Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Eru andsetin brn til?

Andsetinn kttur me grn augu - svaka krtt annars

Nleg frtt af manni sem telur a barnabrn sn su haldin illum ndum vekur upp msar spurningar. maurinn vi gesjkdm a stra ea eru etta bara trarbrgin hans? ur en maur afskrifar etta sem birtingarmynd gesjkdms verur maur nefnilega a athuga a tr illa anda og andsetningu er venjuleg innan kristinnar trar.

Af hverju ekki?

Meirihluti kristinna manna heiminum tilheyrir kalsku kirkjunni. trfrsluriti eirrar kirkju er tilvist illra anda og andsentingar klrlega kennd: Sringin beinist a v a reka burt illa anda ea a frelsun undan andsetningu illra anda krafti ess andlega myndugleika sem Jess fl kirkju sinni. #. Af og til les maur san frttir af v a s kirkja s a ra sringarmenn [1].

Hvers vegna tti a svo a koma nokkrum manni vart a kristi flk tri illa anda og andsetningar? etta flk trir egar gar andaverur, kallar r engla. Fyrrverandi biskup rkiskirkjunnar, Karl Sigurbjrnsson, skrifai meira a segja heila bk um engla! Ef maur trir gar andaverur, af hverju ttu vondar andaverur a vera t htt?

Margt kristi flk trir einmitt egar vondar andaverur, a minnsta kosti eina, djfulinn sjlfan. Nverandi biskup rkiskirkjunnar, Agnes M. Sigurardttir, tskrir tilvist hins illa heiminum me tilvist djfulsins[2]. Ef trir eina ofurmttuga illa andaveru, af hverju tti tilvist illra andavera sem eru ekki alveg jafn mttugar a vera lkleg?

Sringarmaurinn mikli

nnur sta fyrir tr kristinna manna illa anda og andsetningar er lklega s a Biblan talar heilmiki um illa anda og andsetningar. Nja testamentinu er einn aili sem sfellu a reka illa anda r flki og a tala vi : Jess sjlfur. a er hgt a benda mrg dmi[3], en sagan af drengnum sem virist vera flogaveikur er afskaplega vieigandi, ar sem ar er drengur andsetinn:

En einn r mannfjldanum svarai honum: "Meistari, g fri til n son minn, sem mlleysis andi er . Hvar sem andinn grpur hann, slengir hann honum fltum, og hann froufellir, gnstir tnnum og stirnar upp. g ba lrisveina na a reka hann t, en eir gtu a ekki." Jess svarar eim: ", vantra kynsl, hversu lengi g a vera hj yur? Hversu lengi g a umbera yur? Fri hann til mn." eir fru hann til Jes, en um lei og andinn s hann, teygi hann drenginn kaflega, hann fll til jarar, veltist um og froufelldi. Jess spuri fur hans: "Hve lengi hefur honum lii svo?" Hann sagi: "Fr bernsku. Og oft hefur hann kasta honum bi eld og vatn til a fyrirfara honum. En ef getur nokku, sj aumur okkur og hjlpa okkur." Jess sagi vi hann: "Ef getur! S getur allt sem trir." Jafnskjtt hrpai fair sveinsins: "g tri, hjlpa vantr minni." N sr Jess, a mannfjldi yrpist a. hastar hann hreina andann og segir: " dumbi, daufi andi, g b r, far t af honum, og kom aldrei framar hann." pti andinn, teygi hann mjg og fr, en sveinninn var sem nr, svo a flestir sgu: "Hann er dinn." En Jess tk hnd honum og reisti hann upp, og hann st ftur. egar Jess var kominn inn og orinn einn me lrisveinum snum, spuru eir hann: "Hv gtum vr ekki reki hann t?" Hann mlti: "etta kyn verur eigi t reki nema me bn." (Mk 10.17-29)

Jess spjallar hrna vi illa andan og rekur hann svo t og gefur lrisveinunum loks r, a bn dugi bara svona illa anda. Fyrst Jess tri illa anda, barist vi og spjallai vi , hvers vegna ttu kristnir menn ekki a tra illa anda og andsetningar?

Hvernig tla eir kristnu trmenn sem tra ekki illa anda a tskra essar sgur? Var gu holdi klddur bara svo ruglaur a hann hlt a flogaveiki vru illir andar? Maur sem trir illa anda, og telur orsaka sjkdma, hltur a missa allan trverugleika ef eir eru ekki til.

eir gtu eflaust sagt a essar sgur hafi ekki gerst, a eta s bara skldskapur. g gti vel tra v, en ef etta flk trir v a allar sringarnar og ll ummli Jess sem tengjast eim su bara tilbningur, er erfitt fyrir etta flk a halda v fram a vi getum vita nokkurn einasta hlut um boskap Jes.

Gamaldags rugl

a er vissulega jkvtt ef trmnnum finnst upp til hpa frnlegt a tra v a ltil brn su andsetin. En essir trmenn ttu a vera samkvmir sjlfum sr og henda um lei tr arar andaverur og afskrifa Jess sem barn sns tma sem hafi kolrangar hugmyndir um veruleikann.


[1] Sasta frtt sem g s er fr 1. des r: Sringarmnnum fjlga um helming Mlan

[2] Hvernig tskrir hi illa. Bli heiminum?

Me tilvist ess sem geti er Jh. 12:31 # Versi hljar svona: N gengur dmur yfir ennan heim. N skal hfingja essa heims t kasta.. Djfullinn er oft kallaur hfingi essa heims.

[3] Wikipedia er gtur listi yfir sringar og umfjallanir um r Nja testamentinu.

Ljsmynd: Fulla T flickr

Hjalti Rnar marsson 17.12.2012
Flokka undir: ( Kristindmurinn )

Vibrg


Hringur - 17/12/12 11:10 #

"a er vissulega jkvtt ef trmnnum finnst upp til hpa frnlegt a tra v a ltil brn su andsetin. En essir trmenn ttu a vera samkvmir sjlfum sr og henda um lei tr arar andaverur og afskrifa Jess sem barn sns tma sem hafi kolrangar hugmyndir um veruleikann."

http://en.wikipedia.org/wiki/False_dilemma

"The Latin phrase falsum in uno, falsum in omnibus which, roughly translated, means "false in one thing, false in everything", is fallacious in so far as someone found to be wrong about one thing, is presumed to be wrong about some other thing entirely."

http://en.wikipedia.org/wiki/Slippery_slope

"A slippery slope argument states that a relatively small first step leads to a chain of related events culminating in some significant effect, much like an object given a small push over the edge of a slope sliding all the way to the bottom. The strength of such an argument depends on the warrant, i.e. whether or not one can demonstrate a process which leads to the significant effect."


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 17/12/12 11:32 #

akka r fyrir essa bendingu. a vri vissulega skemmtilegra ef gfir aeins af sjlfum r leiinni. En g held a etta sem vitnar falli ekki endielga undir etta ar sem a r hugmyndir sem nefndar eru eru tengdar hvor annari, hluti af sama hugmyndakerfi og ar af leiandi lklega har hvor rum. annig hefi maur vona a flk falli frekar fr hugmyndakerfinu frekar en a skera eina og eina hugmynd utan af v vileytni sinni vi a bjarga kerfinu sjlfu.


Matti (melimur Vantr) - 17/12/12 11:40 #

a vri hgt a tala um False dilemma ef hfundur hefi sagt a flk yrti a htta a vera kristi en hann segir einfaldlega a flk urfi a vera samkvmt sjlfu sr og "henda um lei tr arar andaverur og afskrifa Jess sem barn sns tma sem hafi kolrangar hugmyndir um veruleikann."

Ef flk trir andaverur getur a varla sagt um lei a hugmyndin um andsetin brn s frnleg? vri a ekki samkvmt sjlfu sr.

Ef flk getur ekki jta a Jess Biblunnar hafi haft hugmyndir sem stangast vi veruleikann - er a varla samkvmt sjlfu sr egar a segir a hugmyndin um andsetin brn standist ekki.

g f engan vegin s hvernig etta fellur undir slippery slope.


Hringur - 17/12/12 11:58 #

Trarleg hugmyndakerfi byggjast ekki fyrst og fremst rkrnum forsendum og algjru innra samrmi heldur er etta frekar tilfinninga- og innsistengt, og hver og einn getur skili etta me snu nefi. S krafa a flk anna hvort hafni hugmyndakerfi kristninnar (NB eim skilingi sem maur sjlfur leggur a) alfari, ellegar taki a upp heild sinni, er v algjrt false dilemma. Kristnin er vfem og flk skilur hana me mismunandi htti og hefur alveg fullan rtt a gera a, og ess vegna er srkennilegt a sj hr einhverja tilburi til a gera hana a einhverju heildstu kerfi ar sem aeins er til ein rkrn tlkun - rtt eins og bkstafstrarflk gerir.

Grunnurinn a flestllum trarkerfum eru gildi sem flk finnur innra me sr til a byrja me, bor vi krleika og manngsku, og fyrir mr eru ll kerfi sem leggja rkt vi au gildi jkv. a er lka skmminni skrra a henda t sgulegum ofstkishugmyndum t r kristninni maur s ekki tilbin a falla alfari fr henni og vill reyna a vihalda henni t fr jkvum hlium hennar og leyfa henni a rast meira t tt. essi gildi eru lka hlutir sem er mjg erfitt sem a flokka sem rkrnt 'rtta' ea 'ranga'. Hafi Jess til dmis rtt ea rangt fyrir sr egar hann sagi a vi ttum a elska nungan eins og sjlfa okkur? Ef maur finnur hvt hj sjlfum sr hafi hann rtt fyrir sr hva mann varar, annars ekki. etta verur hins vegar seint tklj me rkfrslum.

g er sjlfur ekki kristinn einmitt af v a g s enga srstaka stu til a taka a kerfi upp umfram nnur, og tel a hafa of miki sgulegt 'baggage', en g ber miklu meiri viringu fyrir hfsemdarkristnum sem rkta krleika en til dmis ofsatrarkristnum sem hatast t sem ekki eru eins og eir. Af mrgum skrifum Vantrar a dma mtti halda a i beri hins vegar meiri viringu fyrir sarnefnda hpnum fyrir a vera allavega 'sjlfum sr samkvmur'. etta virist stafa af einhvers konar ofurdrkun hinu rkrna og eirri krfu a hugmyndakerfi flks skulu vera rkrn, ellegar su au fnt me llu.

Vileitni mannflksins til a finna sr einhvers konar trarkerfi virist hins vegar vera rlt og innbygg, og au vera varla hrakin auveldlega ea skjtlega me v a hamra flki me rkum, ekki frekar en arir lffrilegir 'gallar' mannflksins. er betra a reyna a beina essari vileitni allavega jkvan farveg sta ess a hast a eim sem reyna a gera a fyrir a vera rkrttir og samkvmir sjlfum sr. a er mnum hauga litlu skrra en vindmylluskak Dons Kkta. S vgir er viti hefur meira, ekki satt?


Hringur - 17/12/12 12:02 #

Matti, annig a a er sums ekki a htta a vera kristinn a 'henda um lei tr arar andaverur og afskrifa Jess sem barn sns tma sem hafi kolrangar hugmyndir um veruleikann'? Hva stendur eiginlega eftir a kristninni?


Valgarur Gujnsson (melimur Vantr) - 17/12/12 12:07 #

"Hva stendur eftir af kristninni?" er nokku g spurning. Flestir eir sem g ekki og telja sig "kristna" hafna nefnilega nnast llu v sem agreinir kristnina fr rum trarbrgum, svo sem meyfingu, upprisu, skpun heimsins...

etta er ekkert srhft fyrir essa umru.


Hringur - 17/12/12 12:16 #

Einmitt Valgarur, fnasti punktur. etta er einmitt tluvert vandaml me kristnina, essar sgulegu fullyringar og kreddur sem standast illa ntmann. En eins og g segi er n skmminni skrra a henda eim kreddum en reyna samt a halda a ga en a rghalda r. Hr virast hins vegar vera settir upp tveir afarkostir, anna hvort a taka upp allar kreddurnar ea gerast trlaus. v held g mig vi a etta s false dilemma og slippery slope (sums, ef hafnar einni kreddu/hugmynd kerfinu veruru a hafna eim llum).

a eru bara ekki allir alveg jafn rkrnir og rkfastir fr nttrunnar hendi og i Vantr annig a mr finnst frekar skrti a reyna a f alla yfir lnu sem ekki hafa endilega buri ea huga a vera henni - en etta eru nttrulega bara ykkar skoanir og ykkar tilburir til a breia r t, sem er svo sem gott og gilt. g vona a i lti essa gagnrni mna sem rleggingar frekar en einhverja rs.


Matti (melimur Vantr) - 17/12/12 13:49 #

Mr finnst gagnrni n einfaldlega ekki hitta mark. egar dregur fram rkvillur arftu a fra almennileg rk fyrir v r eigi vi. g er bara ekki sammla v a a eigi vi um etta tilvik.

Hr virast hins vegar vera settir upp tveir afarkostir, anna hvort a taka upp allar kreddurnar ea gerast trlaus

g s ekki essa afarkosti.

trarriti kristinna eru sgur af v egar Jess rekur t illa anda. Flk getur alveg veri kristi a afgreii slkar sgur sem bbiljur. Getur veri a hafir ranghugmyndir um hugmyndir okkar um kristi flk?

Hva eftir stendur af Biblunni egar flk hefur klippt hindurvitnin t veit g ekki alveg - en a er ekki heldur mitt vandaml.

g mli a.m.k. me v a flk lesi Nja testamenti vandlega fyrst og kvei kjlfari hvort a er kristi ea ekki.


Hringur - 17/12/12 14:00 #

g s hins vegar essu:

"... en ef etta flk trir v a allar sringarnar og ll ummli Jess sem tengjast eim su bara tilbningur, er erfitt fyrir etta flk a halda v fram a vi getum vita nokkurn einasta hlut um boskap Jes."

"a er vissulega jkvtt ef trmnnum finnst upp til hpa frnlegt a tra v a ltil brn su andsetin. En essir trmenn ttu a vera samkvmir sjlfum sr og henda um lei tr arar andaverur og afskrifa Jess sem barn sns tma sem hafi kolrangar hugmyndir um veruleikann."

Mr finnst frekar furulegt a kjsir a mr snist a lta framhj essum lnum og fkusera eingngu (a mnu mati) hina rttmtu spurningu sem er arna sett fram um af hverju sumir kristnir tra ga anda en ekki illa, bum s lst Biblunni. Mr finnst ekkert a v a bija a flk um a rkstyja afstu sna, en steininn tekur r egar v er nnast skipa a henda allri tr sinni t um gluggann fyrir a eitt a tra ekki andsetningar, sem er nkvmlega a sem Hjalti gerir hvort sem sr a ea ekki.

"g mli a.m.k. me v a flk lesi Nja testamenti vandlega fyrst og kvei kjlfari hvort a er kristi ea ekki."

etta er hins vegar hfsamleg tillaga sem g get vel teki undir.


Matti (melimur Vantr) - 17/12/12 14:03 #

Mr finnst frekar furulegt a kjsir a mr snist a lta framhj essum lnum og fkusera eingngu...

g "fkusera" nkvmlega ann texta sem vitnair fyrstu athugasemd ar sem drst rkvillurnar tvr fram.

egar v er nnast skipa a henda allri tr sinni t um gluggann fyrir a eitt a tra ekki andsetningar, sem er nkvmlega a sem Hjalti gerir hvort sem sr a ea ekki.

a held g a s einungis n (of)tlkun.


Hringur - 17/12/12 14:09 #

verur a a vera annig og vi a vera sammla um a vera sammla. Ekki nenni g rtum um tlkunaratrii. Hjalti getur kannski tskrt etta betur sjlfur.


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 17/12/12 14:14 #

a hefi kannski veri betra a hafa etta "En essir trmenn ttu , ef eir vilja vera samkvmir sjlfum sr, a henda um lei tr arar andaverur og afskrifa Jess sem barn sns tma sem hafi kolrangar hugmyndir um veruleikann." En eins og bendir virist ekki vera mikill vilji til ess a vera samkvmur sjlfum sr egar kemur a tr. Og margir sem a rttlta ea jafnvel upphefja slkar mtsagnir. a er leitt a tlkar etta sem svo a flki s "skipa" a gera eitthva. Held g geti fullyrt a etta var frekar meint sem sk um a flk geri slkt.


Hringur - 17/12/12 14:23 #

Mn raunverulegu or voru 'nnast skipa', sem er ekki a sama og beinlnis skipa. A segja a einhver tti a gera eitthva er einmitt nnast skipun hn s ekki bein. Auvita mtti kalla etta sk, en etta eru samt sem ur lka tilmli. eim sem etta lesa sem etta vi er greinilega tla a taka etta til sn. a mtti jafnvel segja a etta vri mitt milli skar og skipunar.

En etta er greinilega fari t undarlega smmunalegar rtur um oralag og tlkun annig a g tla a svo sannarlega lta etta gott heita bili.


Jhann - 17/12/12 22:29 #

etta er rtt greining hj Hringi. Hj ykkur Vantrarmnnum snst etta vinlega um "allt ea ekkert".

Vitanlega er hgt a vera traur arar skringar en r sem vsindi veita, og einnig skynsamur, n ess a ahyllast heilsttt og trasta kenningakerfi!

Anna vri gefin vissa!

i ahyllist populskt og viteki kenningakerfi vsindahyggju og segist vera skynsamir fyrir viki. Og a rtt fyrir a vsindi gefi sig hreint ekki t fyrir a kunna skil llum skpuum hlutum.


Matti (melimur Vantr) - 17/12/12 23:10 #

Nei Jhann. staglist einhverju er a ekki ar me satt.

etta er greinilega fari t undarlega smmunalegar rtur um oralag og tlkun...

Er hugsanlegt a berir einhverja byrg v?


Valgarur Gujnsson (melimur Vantr) - 17/12/12 23:15 #

a m segja, Hringur, a a s langstt a gera krfu um a trair su rkrttir egar kemur a trnni. En a er kannski ekki ar me sagt a essar rkvillur su greininni. Og g las etta n heldur ekki sem skipanir, heldur bendingar um mtsagnir.

En er svo sem sammla r me a a vera vntanlega fir trair til a taka etta til sn.


Jhann - 17/12/12 23:21 #

Af hverju gerir hrp a mr, Matti?

Krinn hr inni er inn, ekki minn...


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 26/12/12 10:53 #

Sll Hringur og takk fyrir athugasemdirnar.

Til a byrja me finnst mr a alveg afskaplega vafasamt a segja a grunnur flestra trarkerfa s eitthva eins og krleikur og manngska.

En g skil alveg af hverju r finnst etta vera dmi um "slippery slope". En geturu gefi mr einhverjar almennilegar stur fyrir v hvers vegna kristi flk, sem trir kannski egar engla og djfulinn, tti ekki a tra tilvist illra anda? Srstaklega egar vi hfum a huga a Jess sjlfur var alltaf a kljst vi illa anda.

g get alveg teki undir a a a s alveg hgt a tra gu, Jess, djfulinn og engla en ekki illa anda. En g efast um a vikomandi hafi einhverjar almennilegar stur fyrir afneitun sinni, annig a kannski tti g a hafa sagt a ef vikomandi tlar a vera almennilega samkvmur sjlfum sr tti hann a henda tr allar essar andaverur og afskrifa Jes sem barn sns tma. Sttur vi a?


Hringur - 04/01/13 17:01 #

Sll Hjalti,

Afsakau sein svr, en hr koma au.

"Til a byrja me finnst mr a alveg afskaplega vafasamt a segja a grunnur flestra trarkerfa s eitthva eins og krleikur og manngska."

Af hverju? etta finnst mr sjlfum vera mesta grunnstefi eim flestllum egar grannt er skoa. mrgum kerfum, ea mrgum tleggingum eim, s hlai ofan etta me alls konar boum og bnnum og valdboi breytir a v ekki a etta er aalmli og aaltilgangurinn, a hjlpa flki til a lifa stt vi sjlfa sig og ara og finna krleika og fri - og kristnidmurinn er til dmis hj mrgum slandingum a rast mjg t svoleiis laga sem mr finnst bara fnt ml. a er samt erfitt a deila um etta egar eina svari sem maur fr er bara a etta s vafasamt hj manni.

"En g efast um a vikomandi hafi einhverjar almennilegar stur fyrir afneitun sinni, annig a kannski tti g a hafa sagt a ef vikomandi tlar a vera almennilega samkvmur sjlfum sr tti hann a henda tr allar essar andaverur og afskrifa Jes sem barn sns tma. Sttur vi a?"

g er allavega mun sttari vi a j, srstaklega hva varar andaverurnar. a er samt enn etta me a a eigi bara a afskrifa allt sem Jess sagi me llu af v a hann var sagur hafa varpa t illum ndum ... mr finnst a klrlega vera illa rkstutt slippery slope og jafnvel ad hominem ef t a er fari. Sums, fyrst getur fundi dt essum sgum sem er bull (og ar er alveg a ngu a taka) s ekkert af eim ea mlflutningi Jessar fyrir nokkurt ntmaflk a gra. Algjr allt-ea-ekkert ankagangur. Mr finnst nrri lagi a meta hvern tt kristnindmsins fyrir sig snum eigin grundvelli og fra rk me ea mti v hversu nytsamlegt ea satt a er sta ess a lta etta sem eitthva eitt einfalt risakerfi sem allir eiga anna hvort a gleypa hrtt ea hafna alfari - en kannski a su bara trsnningar hj mr enn og aftur.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 07/01/13 18:51 #

Af hverju? etta finnst mr sjlfum vera mesta grunnstefi eim flestllum egar grannt er skoa.

Hringur, mig grunar a srt a "skapa trarbrgin inni eigin mynd". Ef vi kkjum t.d. au trarbrg fornaldar sem vi ekkjum hva best, veit g ekki hvers vegna myndir halda a grunnur eirra hafi veri "krleikur og manngska". arna voru oftar en ekki srstakir strsguir, hvernig samrmist a t.d. essu meinta grunnstefi?

a er samt enn etta me a a eigi bara a afskrifa allt sem Jess sagi me llu af v a hann var sagur hafa varpa t illum ndum ... mr finnst a klrlega vera illa rkstutt slippery slope og jafnvel ad hominem ef t a er fari.

Hringur g sagi: "..og afskrifa Jess sem barn sns tma sem hafi kolrangar hugmyndir um veruleikann." etta ir ekki a maur "afskrifa allt sem Jess sagi me llu".

Mli er bara a kristi flk telir Jess vera kennivald, hann er j gu holdi klddur. Ef maur viurkennir a essi maur hafi tra einhverju rugli bor vi a illir andar orsaki sjkdma, er maur a kippa ftunum undan kennivaldinu. er hann bara fornaldarmaur me skeikular hugmyndir sem vi samykkjum ea hfnum algerlega okkar eigin forsendum.


Hringur - 11/01/13 16:54 #

" mrgum kerfum, ea mrgum tleggingum eim, s hlai ofan etta me alls konar boum og bnnum og valdboi breytir a v ekki a etta er aalmli og aaltilgangurinn, a hjlpa flki til a lifa stt vi sjlfa sig og ara og finna krleika og fri."

"arna voru oftar en ekki srstakir strsguir ..."

etta eru n bara fyllilega samrmanlegar fullyringar. Hvernig samrmist annars s urnefnda stareynd mn a slensk jkirkjukristni snst a miklu leyti nori um frekar einfalt krleikshjal eirri skoun inni a grunnstefi s ekki krleikur?

Svo segi g n bara mti, fyrst virist sj stu til a tala niur til mn, a ert a gera a nkvmlega sama og g, a skapa trarbrgin inni mynd - og a er held g eitthva sem enginn kemst hj v a gera. Trarbrgin og saga eirra eru miklu flknari en svo a einhver einn geti tnefnt sig einhvern handhafa algilds og hlutlgs sannleika eim efnum. Mr finnst minn huglgi sannleikur essum efnum bara gtlega grundaur og uppbyggilegur en a er nttrulega bara mn skoun sem er kannski mjg erfitt a tla sr a rkra um svona vettvangi.

En skringar nar hva ttir vi me a afskrifa Jess finnast mr gar og gildar og g skil betur hva ttir vi me v nna. g einmitt hafna v sjlfur a kristnin hafi eitthva srstakt kennivald umfram nnur trarbrg eins og g held a g hafi gert alveg ljst athugamsemdum mnum hrna hinga til.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.