Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Mir nttra er ekki vinur okkar

Eftir Sam Harris
Gengi um skginni Eins og svo margir arir treysti g einu sinni visku nttrunnar. g hugsai mr a a vru mrk milli hins nttrulega og hins manngera, milli einnar drategundar og annarrar, og g hlt a me genafikti klluum vi yfir okkur skp ein. N er g eirrar skounar a etta rmantska vihorf til nttrunnar s bi heimskuleg og httuleg mta.

um a bil 100 milljn ra fresti rekst loftsteinn str vi fjall jrina og drepur nnast allt lf plnetunni. etta er gtis bending um a hversu litlu flknar lfverur eins og vi skiptum nttruna. Saga lfsins essari plnetu hefur veri saga miskunnarlausrar eyileggingar og blindrar, linnulausrar endurnjunar.

Steingervingar gefa til kynna a srhver drategund lifi 1 til 10 milljn r a mealtali ur en hn deyr t. En hugtaki ,,drategund" er mjg loi. a er skilgreint annig a hpur lfvera sem geta eignast frj afkvmi er sagur tilheyra smu tegund. Hugtaki nr ekki yfir lfverur sem eru gru svi milli tegunda. annig var enginn einstaklingur nkvmlega fyrsta mannveran, heldur raist hpurinn smm saman. Lfi er samfelldur straumur breytinga. Forfeur okkar ruust, kynsl eftir kynsl, smtt og smtt yfir drategundina homo sapiens. a er ekkert vi forfeur okkar, ea lffri mannsins dag, sem segir nokku til um a hvernig vi munum rast framtinni. Ekkert nttrulgml segir a afkomendur okkar muni lkjast okkur nokkurn htt. a er meira a segja frekar lklegt a eir muni ekki gera a. Komandi kynslir munu lklega breyta sjlfum sr annig a r munu ekkert lkjast mannverum ntmans.

DNAVerur a til gs? essi spurning gefur skyn a vi hfum annan mgulegan kost. En hva anna er til boa, en a taka stjrn eigin lffrilegu framt? Vri betra fyrir okkur a treysta visku mur nttru? Eitt sinn var g viss um a. En vi vitum a mur nttru er alveg sama um einstaklinga, og alveg sama um drategundir. eir sem lifa af gera a rtt fyrir afskiptasemi nttrunnar. Ferli sem kallast nttruval hefur vissulega mta nverandi genamengi mannsins, en a hefur ekki hmarka hamingju mannsins, ea gefi okkur neina srstaka hfileika umfram a a ala af okkur og annast nstu kynsl mannvera ar til hn getur sjlf fjlga sr. Raunar gti veri a ekkert vi mannlf eftir fertugt (sem var meallftmi anga til 20. ld) s h run. Og me nokkrum undantekningum (eins og geni fyrir mjlkuroli) hfum vi lklega ekki alagast umhverfi okkar miki sustu tu sund r.

En umhverfi okkar og arfir - svo ekki s tala um rr okkar - hafa breyst grarlega essum tma. Vi erum a mrgu leyti ekki hf fyrir hnattvtt samflag, og etta er ekkert skrti. Fr sjnarhorni runar hltur mestur hluti mannlegs samflags, ar me talinn tilfinningalegur grunnur ess, a virast arfar aukaverkanir. Nttran ,,sr" ekki flest sem vi gerum, og vonumst til a gera, og hefur ekki bi okkur undir neina af rskuldunum sem vi stndum n frammi fyrir.

a er ekki hgt a eya essum hyggjum me hugmyndum um a a urfi vart a laga a sem virkar. a er hgt a finna tal hliar mannlegs lfs sem virka raun ekki mjg vel. Ef g tek sjlfan mig sem dmi virist mr allir mnir hfileikar falla einhvers staar samfelldan ftlunarskala: g var til dmis vallt okkalegur strfri, en a er raun eins og a segja a g s jafn gur og snilldarstrfringur sem hefur hloti alvarlegan heilaskaa eftir a naut stingur hann heilann, og tnlistarhfileikar mnir eru lka og hj Mozart ea Bach hefu eir skaddast lfshttulega skaslysi. Ef Tiger Woods rankai vi sr eftir uppskur sem hefi fr me sr a hann vri ekki betri en g golfi, myndi hann eflaust bera fram kru um lknamistk.

Fellibylurinn RitaEf vi skoum mannkyni heild sinni er ekkert vi nttruval sem gefur til kynna bestu mgulegu hnnun. Vi erum lklega ekki hnnu besta mta fyrir steinld, hva fyrir 21. ldina. En vi erum nna a komast yfir verkfri sem hjlpa okkur a endurbta hnnun okkar. Margir halda a annig tilraunir su mjg httulegar. En er a httulegra en a gera alls ekki neitt? a gtu veri til gnir vi simenninguna sem vi getum ekki mynda okkur, n heldur brugist vi me nverandi gfnafari. Gti nokkur rkrtt afer veri httulegri en a lta duttlungum nttrunnar? Ekki er ar me sagt a hfileiki okkar til a fst vi genamengi mannsins gti ekki leitt til ofmetnunar anda Fsts, einhverjum tilfellum. En tta okkar v svii verur a stilla ljsi ess hvernig vi urum eins og vi erum. Mir nttra ber ekki n, og hefur aldrei bori, hagsmuni okkar fyrir brjsti.


Birtist upphaflega ,,The World Question Center 2008" vefsunni Edge.org

Ljsmyndir:
walk in the forest eftir photo.jhassy
DNA eftir Lawrence OP
Rita eftir sparkynufc_86/

Valdimar Bjrn sgeirsson 25.02.2008
Flokka undir: ( Erlendar greinar , Nld )

Vibrg


Kristjn Hrannar Plsson - 25/02/08 12:12 #

Mjg hugaver grein. Mr leiist alltaf egar menn tala um "mur nttru" vs. manninn og a vi sum alltaf a eyileggja eitthva nttrunni egar vi fellum skga til rktar ea urrkum upp votlendi. essi mismunur er bara tilbningur.


orsteinn sgrmsson - 25/02/08 16:49 #

Sll, Margt skemmtilegt essari grein, en a eru nokkrir hlutir arna sem stinga mig, t.d.:

"Fr sjnarhorni runar hltur mestur hluti mannlegs samflags, ar me talinn tilfinningalegur grunnur ess, a virast arfar aukaverkanir. Nttran ,,sr" ekki flest sem vi gerum, og vonumst til a gera, og hefur ekki bi okkur undir neina af rskuldunum sem vi stndum n frammi fyrir."

Afhverju hljta tilfinningar a vera aukaverkanir sem ttu a vkja samkvmt runinni? Hefi einmitt haldi a tilfinningar vru dmi um run frekar en hitt. Annars sammla me essa hugmynd um nttruna vs manninn.


Valdimar (melimur Vantr) - 25/02/08 17:06 #

Kristjn: J, vissulega. Sast egar g vissi var mannkyni hluti af nttrunni. a ir vissulega ekki a a s skynsamlegt af okkur a setja vikvm vistkerfi r skorum, en a er kjnalegt a tla a lausnir nttrunnar (.e. runar) su einhvern sjlfsagan htt merkilegri heldur en lausnir mannsins.


Valdimar (melimur Vantr) - 25/02/08 17:24 #

orsteinn:

essi pling er hluti af hugsuninni um a nttran hafi ekki okkar hag fyrirrmi; hn krir sig ekki um a a maurinn lti framt sna hendur hennar - svo g leyfi mr a persnugera hana svolti.

a deila fir um a a a hljti a gefa forskot lfrkinu a bera ngu sterkar tilfinningar til barnanna inna til a gefa lfi fyrir au, en allt anna tilfinningalf mannsins gti eins veri hliarverkun.

A auki er ekkert sagt um a aukaverkanir ,,ttu a vkja" - heldur a r su aukaverkanir sem fylgja rum runum sem gefa forskot.


rarinn Sigursson - 25/02/08 17:45 #

Vsindamenn munu afhjpa leyndardma lffrinnar, ar meal mannsheilans og mevitundarinnar - sem er frnlega spennandi tilhugsun! Vi munum taka tauma runarinnar eigin hendur.

a er alls ekki hugsandi a vi getum t.d. trmt sjkdmum og ftkt ea margfalda lftma okkar. v munu jafnframt margir Gusmenn mtmla harkalega. hinn bginn gtum vi lka klra essu llu saman...


FellowRanger - 25/02/08 18:02 #

"Mir nttra ber ekki n, og hefur aldrei bori, hagsmuni okkar fyrir brjsti."

Og hva me a? Mir nttru ber ekki a skipta sr af okkur, v til a gera einhverju til ges arf maur a vita af v. Nttran hefur ekki mevitund, heldur er allt sem til er, og mun vera til. Hn hefur kraft til a skapa lf sem og eya v. A tlast til a hn geri einhverjum srstkum til ges er fsinna, rtt eins og a bija til Yahweh og vonast til a r rtist.

Manninum ber a vira mir ntturu en ess sta hefur hann nnast hrkt framan hana og sogi ll gin sem Terra gefur okkur einum glsopa og tlast til a f meira. Vi eigum skili a deyja t.


gimbi - 25/02/08 18:06 #

a er margt undarlegt vi essa grein Harris. Helst einhver furuleg undirliggjandi tvhyggja um "mann og nttru".

En segi mr; ef maurinn "tekur runina eigin hendur", gildir nttruval ekki lengur um hann?


danskurinn - 25/02/08 18:21 #

essi grein er dmiger fyrir pandi ffri og tta og vanmttarkennd sem hjkvmilega fylgir. Harris, blessaur karlinn, skilur ekki af hverju hann getur ekki spila hljfri eins og Mozart ea golf eins og Woods. Harris vill eiga mguleika a breyta gangi nttrunnar svo hann ea honum skyldir geti allir losna vi vanmttarkenndina og fullkomleikan sem jakar hann sjlfan. Svona mekalmana er ekkt mannkynssgunni og birtist m.a. sem misheppnaar tilraunir brjlinga til a skapa ubermench. N halda sumir kannski a tknin s komin a stig a rtt s a halda fram tilraunum sem ur hafa misheppnast hrapalega og a ubermench s rtt handan hornsins.

Harris dreymir um verld sem hgt er a stjrna, verld sem er fyrirsjanleg og mefrileg. Hann skilur ekki a maurinn getur aeins lrt af miskunnarleysi nttrunnar. Hann skilur ekki a fyrirsjanlegri verld lrir engin neitt sst af llu ubermench. Svona heimsendatr og vanmttarkennd tti aeins a finna hj shoppurum og Biblubkstafstrarbrjlingum, en virist v miur vera algengari.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 25/02/08 19:25 #

Tmir trsnningar hj danskinum. Harris er ekkert a meina etta ann htt sem danskurinn ks a tlka etta.


Kristjn Hrannar Plsson - 25/02/08 20:34 #

Gimbi: Hvernig tvhyggju ttu vi? g skildi greinina einmitt annig a ekki bri a agreina mann og nttru.

Hva nttruvali varar er a afsttt hva manninn varar dag tt vi sum lffrilega sama tegundin og urfti ur a berjast fyrir lfi snu. Vi urfum dag ekki a hafa hyggjur af v a deyja t vegna annarrar drategundar og sem stkkbreytt kyn stafai okkur alveg jafn mikil gn af ggantskum loftsteinum ea t.d. daua slarinnar og homo sapiens.


Kri Rafn Karlsson - 25/02/08 21:10 #

Maurinn ekki eftir a rast meira ef hlutirnir haldast breyttir vegna ess a a sr ekkert nttruval sta lengur. a stafar af v a a deyr nnast enginn lengur dag vegna erfafrilegrar vanskpunar heldur f allir a lifa me sna genagalla ea kosti. Siferilega er a gur hlutur, en runarlega s er etta pattstaa. ess vegna er eina lausnin fyrir mannkyni a rast fram a taka stjrnina snar eigin hendur.


gimbi - 25/02/08 21:35 #

a er n svo margt skrti vi essa grein a maur veit varla hvar a byrja. a sem g vi me "tvhyggja" er a Harris virist stundum tala um menn og nttru sem askilin og skyld fyrirbri.

En vi getum skoa fleiri hugmyndir hans: "Komandi kynslir munu lklega breyta sjlfum sr annig a r munu ekkert lkjast mannverum ntmans...verur a til gs?"

Til gs fyrir mannkyn vntanlega? Og hvernig a svara v? Mia vi hvaa gildi? Breyta sjlfum sr? n ess a nttran komi nlgt? Hvar ? tmarmi?

...fram heldur hann. "En hva anna er til boa, en a taka stjrn eigin lffrilegu framt? Vri betra fyrir okkur a treysta visku mur nttru?"

a eina sem okkur stendur til boa runarlegu tilliti er a lifa af. nttrunni.

"En vi vitum a mur nttru er alveg sama um einstaklinga, og alveg sama um drategundir. eir sem lifa af gera a rtt fyrir afskiptasemi nttrunnar."

Mur nttru alveg sama um einstaklinga og drategundir? etta er srkennileg vileitni til a aftengja nttru lfi einstaklinga og tegunda. Nttran er einstaklingar og tegundir!

San segir Harris a nttruval hafi: "ekki hmarka hamingju mannsins, ea gefi okkur neina srstaka hfileika umfram a a ala af okkur og annast nstu kynsl mannvera ar til hn getur sjlf fjlga sr."

etta er einnig skiljanlegt. ll okkar geta, hvort heldur er til hamingjuleitar ea fjlgunar, er tilkomin vegna nttruvals. Ekki rtt fyrir a!

"En umhverfi okkar og arfir - svo ekki s tala um rr okkar - hafa breyst grarlega essum tma." Hvaa tmaskei er Harris a tala um? Fr v hann fddist? Fr Homo habilis?

"Nttran ,,sr" ekki flest sem vi gerum, og vonumst til a gera, og hefur ekki bi okkur undir neina af rskuldunum sem vi stndum n frammi fyrir." Nttran hefur bi okkur bestu tkjum til a stga yfir rskulda sem vegi okkar vera. Mistakist a, er a nttruval.

Nsta mlsgrein varar athugsemdir dansksins og r henni m vissulega lesa hugmyndir um hvernig "tkni og vsindi" geti hmarka getu okkar. M vera. En einnig a gerist nttrunni, ekki rtt fyrir sinnuleysi "mur nttru".

Og fram heldur hann smu braut: "Ef vi skoum mannkyni heild sinni er ekkert vi nttruval sem gefur til kynna bestu mgulegu hnnun."

etta er einfaldlega alrangt ef eitthva er a marka runarkenninguna! Nttruval hefur stula a besta mgulega htti okkar til a komast af.

a m algerlega einu gilda hvort vi "grpum taumana" ea ahfumst ekki neitt, nttran umhversis okkur mun veita okkur ahald.

Andinn essari grein minnir um margt kennigar Gnostkera, ar sem til var "gulegur neisti" mnnum, innilokuum fangelsi illgjarns djfuls, nefnilega nttrunnar, ea heimsins.

Hj Harris er gulegi neistinn orinn a mnnum, en illgjarni djfullinn a skeytingarlausri "nttru."


gimbi - 25/02/08 21:43 #

Kri skrifar:"Maurinn ekki eftir a rast meira ef hlutirnir haldast breyttir vegna ess a a sr ekkert nttruval sta lengur. a stafar af v a a deyr nnast enginn lengur dag vegna erfafrilegrar vanskpunar heldur f allir a lifa me sna genagalla ea kosti. Siferilega er a gur hlutur, en runarlega s er etta pattstaa. ess vegna er eina lausnin fyrir mannkyni a rast fram a taka stjrnina snar eigin hendur."

Sama rugli, v hvernig sem fer, er a einnig nttruval!

Haldi i a nttruval s bara a sem hentar Harris?


Lrus Viar (melimur Vantr) - 25/02/08 22:20 #

Maurinn ekki eftir a rast meira ef hlutirnir haldast breyttir vegna ess a a sr ekkert nttruval sta lengur. a stafar af v a a deyr nnast enginn lengur dag vegna erfafrilegrar vanskpunar heldur f allir a lifa me sna genagalla ea kosti.

etta er alrangt. Nttrulegt val er enn fullum gangi hj mannkyninu eins og rtt var um nlega spjallinu.

Svo er lka nhafin s run slandi og var a trma llum fstrum sem greinst hafa me Downs-heilkenni. Stemmir illa vi essa skoun.


Kristjn Hrannar Plsson - 25/02/08 23:05 #

Hmm j g las spjalli og snist a vera rtt. g tti kannski frekar vi a vi hfum minnka afleiingar nttruvals, t.d. stejar ekki mrgum s htta a vera tin af rndri ea deyja r tiltlulega aulknanlegum sjkdmum.


gimbi - 25/02/08 23:05 #

Lrus skrifar:"Svo er lka nhafin s run slandi og var a trma llum fstrum sem greinst hafa me Downs-heilkenni. Stemmir illa vi essa skoun."

etta skiptir heldur ekki mli um a hvort nttruval er gangi ea ekki. Anna hvort nttruval vi um ALLT lf, ea a eru til undantekningar.

Harris virist haldinn eirri grillu a mennirnir standi n me ann plma hndum, a geta klekkt mur nttru. Firra!

etta er fari a hljma eins og evgenufri nazista.


Kristjn Hrannar Plsson - 25/02/08 23:12 #

A sjlfsgu hefur mannkyni geta klekkt mur nttru a einhverju leyti, t.d. hva sjkdmavarnir og ntingu aulinda varar. Telur tiloka a einhvern tmann (mjg)fjarlgri framt muni mannkyni geta haft svo til skora vald yfir henni?


Kristjn Hrannar Plsson - 25/02/08 23:13 #

er, eins og greininni stendur, heppilegt hrna a tala um a mannkyni s a "klekkja " nttrunni eins og um tvo andsta pla s a ra.


gimbi - 25/02/08 23:17 #

Meintar klekkingar manna mur nttru falla undir r astur sem lf br vi. a sem er hfast, lifir af. Punktur og basta.

"Telur tiloka a einhvern tmann (mjg)fjarlgri framt muni mannkyni geta haft svo til skora vald yfir henni?"

Ef g geri a, mynda slkt falla undir tr. Sem gti me ngum tma rast trarbrg.


Haukur - 26/02/08 00:56 #

Nttruval slandi er tiltlulega takmarka. , takir upp v a rlta upp jkul stuttbuxum einum saman blindbil muntu eftir vill deyja.. nttruval. Stupid hugmynd.. afleiing = daui.

stand mannkyns hefur auvita batna fr fyrrum tmum, strri partur, en ekki allir, hafa agang a heilsugslu, hreinu vatni, ng af mat og svo framvegis. dag urfum vi ekkert a htta okkur vitleysur en gerum a sem muna til a svala adrenaln orsta. a er ekki ar me sagt a vi httum a rast. Str partur af heiminum hefur ekkert breyst, annig s. afrku, suur amerku, asu og islam lndunum er enn mikill skortur mat, vatni og heilsugslu. ar er flk a deyja daglega r aulknanlegum sjkdmum sem vi vesturlandabar hljum a. Hver veit nema einn daginn stkkbreytist etta flk ann htt a nmiskerfi eirra fari a hndla essa sjkdma eins og nmiskerfi var hanna til a gera. mean munu vesturlandabar hrynja niur. Einnig m benda a a skum sklalyfjanotkunar vesturlanda ba hafa einfaldar veirur, back in the days, stkkbreyst einn leiinlegri veirur me sterkara nmi fyrir okkur, run!

g held persnulega a runin htti aldrei vi hfum ekkert a gera. Hver veit hva gerist, umallinn er orinn mjg, mjg str partur okkar lfi dag skum leikjatlva, hrara sma og svo.frv. a hltur a koma a v a vi losnum vi botnlangann v hann er vita gagnslaus.

En spurningin um a hvort a vi munum einhvern daginn geta stjrna nttrunni .. g held a a s geranlegt en til ess verum vi auvita a bta upp fyrir syndir mannkyns gagnvart jrinni. laga ozon-lagi, nota eldsneyti sem mengar ekki eins og vetni. etta er eiginlega bara spurning um tma og me essu "Tr vs. vsindi" held g a vi munum ekki n v tka t. En a auvita skiptir annig s ekki neinu mli fyrir jrina hvort a vi sttum henni v a kemur sld slatta tma og allt drasli byrjar aftur eins og a hefur gert nokkrum sinnum ur!

a er ekki bara spurning hvort vi getum stjrna nttrunni heldur hvort vi gerum a rtt. jrin ltur t fyrir a vera sterk og vel trtt jafna hefur hn vst ekki nein fga g skekkjumrk annig a vi verum a vita mjg vel hva vi erum a gera ur en vi gerum a.. og g ekki vi kenningar heldur stareyndir. En eir sem a stjrna aulindum heimsins vera ekki voalega kafir a taka a hjlpa mannkyninu a koma hlutunum rttan kjlinn v tapa eir peningum. essi jafna er svo endanlega str a g held vi verum bin a reikna t hvernig jrin virkar nkvmlega ur en vi num a leysa jfnuna um hvernig hgt veri a skikka mannkyni til ess a nota ekkingun til gs!!


Valdimar (melimur Vantr) - 26/02/08 02:49 #

essari umru verum vi a skilja milli tvr mismunandi tlkanir nttrunni, og taka fram hverju sinni hvora vi eigum vi.

  1. S tlkun a nttran og og maurinn su tveir lkir hlutir.
  2. S tlkun a nttran s einfaldlega allur heimurinn sem vi ekkjum, ar me talinn mannkyni, borgirnar og tkin sem a hefur mta r umhverfi snu, og allt sem vi getum raun skynja.

a tti a vera ljst a Sam Harris er a tala um fyrri tlkunina, og a vihorf a best vri fyrir mannkyni a hafa ekki afskipti af kerfinu sem hefur rast nttrunni ( srstaklega mannslkamanum).

Gimbi, notar oft strmannsrk athugasemd inni fr 21:35, ar sem gagnrnir greinina t fr sari tlkun nttrunni sem g nefndi a ofan.

En vi getum skoa fleiri hugmyndir hans: "Komandi kynslir munu lklega breyta sjlfum sr annig a r munu ekkert lkjast mannverum ntmans...verur a til gs?"

Til gs fyrir mannkyn vntanlega? Og hvernig a svara v? Mia vi hvaa gildi? Breyta sjlfum sr? n ess a nttran komi nlgt? Hvar ? tmarmi?

J, til gs fyrir mannkyni. Hann er a mtmla eirri hugmynd a ruggast s fyrir mannkyni a fikta ekki genamengi snu.

...fram heldur hann. "En hva anna er til boa, en a taka stjrn eigin lffrilegu framt? Vri betra fyrir okkur a treysta visku mur nttru?"

a eina sem okkur stendur til boa runarlegu tilliti er a lifa af. nttrunni.

a er rtt a a eina sem stendur okkur til boa s a lifa af. Spurningin er hvaa lei gefur bestu lfsmguleikana. Eru betri lkur a lifa af ef vi fiktum aeins genunum okkar, og reynum a bta hnnunina? Ea eru betri lkur a lifa af ef vi ltum a alveg frii?

"En vi vitum a mur nttru er alveg sama um einstaklinga, og alveg sama um drategundir. eir sem lifa af gera a rtt fyrir afskiptasemi nttrunnar."

Mur nttru alveg sama um einstaklinga og drategundir? etta er srkennileg vileitni til a aftengja nttru lfi einstaklinga og tegunda. Nttran er einstaklingar og tegundir!

fyrri tlkun nttrunni er mur nttru jafn ,,sama" um mannkyni og hvaa ara lfveru, ea umheiminn heild sinni. a ,,skiptir" nttruna engu hvort mannkyni lifir af ea deyr t. seinni tlkun meikar etta a sjlfsgu ekki sens. En a meikar heldur ekki sens a lta greinina t fr eirri tlkun fyrsta lagi.

San segir Harris a nttruval hafi: "ekki hmarka hamingju mannsins, ea gefi okkur neina srstaka hfileika umfram a a ala af okkur og annast nstu kynsl mannvera ar til hn getur sjlf fjlga sr."

etta er einnig skiljanlegt. ll okkar geta, hvort heldur er til hamingjuleitar ea fjlgunar, er tilkomin vegna nttruvals. Ekki rtt fyrir a!

Og fram heldur hann smu braut: "Ef vi skoum mannkyni heild sinni er ekkert vi nttruval sem gefur til kynna bestu mgulegu hnnun."

Nttran hefur bi okkur bestu tkjum til a stga yfir rskulda sem vegi okkar vera. Mistakist a, er a nttruval.

etta er einfaldlega alrangt ef eitthva er a marka runarkenninguna! Nttruval hefur stula a besta mgulega htti okkar til a komast af.

essar rjr tilvitnanir finnst mr koma fr grundvallarmisskilningi hj r runarkenningunni. run tvegar alls ekki bestu tkin til a yfirstga rskulda... hn tvegar einungis tki sem uppfylla lgmarkskrfur til ess a komast yfir essa rskulda. run er ekki eitthva ferli sem ,,leitar tt a bestu hnnun, bestu lausn", heldur alagast umhverfisastum hverju sinni.

Hvernig er hgt a fullyra a nttruval hafi stula a bestu mgulegu hnnun til a lifa af? Hefur kortlagt alla mgulega hnnun?

"En umhverfi okkar og arfir - svo ekki s tala um rr okkar - hafa breyst grarlega essum tma." Hvaa tmaskei er Harris a tala um? Fr v hann fddist? Fr Homo habilis?

Setningin undan essari sem tekur t arna er eftirfarandi: ,,[M]e nokkrum undantekningum... ...hfum vi lklega ekki alagast umhverfi okkar miki sustu tu sund r."

a m algerlega einu gilda hvort vi "grpum taumana" ea ahfumst ekki neitt, nttran umhversis okkur mun veita okkur ahald.

Veita okkur ahald? Hvernig ? Varstu ekki a enda vi a segja: ,,Nttran hefur bi okkur bestu tkjum til a stga yfir rskulda sem vegi okkar vera. Mistakist a, er a nttruval."

a sem er hfast, lifir af. Punktur og basta.

Einmitt. Og mannkyni er vi a a vera ngu hft til a stra genabreytingum snum. a getur gerst, a drategund ,,rist t horn" og deyji svo t. Vi viljum a lklega ekki.

Varandi plingar Harris um a betrumbta hina msu mannlegu hfileika, eins og tnlistargfu og reiknigfu, held g a a muni alls ekki gera heiminn fyrirsjanlegan og spennandi. Heimurinn er mjg flki fyrirbri, og vi erum sfellt a lra eitthva ntt um hann. Samt erum vi bin a uppgtva svo miklu, miklu meira en fyrir hundra rum san, egar elisfringar hldu a ftt vri eftir vita.
Hvernig vri heimurinn ef allir hefu a minnsta tnlistargfu vi Mozart? Hvernig myndu samskipti mannkynsins vera, myndi jafnvgur tnlistarskilningur gefa okkur tkifri til a segja allt sem vi urfum me tnlist, sta ora?
En ef allir hefu strfriekkingu vi Isaac Newton ea Leonhard Euler? Hvaa vandaml vru auveldlega innan seilingar?
g held a a myndi einungis opna fleiri dyr, rtt eins og stlu grunnsklakennsla ntmans veitir samflaginu llu meiri mguleika heldur en egar fstir voru einu sinni lsir.



danskurinn - 26/02/08 08:42 #

Valdimar skrifar: "Varandi plingar Harris um a betrumbta hina msu mannlegu hfileika, eins og tnlistargfu og reiknigfu, held g a a muni alls ekki gera heiminn fyrirsjanlegan og spennandi. "

Gott hj r. En Harris dreymir um annig verld. Verld ar sem ubermench deilir og drottnar. a er alveg augljst a maurinn er sauheimskur.

Valdimar skrifar:"Hvernig vri heimurinn ef allir hefu a minnsta tnlistargfu vi Mozart? "

myndu allir deyja 36 ra gamlir, ea hva?

Valdimar skrifar:"En ef allir hefu strfriekkingu vi Isaac Newton ea Leonhard Euler? Hvaa vandaml vru auveldlega innan seilingar?"

Hin leystu vandaml eru samskiptavandi flks. ar gtum vi einmitt lrt af einstaklingum me Downs-heilkenni. skilur, verldin kemur sfellt vart.


gimbi - 26/02/08 10:16 #

Valdimar, satt best a segja virist haldinn smu grillunum um nttruval og Harris. (g nenni n ekki a svara meintum strmannsbrkum mnum.)

skrifar: "essar rjr tilvitnanir finnst mr koma fr grundvallarmisskilningi hj r runarkenningunni. run tvegar alls ekki bestu tkin til a yfirstga rskulda... hn tvegar einungis tki sem uppfylla lgmarkskrfur til ess a komast yfir essa rskulda. run er ekki eitthva ferli sem ,,leitar tt a bestu hnnun, bestu lausn", heldur alagast umhverfisastum hverju sinni."

virist (lkt og Harris) halda a vi bum yfir einhverju trompi upp erminni, sem vi getum slegi fram gagnvart mur nttru. Hvort heldur a er genarannsknir ea nan-tkni.

Og v spyr g ig: Hvaan er etta "tromp" komi? Er a ekki nttrval sem tvegai okkur a? Kom a r annarri vdd? Er a eitthva framandi?

ll s geta sem vi bum yfir er tilkomin vegna nttruvals. a a vi gtum ra ofurmenni, me spergreind og frbra golftakta, vri einungis ttur vileitni manna til a lifa af. Sem runarkenningin fjallar um. Ekkert flknara.

essi hugmynd Harris a vi getum beitt einhverjum Barbabrellum til a klekkja ekki-vininum, Nttru, er einfaldlega kjnaleg.

von um a skiljir etta skal g koma me hlistu:

Einhverntma rdaga uppgtvuu forfeur okkar verkfri til a ltta eim striti. etta var upphaf tknimenningar. Tkni hefur teki miklum framfrum. Nverandi tknibyltingar eiga a ltta okkur lfi, lkt og forum. barttunni vi a lifa af.

Harris virist dauskelfdur maur; svo miskunnarlaus mannhverfu sinni a manni flkrar vi. Honum vri nr a hafa hyggjur af strfelldum tdaua annarra lfvera vegna yfirgangs manna, en hinu hvort hann gti ori klrari en Einstein ea betri golfari en Woods.

g held g vitni bara danskinn: "Maurinn er sauheimskur."


Valdimar (melimur Vantr) - 27/02/08 02:11 #

gimbi skrifai:
Og v spyr g ig: Hvaan er etta "tromp" komi? Er a ekki nttrval sem tvegai okkur a? Kom a r annarri vdd? Er a eitthva framandi?

g skil vel a skulir vilja fra rk fyrir v a allt sem mannkyni gerir s komi til vegna runar ess, en a kemur essu mli ekki alveg vi, eins og g hef reynt a tskra.

run er hgt a lsa sem nttruvali hp sjlffjlgara me fjldatakmrkunum og kvenum lkum stkkbreytingum, ef g er ekki a fara me fleipur.

Hva gerist ef vi getum haft einhver hrif stikana essari formlu? Erum vi ekki farin a stra ea beina run eitthva?

kjlfar ess a essar plingar fllu inn svi mguleika fyrir mannkyni hefur komi upp tti um nokku annig ,,fikt". essi tti er ekki ekki algjrlega stolaus, en essi grein Harris miar a v a sefja hann eitthva.

gimbi skrifai:
ll s geta sem vi bum yfir er tilkomin vegna nttruvals. a a vi gtum ra ofurmenni, me spergreind og frbra golftakta, vri einungis ttur vileitni manna til a lifa af. Sem runarkenningin fjallar um. Ekkert flknara.

essi hugmynd Harris a vi getum beitt einhverjum Barbabrellum til a klekkja ekki-vininum, Nttru, er einfaldlega kjnaleg.


g skil ekki alveg hva ert a fara athugasemdum num, v einn boginn viristu vera a segja a allar essar genarannsknaplingar su svo elilegur hluti af nttrunni a a urfi ekki a ra hann, en hinn boginn viristu vera a skjta niur hugmyndina.

Ertu a reyna a segja a hvaa tilraunir sem vi gerum munu vera afvegaleiddar af nttrunni, og hn muni fara sinn fyrrverandi farveg hva sem vi reynum? Mr dettur a hug.

En ertu farinn a tala um einhvern beinan farveg sem nttran fer niur; einhver rlg, einhvern tilgang, einhverja reglu sem vi mannkyni getum ekki hlutast .

Af v sem vi ekkjum til lfrkja nttrunnar, hljmar a einfaldlega rangt. run tekur aeins tillit til stika sinna eins og eir eru ninu.

Auvita yru hvaa tilraunir a taka mi af v hvernig heimurinn virkar; framkvmd myndi segja til um hvort forsp reynist rtt.


Finnur - 27/02/08 13:22 #

Hva gerist ef vi getum haft einhver hrif stikana essari formlu? Erum vi ekki farin a stra ea beina run eitthva?

a m ekki gleyma v a vi hfum haft bein hrif run kveinna drategunda undanfarin rhundru, ef ekki rsundir. slenska lambi vri ekki til n beinna hrifa okkar. Og ali-svni og ali-hnsnin eru dauadmd n okkar -- s kaldhni fer vart framhj nokkrum a nttruval okkar eim er jafnframt eirra dauadmur.

S hugmynd sem Harris er a gla vi hrna er a vi erum raun engu frbrugin eim hsdrunum sem vi hfum ra svo vel okkar hag undanfarin rhundru. Og afhverju ttum vi ekki a gera a sama vi okkur sjlf?
Sauheimska Harris felst v a halda v fram a s genatkni sem vi hfum n yfir a ra geri mgulegt a rkta flk sama htt og sauf -- og a etta s rtt framtarsn.

Elilega gnar essi hugsunarhttur flki. Ef Vantrair eru heilshugar bak v a tm fordma gegn ykkur, mlist g til ess a i svari gagnrni ennan hugsunarhtt af meiri metnai en:

Tmir trsnningar hj danskinum. Harris er ekkert a meina etta ann htt sem danskurinn ks a tlka etta.






Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 27/02/08 17:38 #

hmm.

Ofurmenni. Afhverju ekki.


gimbi - 27/02/08 20:35 #

Valdimar, a sem mr mislkar vi essa grein er:

  1. Furuleg sn ar sem "mur Nttru" er stillt upp sem andstingi manna.

  2. S kjnalega hugmynd a maurinn s fr um a berjast gegn essum "ekki-vin" me nokkrum rum aferum og sami vinur hefur lti mnnum t.

  3. essi skringilega tr a ofurmaur s svari.

N hefur einnig veri tpt rum tti, sem einn og sr dugar til a sna hve skyni skroppinn Harris er. orsteinn benti fyrstur etta annarri athugasemd hr. Danskurinn trekai a.

Harris skrifar:"Fr sjnarhorni runar hltur mestur hluti mannlegs samflags, ar me talinn tilfinningalegur grunnur ess, a virast arfar aukaverkanir."

Svona skrifa bjnar.

Annars finnst mr me lkindum ef Vantrarmenn eru slkir hjarmenn a vilja flykkja sr um hvern ann sem segist vera trlaus.

a er eins og a standa vinlega me Liverpool-adenda, bara vegna ess a hann heldur me sama lii og maur sjlfur.

Vertu viss a menn munu nta sr genabtur og nan-tkni til a betrumbta sig. a er egar byrja.

Og vinsamlegast lttu vera a gera mr upp rlagahyggju. Ekkert v sem g hef skrifa gefur tilefni til ess.


Gunnar J Briem - 28/02/08 01:51 #

1. Furuleg sn ar sem "mur Nttru" er stillt upp sem andstingi manna.

Harris stillir "mur Nttru" ekki upp sem andstingi mannanna. vert mti bendir hann a nttran er skeytingarlaus (indifferent) um afdrif okkar. Er a persnugervingin sem hntur um? Ef svo er, hntur lkast til um skrif allra sem sna meiri stlbrigi en er a finna smaskrnni.

2. S kjnalega hugmynd a maurinn s fr um a berjast gegn essum "ekki-vin" me nokkrum rum aferum og sami vinur hefur lti mnnum t.

Vntanlega ttiru vi "…nokkrum rum aferum en eim sem sami vinur hefur lti mnnum t"? Vissulega erum vi hluti af nttrunni eins og allt anna. En punkturinn hans Harris er einmitt s a ef vi veigrum okkur vi a nota r aferir sem nttran hefur lti okkur t ( eim skilningi a geta okkar til a hafa hrif afdrif okkar er nttruleg), fer eim mun fyrr fyrir okkur eins og flestum eim drategundum sem nttran hefur fundi upp. Homo sapiens (samt mgulegum afleiddum tegundum) gti allt eins veri tdau tegund innan nokkur hundru ra. tt nttran s jafn skeytingarlaus um okkur og arar drategundir, stendur okkur (sem erum vissulega hluti nttrunnar) samt sem ur ekki sama. Vi viljum lifa af. Nttrulega.

3. essi skringilega tr a ofurmaur s svari.

etta oralag er skrumskling orum Harris — jar a e.k. ofurmannssiferi la Nietsche, sem er vsfjarri v sem Harris er a tala um. Mr finnst ekkert skrti vi vileitni a bta okkur. r finnst vntanlega ekki skringileg tr a sklalyf su mli ef maur fr skingu? A gleraugu su svari ef maur sr illa? Hva me linsur? En laserager? Ef r finnst ekkert skringilegt vi a flk vilji bta sjnina me laserager, er eitthva skringilegt vi a koma veg fyrir sjngalla me erfatkni, ef vi getum a? Hva me a gera sjnina betri en nttruval hefur hinga til megna? Er skringilegt a taka slkum hugmyndum me opnum huga?

Harris skrifar:"Fr sjnarhorni runar hltur mestur hluti mannlegs samflags, ar me talinn tilfinningalegur grunnur ess, a virast arfar aukaverkanir."

Svona skrifa bjnar.

Svona skrifa bjnar.

ingin er ekki alveg nkvm, en vntanlega hefuru jafn miki t or Harris sjlfs a setja. Er a bjnalegt a segja a str hluti menningar okkar s ekki bein afleiing af nttruvali? Vri ekki llu bjnalegra a halda hinu gagnsta fram? Mannlegt samflag hefur teki stakkaskiptum rfum kynslum — augnabliki augum nttrunnar.

a verur a hafa a ef stimplar mig sem kjnalegan, sautryggan hanganda essa meinta bjna ar sem g tek upp hanskann fyrir hann. g s bara stu til a svara tilhfulausri og stryrtri gagnrni inni. Veit ekki hvort a er nokkru gfulegra hlutskipti a finna flestum allt til forttu, en a leitast vi a skilja or manna me sanngirni a leiarljsi.

Lastaranum lkar ei neitt, ltur hann ganga rginn. Finni hann laufbla flna eitt, fordmir hann skginn.


danskurinn - 28/02/08 09:35 #

Gunnar Briem skrifar: "Er a bjnalegt a segja a str hluti menningar okkar s ekki bein afleiing af nttruvali?"

Anna hvort er menning okkar bein afleiing af nttruvali ea hn er af yfirnttrulegu kyni. En a er einmitt grunnstefi hugmyndinni um ubermench, essi blanda af manni og gui. Grein Harris verur varla skilin annan htt. Jrinni veri fleiri en einn stofn af manni, .e.a.s. einn sem er ri hinum. Gallalausi hlfguinn. Hinir geta veri rlar hans ea tdauir vegna nttruvals. Ea heldur flk a 6 milljarar veri Jrinni og allir me sixpack og engin nrsnn? a eru einmitt karlar eins og Harris sem hefu eytt fstri v sem var Stephen Hawking.


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 28/02/08 12:06 #

Gimbi.

g vil meina a "vi" vantrarmenn sum langt fr alltaf sammla hvor rum ea trlausum yfirleitt. a a tra ekki yfirnttru er mjg takmarkaur grundvllur fyrir ara skoanmyndun.


Gunnar J Briem - 28/02/08 23:45 #

Anna hvort er menning okkar bein afleiing af nttruvali ea hn er af yfirnttrulegu kyni.

etta er svikin valrng. Augu okkar eru bein afleiing af nttruvali, en er sama hgt a segja um kbisma? Raunveruleikatti? Bolludaginn? Tnlistarskla? Ekki f g s a slk fyrirbri su meira en hliarverkun nttruvals. au eru sannarlega ekki yfirnttruleg.

Ea heldur flk a 6 milljarar veri Jrinni og allir me sixpack og engin nrsnn?

Ertu semsagt a segja a ntmalknavsindi su silaus ar sem ekki allir njta eirra sama mli? a er engu minna langstt a vna ig um stjrnleysisfrumstishyggju vegna ora inna, en a vna Harris um ofurmennisdrkun vegna essarar greinar hans.


Gunnar J Briem - 29/02/08 00:22 #

ps, engu meira langstt tti g vi.


gimbi - 29/02/08 00:33 #

Gunnar, n ver g a jta villu mns vegar. g las ennan texta Sam Harris aftur, og n ensku.

Auvita er etta rtt hj honum!

Vi urfum bara a lifa af "mur Ntturu".

Vi fyllum okkur bara af genabtum og nantkjum, verum ll ofsa snjll, losum okkur vi aumkunarvera eiginleika eins og tilfinningar.

Svo getum vi bara svona ofursnjll og frbr sami synfnur fyrir hdegi, og fari 18 holur 30 undir pari eftir hdegi.

Allir svo frbrir! etta er mli!Ekkert nema snillingar.

a kaldhnislega vi slkt samflag, er a fyrst gti Harris veri hugaverur, bjninn sem hann er. (en n genabta...N.B.)


Gunnar J Briem - 29/02/08 00:53 #

J satt segiru. Harris yri hugaverur og myndir losna vi hrossahlturinn.


gimbi - 29/02/08 01:15 #

...en munt lklega aldrei losna vi Wikipediu.

Kommon, rjr tilvsanir tveimur innleggjum!

"g s bara stu til a svara tilhfulausri og stryrtri gagnrni inni."

Og n mttu skella r lr...


danskurinn - 29/02/08 09:26 #

Gunnar J Briem skrifar:"Ertu semsagt a segja a ntmalknavsindi su silaus ar sem ekki allir njta eirra sama mli?"

egar vi skoum snillingana, flki sem hlai hefur vrurnar sem vi hin getum rata eftir, kemur ljs a essir meistarar eru sur en svo lkamlega, andlega, flagslega ea siferilega gallalausir og lfshlaup eirra oft yrnum str. Menn velta v jafnvel fyrir sr hvort svona flk vinnur afrek sn rtt fyrir gallana ea vegna eirra. a er alls ekki augljst. Nlega voru frttir af rannsknum sem benda til ess a einhverfa og snilligfa su mjg tengd fyrirbri. Segjum a einhverfa veri tiloku me vsindalegum aferum. Hverfa snillingarnir? Hver veit? Kannski er hinn gallalausi hlfgu bara geldur heimskingi?

Eitt er vst a karlar eins og Harris eru uppfullir af hroka og hleypidmum. Svoleiis skoanarkir minnipokamenn eru alltaf hvrir - og hrifagjarnir ungir menn eru lklegir til a hrfast me svona innantmum hrpum og kllum. mean frumst vi sfellt nr betra lfi vegna vinnu eirra sem vinna vinnu sna hlji - og frttum kannski af v lngu sar hver geri hva.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.