Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Fimm mntna biblan

Fimm mntna Biblanjkirkjuprestar reyna a varpa eirri mynd stofnunina sna a hn s forsvarsmaur hfsamrar trar og frilegrar umfjllunar um bibluna. A gleymdum mlflutningi eirra sjlfra, gefa bkurnar sem Sklholtstgfan, tgfuflag rkiskirkjunnar, einnig sterklega til kynna a svo er raunin alls ekki. Ein af essum bkum er Fimm mntna biblan, en hn er full af barnalegum biblutlkunum, vanekkingu biblunni og trarvihorfum sem flokkast hglega sem fgatr.

Hvaa bk er etta?

Hugmyndin bak vi bkina er s a maur hljti a hafa tma til ess a pla biblunni fimm mntur dag. ess vegna er ein blasa fyrir hvern dags rsins, me texta r biblunni og sm tskringu fr hfundinum. Ekki slm hugmynd, en v miur er hfundurinn Knut Tveitereid „ungdmsprestur“ norsku rkiskirkjunni.

Vanekking biblunni

Hfundurinn virist vera algjr bkstafstrarmaur, annig a honum er miki mun um a sanna algjran reianleika biblunnar. einum degi er vitna texta ru Ptursbrfi, ar sem hfundurinn, sem segist vera Smon Ptur, segist ekki segja „uppspunnar skrksgur“ heldur hafi hann veri sjnarvottur (2Pt 1.16-21). Undir heitinu „Upplsingar fr fyrstu hendi“ segir Knut:

a er mikilvgt a hafa a huga egar vi lesum msar frsagnir Biblunnar a mrg eirra sem ar segja fr heyru og su a sem fram fr. Voru tttakendur viburunum. Upplsingarnar eru v fr fyrstu hendi og voru ekki uppspunnar skrksgur:..(bls. 334)

Aalgallinn vi essi rk er lklega s stareynd a anna Ptursbrf er a llum lkindum flsun, a er ekki eftir Ptur. Hfundurinn sem segist vera traustsins verur lgur. Dmi sem Knut kemur me fyrir reianleika biblunnar er frbrt dmi um reianleika hennar. etta er meira a segja viurkennt innganginum a brfinu nju ingu biblunnar:

Sara almenna Ptursbrf var lengi eigna Ptri postula en n lta flestir a brfi s skrifa eftir daga hans og s yngsta brf Nja testamentisins. Hfundur ekkir brf Pls postula (3.16) og er brfi a hluta til nr samhlja Jdasarbrfi. Brfi fjallar um endurkomu Krists. Menn virast hafa veri farnir a spyrja: „Hva verur r fyrirheitinu um komu hans? v a san feurnir sofnuu stendur allt vi hi sama“ (3.4). #

Barnaleg tlkun

Rkiskirkjupresturinn virist hafa afar barnalegar skoanir msum frsgnum biblunnar. Ekki ng me a a hann virist tala um rkina hans Na eins og um hn hafi raunverulega veri til (bls 265), heldur virist taka bkstaflega sgur sem ekki einu sinni hfundar frsagnarinnar gtu hafa liti sem anna en skldskap:

Stundum er a kostur a eiga einfalda tr
Flk sem ekki trir Gu segir oft samtlum eitthva essa lei:
- Trir v virkilega a mir Jes, hn Mara, hafi veri hrein mey?
- Trir v virkilega a Jess hafi lgt storm?
- Trir v virkilega a Jnas hafi veri maga hvalsins rj daga?
- Trir v virkilega a asnar geti tala?
a er ekki auvelt a gefa skynsamlegt svar vi llum essum spurningum. g viurkenni fslega a etta hljmar allt dlti undarlega ef maur trir ekki Gu. En ef trir Gu anna bor veistu a a er ekkert ml fyrir hann a koma v svo fyrir a ung kona ali barn en haldi meydmi snum. Og a er heldur ekkert ml fyrir hann a kyrra storm ea a lta asna tala. etta er ekki flknara en svo. (bls 273)

svo a gu gti vissulega lti essa hluti gerast ef hann vri til, breytir a v ekki a nema maur s virkilega mikill bkstafstrarmaur, hltur maur a sj a sgur um talandi dr eru jsgur. En a merkilegasta er a hann ltur sguna um Jnas og hvalinn ennan lista. Jnasarbk virist nefnilega miklu frekar vera einhvers konar dmisaga heldur en frsgn af einhverju sem a hafa tt sr sta (inngangurinn nju ingunni er aftur sammla v) . Ef dmisgur Esps vru biblunni myndi norski presturinn lklega lka tra v a spordrekar og froskar gtu tala!

Upprisan

Knut er einnig ti a aka egar kemur a umfjllun hans upprisunni. Hann segir til dmis a einn af fjrum „strmerkilegum atburum“ sem gerust um lei og Jess d hafi veri a:

grafir opnuust og margir lkamar helgra ltinna manna risu upp! eir gengu meira a segja um borginni! (bls 263)

J, a er lka strmerkilegt a aeins hfundur Matteusarguspjalls hafi sagt fr essum „atburi“ (ea sagnaritarar eins og Jsefus). Anna hvort fannst eim fjldaupprisa heilagra manna ekki ngu merkilegur atburur ea a etta eru sgusagnir. Enn trlegra er lklega kurteisi essara helgu manna, en samkvmt sgunni risu eir upp vi daua Jes fstudeginum, en biu me a a „ganga r grfum snum og fara borgina helgu“ eftir v a Jess myndi rsa upp. (Mt 27.50-53)

Knut kemur lka me au reyttu rk a Jess hljti a hafa risi upp fr dauum v a lrisveinarnir hans voru tilbnir a deyja fyrir trna upprisu Jes (bls 281). Knut virist hins vegar vita a vi vitum nnast ekkert um rlg lrisveinanna og a einu upplsingarnar sem vi hfum um daua eirra eru r ritum sem eru augljs skldskapur. ess vegna talar hann um a „gamlar sagnir“ og „hefir“ segi hitt og etta um lrisveinana. Meintur pslardaui Pturs er gott dmi, en Knut segir a hann hafi „[neita] a lta krossfesta sig me sama htti og Jess og sneri hfu v niur krossinum.“ Heimildin okkar fyrir essu er riti Gjrir Pturs, en v riti talar hundur meal annars vi Ptur (Knut finnst a lklega ekkert trlegt) og Ptur tekur tt einhvers konar galdraeinvgi (eins og Harry Potter ) vi trvillingin Smon Mags sem tekur upp v a fljga um Rm.

fgar

Knut essi telur djfulinn vera raunverulega veru og segir a biblan segi fr nokkrum „stareyndum“ um hann. a er vst stareynd a Satan var engill og a honum hafi veri varpa undirdjpin samt „fjlda engla sem geru uppreisn“, „hann tlir enn mennina fr Gui“ og a hann mun f sinn lokadm egar Jess kemur aftur (bls 251). Annars staar bkinni kemur fram a Satan spyr lesendurnar meal annars „Stendur eitthva Biblunni um a ekki megi stunda kynlf ur en maur giftir sig?“ (bls 17). Knut vill greinilega meina a a biblunni komi fram a kynlf fyrir hjnaband s stranglega banna biblunni og a a s v djfullegt.

Hfundurinn telur einnig tungutal vera mjg mikilvgt:

Tungutal
Gu hefur gefi okkur nargfur svo a vi getum stutt vi baki hvert ru. Ein af essum gfum er tungutal. egar flk talar tungum flytur a boskap fr Gui kunnu mli sem a skilur ekki einu sinni sjlft. (egar heyrir flk tala tungum fyrsta skipta [sic] kann a a hljma dlti geggja!) getur a gerst a s manneskja sem talar tungum i a sem hn var a segja ea einhver annar nrstaddur svo flk skilji hvaa skilaboum Gu er a koma framfri. annig getur Gu tala til safnaa og einstaklinga. Opni flk ekki eyrun fyrir boskap heilags anda missir a af miklu." (bls 144)

Heimskulegar afsakanir

Knut kemur lka me afskaplega heimskulegar afsakanir gegn sumri gagnrni kristna tr.

Eitt af aalvandamlunum vi kristna tr er tilvist hins illa heiminum. umfjllun sinni um blsvandann (bls 270) viurkennir Knut a „v miur hefur ekki enn fundist fullngjandi svar“ vi v hvers vegna gu myndi leyfa bl eins og nttruhamfarir. Knut segir a „[s]umt af v viturlegasta sem sagt hefur verium mli er reyndar a finna Jobsbk“ (fyrir sem muna ekki eftir Job er mli g me fnni endursgn fr South Park og essari fimm mntna endursgn. Sem er undarlegt ar sem a svari sem gu gefur Jobsbk virist bara vera: „g er miklu sterkari og vitrari en , ess vegna ttiru ekki a efast um a g hafi gar stur.“

Ef Jobsbk ngir ekki, segir Knut lka a vi heimsendi (sem verur „strkostlegur“ (bls. 44)) muni gu hvorst sem er gera allt gott og lesandinn a muna a „vi erum sigurliinu“. Knut tskrir hins vegar ekki hvers vegna gu gerir ekki allt gott nna strax og hann gleymir a minnast a samkvmt kristinni tr munum vi sem erum ekki „sigurliinu“ enda helvti.

Anna strt vandaml sem kristnir menn standa fyrir er essi seinkun endurkomu Jes, ar sem a hann sagi guspjllunum a hann myndi koma aftur egar samtmamenn hans voru uppi:

a eru rm 2000 r fr v a Jess sagi a hann kmi brtt aftur til a setja ft rki sitt ar sem ekki vri grtur, sorg n srsauki. sta ess a hann er ekki kominn er s a sem flest flk a f tma til a skilja a Gu vill a a tilheyri rki snu. a er olinmi hans sem veldur tfinni. (bls 155)

a er erfitt a tta sig v hver essi afskun er eiginlega. g held a hann haldi v fram a Jess hafi fyrst tla a koma „brtt“ aftur egar hann var a labba um Galleu, en a egar hann kom til himna hafi hann tla a gefa flki tma til ess a gerast kristi. a breytir v ekki a Jess hafi rangt fyrir sr egar hann sagi tla a koma brtt aftur. Knut reynir a minnsta kosti a koma me svar, g man ekki eftir v a hafa lesi svar fr slenskum presti.

Eitthva anna

heimasu Sklholtstgfunnar stendur a Fimm mntna biblan s „mjg ntmaleg og gerir efni Biblunnar trlega agengilegt“, a er ekki rtt. Bkin er skrifu af fgatrarmanni innan norsku rkiskirkjunnar sem hefur barnalegan bkstafstrarskilning biblunni. Hfundurinn virist vera svo viss um a heimskuleg afstaa hans s rtt a a flk sem ahyllist ekki skoanir hans s einhvern htt illt: „Jess ekki neinum vandrum me a hitta heiarlegt flk." (bls 281)

Trflag sem gefur t svona skruddu getur ekki ttst vera frilegt ea hfsamt. a er alls ekki ess viri a eya mntu dag essa bk, hva fimm.

Hjalti Rnar marsson 05.09.2008
Flokka undir: ( Kristindmurinn )

Vibrg


Sigurjn - 05/09/08 13:54 #

essi afskun seinkomu Krists er alveg kostuleg og frbrt dmi um svona ad hoc "tskringar" presta vandamlum kristninnar... j og annarra trarbraga lka.

Gaman vri a spyrja hann hvort Jess muni yfirhfu sna aftur mean flk heldur fram a eignast brn. au urfa j a f tkifri til a skilja a Gu vill a a tilheyri rki snu.


Valtr Kri - 05/09/08 14:30 #

Bddu ha! Talandi asni? g vissi um talandi snkinn sem a fokkai llu upp grurrktunarstinni Eden, en asni? Hvar?Hv er g a heyra um etta fyrst nna.


li Gneisti (melimur Vantr) - 05/09/08 15:02 #

J, kristinfrikennsla er lamasessi.


Bjrn marsson - 05/09/08 19:04 #

etta fannst mr skemmtileg grein, srstaklega ar sem g var a enda vi a leggja fr mr bkina "Misquoting Jesus: The Story Behind Who Changed the Bible and Why" eftir ngranna minn, Bart D. Ehrman. essi strga bk fjallar tarlega um a afhverju maur getur ekki einusinni treyst v a a sem maur les biblunni eigi raunverulega a vera ar!

Meal ess sem hfundurinn bendi er a afritarar biblunnar fyrstu og annarri ld breyttu textanum til a hann flli betur a eirra Theolgsku, pltsku og flagslegu gildum. Dmi eru:

Theolgskar breytingar: afritarar ttu a til a breyta textum sem snru beint a guleika Jes Krists til a taka af allann vafa: texti 1. Tim. 3:16 segir flestum handritum (afsaki a g etta bara ensku): Jesus christ is "God made manifest in the flesh". etta er frekar afdrttarlaust, en upphaflega var textinn: jesus christ "was made manifest in the flesh". Frekar tvrtt, finnst mr.

Pltskar breytingar: Gyingahatur jkst mjg fyrstu ldunum eftir krist. Afritarar ttu a til a breyta texta guspjallanna svo a Gyingar fengu verri trei. Dmi um etta eru seinustu or Jesss lkasarguspjalli ("fair, fyrirgef eim v eir vita ekki hva eir gera"). essi or m tlka sem fyrirgefningu gus syndum Gyinga, og essvegna var essum orum sleppt mrgum handritum.

Flagslegar breytingar: a eru gar stuur til a tla a hlutur kvenna kirkjum frumkristninar hafi veri mjg mikill. Brf Pls bera etta me sr, en afritarar (sem voru ekki sammla Pli um akomu kvenna a kirkjunni) breyttu brfunum hans. Dmi er essi frgi texti um a Konur skuli egja kirkjunum (1 corrinthians 14), og svipaur texti 1. Tim. 2:11-15, um a konur skuli ekki kenna, n hafa neitt vald yfir karlmanni. Pll skrifai lklega hvorugann textann, etta eru seinni tma vibtur.

(etta vekur hj mr spurningar um a hversu rttmt gagnrni vantrarmanna "grnspu-biblunna" er, en g hef ekki kynnt mr gagnrni ngu vel til a geta lykta um a)

g get ekki mlt ngu miki me essari bk fyrir alla sem hafa minnsta huga biblunni, traa og trlausa. etta er fyndin og frleg bk eftir hfund sem veit um hva hann er a tala, en er ekki fangi gufri sinnar, eins og essi Knut Tveitereid virist vera.


li Gneisti (melimur Vantr) - 05/09/08 20:16 #

J, Ehrman er gur og alveg ess viri a lta fleiri bkur hans.


anna benkovic - 05/09/08 23:22 #

Er a kenna "brau lfsins" (kristin fri) og finnst alltaf skrti egar "gu" er a tala vi og velja "sraelsmenn"?

ar er lka tala um "sraelsmenn" sem voru leiddir fr Egyptalandi?

Minnir endilega a etta hafi veri Gyingar?

Var ekki Jersalem Jdeu essum tma?

Finnst ll min ekking vera nll me essum "ntmafrum"....en kannski er etta svona gamla testamenntinu?

G svo gamla tgu (og ar er etta ekki svona) en hvernig er ntmatgfan? Eru allir Gyingar tmum Mse sraelsmenn?

Ef svo hvar eru Jdeumenn ?....og Jersalem? (er a tala um Brau lfsins, sem ykist vera a lsa gamla testamennti)???

PS;

etta er skyldunmsefni fyrir tu ra grunnsklanema llu slandi!


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 05/09/08 23:35 #

Valtr Logi:

getur lrt um sguna af Balaam og asnanum hans Legbiblunni

Bjrn marsson:

Er Bart Ehrman ngranni inn?

Annars mli g me bkinni hans um hinn sgulega Jes, mjg g: Jesus: Apocalyptic Prophet of the New Millennium

Hef ekki lesi Misquoting Jesus (en hef lesi svipaa bk eftir hann, The Orthodox Corruption of Scripture), en hn er rugglega g.

Varandi a a 1. Tim. 2:11-15 s sari tma vibt, eru 1. og 2. Tmteusarbrf og Ttusarbrfi (kllu hirisbrfin) ll talin vera flsun (eas ekki eftir Pl). Kannski veistu etta, en mr fannst a hljma eins og hldir a bara essi hluti 1Tm vri ekki eftir Pl. Annars eru brf Pls full af versum sem eru hugsanlega ekki eftir hann.


Bjrn marsson - 06/09/08 01:11 #

Hjalti:

Jj, ef ori ngranni er nota frekar vum skilningi eru slkir snillingar eins og Dr. Bart Ehrman og Dr. Miguel Nicolelis ngrannar mnir. Og gettu n hver g b ;)

Kommenti mitt var egar ori frekar langt, annig a g var ekki a hafa fyrir v a segja a Tim. brfin hafi (lklega) veri skrifu Pls nafni a honum ltnum. a var lklega gert til a auka vgi brfanna (svona eins og egar brn segja: "Mamma sagi a g mtti leika me blinn nna!") g tek a samt fram a g hef ekki mikla ekkingu biblufrum, g var bara a endursegja nokkra pnkta r bkinni.

a sem Dr. Ehrmann segir a s grunvallarmunurinn essari bk og rum um sama efni er a essi bk er skrifu fyrir leikmenn. Maur arf ekki a vita neitt um etta efni til a hafa gagn og gaman a essari bk.


Reynir (melimur Vantr) - 06/09/08 13:29 #

Jja, n er komin t n slensku Bibla sem er kannski ess ver a lesa.

essi fimm mntna Bibla er greinilega argasta bull, eins og fimmtu tma Biblan.


Henni - 06/09/08 18:34 #

a er sorglegt a vita til ess a stofnun sem g bar mest viringu fyrir af llum kristilegum stofnunum skuli standa bak vi tgfu svona rita landinu. g hef svo sem vita a prestar hennar geta sumir hverjir veri mjg vafasamir, en vi erum a tala um stofnun essu dmi og ngu hjktleg var hn fyrir, en etta gerir hana bara sorglega, er etta virkilega hgt?


sl anna - 07/09/08 18:14 #

Sl Anna, bara a svara spurningunni inni. sraelsmenn uru ekki Gyingar fyrr en eir komu til Judeu - voru ekki bnnir a koma anga fyrr en eftir flttan fr Egyptalandi og eftir a er hgt a tala um gyinga.

Bestu kvejur


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 07/09/08 19:29 #

Henni, etta snir okkur bara a kennisetningar hinnar "virulegu" jkirkju eru sama reivng lnasi og hj rest. Prestar hennar eru hins vegar snillingar v a drifa athyglinni fr v.


anna benkovic - 08/09/08 07:23 #

Takk fyrir svari. Er hgt a tala um "sraelsmenn" fyrir flttan fr Egyptalandi? Voru eir sraelsmenn n ess a vera gyingar?


Margrt St. Hafsteinsdttir - 09/09/08 19:22 #

Mer finnst bara alveg me lkindum a enn skuli allt etta trarbull hafa svona sterk tk flki eftir sundir ra. Biblan er skrifu svo miki skipunar og bounarformi og nr vi auveldlega tkum eim sem haldnir eru gustta og hafa smitast af bounum um helgi hennar.

En takk fyrir gan pistil Hjalti.


Gunnlaugur - 10/09/08 01:59 #

Takk fyrir frlegan og fnan pistil alveg var g grunlaus um a essi fimm mntna bibla vri svona langt inni evangelsku lnunni. Afskunin fyrir seinkun lausnarans er borganleg. Og nargfan tungutal! Jedddama.

Anna Benkovic sagi: etta er skyldunmsefni fyrir tu ra grunnsklanema llu slandi! Passar a? Er essi fimm mntna bibla sem hr er lst virkilega hluti af nmsefninu kristnum frum barnaskla?


Baldvin (melimur Vantr) - 10/09/08 02:01 #

Nei, ar var Anna a tala um bkina "Brau lfsins".


Gunnlaugur - 10/09/08 02:02 #

, afsaki, s vi annan yfirlestur a hn tti vi Brau lfsins.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 10/09/08 02:27 #

...alveg var g grunlaus um a essi fimm mntna bibla vri svona langt inni evangelsku lnunni

g eftir a skrifa um Alfa-nmskeii, sem mr snist (skv heimasu Alfa slandi) vera kennt amk 15 kirkjum jkirkjunnar. a er lka brjla, verra ef eitthva er.


Aalbjrn Steingrmsson - 10/09/08 13:00 #

Trarbrg eru brg til a stjrna flki og mta skoarnir ess. Fr upphafi vega hafa styrjaldir og nnur ofbeldisverk mannanna veri nafni trarbraga allskonar.Ormlgi kennismia trarbraga er trleg orsins fyllstu merkingu og vera fram v miur. Mean mannskepnan vill ekki skilja og lra um lfi, afneita stareyndum sem eru flestum augljsar, flja raunveruleikann me trarrugli sem skn arna gegn fimm mntna biblunni.


Rnar Fririksson - 16/09/08 23:22 #

Kkti aeins 5min. bibluna og hva haldii? Febrar 2008 hj eim eru 30 dagar! upps Hva var um kristilegan prfarkarlestur :-) ?


gir - 18/09/08 13:44 #

a eru rm 2000 r fr v a Jess sagi a hann kmi brtt aftur til a setja ft rki sitt ar sem ekki vri grtur, sorg n srsauki. sta ess a hann er ekki kominn er s a sem flest flk a f tma til a skilja a Gu vill a a tilheyri rki snu. a er olinmi hans sem veldur tfinni. (bls 155)

mig ykir etta svo fvitalegt hann er binn a koma aftur og aftur hverjum degi jafnvel ur en hann "fddist" kom hann hverjum degi... fornrum var ekki til ljsaperan svo flk bjuggu til gu r slinni... Slin = Allt sem er gott trarbrgum Myrkri = Allt sem er illt trarbrgum

etta er bara simple trarbrg uru til taf fornfeur okkar voru hrddir vi myrkri og tldu v "gu" ( slina ) vera a vernda ..

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.