Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Afeinsmun

18 nvember 1978 frmdu 908 fylgjendur srtrarsafnaarins Peoples Temple sjlfsmor, samt leitoga snum James Warren Jones (Jim Jones). Peoples Temple var stofnaur af Jim Jones ri 1955 en ni hmarks styrk ri 1977 egar sfnuurinn settist a Gvjana og setti stofn binn Jonestown. Fylgjendur voru a meirihluta blkkumenn og heimilislausir, en essir hpar flks ttu um srt a binda essi rin og var andlegur „stuningur“ Jim Jones vel eginn. Fjldasjlfsmorin vktu mikinn hug, skiljanlega, um gervallan heim og ttu flestir bgt me a skilja hvernig svona nokku gti tt sr sta vel upplstum heimi sem vi lifum . Sannfring ba Jonestown var bilandi, srstaklega ljsi ess a 276 af 908 fyrrum fylgjenda Peoples Temple voru brn. Segja m a egar brn lta lfi af vldum trar s vissu hmarki n. En hvernig getur svona lkt tt sr sta? Fylgjendurnir voru flestan htt elilegt flk eins og hver annar, au gtu vel hugsa sjlfsttt, grunda, en au ltu a eiga sig egar au tku sopa af eitruu Cool-Aid og gfu brnum snum smakk einnig. Hva veldur v?

upphafi 20. aldar uru miklar straumbreytingar flagsvsindum um Evrpu og meal eirra m nefna bk Gustave LeBon Mgurinn (1895). bkinni setti hann fram kenningar snar um mghegun lgstttaflks frnsku byltingunni, skoanir hans voru litaar af fordmum en hfu vissulega nokkurt gildi. „Mgmenni er hverflynt, autra og umburalaust, og snir grimmd og illsku ess frumsta, . . . a ltur stjrnast af heilastvum nean mnukylfu.“ Ntmakenningar byggja smu hugmynd og LeBon hafi. kvenar astur, sem oft eru fyrir hendi hpi og hj mgi, valda v a einstaklingur upplifir srstakt slrnt stand afeinsmunar (e. deindividuation). E. Diener (1976) dr saman ferli afeinsmunar bk sinni Journal of Personality and Social Psychology sem gefur greinaga mynd af einkennum.

Adragandi afeinsmunar:

Nafnleysi
Mikil spenna
Einblnt er ytri/yfirborskennd atrii
Sterk samkennd rkir
Dregur r sjlfsvitund

Afleiingar afeinsmunar:

Dregi r llum hmlum skyndihvtum
Auki nmi gagnvart augnabliksbendingum og geshrringu
Sjlfstjrn minnkar
Dregur r tilliti til skoana annarra
Skortur rkhugsun

Afeinsmun getur birst fjlmrgum astum, dmi: mtmli, strtnleikar, vi rttaviburi, og fleira. ekktasta myndin og afleiing verur a teljast til gnvnlegra atbura srtrarsafnaa eins fjldasjlfsmorin Jonestown. Fyrrnefndur E. Diener geri sniuga tilraun ri 1976 sem fr fram hrekkjavkukvldi, til a sna fram afeinsmun. egar brn birtust dulklnai snum var eim gefi nammi, sum voru spur til nafns en nnur ekki. Diener br sr aftur inn hsi en skildi eftir nammisklina. ljs kom a brnin sem voru hp ea hfu ekki veri spur um nafn stlu mun frekar slgti, bakvi nafnleysi grmunnar og samkennd hpsins. Deila m um alvarleika afeinsmunar v afleiingar geta veri allt fr v a gefa tund af launum, til ess a rast inn heimili leikstjra og myra konu hans samt fddu barni. En g held a allir geti veri einu mli um a egar rur „meistarans“ og samkennd hpsins lokar einstaklingshugsun er kominn tmi til a sna sjlfsti.


Heimildir:
Slfri 2, Atkinsson, 1988, Reykjavk
www.wikipedia.org

Fririk Theodrsson 28.01.2007
Flokka undir: ( Efahyggja )

Vibrg


Nordicus - 28/01/07 19:01 #

Fyrirmyndar grein, en ekki eru ll kurl borin til grafar varandi Jonestown. Hvernig var hgt a flytja sfnu er mest samanst af ftklingum fr San Francisco til Gvjnu. Fyrir hvaa f, hversvegna fundust haugar af Thorazni bunum. Vissulega skuggalega hphegun hverjir stu essu a baki.


insmr - 29/01/07 12:38 #

g var a horfa heimildamyndina root of all evil me dawkins og tt g hafi a mestu leiti fari mis vi hans boskap og meiningar var g sammla honum um trarbrg og brn, og fannst a ansi krftugt sjnarmi sem flestir trair ttu a skoa aeins betur.


Svanur Sigurbjrnsson - 29/01/07 16:40 #

Undanfarnar 3 vikur hefur veri sndur frslumyndattur um Mao Tse Tung og Kna hans tma. g efast um a nokkurn tma heimssgunni hafi nnur eins afeinstaklingun tt sr sta. Kna me 800 milljnum manna (1968) var eitt risaklt og eingar arar skoanir en Maos voru leyfar.
Takk fyrir ga hugvekjandi grein.


Lrus Viar (melimur Vantr) - 29/01/07 19:16 #

Er afeinsmun ekki sama fyrirbri og mgsefjun ea er a eitthva anna?


caramba - 31/01/07 13:05 #

Afeinsmun er arfaslk ing "deindividuation". ingin er sennilega hugsu annig a einstaklingurinn afsali sr einkennum snum egar hann samsamast strri hp. En deindividuation er lka nota um athafnir eins og a a ganga herinn, gleyma sr hugaveru verkefni, skkva sr tmstundaiju og hugleislu. annig gti frmerkjasafnari veri afeinsamaur, a.m.k. tmabundi, n ess hgt s a leggja honum til neikvar kenndir mgsefjunar ea sjlfssefjunar. Nemandi sem hrfst af nmefninu og gleymir sta og stund yfir heillandi strfriverkefni (sjaldgft a vsu!), er hgt a flokka hann undir afeinsamaan einstakling eim skilningi sem ja er a greininni? Varla. Greinin dregur upp tvva mynd af flknum og margbrotnum veruleika, en a eru bara fastir liir eins og venjulega hr vantr.


Jn Magns (melimur Vantr) - 31/01/07 13:10 #

ert greinilega a tala um hlfgeran tittlingaskt eins og vanalega.


Fririk - 01/02/07 19:11 #

Caramba: etta er hrrtt og g skilgreining afeinsmun hj r. g er sammla r me inguna, hn er slm, en einfaldlega eina sem er boi. nefnir a greinin dregur upp tvva mynd af essu flkna fyrirbrigi og a er rtt, greinin gerir a. En mr ykir sjlfsagt a snerta slmu hli afeinsmunar tengingu trarhpi en a tengist beint v sem Vantr stendur fyrir. En auvita eru fleiri hliar fyrirbriginu og kannski tti a a koma skrar fram greininni. Greinilega var ekki ng a nefna a: "Afeinsmun getur birst fjlmrgum astum, dmi: mtmli, strtnleikar, vi rttaviburi, og fleira. ekktasta myndin og afleiing verur a teljast til gnvnlegra atbura. . ."


Jhann Fririksson (melimur Vantr) - 05/08/08 16:39 #

Betra seint en aldrei, srstaklega ar sem veri var a vitna essa grein.

caramba: g tla ekki a rengja ig, en a sem talar um hljmar mnum eyrum eins og fli (e. flow). rugglega enginn ruglingur fer?

gtis grein.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.