Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Sautjndu aldar gufringur?

Mynd af mlverki af umbreytingu Jes

lok sasta rs kvartai gufriprfessorinn Ptur Ptursson undan v a Illugi Jkulsson hafi ekki fjalla rttan htt um bibluna tveimur ttum Rs1[1]. Samkvmt Ptri flst lvs illkvittni Illuga annars vegar vali hans textum biblunnar og hins vegar 17. aldar ritskringarafer". a var lti til eim skunum en auk ess vill svo heppilega til a Ptur predikai nlega og stundai ar ritskringu sem myndi sma sr vel 17. ld.

Textar knanlegir kirkjunni

ttunum sem um rir fr Illugi yfir texta biblunnar sem honum ykir hugaverir vegna ess a eir eru undarlegir. Sem dmi tk hann sgu af v egar Jahve reynir (a v virist upp r urru) a drepa Mses, en hann httir eftir a kona Mse umsker son eirra og snertir ftur" (*hst*) Mse me forh sonar eirra.

Skiljanlega vilja eir sem starfa hj stofnunum sem byggjast v a oflofa og dsama bibluna ekki a vakin s athygli undarlegu og ljtu hlutum biblunnar.

ess vegna er ekki skrti a Ptur vilji agga niur essum rddum me eim rkum a rkinu s samkmt stjrnarskr skylt a styja og vernda" jkirkjuna og v eigi svona textar ekki a vera lesnir tvarpinu heldur eigi val textum bara a vera samrmi vi hefir og akademsk vinnubrg". Hefin er vntanlega s a velja ekki texta sem birta skuggahliar biblunnar.

Tlkun textum

Ef tlkun Illuga er skou, er erfitt a sj a hann stundi mikla 17. aldar ritskringu". Hann fylgir til dmis hugmyndum frimanna varandi hfunda rita biblunnar (a hfundarnir su ekki endilega eir sem ritin eru eignu) og trir ekki essum sgum blindni, eins og tkaist gjarnan 17. ld.

Enda upplsti Illugi a samantektir hans voru unnar upp r virulegum friritum eftir sprenglra sagnfringa og stundum gufringa, og flestallar bkur sem g hef unni upp r hef g fengi Bkslu stdenta, og r eru v vsast kenndar vi gufrideild Hskla slands.

Dmi um undarlega sgu

Ein af undarlegum sgum Nja testamentisins er sagan af ummyndun Jes. stuttu mli er sagan annig a Jess fer upp fjall me lrisveinum snum Ptri, Jhannesi og Jakobi. fjallinu umbreytist Jes, kli hans vera skjannahvt og Mses og Ela birtast og byrja a rabba vi Jess. v nst varpar gu hpinn og tilkynnir heyrendum a Jess s vissulega sonur hans.

etta er helgisaga. Ef maur les essa sgu forsendum gagnrninna ntma biblurannskna me sama htti og tkast bkmenntafri og sagnfri", eins og Ptur Ptursson segist vilja gera, er augljst a etta gerist ekki. etta er vintraleg saga sem er bara til riti sem er fullt af skldskap og er eftir ekktan hfund.

sara Ptursbrfi minnist hfundurinn, sem segist vera Ptur, fr essari sgu sinni:

Ekki fylgdum vr uppspunnum skrksgum, er vr kunngjrum yur mtt og komu Drottins vors Jes Krists, heldur vorum vr sjnarvottar a htign hans. v a hann metk af Gui fur heiur og dr, er raust barst honum fr hinni drlegu htign: "essi er minn elskai sonur, sem g hef velknun ." essa raust heyrum vr sjlfir, koma fr himni, er vr vorum me honum fjallinu helga.

Gallinn vi essa frsgn er, eins og nnast allir frimenn fallast , a hfundur sara Ptursbrfs var ekki Ptur lrisveinn Jes. etta er me rum orum flsun. Hfundurinn var a ljga.

Viurkenning essari frilegu niurstu er svo tbreidd, a jafnvel innganginum a brfinu njustu slensku bibluingunni er a viurkennt.

21. aldar tlkun?

Svona er ritskring Pturs gufriprfessors llu essu:

etta endurtekur sig einnig egar Jess fer upp fjalli til a bijast fyrir og tekur me sr lrisveinana Ptur, Jakob og Jhannes. eir sj inn himininn sem opnast og Jess ummyndast annig a himneskt ljs lsir af honum og vi hli hans eru Mse og Ela. essi sn fr svo miki lrisveinana a eir gleyma henni aldrei. Ptur lsir essum atburi brfi snu v til snnunar a Jess hafi ekki bara veri merkilegur lrifair og meistari heldur sonur Gus, Messas, s sem spmennirnir hfu boa a mundi koma heiminn til a frelsa hann.

Gufriprfessorinn virist sem sagt halda a atbururinn hafi veri raunverulegur a v leytingu til a lrisveinarnir su Mses og Ela sn (su allir rr smu snina?) og talar Ptur um a lrisveinarnir hafi aldrei gleymt essari sn og bendir flsunina sara Ptursbrfi sem dmi um a hversu eftirminnileg snin var.

Ptur er ekkert einsdmi innan rkiskirkjunnar, sjlfur biskupinn, Agnes Sigurardttir, er einnig fst svona 17. aldar tlkun:

Sennilega hefur einhver efast um sannleiksgildi sgunnar egar Ptur postuli sagi fr reynslu sinni og tveggja lrisveina annarra egar eir fru me Jes upp fjall. v hann segir, eins og vi heyrum lesi an, ru brfi snu a hann hafi ekki nota uppspunnar skrksgur egar hann kunngjri flki mtt Drottins, v hann hafi sjlfur veri sjnarvottur a htign hans eins og hann orar a.

Og a hverju var Ptur sjnarvottur? Samkvmt v sem vi heyrum einnig lesi an r Matteusarguspjalli tk Jess rj lrisveina sna me sr upp fjall. Sennilega hefur hann vilja komast kyrr til a ra vi ea kannski vissi hann a kraftaverk var nnd. Og egar eir voru komnir upp fjalli ummyndaist Jess fyrir augum eirra og allt var mjg bjart. Og ar birtust lka spmennirnir Mse og Ela, en Mse talai fyrri ritningarlestri dagsins.

sta olsins

Gufriprfessorinn er ekki hress vegna ess a Illugi stundar frileg vinnubrg. Umfjllun Illuga var miklu frilegri heldur en umfjallarnir um biblna eru venjulega og umfjallanir presta og gufriprfessora um bibluna eruoft allt anna en frilegar.

stan fyrir hneykslun gufriprfessorsins var a hann olir ekki a a s tala hreinskilinn htt um ljtu hliar biblunnar.


[1] Hr eru upptkur af essum ttum Illuga.

Hjalti Rnar marsson 10.02.2015
Flokka undir: ( Biblan )

Vibrg


Joi - 10/02/15 10:51 #

Ef lrisveinarnir su essa sn, og gleymdu henni ekki, og vntanlega sgu hinum lrisveinunum, mtti nokku rugglega tla a eir vru sanfrir um a jesu var sonur gus, og reyndar lka virast eir hafa ekkt mose og eli lika rtt fyrir a eir hu lifa (ef eir voru til) nokkrum sund rum ur, g fatta ekki hvernig eir gtu vita hverjir eir voru v vara voru til myndir af eim. og ef lrisveinarnir voru svona vissir um a jesu vri sonur gus, af hverju er svona mikill efi sem kemur fr eim lokin sgunum.

anna varandi vafa, ef mara fkk engil heimsokn sem sagi henni a hn bri son gus, af hverju er hn stugt svona undrandi v sem jesu gerir, a er einsog hn hafi steingleymt heimsokn engilssinna og a hn hafi aldrei legi me manni ur en hn egnaist ennan ekka dreng.


Sindri Geir - 10/02/15 14:32 #

"Gallinn vi essa frsgn er, eins og nnast allir frimenn fallast , a hfundur sara Ptursbrfs var ekki Ptur lrisveinn Jes. etta er me rum orum flsun. Hfundurinn var a ljga."

a er vafasamt a segja a hfundurinn hafi veri a ljga, a er ykkar skilningur. a er ekkt hellenskri menningu a brf voru skrifu nafni annarra ef hfundur brfsins taldi sig vera a setja fram eitthva sem flli a skounum og kenningum ess sem brfi er eigna. v er raun ekki hgt a tala um flsun egar vi viurkennum a hluti Plsbrfanna su ekki skrifu af Pli v a eir sem skrifuu au tldu sig standa innan hefar Pls og hafa heimild og tilefni til a eigna honum brfin. a dag valdi a okkur tluverum vandrum. getur ekki yfirfrt nar hugmyndir yfir anna samflag og menningarheim.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 10/02/15 16:53 #

Sindri Geir:

Alveg h notkun ora eins og "lygi" og "flsun", er alveg morgunljst a lrisveinninn Ptur var ekki hfundur sara Ptursbrfs.

etta tal um a falsanir hafi bara veri viurkenndar er svo a mnu mati alls ekki rtt, svo a maur sji essu oft haldi fram. Bart Ehrman hefur skoa etta srstaklega (g las bkina Forged, en san hefur hann birt tarlegri fribk um etta Forgery Counterforgery og hann telur rtt a tala um "falsanir". Raunin virist vera s a etta tal um gti falsana er tilraun kristinna manna til a afsaka vandrulegu stareynd a a eru falsanir helgiritinu eirra.

En aalatrii er a 2. Ptursbrf er augljslega ekki skrifa af Ptri postula og nnast allir Njatestamentisfringar viurkenna a ("bkstafstrarmenn" gera a ekki).

Er ekki trlegt, a maur sem kvartai undan frimennsku Illuga, skuli svo sjlfur lta eins Ptur postuli hafi skrifa etta?


Sindri Gujnsson (melimur Vantr) - 12/02/15 10:09 #

Sindri Geir, a er llu falli ljst a a a hefi talist lagi hellenskri menningu a falsa brf og ljga v hver hfundurinn s - er a tali rangt dag. Sem betur fer. Til a segja hlutina bara beint t eins og eir eru: essi brf, sem innihalda meint or Gus, innihalda beinlnis vsvitandi lygar og blekkingar.


Sindri G (melimur Vantr) - 12/02/15 10:11 #

g vil annars taka a fram a g tek alveg undir me Hjalta og Bart Ehrman: "Raunin virist vera s a etta tal um gti falsana er tilraun kristinna manna til a afsaka vandrulegu stareynd a a eru falsanir helgiritinu eirra". a er langstt a etta hafi bara veri lagi og viurkennt skv. hellenskri menningu.


rir Bjrn - 12/02/15 20:18 #

" getur ekki yfirfrt nar hugmyndir yfir anna samflag og menningarheim."

etta hltur einnig a eiga vi a a yfirfra bibluna eins og hn leggur sig upp ntmann. a gengur einfaldlega ekki upp.

Sni vibrg, en vinsamlegast sleppi llum rumeiingum. Einnig krefjumst vi ess a flk noti gild tlvupstfng, lka egar notast er vi dulnefni. Ef a sem i tli a segja tengist ekki essari grein beint bendum vi spjallbori. eir sem ekki fylgja essum reglum eiga httu a athugasemdir eirra veri frar spjallbori.

Hgt er a nota HTML ka ummlum. Tg sem virka eru: a href, b, i, u, br, p, strong, em, ul, li og blockquote. Einnig er hgt a notast vi Markdown rithtt athugasemdum. Noti skoa takkann til a fara yfir athugasemdina ur en i sendi hana inn.










Muna ig?