Allar fęrslur Allir flokkar Sos Um félagiš Śrskrįning Lógó Spjallid@Vantru Póstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Gamlar og nżjar lękningar

Ég hef mikiš fylgst meš umręšum um svokallašar hefšbundar og óhefšbundnar lękningar. Žetta eru ķslensku hugtökin yfir žaš sem mašur kallar į ensku medicine (kallaš conventional af hinum hópnum) og alternative medicine.

Žegar mašur skošar mįlin ofan ķ kjölinn žį tekur mašur eftir einu, einhver svissaši į einum staf ķ ķslensku nöfnunum. Žvķ žaš sem ķ dag er kallaš hefšbundar lękningar er ungabarniš. Žaš sem er talaš um daglegu tali sem óhefšbundnar lękningar er ķ flestum tilfellum hundgamlar greinar. Žaš mį til dęmis benda į aš smįskammtalękningar (hómópatķa) eru statķsk grein sem žróast ekki. Žaš sama gildir um heilun. Bįšar greinar eru mjög formfastar og sżna mótspyrnu gegn öllum breytingum og efasemdum.

Žetta tįknar žaš aš nśtķma lęknisfręši, sem hefur veriš ķ gķfurlega mikilli žróun ķ meira en öld og er alltaf aš breytast, mį kalla óhefšbundnar lękningar. Žetta er einfaldlega vegna žess aš vķsindi eru ótrślega ķhaldsöm en jafnframt róttęk ķ ešli sķnu. Uppruni nżrra uppgötvanna skiptir ekki mįli, žvķ ef lękningin virkar, žį virkar hśn.

En hugsiš ykkur eitt, ef žiš kollvarpiš lęknavķsindunum į einu bretti meš žvķ t.d. sanna aš heilun virkar, žį eruš žiš bśin aš tryggja ykkur Nóbelsveršlaunin ķ lęknisfręši og ef žiš finniš śt nįkvęmlega ešlisfręšina į bakviš žetta, žį fįiš žiš lķklega önnur fyrir ešlisfręši.

Ef žiš segiš aš lęknavķsindin hafa rangt fyrir sér, fariš žį śt og sanniš žaš meš tólum vķsindanna. Hęttiš dylgjunum um aš lęknar og vķsindamenn séu žröngsżnir žegar raunin er önnur. Og hęttum aš tala um hefšir ķ lękningum, tölum um lękningar og gervilękningar.

Fręšingur 09.02.2007
Flokkaš undir: ( Vķsindi og trś )

Višbrögš


kallikall - 09/02/07 11:45 #

Sęll fręšingur og takk fyrir góša grein. Ég er sammįla žér ķ meiginatrišum og ég er algjörlega sammįla lęknisfręšinni meš aš sżna fram į hvaš virkar og henda žvķ śt sem virkar ekki. Samt langar mig aš koma meš eina gagnrķni į lęknisfręšina: Getur veriš aš žegar viš tökum fyrir einn lķkamspart aš žį séum viš aš aftra pekkingu į hvernig einn partur hefur įhrif į annan. Ég t.d. talaši viš vinkonu mķna sem er ķ lęknisfręši og hefur alla sķna ęfi įtt ķ vandręšum meš exem og hśn sagši aš margir hśšlęknar héldu aš exem kęmi śtaf utanaškomandi įhrifum vegna žess aš žeirra menntun snżr svo mikiš aš hśšinni. Žannig aš mķn gagnrķni er meira spurning, getum viš ekki stoliš žessu concepti frį óhefbundum lękningum (eša gerfilękningum;)) meš aš lķkaminn virki sem heild. Ég held t.d. aš įhrif tilfinninga į lķkamann sé mjög spennandi višfangsefni og lķtiš rannsakaš.


Fręšingur (mešlimur ķ Vantrś) - 09/02/07 12:32 #

Ég hef grun um žaš aš lęknar viti alveg af žvķ aš lķkaminn er heild ;) Žaš eru nefnilega hlutir eins og paraneoplasic phenomena žar sem t.d. brjóstakrabbamein geta haft įhrif į allt taugakerfiš.

Žó conceptiš er gott.


kallikall - 09/02/07 12:43 #

takk fyrir žaš, žaš er gott aš vita :) en geturu sagt mér eitthvaš um rannsóknir žar sem įhrif tilfinninga hafa į lķkamann?


G2 (mešlimur ķ Vantrś) - 09/02/07 12:54 #

... rannsóknir žar sem įhrif tilfinninga hafa į lķkamann?

Hvaš įttu viš meš tilfinningar? Alžekkt er t.d. hvaša įhrif žunglyndi getur haft į lķkamlega heilsu fólks.


kallikall - 09/02/07 13:12 #

jį, žaš er žaš sem ég er aš tala um :) Samt er mašur nś seint settur į žunglyndislyf ef mašur kemur meš einhverjan lķkamlegan sjśkdóm


LegoPanda - 09/02/07 16:15 #

Žetta er nokkuš athyglisveršur munur į oršunum sem eru notuš fyrir lękningar ķ ensku og ķ ķslensku. Oršiš ,,Alternative" žżšir nįttśrulega mun frekar ,,öšruvķsi" heldur en ,,óhefšbundnar" - um leiš og mašur segir aš eitthvaš sé óhefšbundiš, žį er žaš stašhęfing um aš allt annaš ķ viškomandi višfangsefni sé hefšbundiš.

Ég er mjög sammįla žvķ aš kalla ,,Alternative Medicine" frekar gervivķsindi, en žaš munu žó bara žeir gera sem eru sammįla okkur ķ žvķ aš žetta sé vitleysa. Fólk sem trśir į hnykklękningar og smįskammtalękningar fer ekki aš kalla žaš gervivķsindi, žvķ fyrir žeim eru žau ekkert gervi. Žetta er kannski kosturinn viš hlutlaust heiti eins og ,,óhefšbundnar lękningar", aš fólk ķ bįšum fylkingum veit hvaš er veriš aš tala um.

Ég mun samt kalla žessi vķsindi gervivķsindi, og vona aš einn daginn muni allir lķta į žessi fög sem gervivķsindi.


kallikall - 09/02/07 16:21 #

legopanda skrifar: "Ég mun samt kalla žessi vķsindi gervivķsindi, og vona aš einn daginn muni allir lķta į žessi fög sem gervivķsindi."

jį, žaš eša aš žaš komi sannanir fyrir žeim :)


khomeni (mešlimur ķ Vantrś) - 09/02/07 21:02 #

Bestu rökin sem ég hef heyrt fyrir žvi aš žetta heilunar-rugl og grasa-gums virkar ekki eru eftirfarandi:

Ef žetta virkaši žį myndu stóru lyfjafyrirtękin fyrir löngu vera bśin aš "tappa" inn į žetta. Ef lśpķnuseyši virkar gegn krabbameini, žį vęru lyfjarisarnir bśnir aš gera śr žvķ féžśfu. Ef aš heilun virkaši, žį vęri heilun kennt ķ lęknisfręši. Ef höfušbeina og spjaldhryggsmešferš virkaši, žį vęri žetta alvöru nįm en ekki 4 vikna nįmskeiš sem kostar stórfé. -Get it?

Ég hef litla trś į óhefšbundum lękningum en jafnveg minni trś į sišsemi lyfjarisanna. Ef žeir finna peningalykt eihversstašar, žį eru žeir męttir meš tękin sķn og vķsindamenn til aš framleiša pillur til aš selja fólki. Žeir geta hinsvegar ekki selt hvaš sem er.. Žessvegna selja žeir ekki lśpķnuseyši og rannsaka heilun.

Best aš elta peningana ef mašur er ķ vafa.


Gudjon - 10/02/07 20:20 #

khomeni hefur ekki meira vit į višskiptum heldur en nafni hans. Kapķtalismi gegnur śt į aš selja fólki sem mest af vörum, fyrir sem hęst verš hvort sem žaš žjónar hagsmunum žess eša ekki. Žaš er žvķ hagur lyfjafyrirtękja aš selja sem flestum lyf. Stórfelld og skašleg ofnotkun lyfja er algjörlega ķ samręmi viš hagsmuni lyfjafyrirtękja. Aušvita hljóta slķk fyrirtęki aš vinna aš žessu hagsmunamįli sķnu.

Žess vegna er žaš slķkum fyrirtękjum ķ hag aš fólk kaup sem mest af megrunalyfjum. Žaš er slikum fyrirtękjum ekki ķ hag aš fólk taki upp hollari lķfshętti og hreyfi sig meira.

Ef ég skil žetta rétt geta lyfjafyrirtęki ekki fengiš einkafleyfi fyrir nįttśruleg efni

Žaš er žvķ hagur lyfjafyrirtękja aš reka įróšur gegn nįttśrulyfi sem virkar og selja fólki sķšra lyf sem žeir geta fengiš einkaleyfi į.

Fyrirtęki sem framleiša nįttśrlyf eru aušvita lķka kapķtalķsk og eru tilbśnir aš selja fólki hvaš drasl sem er svo lengi sem eftirspurn er eftir žvķ.

Žaš er engin tilviljun aš höndin sem tryggir aš hagsmunir fyritękja og neytenda fari saman er sögš vera ósżnileg. Žaš sem ekki er til er ósżnilegt.


khomeni (mešlimur ķ Vantrś) - 11/02/07 16:27 #

Gušjón! Telur žś s.s aš lyf gegn krabbameini sé "out there" en lyfjarisarnir standi ķ vegi fyrir žvķ aš koma žvķ į markaš?

Ég er aš segja aš ef birkiaska virkaši sem lyf žį vęri Gaxco/Smith/Cline bśinn aš framleiša birkiösku.

ps. Žaš er alger óžarfi og reglulega dónalegt aš saka mig um fįvisku į višskiptasvišinu. Svona athugasemd gerir ekkert śtvarpa gremju žinni og illgirni.


Fręšingur (mešlimur ķ Vantrś) - 13/02/07 00:18 #

Reyndar geta lyfjafyrirtęki fengiš hin og žessi einkaleyfi fyrir nįttśruleg efni. Til dęmis geta žau fengiš einkaleyfi į erfšaefnisbśtum og ašferšum til žess aš bśa til žessi nįttśruleg efni.

En hvernig getur skašleg ofnotkun lyfja veriš ķ hag lyfjafyrirtękjanna? Žar sem žeirra hagur er aš halda žér į lķfi, žvķ aš daušir einstaklingar eru ekki duglegir viš lyfjakaup ;)


Chmero - 13/02/07 21:52 #

"rannsóknir žar sem įhrif tilfinninga hafa į lķkamann?"

Getur lauslega tekiš fram įrangur og virkni lyfleysa, žar sem aš žś heldur aš žś sért aš fį lyf fyrir eitthverju og heilinn sér um afganginn.


Žórarinn - 17/02/07 02:44 #

Aš mķnu mati eru stunduš mikil hagsmunatengd gervivķsindi innan lęknisfręšinnar. Žaš kemur žó fyrir aš nokkrir mjög hugrakkir vķsindamenn rįšist į trśarkreddur sem hafa skotiš upp rótum innan fręšigreinarinnar meš alvöru vķsindum. Žannig hafa vķsindamenn hrakiš tilgįtur um aš HIV valdi eyšni meš sterkum vķsindalegum rökum įn sterkra mótraka. Žį hafa margir lęknar og vķsindamenn sżnt fram į aš bólusetningar séu gagnslausar og jafnvel skašlegar. En gķfurlegir hagsmunir koma oft rótföstum gošsögnum til hjįlpar į kostnaš vķsindanna, sannleikans og mannoršs hinns hugrakka, heišarlega og stašfasta vķsindamanns.

Sumir sérfręšingar innan lęknavķsindanna hafa jafnvel gerst svo hrokafullir aš breyta vķsindunum ķ trśarbrögš eins og eftirfarandi tilvitnun śr réttarhöldum ķ Įstralķu vegna meintrar skašsemi bólusetninga ber meš sér žegar hann var bešinn um aš rökstyšja įlit sitt meš gögnum:

"I don“t have any figures because it“s such a fundamental doctrine of holy writ in medicine."

Athugiš svo aš lyfjarisarnir gręša grķšarlega mikiš į sjśkdómum en mun minna į heilbrigši. Žaš mętti alveg eins kalla lyfjaišnašinn gervivķsindi. Pillurnar bęgja kannski frį sjśkdómseinkennunum en stušla žęr yfirleitt ķ raun aš bęttu heilbrigši? Lyfjafyrirtęki sem myndi uppgötva einfalda og ódżra lękningu viš krabbameini myndi lķklega stórtapa į žvķ aš selja žaš ķ staš hinna lyfjanna sem heldur fólki įfram sjśku eša meš mjög hęgum bata: - Hagur ķ heilsu en stórgróši ķ sjśkdómum. Lyfjažróun viršist lķka miša aš žvķ aš halda sjśklingnum lengur į lķfi. AZT (fyrsta lyfiš gegn eyšni) drap sjśklinginn tiltölulega fljótlega, nżrri lyf taka lengri tķma.

Erum viš ekki sammįla um žaš aš lįta vķsindin skera śr hvaš virkar almennt og hvaš ekki? Er ekki sjįlfsagt aš hefšbundnar lękningar og hefšbundin višhorf standist vķsindalegar rannsóknir og athuganir (alveg eins og smįskammtalękningar)? Žaš er ekki sjįlfgefiš aš allt žaš sem er kennt ķ lęknisfręšinni byggi į traustum vķsindum. Oft er reyndar sżnt fram į hiš gagnstęša. En trśi žvķ hver sem vill aš best sé aš lękna krabbamein meš geislamešferš og lyfjagjöf, eša aš bólusetningar komi ķ veg fyrir sjśkdóma, eša aš HIV sé smit- og veirusjśkdómur o.s.frv. Til hvers aš gagnrżna įtrśnaš į smįskammtalękningar en įstunda skilyršislausan įtrśnaš į hefšbundnar lękningar? Žaš er ekkert sjįlfgefiš aš allar hefšbundnar lękningar séu byggšar į traustum vķsindum. Hafiš bara varann į hverju žiš trśiš. Trśarkreddurnar leynast vķša.


Lįrus Višar (mešlimur ķ Vantrś) - 17/02/07 04:13 #

Žetta innlegg Žórarins er kostulegt. Ég veit ekki hvar hann hefur fengiš žį flugu ķ kollinn aš eyšni sé ekki veirusjśkdómur, enginn hefur "hrakiš tilgįtur" žess efnis. Einnig er žaš langlķf mżta aš bólusetningar séu skašlegar. Į upphafsįrum žeirra kom žaš fyrir aš bóluefniš sjįlft var illa unniš og stundum olli žaš skaša. Ķ dag er engu slķku til aš dreifa.

Uppgötvun AZT var grķšarlega mikilvęgt skref į sķnum tķma og hefur hjįlpaš til viš aš bęta lķf eyšnisjśklinga til muna. Žaš hefur ekki drepiš neinn.

Menn eins og Žórarinn viršast lifa ķ eigin heimi žar sem ill lyfjafyrirtęki plotta sitt samsęri um aš nį peningum frį fólki.

Til hvers aš gagnrżna įtrśnaš į smįskammtalękningar en įstunda skilyršislausan įtrśnaš į hefšbundnar lękningar?

Vegna žess aš smįskammtalękningar eru kjaftęši sem byggjast į engu nema óskhyggju. Žetta vefsvęši er lķklega sķšasti stašurinn žar sem "skilyršislaus įtrśnašur" į eitt né neitt vęri bošašur. Žaš hefur einfaldlega sżnt sig aš lęknavķsindin eru žaš eina sem blķfar ķ žessum mįlum. Hvenęr fann hómópati sķšast lękningu viš einhverju?


kallikall - 19/02/07 16:40 #

Žetta er samt mjög góšur punktur aš lyfjafyrirtęki gręša mest į aš halda sjśklingum sjśkum, heilbrigt fólk kaupir ekki lyf. Var ekki annars sagt hér fyrr ķ žręšinum aš ef mašur vęri ķ vafa žį ętti mašur aš elta peningana ;)


Žórarinn - 19/02/07 21:40 #

Lįrus, eru žetta ekki dįlķtiš fordómafullar fullyršingar hjį žér? Heldur žś aš ef žś hafir ekki séš vķsindaleg rök gegn einhverju sem žś trśir, žį séu žau bara ekki til? Žaš eru hundruš vķsindamanna sem setja śt į HIV kenninguna. Žś žyrftir e.t.v. aš stķga dįlķtiš langt śt fyrir žinn heimsmyndaramma til žess aš sjį "markašssetninguna" į žessari kenningu.

Milljónir dollara eru įrlega greiddar ķ skašabętur vegna afleišinga bólusetninga. Žaš vekur kannski ekki mikla athygli en žannig er žaš samt. Fjölmörg tilfelli eru ekki sönnuš og ekki viršist vera mikill įhugi hjį stjórnvöldum (hvaš žį lyfjafyrirtękjunum) į aš rannsaka hugsanleg skašleg langtķmaįhrif. Hugsanleg "mżta" um gagnsemi og naušsyn bólusetninga gęti žvķ oršiš langlķf.

AZT var upphaflega žróaš sem lyf gegn krabbameini, en žaš var svo eitraš aš žaš mįtti eingöngu nota ķ skamman tķma ķ senn. Žaš var skilgreint sem eitur (hauskśpa og bein) og fór svo aš lokum aš žaš var alfariš bannaš žar til aš eyšnisjśklingar voru settar į žaš, ķ langtķmamešferš. Margir vķsindamenn fullyrša aš AZT valdi ķ raun og veru sjśkdómnum (eyšni) ķ staš žess aš virka gegn honum.

Ég segi bara: Mikil er trś žķn Lįrus Višar! Sjįlfur tel ég mig sjįlfan vera efasemdarmann. Ég er ekkert endanlega viss hvaš er rétt og satt ķ žessum heimi. En ég samžykki sterk og góš rök, sem og vķsindi sem ašferš til žess aš sannreyna eša hrekja kenningar. Mér žykir žś vera nokkuš langt leiddur til skilyršislausrar trśar į kerfiš ef žś śtilokar jafnvel aš sś vķsindalega gagnrżni sem ég minntist į sé til. Žetta finnst mér vera óskhyggja. Ef žś ętlar aš standa undir nafni sem efahyggjumašur (eša eitthvaš ķ žį įttina), žį ęttir žś fremur aš kynna žér mįliš betur, finna žessa gagnrżni og skoša hana meš opnum huga. Passa žig žś bara į žvķ aš įkveša ekki afstöšu žķna fyrirfram. Žaš er ašferš trśarofstękismannsins.

Ég tek žaš fram aš hef svo sem ekkert kynnt mér smįskammtalękningar og hef žvķ hvorki trś né fordóma gagnvart henni. Žaš kom mér žó į óvart aš upp į Landspķtala er nś bošiš upp į nįlastungumešferšir og mér var tjįš aš lęknisfręšin sé aš opnast meira fyrir óhefšbundum lękningum ž.a. ég męli meš aš viš spörum fordómana gegn žeim.


Lįrus Višar (mešlimur ķ Vantrś) - 20/02/07 06:39 #

Sęll aftur Žórarinn. Nś er ég meistaranemi ķ sameindalķffręši og lķftękni og er vel kunnugt um žessa fįu (žeir eru svo sannarlega ekki taldir ķ hundrušum) vķsindamenn sem eru sannfęršir um aš HIV smit valdi ekki alnęmi. Ég hef séš rök žeirra og žau halda einfaldlega ekki vatni. Žaš er leitt aš sjį žessar fölsku fullyršingar žeirra ganga ljósum logum mešal almennings. Žetta hefur t.d. haft žau įhrif ķ Afrķku aš sumt fólk žar heldur žvķ fram aš eyšni sé ekki veirusjśkdómur heldur eitthvaš sem orsakast af vannęringu, eins og žessir vķsindamenn halda fram. Mikil er įbyrgš žeirra sem halda fram žessum fölsku fullyršingum. Žetta hefur aftur žau įhrif aš fólk hęttir aš hamla gegn HIV smitum.

Milljónir dollara ķ skašabętur vegna bólusetninga įrlega? Endilega upplżstu okkur betur um žetta mįl. Bólusetningar eru eitt öflugasta vopniš ķ barįttu viš smitsjśkdóma, sumum bólusetningum fylgir einhver įhętta vegna žess aš notast er viš lifandi bakterķur en žaš er lķtill fórnarkostnašur samanboriš viš žaš hversu mikill įvinningur er af žeim.

Aš AZT valdi eyšni er einfaldlega lygi sem Žórarinn hefur grafiš upp af einhverri rugludallasķšu į netinu.

Žaš er įgętt aš hafa hugann opinn og vera reišubśinn aš skipta um skošun žegar žess gerist žörf. Hins vegar veršur aš passa sig į žvķ aš hafa hugann ekki svo opinn aš heilinn veltur śt.

Ég męli meš žvķ aš fordómar gegn óhefšbundnum lękningum verši auknir verulega enda er ekkert aš hafa uppśr skottulękningum, fyrir utan žį gręšara sem gręša vissulega į žeim.


Fręšingur (mešlimur ķ Vantrś) - 20/02/07 12:58 #

Žś mįtt endilega benda mér į hvar og fyrir hvaš lyfjafyrirtękin eru aš borga skašabętur fyrir bóluefni.

AZT var upphaflega žróaš sem lyf gegn krabbameini, en žaš var svo eitraš aš žaš mįtti eingöngu nota ķ skamman tķma ķ senn. Žaš var skilgreint sem eitur (hauskśpa og bein) og fór svo aš lokum aš žaš var alfariš bannaš žar til aš eyšnisjśklingar voru settar į žaš, ķ langtķmamešferš. Margir vķsindamenn fullyrša aš AZT valdi ķ raun og veru sjśkdómnum (eyšni) ķ staš žess aš virka gegn honum.

Vį hvaš žaš er mikiš af hįlfsannleikum ķ žessu hjį žér. Žaš er rétt aš AZT var upprunalega žróaš sem krabbameinslyf en įstęša žess aš žaš var hętt viš žróun žess, var sś einfaldlega aš žaš virkaši ekki nógu vel og hafši óvišunandi magn aukaverkana.

Og įstęša žess aš žaš var bannaš ķ USA, öll efni sem ekki hefur veriš sżnt fram į nęgjanleg virkni hjį, eru bönnuš.


Žórarinn - 20/02/07 19:13 #

Lįrus, žś grefur algjörlega undan trśveršugleika žķnum meš öllum žessum fullyršingum. Og žótt žś sért ķ meistaranįmi, žį er órökstudd fullyršing žķn um aš rök anti-HIV sinna haldi ekki vatni mįttlaus. Mešal anti-HIV sinna er aš finna nóbelsveršlaunahafa og hįtt menntaša veirusérfręšinga sem eru mun menntašri en žś. Mitt innlegg ķ žessa umręšu er einfaldlega aš benda į žį stašreynd aš žeir eru til og žeir skipta vķst hundrušum. Af hverju ert žś aš fórna trśveršugleika žķnum meš žvķ aš fullyrša svona śt ķ blįinn um eitthvaš sem žś veist greinilega ekkert um? Hvernig taldir žś? Og hvaša rök gegn HIV/AIDS hefur žś séš sem halda ekki vatni? Svona fullyršingar eru bara ekkert marktękar, svo ekki sé nś talaš um lygar sem eru grafnar upp af einhverri rugludallasķšu į netinu. Ég legg til aš žś endurskošir mįlflutning žinn og framsetningu. Spurning hvort žś hafir vilja til žess aš endurskoša skošanir žķnar og heimsmynd ķ leišinni?

Ég hef skošaš mikiš gagnrżni į HIV/AIDS og mér viršist sś kenning varla halda neinu vatni. Mér finnst dapurlegt til žess aš hugsa aš žessi HIV/AIDS kenning hafi gengiš nįnast gagnrżnislaust ķ gegnum vķsindasamfélagiš og inn ķ stórgróšaišnašinn, gagnrżnisraddir voru žaggašar nišur og "andófsmenn" innan vķsindaheimsins "bannfęršir" ž.e. įttu hęttu į aš missa stöšur sķnar og styrki. Ekki hef ég hugsaš mér endilega aš sannfęra alla hér um aš žessi kenning sé röng. Žaš tekur alllangan tķma og blašsķšur aš kveikja efasemdarneistann. Ég luma žó į nokkrum heimildarmyndum um mįliš ef einhver hefur įhuga. Ég veit ekki um neinn sem hefur séš žęr įn žess aš missa "trśna" į HIV/AIDS. En trśin į HIV/AIDS er bara oršin svo rótföst.

Ég žakka fręšingnum fyrir aš lagfęra meintan hįlfsannleika um AZT, en er sįttur viš višbótina, ž.e. "aš žaš virkaši ekki nógu vel og hafši óvišunandi magn aukaverkana". Sumir hafa reyndar bent į aš žessar aukaverkanir séu keimlķkar sjśkdómseinkennum eyšni og einnig er bent į aš žetta lyf žyki ekkert sérlega hollt fyrir ónęmiskerfiš.

Lyfjafyrirtęki žurfa ekki aš borga skašabętur žegar bóluefnin žeirra valda börnum alvarlegum skaša eša jafnvel dauša. Žaš gera bandarķsk heilbrigšisyfirvöld og held ég aš žau hafi greitt eitthvaš um milljarš dollara frį žvķ į nķunda įratugnum. Žaš getur veriš miserfitt aš sżna fram į aš bóluefnin hafi valdiš skašanum, en ég var einfaldlega aš benda į aš žaš er opinberlega višurkennt aš bólusetningar geti valdiš žessum skaša (žessi gögn mį vęntanlega finna hjį bandarķska heilbrigšismįlarįšuneytinu). Aš vķsu eru réttindi fólks į nišurleiš hvaš žetta varšar. Sama viršist eiga viš um rétt fólks til žess aš bólusetja ekki börnin sķn. Heilbrigšisforsjįrhyggjan eflist.

Įfram er deilt um langtķmaįhrif bólusetninga en aušvtaš er žaš afar einhliša umręša eša réttara sagt žögn žar sem gaqnrżni viršist haldiš ķ lįgmarki og žeim ekki svaraš nema meš endurteknum klysjum, fullyršingum og jafnvel trśareldmóši af fulltrśum heilbrigšisyfirvalda sem halda aš titill žeirra nęgi sem sannleiksvottorš fyrir öllu sem žeir segja. Mér finnst bara kominn tķmi til aš viš gerum žį kröfu til vķsindamanna og lękna aš žeir geti rökstudd mįl sitt meš višeigandi gögnum og hrakiš meintar villukenningar meš ašferšum vķsindanna fremur en aš sitja bara į titlinum sķnum og fordęma žaš sem žeir eru ósammįla.

Ég vara eindregiš viš žvķ aš loka į žau vķsindalegu sjónarmiš sem eru ķ andstöšu viš rķkjandi heimsmynd. Žeir sem gagnrżna og draga ķ efa žaš sem flestum žykir sjįlfgefiš ęttu aš fį sanngjarna athygli og tękifęri til žess aš koma sjónarmišum sķnum į framfęri ķ staš žess aš vera refsaš meš sviptingu į ęru og starfi. Žaš eru fjölmargir vķsindamenn sem žora ekki aš tjį sig um mįl eins og žessi af ótta viš fordóma og harkaleg višbrögš. Mér finnst aš Vantrś ętti ekki aš vera ķ žeim hópi sem lokar į slķk sjónarmiš.


Lįrus Višar (mešlimur ķ Vantrś) - 20/02/07 21:17 #

Ef žś gętir nś rökstutt mįl žitt Žórarinn meš einhverjum hętti žį vęri kannski hęgt aš hlusta į žig. En žś kemur ekki meš nein rök, kastar fram fįrįnlegum fullyršingum um aš alnęmi sé ekki veirusjśkdómur heldur afleišing af inntöku alnęmislyfja! Žegar ég tek ekki undir žessar glórulausu fullyršingar žį hef ég skyndilega "fórnaš trśveršugleika mķnum".

Ég veit vel hvaša vķsindamenn eru ķ žessum hópi manna sem hafna žvķ aš HIV valdi alnęmi. Žeir eru ķ algjörum minnihluta ķ vķsindasamfélaginu. Nś eru lķka til vķsindamenn sem hafna žróunarkenningunni, hvers vegna ętti einhver aš taka mark į žeim?

Styrkur vķsinda felst ķ žvķ aš heimsmynd žeirra er opin og góšar tilgįtur fį fljótt brautargengi séu žęr vel rökstuddar. Tilgįtur Duesberg og félaga voru endanlega hraktar fyrir žrettįn įrum sķšan meš grein ķ Science, žaš er magnaš aš žęr skuli enn vera ķ deiglunni.

Ég vil vķsa hér til samantektar frį bandarķsku heilbrigšisstofnuninni žar sem margar mżtur um HIV og alnęmi eru hraktar.

Andstašan viš bólusetningar er fyrir mér einhvers konar hugmyndafręšileg śrkynjun žar sem fólk sem hefur alist upp ķ heimi sem er mikiš til laus viš skęša smitsjśkdóma snżst gegn žvķ sem bjargaši žvķ frį sjśkdómunum. Žaš er bólusetningum aš žakka aš viš sjįlf eša einhver af ęttingum okkar og vinum eru ekki daušir śr bólusótt eša stķfkrampa, lamašir vegna męnusóttar og svona mętti lengi telja.

Landlęknisembęttiš: Nokkrar rangar fullyršingar um bólusetningar.


Fręšingur (mešlimur ķ Vantrś) - 20/02/07 22:26 #

Žar sem Žórarinn kom ekki meš vķsanir žį elti ég žetta uppi hvaš hann var aš tala um ķ tengslum viš skašabętur og lyfjafyrirtękin.

Bandarķsk yfirvöld hafa greitt śt ca. 900 milljón dollara (700 milljón dollara, ef tekinn er tķminn frį okt. 1988 til dagsins ķ dag). Žetta eru nokkur žśsund einstaklingar en žaš hefur veriš lengi vitaš aš sumir einstaklingar geta brugšist illa viš bóluefnum, en žaš gildir um öll lyf, allan mat og ķ raun allt umhverfi fólks.

Sķšan er žessi sjóšur borgašur meš skatti į hvern einasta bóluefnisskammt. Svo lyfjafyrirtękin borga (eša neytendur fer eftir hversu mikiš žś vilt rķfast yfir skilgreiningum :P ).

En Žórarinn hvaš meš aš nefna einhverja af žessum Nóbelsveršlaunahöfum sem žś hefur ķ huga? Ég er nefnilega forvitinn um hvaša einstaklinga žś hefur ķ huga.


Hjalti Rśnar (mešlimur ķ Vantrś) - 20/02/07 22:41 #

Var žaš ekki einhver afrķsk kona sem fékk Nóbelinn fyrir eitthvaš algjörlega ótengt vķsindum/lęknisfręši sem talaši um žessa fįrįnlegu samsęriskenningu?


Ester - 20/02/07 22:44 #

Er ekki mögulegt aš žetta fólk sem varš fyrir skaša vegna bólusetninga hafi veriš meš ofnęmi fyrir bóluefninu, sem hefur ekki veriš vitaš um fyrr en eftir į? Žaš er rétt sem Lįrus bendir į hér aš ofan, aš bólusetningar eru til žess aš śtrżma żmsum sjśkdómum, og hafa gert žaš hingaš til. Žaš er žó leišinlegt aš segja frį žvķ aš einhverjir sjśkdómar sem venjulega er bólusett fyrir hafa veriš aš koma upp nżlega, og hafa til dęmis oršiš daušsföll af völdum mislinga erlendis. Ęttingjar žess fólks munu vęntanlega hugsa sig um tvisvar nęst žegar kemur aš skyldubólusetningu hjį börnunum žeirra.


Lįrus Višar (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 06:37 #

Ég man einungis eftir einum nóbelsveršlaunahafa sem styšur hugmyndir Duesberg en žaš er ólķkindatóliš Kary Mullis. Hann efast ekki einungis um aš HIV valdi alnęmi heldur einnig um aš gróšurhśsaįhrifin séu af mannavöldum og aš eyšing ósónslagsins sé vegna CFC efna. Neysla hans į höršum fķkniefnum hefur oršiš til žess aš dómgreind hans hefur veriš dregin ķ efa.

Jś žaš er rétt hjį Hjalta aš Wangari Maathai frį Kenża, sem fékk frišarveršlaun Nóbels 2004, įtti aš hafa lżst žvķ yfir aš HIV hafši veriš hönnuš af vestręnum vķsindamönnum sem slepptu veirunni svo lausri ķ Afrķku. Hśn hefur sķšar lżst žvķ yfir aš žetta hafi veriš rangt haft eftir henni.


Žórarinn - 21/02/07 10:40 #

Ég held Lįrus aš žś ęttir bara aš lesa allan textann yfir aftur. Ég er ekki aš reyna aš sannfęra neinn um mķna afstöšu ķ žessum mįlum. Ég er bara aš benda į aš žaš eru til hugrakkir og heišarlegir vķsindamenn sem snśast gegn hefšbundum og rķkjandi višhorfum innan vķsinda- og lęknaheimsins. Ég vara viš žvķ aš menn séu dęmdir fyrir hvaša višhorf žeir setja fram, heldur žį frekar hvernig žeir setja hana fram. Žaš į jafnvel lķka viš um gagnrżnendur žróunarkenningarinnar alveg eins og žaš įtti aš eiga viš um Galeleó į sķnum tķma.

Žś Lįrus, aftur į móti (ef žś lest textan aftur yfir) mįtt sjį aš ķ žķnu mįli er mikiš fullyrt en lķtiš rökstutt. Žaš er vandręšilega augljóst aš žś missir ekki trśveršugleika žinn meš žvķ aš trśa ekki mķnum fullyršingum, heldur hvernig žś setur fram mjög grófar órökstuddar alhęfingar. Enda séršu hvernig žś brenndir žig meš žvķ. Athugašu aš ég fullyrši ekki aš HIV/AIDS valdi ekki eyšni. Ég var bara aš fullyrša aš žaš eru til vķsindamenn sem gera žaš. Žś hlżtur aš įtta žig į žessum mun. Ég foršast aš skrifa órökstuddar fullyršingar (getur žó gerst) en fullyršinguna "A segir B" žarf varla aš rökstyšja (óhįš žvķ hvernig A rökstyšur B).

Svo vil ég benda į žaš aš žaš žarf ekki meirihluta vķsindasamfélagsins til žess aš įkvarša sannleikann. Oft finna einstaklingar sannleikann žegar fjöldinn er į öndveršu meiši. Ķ nżju fötum keisarans sjįum viš hvernig fjöldinn getur višhaldiš fįrįnlega augljósri lygi og lķka hvernig hśn getur falliš meš einni röddu. En žessi rödd žarf aš heyrast vel til allra til žess aš menn neyšist til žess aš horfast ķ augu viš hinn augljósa veruleika.

Mér žykir žaš dapurlegt žegar Vantrśarmenn fara ķ hlutverk trśmannsins og loka eyrunum fyrir efasemdarröddum. Mér žętti vęnt um aš sjį gagnrżnisorku Vantrśar beinast meira gegn stjórnvöldum og rķkjandi heimsmynd. Žaš er allt of algengt aš yfirvöld komist upp meš aš slį fram fullyršingum meš litlum sem engum rökum eša sönnunum į bak viš sig.

Ég vil bišja Lįrus um aš gefa vķsindamönnum smį séns til aš mynda sér sjįlfstęšar skošanir og virša žęr, jafnvel žótt honum žyki žęr śt ķ hött. Žaš getur lķka veriš gott fyrir ķmyndunarafliš aš prófa vķmuefni ķ hófi og vķsindamönnum ętti aš leyfast žaš.

Sjįlfur trśi ég ekki aš mašurinn sé meginorsök fyrir loftlagsbreytingum žó ég vilji vissulega draga śr mengun og offramleišslu. Ķ žessu sambandi mį benda į aš undanfariš höfum viš fengiš vķsbendingar um loftlagsbreytingar (hlżnun) į öšrum plįnetum sólkerfisins. Ég efast um aš mašurinn sé valdur af žeim og mętti žetta mįl skošast ķ ljósi žess. Mér žykir ömurlegt hvernig skošanalögreglan er lķka ķ žessu mįli aš žvinga fólk til žess aš trśa kennisetningunni um loftlagsbreytingar af mannavöldum.

En viš skulum bara vera ósammįla ķ öllum žessum mįlum og žaš er hiš besta mįl. Žaš veršur mikil endaleysa um aš rökręša hver hefur rétt fyrir sér, en mér žykir bara dapurlegt žegar tabś myndast innan vķsindaheimsins og mótstöšusjónarmiš eru fordęmd og žaš nęgi ein grein ķ Science til žess aš višhorf séu talin hrakin įn žess aš einhver fįi aš svara fyrir sig į sanngjarnan hįtt. Žaš eru vęntanlega fjölmišlar sem móta skošanir fólks miklu fremur en vķsindamenn. Žar į ég viš aš žeir rįša śrslitum um hvaša sjónarmiš komast į framfęri og hvaša sjónarmiš verša undir. Og fjölmišlum er mikiš stżrt af hagsmunaašilum. Ef viš erum ekki mešvituš um žetta, žį er e.t.v. hętt viš žvķ aš viš séum matreidd af villandi upplżsingum og įróšri. Ég męli einfaldlega meš žvķ aš viš hlustum vel į gagnrżnisraddir og tökum ekki trśarlega afstöšu gegn žeim.


Matti (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 11:06 #

Ég hef ekki enn sé nokkur rök hjį Žórarin, önnur en žau aš til séu vķsindamenn sem efast um eitthvaš.

Enginn mótmęlir žeirri fullyršingu, en bent hefur veriš į aš fullyršingar žessara vķsindamanna standast ekki rżni.


Žórarinn - 21/02/07 12:08 #

Žaš aš fullyršing vķsindamanns standist ekki rżni er mat/skošun (ekki stašreynd) einhvers en žżšir ekki endilega aš hśn sé endanlega hrakin. Ef einhver skrifar grein sem ętlaš er aš hrekja gagnrżni Vantrśar į Kirkjuna, žį er sś gagnrżni ekki endilega hrakin meš žvķ. Ég hef séš margar greinar žar sem reynt er aš hrekja eitthvaš og žęr lykta oft af "straw-man" einkennum. Žetta sjį aušveldlega žeir sem žekkja višfangsefniš vel, en fyrir ašra getur slķk grein veriš mjög sannfęrandi.

Enn og aftur ķtreka ég aš innlegg mitt mišar aš žvķ aš benda į hvaš vķsindamenn męta stundum miklum fordómum og hvernig vķsindaheimurinn getur af sér kennisetningar sem mį varla gagnrżna įn hugsanlegra alvarlegra afleišinga fyrir viškomandi (vķsindamann).

Vilja menn kannski frekar deila um HIV/AIDS/Bólusetningar/Krabbamein o.s.frv. Vill einhver aš ég fari aš telja upp rök fyrir žessu? Ķ žessu sambandi vil ég bara segja aš žaš er algjörlega į okkar įbyrgš sem einstaklingar aš kynna sér mįliš. Ef viš įkvešum afstöšu okkar fyrirfram, žį mun ekkert hagga henni. Ef viš kynnum okkur hvers vegna einhver heldur fram andstęšri skošun, er möguleiki aš viš skiptum um skošun. Viš viljum vera vel upplżst žegar kemur aš žvķ aš įkveša hvort viš viljum lįta bólusetja börnin okkar, eša hvort viš viljum žyggja lyfjamešferš gegn eyšni eša krabbameini. Viš viljum vera viss žegar heilsa okkar eša barnanna okkar er ķ hśfi. Aušvitaš er freistandi aš trśa meirihluta lękna. En viš ęttum lķka aš kynna okkur hvers vegna sumir lęknar skipta um skošun.


Matti (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 12:27 #

Žaš aš fullyršing vķsindamanns standist ekki rżni er mat/skošun (ekki stašreynd) einhvers en žżšir ekki endilega aš hśn sé endanlega hrakin

Nei, žaš žżšir aš ašrir vķsindamenn hafa skošaš rannsóknina og metiš aš hśn er ekki rétt. Žeir hafa ekki getaš endurtekiš hana og fengiš sömu nišurstöšu eša žeir hafa fundiš villur ķ henni.

Žaš aš ašrir geti ekki sannaš kenninguna žarf ekki aš žżša aš hśn sé ónżt, en ef ašrir vķsindamenn geta afsannaš hana er kenningin ónżt, nema betri gögn komi fram.


G2 (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 12:28 #

Vilja menn kannski frekar deila um HIV/AIDS/Bólusetningar/Krabbamein o.s.frv. Vill einhver aš ég fari aš telja upp rök fyrir žessu?

Endilega.


Žórarinn - 21/02/07 15:05 #

"Nei, žaš žżšir aš ašrir vķsindamenn hafa skošaš rannsóknina og metiš aš hśn er ekki rétt. Žeir hafa ekki getaš endurtekiš hana og fengiš sömu nišurstöšu eša žeir hafa fundiš villur ķ henni."

Žetta var einmitt žaš sem geršist meš žessa HIV rannsókn. Mį ég ašeins nota tilvitnuna žķna aftur og bęta viš?

... žaš žżšir aš ašrir vķsindamenn hafa skošaš HIV/AIDS rannsóknina og metiš aš hśn er ekki rétt. Žeir hafa ekki getaš endurtekiš hana og fengiš sömu nišurstöšu eša žeir hafa fundiš villur ķ henni.

Vķsindamašur A setur fram kenningu HIV. Vķsindamašur B gagnrżnir HIV og sżnir fram į hśn sé ekki rétt. Vķsindamašur C gagnrżnir B og sżnir fram į HIV sé rétt og gagnrżnin röng. Vķsindamašur B fellst ekki į gagnrżni C og segir hana villandi og svona getur žetta haldiš endalaust įfram. Fólk getur tekiš afstöšu meš eša į móti, en er ekki glórlaust aš halda žvķ fram aš endanleg nišurstaša sé fengin? Mér žykir HIV/AIDS kenningin ónżt en ég ętla ekki aš reyna aš sannfęra ykkur um žaš. Ég fęri rök fyrir žvķ sem ég hef įhuga į aš sannfęra einhvern um. Į žessum žręši lęt ég mér nęgja aš vara viš žvķ aš kenningar öšlist heilagleika og aš allri gagnrżni sé śthżst.


Gušjón - 21/02/07 17:10 #

Vandamįliš viš lyfjaišnašinn er ekki žaš aš hann byggi alfariš į vestręnni lęknisfręši. Vandamįliš viš hann er aš lyfjafyrirtęki eru venjuleg fyrirtęki į kapķtalķskum markaši sem hafa gróšann aš markmiši og eru ekki bundin af neinum sišferšilegum hömlum.

Žetta skżrir m.a. hvers vegna rannsóknir į nżjum lyfjum byggjast į žvķ aš bera nżja lyfiš saman viš lyfleysu ķ staš žess aš bera lyfiš saman viš eitthvaš eldra lyf.

Hér er veriš aš hręra saman višskiptahagsmunum og vķsindum.


Matti (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 17:21 #

Žetta skżrir m.a. hvers vegna rannsóknir į nżjum lyfjum byggjast į žvķ aš bera nżja lyfiš saman viš lyfleysu ķ staš žess aš bera lyfiš saman viš eitthvaš eldra lyf.

Ertu viss um aš žaš sé ekki gert lķka?


Fręšingur (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 17:44 #

Žaš er gert lķka af sišferšisįstęšum. Žaš vęri ekki réttlętanlegt aš gefa fólki sem annars myndi deyja įn lyfsins lyfleysu. Žetta į t.d. viš um krabbameinslękningar. Sama gildir um gešlyf, žį er venjulega tekiš žaš lyf sem er best į markašnum eša "standard of care" og žau borin saman.

Žetta er nįttśrulega gert tvķblint.


Hjalti Rśnar (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 17:48 #

Mér žykir žaš dapurlegt žegar Vantrśarmenn fara ķ hlutverk trśmannsins og loka eyrunum fyrir efasemdarröddum. Mér žętti vęnt um aš sjį gagnrżnisorku Vantrśar beinast meira gegn stjórnvöldum og rķkjandi heimsmynd.

Hjartanlega sammįla. Žaš mį bśast viš žvķ aš ķ nęstu greinum mķnum muni ég benda į hversu heimskuleg sólmišjukenningin er. ;)


Lįrus Višar (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 19:10 #

Žórarinn sagši hér upphaflega:

Žannig hafa vķsindamenn hrakiš tilgįtur um aš HIV valdi eyšni meš sterkum vķsindalegum rökum įn sterkra mótraka.

Žetta er bull, žaš er ekkert annaš orš yfir žaš. Hér eru ekki einhverjir hugrakkir vķsindamenn į feršinni sem žora aš andmęla kerfinu. Žetta eru menn meš ranga tilgįtu sem hafa veriš kvešnir ķ kśtinn aftur og aftur en žeir lįta sér ekki segjast.

Žś segir aš ég hafi lķtiš rökstutt žaš sem ég hafi sagt. Ég lét fylgja meš hlekki į vefsķšur sem śtskżra mįl mitt betur, finnst óžarfi aš setja hér inn heljarlöng innlegg meš efni sem hęgt er aš lesa annarstašar.

Ef žaš kęmu einhver rök fyrir žvķ aš HIV valdi ekki alnęmi skal ég vera fyrstur manna til aš višurkenna aš ég hafi rangt fyrir mér. Ég mun glešjast yfir žvķ tękifęri aš geta bętt žekkingu mķna. Afstaša mķn er ekki fyrirfram įkvešin heldur ķ sķfelldri mótun. Ertu viss um aš žś sért ekki sį sem hefur tekiš fastmótaša afstöšu og vilt ekki breyta henni žvķ hśn samręmist heimsmynd žinni?

Mér žętti vęnt um aš sjį gagnrżnisorku Vantrśar beinast meira gegn stjórnvöldum og rķkjandi heimsmynd.

Vantrś er ekki pólitķskt félag, hér eru mešlimir śr öllum stjórnmįlaflokkum. Žaš myndi skaša félagiš ef žaš fengi į sig einhvern stjórnmįlastimpil.

Žaš er vandręšilega augljóst aš žś missir ekki trśveršugleika žinn meš žvķ aš trśa ekki mķnum fullyršingum, heldur hvernig žś setur fram mjög grófar órökstuddar alhęfingar.

Ertu aš tala um aš ég alhęfi um aš HIV valdi eyšni eša aš bólusetningar séu hiš besta mįl? Ég ętla aš halda mig viš žessar grófu alhęfingar takk fyrir. Og žęr eru ekki órökstuddar ef žś fylgir hlekkjunum sem ég sendi meš.

Mér žykir HIV/AIDS kenningin ónżt en ég ętla ekki aš reyna aš sannfęra ykkur um žaš.

Žaš hefši veriš gaman aš sjį einhver rök fyrir žessum stóru fullyršingum.


Žórarinn - 21/02/07 20:06 #

Ég er ekki frį žvķ aš margir ykkar hefšu mótmęlt sólmišjukenningunni ef žiš hefšuš veriš uppi į žeim tķma, a.m.k. mišaš viš hvernig žiš lķtiš į ögrandi minnihlutasjónarmiš nśtķmans.

Ég į ekki von į žvķ aš žeir sem vilja halda sig viš grófar alhęfingar og dónaskap geti tekiš viš rökum. Ég hef stundum skošaš umręšu į Vantrś og einmitt tekiš eftir hvaš mįlabśnašurinn er einmitt ķ žessum dśr: Fullt af grófum alhęfingum og tilfinningahlašnum oršum (einkum "bull" og "kjaftęši"). Hér var ég bara aš athuga hvort žessi "stķll" beinist einnig gegn sjónarmišum innan vķsindasamfélagsins og ég held aš žaš sé oršiš įgętlega stašfest.

Getur žaš veriš aš žeir sem eru efnishyggjutrśar séu lķtiš mešvitašir um hversu įtrśnašur žeirra į rķkjandi heimsmynd er sterkur?

Góšar stundir!


Matti (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 20:10 #

Komdu meš einhverjar sannanir og rök fyrir fullyršingum žķnum ķ staš žess aš ibba gogg.


Lįrus Višar (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 20:32 #

Žaš eru algengustu višbrögšin hjį rökžrota mönnum aš byrja į einhvers konar uppgeršarviškvęmni yfir žvķ aš hér séu notuš orš eins og "bull" og "kjaftęši". Stundum žarf aš kalla hlutina sķnu réttu nöfnum. Ef Žórarinn vill žį get ég notaš "rakalausar stašleysur" ķ stašinn, ef honum finnst žaš betra.

Stundum eru "ögrandi minnihlutasjónarmiš nśtķmans" rétt og eru žį fljótt vištekin af vķsindasamfélaginu. Stundum eru žau röng. Žaš eina sem gildir eru rökin. Žaš aš vera ķ minnihluta segir ekkert um hvort aš skošunin sé rétt eša ekki.

Mörg sjónarmiš Vantrśar sem félags eru skošanir minnihlutans. Ekki hęttum viš aš halda žeim fram žótt svo sé.


Birgir Baldursson (mešlimur ķ Vantrś) - 21/02/07 23:25 #

Ég er ekki frį žvķ aš margir ykkar hefšu mótmęlt sólmišjukenningunni ef žiš hefšuš veriš uppi į žeim tķma, a.m.k. mišaš viš hvernig žiš lķtiš į ögrandi minnihlutasjónarmiš nśtķmans.

Ég held nś sķšur. Žaš eru rökin sem gilda. Sólmišjukenningin byggši į sannfęrandi rökum, en žeir sem andęfšu höfšu ekkert į bak viš sig annaš en sķnar gömlu og rakalausu hugmyndir.

Žórarinn, žó aš stundum komi fram hugmyndir sem meirihlutinn hlęr aš en reynast sķšan réttar žį merkir žaš ekki aš allar slķkar jašarhugmyndir séu žaš. Eša eins og mįltękiš segir: Žeir hlógu aš Einstein, žeir hlógu aš Edison, en Žórarinn, žeir hlógu lķka aš trśšnum Bozo.

Komdu meš rök fyrir mįli žķnu og sjį, allir hér munu stökkva į hugmyndirnar sem žś heldur og lofti og žakka žér fyrir aš hafa leišrétt śreltar ranghugmyndir.


Žórarinn - 22/02/07 20:35 #

Lįrus, žaš fer mun betur į žvķ aš nota "Rakalausar stašleysur" ķ staš "bulls" og "kjaftęšis". Žaš er mun vandašri oršaforši og fyrir žig sem veršandi vķsindamann mun slķkur oršaforši gera žig mun trśveršugri. Passašu žig bara į žvķ aš beita ķtrekaš sjįlfur rakalausum stašleysum eins og žś gerir į žessari sķšu.

Sjįlfur er ég efasemdarmašur og foršast aš fullyrša of mikiš. Mér žykir žó óhętt aš fullyrša um eitthvaš sem er óumdeilanlegt eša ólķklegt er aš einhver mótmęli (eins og hverju żmsir vķsindamenn halda fram). Žvķ er spurning hvaša grófu fullyršingum ég hef haldiš fram sem ég žurfi aš rökstyšja ef frį er tališ fullyršingina um AZT žar sem ég hefši kannski frekar įtt aš segja aš margir vķsindamenn fullyrši aš AZT dragi fólk til dauša (leišrétti žaš hér meš).

Ég finn enga sérstaka skyldu til žess aš rökstyšja kenningar žessara vķsindamanna. Žiš hér į Vantrś kannist kannski viš žaš hversu vonlaust žaš er aš rökręša viš trśaš fólk. Žaš skiptir ekki mįli hversu mörg rökin eru, hversu sterk og jafnvel žó sannleikurinn blasi viš. Trśaš fólk tekur illa rökum. Mig grunar aš Vantrś hafi of mikla "trś" į "kerfinu" til žess aš skoša andstęš sjónarmiš meš nęgjanlegum opnum huga, ž.a. mig grunar aš žaš yrši įlķka mikil tķmasóun fyrir mig eins og fyrir Vantrśarmenn aš rökręša viš hina "frelsušu". Ég skal višurkenna aš ég viršist hafa žessa fordóma gagnvart Vantrś og bišst afsökunnar į žvķ og vona aš žiš getiš į sannfęrandi hįtt kvešiš žį nišur.

En e.t.v. er ég samt reišubśinn aš rökręša HIV/AIDS kenninguna. Kannski er samt ešlilegt aš bśa til nżjan žrįš fyrir hana. Svo er spurning hvaš žaš veršur langur žrįšur. Ķ slķkri umręšu vęri viš hęfi aš byrja į aš ręša frumgögnin eša tölfręšilegar vķsindanišurstöšur sem sżna fram į meš a.m.k. miklum lķkum aš HIV valdi eyšni. Ég verš aš višurkenna aš ég fann engin slķk gögn į netinu, žótt žau hljóti nś einhversstašar aš vera sęmilega ašgengilegar. Er einhver ykkar kannski liprari į leitarvélarnar sem getur žefaš žetta uppi og linkaš į žaš? Svo minni ég į žaš aš greiningartękin sem notuš eru til aš męla meint HIV tilfelli eru varla įreišanlegri en segir ķ leišbeiningum/višvörunum sem fylgja žeim. Ég man ekki nįkvęmlega textann, bara žaš aš aš mér fannst hann ekki mjög sannfęrandi. Ég held žó aš žaš sem muni hamla mest sanngjarnri rökręšu um kenninguna eru skilgreiningar tengdar sjśkdómnum en žeim hefur af og til veriš breytt. Svo ber aš hafa ķ huga aš mašur sem deyr śr einhverjum sjśkdómi er sagšur deyja śr eyšni ef hann męlist HIV jįkvęšur, annars deyr hann einungis śr žessum tiltekna sjśkdómi. Žess vegna spįi ég žvķ aš žeir sem vilja fęra rök fyrir žvķ aš HIV valdi eyšni muni oft detta ķ žį gryfju aš gefa sér forsendur sem eru ósannašar og andmęlandi HIV/AIDS tekur ekki gildar (hver er meš HIV og hver er meš eyšni). En ég er svo sem alveg tilbśinn aš fara ķ žessa umręšu ef einhver vill rökręša žetta meš įšurnefnd atriši ķ huga.


Matti (mešlimur ķ Vantrś) - 22/02/07 20:53 #

Žetta er makalaust, enn ein athugasemdin en engin rök. Og svo erum viš Vantrśarsinnar žverhausar fyrir aš vera ekki sammįla Žórarni rakalausa!

Lokaš hefur veriš fyrir athugasemdir viš žessa fęrslu. Viš bendum į spjalliš ef žiš viljiš halda umręšum įfram.