Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Hvernig a laga sknargjld?

Skringarmynd

njasta hefti Ritraar gufristofnunar birtist grein um sknargjld eftir Hjalta Hugason, prfessor vi Gufri- og trarbragafrideild Hskla slands. Tilefni er deilur jkirkjunnar og rkisvaldsins um vegna lkkunar sknargjalda. Yfirstjrn jkirkjunnar heldur v fram a etta su flagsgjld sem rkinu s raun heimilt a lkka. Rkisvaldi heldur v fram a um framlg s a ra.

greininni fer Hjalti yfir sgu og eli sknargjalda og reynir a svara v hvort sknargjld su flagsgjld ea framlg rksisins. Loks stingur hann upp v hvernig eigi a laga sknargjaldakerfi.

Greinin er a mnu mati fnt innlegg sknargjaldaumruna, en vil g gera athugasemdir vi tv atrii henni.

1. Eru sknargjld framlg ea skattur?

Hjalti reynir a svara v hvert s eli sknargjalda. Hr landi eru sknargjld framkvmd lei a trflg f kvena upph af innheimtum tekjuskatti fyrir hvern skran melim.

Hann tekur hlistu sknargjalda Svj sem dmi (bls 35) og bendir a ar s klrlega um flagsgjald a ra af v a:

  • gjaldskyldan miast vi aild
  • um beint persnulegt gjald er a ra
  • gjaldtakinn kveur upph ess

Ekkert af essu vi slandi og sknargjld eru v klrlega ekki flagsgjld. Um etta erum vi hjartanlega sammla og ess vri skandi a eir fjldamrgu stjrnendur jkirkjunnar sem fullyra a um flagsgjld s a ra breyti mlflutningi snum til samrmis vi grein Hjalta ea svari henni efnislega.

Hjalti telur samt a sknargjld su ekki rkisframlag, heldur su au skattalegs elis". stan virist vera eftirfarandi tvr rksemdafrslur:

a. Sgulegu rkin

Hann bendir a ur fyrr voru sknargjld opinber skattur (lengst af nefskattur) sem rann beint til jkirkjunnar. egar nverandi kerfi var teki upp ri 1987 voru sknargjld lg niur sem srstakur skattur. Sknargjld voru ekki lengur innheimt srstaklega, heldur eingngu tekjuskattur. Hjalti lsir essu lei a sknargjaldi hvarf inn tekjuskatt einstaklinga" (bls 53).

Gallinn vi essi rk er s a um lei og a er htt a innheimta sknargjaldi srstaklega, er bara tgjaldaliurinn eftir rkissji og er etta einungis til sem framlg. a a etta hafi upphaflega veri skattur skiptir ekki mli.

myndum okkur a rki myndi htta a innheimta tvarpsgjaldi, en myndi enn borga RV kvena upph r innheimtum tekjuskatti fyrir hvern landsmann sem sjnvarp. ar sem tvarpsgjaldi vri ekki lengur innheimt srstaklega, heldur vri a bara til sem framlag fr rkinu, vri a ekki skattur heldur einfaldlega rkisframlag. svo a a hafi eitt sinn veri skattur, vri a ekki lengur skattur, heldur bara framlag. Sama gildir um sknargjld.

b. Endurgjaldsrkin

Hjalti stingur auk ess upp v a nverandi sknargjld su hugsanlega ekki hreint framlag af v a au su einhvers konar gagngjald fyrir a a jkirkjan hafi lti af hendi sjlfstan tekjustofn" (bls. 51) egar sknargjldin hurfu inn tekjuskattinn. Hann lkir essu vi kirkjujarasamninginn, ar sem rki greiir jkirkjunni kvena rlega upph fyrir framsal jareigna.

Gallinn vi essi rk eru au a sknargjld voru, eins og Hjalti bendir , skattur sem rki kva me lgum. etta var ekki nein raunverulega eign jkirkjunnar, heldur bara skattur sem rki setti og lt renna til kirkjunnar. sama htt myndi rki ekki standa skuld vi RV ef a tvarpsgjaldi yri lagt niur.

Sknargjaldaframlagi byggist v ekki neinu afsali af hendi jkirkjunnar og v ganga essi rk Hjalta ekki upp.

2. Verri er eirra jfnuur

Hjalti vill laga sknargjaldakerfi eftir v sem mgulegt er innan ngildandi ramma", me a markmi a einfalda og minnka fjrhagsleg tengsl rkis og kirkju og a auka gegnsi (bls. 56).

Fyrst stingur hann upp v a lgum veri einfaldlega sett inn s fullyring a sknargjld su flagsgjld. g tel a yri a mestu leyti tilgangslausa breyting, ar sem a sknargjld myndu enn ekki hafa nein einkenni flagsgjalda. etta vru bara flagsgjld a nafninu til.

Hjalti leggur san til a lgum yrii breytt lei a utantrflagsflk geti beint eirri upph af tekjuskatti snum sem sknargjldum nemur til einhverra arfra mlefna almannagu". Hann segir a etta muni auka jfnu" eirra sem standa utan allra trflaga og hinna sem tilheyra jkirkjunni ea trflgum (bls. 57).

Vissulega myndu etta jafna tgjld essara tveggja hpa. En ef v er slegi fstu a sknargjld melima trflaga su flagsgjld, vri utantrflagsflk raun a borga hrri skatt heldur en arir. Sem vri hugsanlega mannrttindabrot. a er undarlegur jfnuur.

Ef g borga 5.000 krnur rlega flagsgjld karlaklbb, en Hjalti borgar ekki neitt ar sem hann er ekki melimur, borga g a vissulega meira karlaklbba en Hjalti. En a ir ekki a a su gild jafnrttissjnarmi a leggja srstakan 5.000 krnu skatt alla sem borga ekki flagsgjld karlaklbb.

tilfelli flagsgjalda til trflaga, vri vert mti lklega um brot jafnrttislgum a ra, ar sem a vri raun veri a skattleggja flk srstaklega vegna trflagaskrningar eirra. Mannrttindanefnd Sameinuu janna hefur einmitt gagnrnt sland fyrir etta.

Af hverju ekki Svj?

g er sammla Hjalta varandi a a sknargjld su ekki flagsgjld og a a tti a laga kerfi. En ef hann vill lagfra kerfi me v a skilgreina sknargjld sem flagsgjld lgunum, hvers vegna tti ekki bara a breyta sknargjldum raunveruleg flagsgjld? Sknargjld yru persnuleg gjld sem miuust vi aild og gjaldtakinn myndi kvea upphina.

Samkvmt honum er annig kerfi Svj. Kannski leggur hann a ekki til af v a hann telur a a s mgulegt a n eirri breytingu gegn. En fyrst a a var hgt Svj, af hverju tti a ekki a vera hgt hr?

Eina stan sem mr dettur hug er s a ef flk gti spara sr um a bil 10.000 krnur ri me v a segja sig r jkirkjunni, yri fjldafltti r henni og a a s sttanleg afleiing fyrir marga.

Hjalti Rnar marsson 18.12.2017
Flokka undir: ( Sknargjld )

Vibrg


Lrus Jn - 10/01/18 21:54 #

Takk fyrir greinargott yfirlit. a er eitt sem alltaf vantar umfjllum um essi ml og a er afgjaldi sem slenska rki fr af eim jrum sem kirkjan , skv. samningi kirkju og rkis ar um.

Hverjar eru tekjurnar af essum jrum?

egar essi upph liggur fyrir vri etv einfaldast vri a rki skilai jrunum til kirkjunnar sem myndi fjarmagna sig sjlfa. etta hljta a vera umtalsverartekjur til a mta 4-5 milljara framlagi (sknargjalda) rkisins til kirkjunnar ...


Lrus Jn - 10/01/18 21:59 #

Rtt tala framlags rkisins til jkirkjunnar er lgri en g nefndi, rtt rmlega 2 milljarar. Endilega leirtti mig ef rangt er fari me.


Matti (melimur Vantr) - 10/01/18 22:59 #

Hverjar eru tekjurnar af essum jrum?

Engar?

Rtt tala framlags rkisins til jkirkjunnar er lgri en g nefndi, rtt rmlega 2 milljarar

Hvernig fru tlu t?


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 10/01/18 23:29 #

Takk fyrir greinargott yfirlit. a er eitt sem alltaf vantar umfjllum um essi ml og a er afgjaldi sem slenska rki fr af eim jrum sem kirkjan , skv. samningi kirkju og rkis ar um.

Ekki mli. g held a a s a mestu leyti hgt a fjalla um sknargjld og kirkjujarir alveg askili. (hn fr ~ 2milljara fyrir jarirnar ef g man rt og svo ~2 milljara sknargjld og svo ~ 1 milljar msa sji).


Lrus Jn - 11/01/18 20:27 #

Takk fyrir svari Hjalti, hefur mig ekki misminnt um 4-5 milljarana. Matti: Tveggja milljara tluna fann g einhverri frtt um fjrlgin sustu, en a voru vntanlega eingngu sknargjldin.

g hlt reyndar a afgjaldi af kirkjujrunum vri a sem kmi mti v sem rki greiir en ef a ca 2 milljarar og framlg rkisins alls um 5 hallar n ansi miki okkur skattborgarana ...

Sni vibrg, en vinsamlegast sleppi llum rumeiingum. Einnig krefjumst vi ess a flk noti gild tlvupstfng, lka egar notast er vi dulnefni. Ef a sem i tli a segja tengist ekki essari grein beint bendum vi spjallbori. eir sem ekki fylgja essum reglum eiga httu a athugasemdir eirra veri frar spjallbori.

Hgt er a nota HTML ka ummlum. Tg sem virka eru: a href, b, i, u, br, p, strong, em, ul, li og blockquote. Einnig er hgt a notast vi Markdown rithtt athugasemdum. Noti skoa takkann til a fara yfir athugasemdina ur en i sendi hana inn.










Muna ig?