

ess vegna segi g a, af tvennu illu er slam miklu skrri kostur.


Finnur - 13/11/08 12:54 #

En hltur a vera sammla v a Sd Araba og Indnlesia eru gjrlk hagkerfi, og gjrlk menningarsvi.


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 13/11/08 13:24 #

Auvita eru etta lk menningarsvi enda langt fr hvrt ru og me skylda sgu. au eru samt ekki eins og svart og hvtt, a er mjg margt sameiginlegt me essum tveimur svum lka.

Efnahagskerfi Sd-Arabu byggir olu nr eingngu. Indnesar eru einnig miklir olutflytjendur en ekki neinni lkingu hlutfallslega. Eru etta gjrlk hagkerfi? sgulegu samhengi eru au a ekki endilega, bi eru me mjg sterka hef fyrir viskiptum en Indnesar hafa sgulegu samhengi alltaf veri miklu rkari a nttruaulindum.

Landfrilega er grarlegur munur essum tveimur lndum, anna nnast eingngu byggjanleg eyimrk og eitt dreifblasta rki heimi, Jvu er mesta ttbli heimi. Indnesar eru tu sinnum fjlmennari en lka tu sinnum ftkari mann.

Svo er auvita eitt aal atrii fr okkur s a Sd-Araba er greipum mialdastjrnarfars og strangtras slam, Indnesa er lrislegt samflag me mun frjlslyndari slam.

Sem sagt, margt lkt en lka margt lkt.


Finnur - 13/11/08 13:35 #

etta var ekki ngu nkvmlegt hj mr. annig a g reyni a einfalda athugasemd mna:
Ef vi hfum samflg jafn lk menningu og hagkerfi eins og Sad Arabu og Indnesu -- hvernig skupunum getum vi sagt a slam s sta allra hrmunga sem tenga au saman?
Ef titllinn essari grein vri "Ola - vti til varnaar"; hefum vi eitthva til a velta vngum yfir.


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 13/11/08 14:03 #

Grein me titlinum "Ola - vti til varnaar" vri vissulega tmabr nna egar slendingar virast tla a detta olufyller lka. Ea halda menn a slenskir ramenn geti hndla a ml eins vel og Normenn ea Bretar hafa gert?

En spyr spurningar, finnur, sem er essi:

"Ef vi hfum samflg jafn lk menningu og hagkerfi eins og Sad Arabu og Indnesu -- hvernig skupunum getum vi sagt a slam s sta allra hrmunga sem tenga au saman?"

N veit g ekki. Ekki hef g sagt a svo s. fyrsta lagi s g ekki a a su neinar srstakar hrmungar sem tengja essi tv lnd saman (nema maur telji slam til hrmunga). ru lagi eru essi tv lnd lk a mrgu leyti en grarlega lk landfrilega og sgulega.

En kannski rija lagi: Sd-Araba er ekki me elilegt hagkerfi vegna olunnar. En stjrnarfar ar er miklu verra en a vri annars, einmitt vegna hlutverks slam sgulegum adraganda ess a Sd-Araba var stofnu. Indnesa er mti "elilegt" SA-Asurki sem hefur tekist a gera einmitt a sem okkur Evrpu tkst - a halda trnni hliarlnunni. Orsakirnar eru lkar en afleiingarnar r smu, trnni er haldi til hliar.

Skiptir a einhverju mli varandi essa grein mna? Nei, hn fjallar ekki um Sd-Arabu samanburi vi Indnesu. Hn fjallar um samskipti slam og Evrpu sgulegu samhengi og Indnesa kemur ar mjg lti vi sgu.

S hluti hins mslmska heims sem er SA-Asu er annars elis, m.a. vegna ess a honum tkst a halda slam til hliar samflaginu. a er nefnilega mli, finnur, ef hefir skili hvert g er a fara: a er ekki slam sem slkt sem er a eyileggja Mi-Austurlnd heldur fgatrin - ef kristni hefi ekki haft snar undangugreinar og tapa heimsstyrjld 16. aldar vrum vi miklu verr stdd en mslmski heimurinn - eins og vi vorum reyndar fram a eim tma.

a vill stundum gleymast en kannski rtt a rifja a upp: Svi sem mslmar voru bnir a leggja undir sig ri 750 var hin efnahagslega mija heimsins. ar voru ll rkustu lndin, mesta ttbli, mesta inframleislan, ll viskiptin. Samtals mun strri en Kna sem var eina mtvgi. slam hefur keyrt etta landsvi niur.

Evrpa var ftkur tnri og tti ekki ro nnur landsvi fyrr en henni tkst a losna undan kristninni. Me trna hliarlnunni tkst Evrpu a sigra heiminn, ekki bara me vopnavaldi heldur einnig hugmyndafrilega. Og s hugmyndafri er trlaus.


gimbi - 13/11/08 20:55 #

Binni, segir: "a er nefnilega mli, finnur, ef hefir skili hvert g er a fara: a er ekki slam sem slkt sem er a eyileggja Mi-Austurlnd heldur fgatrin - ef kristni hefi ekki haft snar undangugreinar og tapa heimsstyrjld 16. aldar vrum vi miklu verr stdd en mslmski heimurinn - eins og vi vorum reyndar fram a eim tma."

mtt ekki missa ig skildagat.

Abrksur og rsnur?


Finnur - 13/11/08 23:51 #

Finnur, virist vilja halda v fram a Arabar su einhvern htt me menningu sem valdi v a Mi-Austurlnd su botninum - en eina "Arabska" menningin sem gti valdi v er slam.
Ef slam er sta ess a a araburkin eru botninum, hvernig stendur v a fjlmennasta rki slams, Indnesa, er ekki lka botninum?
Vilt halda v fram a slam s einungis slmt fyrir araba?


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 14/11/08 09:11 #

Hugsanlega vegna ess a "Arabarkin" hafa lifa vi strangt alri islams san 8. ld (ef ekki lengur). En islam ni ekki almennilegri ftfestu Indnesu fyrr en 16. ld og blandaist a rum menningarhrifum og trarhefum frisamlega htt. "Islam" SA-Asu er allt ru vsi en "hi raunverulega islam" sem rur rkjum "Arabarkjunum".


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 14/11/08 09:56 #

Finnur og gimbi,

Munurinn slam og kristni hva efni greinar minnar varar er einkum s a:

1) kristni er me undangukvi sem gefur veraldlegum valdhfum rk til a halda henni til hliar

2) 30 ra stri (heimsstyrjld 16. aldar) endai me jarsamningum sem settu kristni endanlega til hliar

Kristni hefur v ekki n a kaffra Vesturlnd eins og slam hefur kaffrt mslmalnd enda er slam ekki me undangukvi. Annar str munur milli essara tveggja trarbragakerfa sem ekki hefur veri nefndur er a innan kristni var mjg snemma til flugt og mistrt valdakerfi sem raist einkum fr 8. ld fram til eirrar 16. alltgleypandi skrmsli. rjtu ra stri var ekki sst vrn gegn slni kalsku kirkjunnar. a er kannski heppni mslma a slam hefur aldrei haft sambrilega stofnun.

Undantekningar essari reglu, um jaarsetningu kristni en milgni slam, eru til og eru athyglisverar. Spni ni kristnin raunverulegri valdastu, einkum forsendum barttunnar vi slam. Samflagi allt var kristni a br og hrmungurnar sem v fylgdu eru einhverjar r verstu sem um getur herokratu - rannsknarrtturinn og auto-da-fe eru nokkur dmi. Vivarandi ftkt var sjlfgefin afleiing, essi perla V-Rmarveldis festist ftkragildru sem hn er fyrst nna a komast r - og a rtt fyrir a hafa rnt heilli heimslfu llum vermtum.

nnur undantekning reglunni er s a nokkrum rkjum mslma hefur tekist a halda slam hliarlnunni rtt fyrir a hafa ekki hinn rklega grunn til ess sem kristnin veitir, sbr. 1) hr a ofan.

Bestu dmin um etta eru Tyrkland og Indnesa. Tyrklandi var a Ataturk og hans mnnum a akka a slam var sett til hliar. Indnesu eru orsakirnar arar og satt a segja ekki g r ekki eins vel. m benda a slam breiddist ar seint t og hefur aldrei n fullri tbreislu (er nna 81% jarinnar). Stjrnarfar Indnesu er algjrlega slam-frtt, stjrnarskrin nefnir ekki slam osfrv. og v er ljst a slam hefur aldrei n smu tkum ar og vast annars staar. Staa slam Indnesu er hugsanlega lkari stu kristni sumum evrpurkjum.

Samt er Indnesa grarlega ftkt land, ar eru jartekjur mann a vsu aeins hrri en Indlandi en mun lgri en "tgrunum" Asu sem stundum er bori saman vi. Knverjar hafa slegi eim vi sem og ngrannarnir tveir, Taland og Malasa.

Enn vil g rtta a a er trin en ekki slam sem leiir af sr standi hinum mslmsku lndum. Kristni hefi haft smu ea jafnvel verri hrif essi lnd a ru jfnu. Mn persnulega skoun er reyndar a kristni hefi veri hreinasta helvti ef hn hefi n smu jflagsstu og slam, a er okkar happ a essi gefellda hjtr skuli gera sjlfa sig, me orum Jes, a jaarfyrirbri.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.