Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Hinn smßborgaralegi starfsma­ur Bla­sins

═ a­draganda rß­stefnunnar JßkvŠ­ar raddir tr˙leysis sem var haldin n˙na um sÝ­ustu helgi var haft samband vi­ fj÷lmi­la og ■eim bo­i­ a­ fß vi­t÷l vi­ stj÷rnur rß­stefnunnar. Fj÷lmi­lafulltr˙i rß­stefnunnar, Birgir Baldursson frß Vantr˙, haf­i samband vi­ starfsmann ß Bla­inu og bau­ einkavi­tal vi­ Juliu Sweeney. Teki­ var fram a­ hratt yr­i a­ breg­ast vi­, ■vÝ ß lß a­ kynna me­ ■essu rß­stefnuna fyrir l÷ndum okkar. Starfsma­urinn brßst vel vi­ en tˇk svo aldrei neitt vi­tal.

Ůegar Julia Sweeney var a­ koma til landsins haf­i starfsma­ur Bla­sins aftur samband og sag­ist vilja tala vi­ leikkonuna ■egar h˙n vŠri komin. Einnig vildi ■essi starfsma­ur taka vi­tal vi­ Richard Dawkins og ■ar a­ auki fß ˇkeypis inn ß fyrirlestur hans. SÝ­astnefnda erindinu var hafna­ en samt var reynt a­ koma til mˇts vi­ starfsmann Bla­sins a­ ÷­ru leyti ßn ßrangurs.

═ dag birtist n÷ldurspistill um Vantr˙ Ý nafnlausa dßlkinum Smßborgarinn Ý Bla­inu. Ůa­ er erfitt a­ draga a­ra ßlyktun en a­ ■ar sÚ ■essi starfsma­ur Bla­sins reyna a­ hefna sÝn ß Vantr˙ fyrir a­ hafa ekki bugta­ sig fyrir kr÷fum hennar. Ůetta er sorgleg heg­un. Greinilega rÝkir ekki faglegur andi bla­amennsku hjß ■essum a­ila. A­ sˇa tÝma okkar var ekki nˇg heldur skal refsa okkur ■rßtt fyrir Ýtreku­ bo­ um a­sto­. Ůess mß geta a­ vegna ■essara ˇfaglegu vinnubrag­a ■ß gafst ekki nŠgur tÝmi til a­ skipuleggja ÷nnur vi­t÷l vi­ leikkonuna lj˙fu Ý sta­inn fyrir ■a­ sem brßst.

Einu sinni var hŠgt a­ lesa greinar um vÝsindi Ý Bla­inu en undanfari­ hefur ■a­ breyst Ý a­al ˙tbrei­slumi­st÷­ kjaftŠ­is ß ═slandi eins og vikulegir pistlar um smßskammtalŠkningar bera gl÷ggt merki. Gaman vŠri a­ sjß ■a­ sn˙a aftur a­ fyrri stefnu og kynna almenningi frekar fyrir fegur­ vÝsinda og frŠ­a.

Einst÷kum ßs÷kunum bitra starfsmannsins er ˇ■arfi a­ svara enda var ■ar einungis notast vi­ ˇmaklegar dylgjur.

Ritstjˇrn 28.06.2006
Flokka­ undir: ( KjaftŠ­isvaktin )

Vi­br÷g­


Svanur Sigurbj÷rnsson - 28/06/06 20:19 #

╔g Štla­i einmitt a­ vekja athygli ß ■essari dßlkagrein Ý Bla­inu Ý dag. Greinin er illa skrifu­ og innihaldi­ fullt af r÷kvillum og lřsir mikilli van■ekkingu hins falda h÷fundar. ╔g er mj÷g hissa ß ■vÝ a­ bla­ me­ jafn mikla dreyfingu og Bla­i­ skuli leyfa nafnlausa dßlkagreinar. Hvar er ßbyrg­artilfinning og si­fer­i ritstjˇrnarinnar? Halda menn a­ ■eir geti hasla­ sÚr v÷ll ß Ýslenskum dagbla­amarka­i me­ nafnlausum ˇßnŠgju■ulum? Vilji ■eir ekki fara s÷mu lei­ og DV er ■÷rf ß verulegum umbˇtum ß bla­inu.

GrÝpum n˙ a­eins Ý innihald Smßborgaradßlksins (ß bls 30): Hann skrifar jafnan um sig Ý 3. persˇnu: "Smßborgarinn er vantr˙a­ur ß a­ allar skřringar sem ganga ˙t ß ■a­ a­ ekki sÚ vÝsindalega hŠgt a­ sanna tilvist gu­s."
Merkilegt. H÷fundur hlřtur ■vÝ a­ hafa sannfŠrst um a­ s÷nnunin sÚ til og er ■vÝ tr˙a­ur.
Hann/h˙n heldur ßfram: "═ BandarÝkjunum hefur harkalega veri­ tekist ß um hvort kenna Štti sk÷punars÷guna samhli­a ■rˇunarkenningu Darwins. Til a­ rÚttlŠta ■ß sko­un vÝsa sk÷punarsinnar Ý řmis vÝsindaleg r÷k til a­ sty­ja mßl sitt. ..."
Stop stop stop, "vÝsindaleg r÷k"! Ůetta er ekki hŠgt a­ setja svona fram Ý dagbla­i nema a­ ■a­ vanti verulega ■ekkingu Ý kollinn ß h÷fundi. Ůa­ er hŠgt a­ segja t.d. ...vÝsa sk÷punarsinnar Ý ■a­ sem ■eir kalla vÝsindaleg r÷k... e­a ...vÝsa sk÷punarsinnar Ý g÷gn sem ■eir segja vÝsindaleg... o.s.frv. Sta­hŠfingar sk÷punnarsinna eru ekki vi­urkenndar af vÝsindasamfÚlaginu og ■vÝ er ekki hŠgt a­ vitna til ■ess a­ ■eir hafi "vÝsindaleg r÷k". Ůessi uppsetning afvegalei­ir lesendur, tr˙i ■eir ■vÝ a­ ■a­ sÚ rÚtt sem skrfa­ er.

Svo heldur rugli­ ßfram: "AndstŠ­ingar ■essara sjˇnarmi­a [sk÷punar]grÝpa ■ß einnig til vÝsindalegra raka til a­ afsanna ■ß kenningu". Ůa­ ■arf ekki a­ afsanna sk÷punars÷guna. H˙n fellur um sjßlft sig ■ar sem ■rˇunarkenningin hefur veri­ sta­fest me­ milljˇnum gagna og margendurteknum athugunum og rannsˇknum, t.d. erf­arannsˇknum. Sk÷punarsagan er bara saga og ekkert meira en ■a­. ┴fram heldur Smßborgarinn: "Smßborgaranum er nokk sama hvort fˇlk tr˙ir a­ Gu­ sÚ til e­ur ei. Smßborgarinn telur aftur ß mˇti a­ tr˙in gegni mikilvŠgu hlutverki Ý n˙tÝmanum." VŠntanlega tr˙ir tr˙a­ fˇlk ■vÝ a­ Gu­ sÚ til og fyrst a­ smßborgarinn telur tr˙na gegna mikilvŠgu hlutverki, hlřtur ■a­ a­ skipta mßli hvort fˇlk tr˙ir ß tilvist Gu­s. Smßborgarinn er semsagt a­ lřsa yfir ■vÝ a­ honum sÚ sama um mikilvŠgan hlut Ý ■jˇ­fÚlaginu. Ekki beint gott si­fer­i og lÝklega erfitt a­ halda slÝku fram nema undir dulnefni.

Svo heldur smßborgarinn ßfram me­ vanhugsa­ efni Ý kafla sem hann kallar "Gikkurinn og byssan" og lřkur honum ß ■essum or­um: "Ůa­ er ekkert a­ tr˙arbr÷g­unum en ■a­ er řmislegt a­ fˇlki sem ˇhjßkvŠmlega t˙lkar ■au". Oh, boy hva­ ma­ur heyrt ■etta bull lengi og sÚrstakleg svona fyrir um 20-30 ßrum sÝ­an ■egar umrŠ­a um tr˙arbr÷g­ var frekar skammt ß veg komin. Ůa­ var nefnilega "ljˇtt" a­ gagnrřna tr˙arbr÷g­. Tr˙arbr÷g­in eru eldg÷mul og verulega g÷llu­. Gamla testamenti­ er blˇ­ba­ fornaldarsi­fer­is og Nřja testamenti­ er verulega brengla­ ß n˙tÝma mŠlikvar­a ■rßtt fyrir nokkra gullmola. Ůa­ er barnsleg einf÷ldun a­ halda a­ ■a­ sÚ bara illa gert fˇlk sem t˙lki tr˙arbr÷g­in ß verri veg.

SÝ­asti kafli smßborgarans er helga­ur Vantr˙ og speglast ■ar a­ ■vÝ er vir­ist vi­horf tr˙a­rar manneskju me­ lÝtinn kjark og ■÷rf fyrir a­ klÝna tr˙arsamtakarspimpli ß tr˙lausa. Hann segir: "...halda mŠtti a­ pennarnir [Ý Vantr˙] vŠru innblßsnir af vanheilugum anda". Yndislega dapurt or­alag, "vanheilugum anda" he he he, ■etta vir­ist vera hrŠ­ilegt Ý huga smßborgarans. MÚr er spurn hvernig pennar "vanheilagir andar" eru. ╔g hef ekki sÚ­ skrif eftir ■ß. Fyrir hina tr˙u­u eru ■a­ lÝklega hrŠ­ileg ÷rl÷g a­ ver­a slÝkur penni.

Svo lÝkur smßborgarinn greinni me­ annari mˇts÷gn vi­ sjßlfan sig: "...■a­ er gj÷rsamlega tilgangslaust a­ fß ˙r ■vÝ skori­ hvort gu­ sÚ til e­a ekki. Hvort sem hann er til e­a ekki ■ß hefur hugmyndin ßhrif ß fullt af fˇlki, bŠ­i til gˇ­s og ills." Vi­ ■ennan lestur dettur Ý hug enska or­i­ "oxymoron" sem merkir sambland af mˇtsagnakenndum or­um. Au­vita­ skiptir mßli a­ fß ˙r ■vÝ skori­ hvort a­ gu­ sÚ til einmitt ■vÝ a­ hugmyndin getur haft ßhrif til ills. Hins vegar vir­ist smßborgaranum vera alveg sama lÝkt og svo m÷rgum smßborgurum er tamt.

Ůa­ er til skammar a­ dagbl÷­in haldi dßlka ■ar sem fˇlk skrifar gagnrřni ˙r sk˙maskotum dulnefna. ╔g hvet ■ß sem skrifa hÚr undir dulnefnum a­ hŠtta ■vÝ e­a a.m.k. gefa nafn sitt upp me­ dulnefninu sem ■ß vŠri meira tßknrŠnt t.d. fyrir vi­horf ■eirra. ╔g get ekki sÚ­ a­ menn ■urfi a­ skrifa undir dulnefnum af ÷ryggisßstŠ­um ß ═slandi.


Gu­mundur I. Mark˙sson - 29/06/06 12:05 #

Ătli smßborgarinn sÚ ekki a­ vÝsa Ý vitsh÷nnunarmenn (intelligent design, ID) ■egar hann talar um "vÝsindaleg" r÷k. En ■essi ÷nnur kynslˇ­ sk÷punarsinna er ekki nau­synlega hß­ sk÷punars÷gu BiblÝunnar. ID er hins vegar ˇvÝsindaleg ■ar sem h˙n fer ß sveig vi­ grunnprisipp nßtt˙ruvÝsinda, ■.e. a­ byggja einungis ß nßtt˙rulegum forsendum. Um ˇvÝsindalega st÷­u ID hefur Steindˇr J. Erlings skrifa­ fÝna grein:

http://www.kistan.is/efni.asp?n=4289&f=13&u=99

Ůeir sem sty­ja ID vir­ast oft ganga ˙t frß ■vÝ a­ vÝsindasamfÚlagi­ sÚ einhversskonar leynifÚlag sem standi v÷r­ um lÝffrŠ­ilegar tr˙arsetningar. Sta­reyndin er hins vegar s˙ a­ lÝfvÝsindamenn halda ekki rß­stefnur bara til ■ess a­ takast Ý hendur -- ■eir deila oft hart um t˙lkun řmissa atri­a. Ůa­ er hins vegar rÚtt a­ ■rˇunarkenningin stendur sterkum fˇtum, en ■a­ er einfaldlega vegna ■ess a­ ni­urst÷­ur hrannast upp henni til stu­nings.

Stu­ningsmenn ID vir­ast einnig ganga ˙t frß ■vÝ a­ innan vÝsindasamfÚlagsins sÚu ■eir ekki til sem gagnrřni neo-darwinismann. Ůa­ er alls ekki tilfelli­. Sem dŠmi mŠtti nefna menn eins og Stuart Kauffman, Brian Goodwin, og hinn danska Jesper Hoffmeyer sem er einn forkˇlfa ja­arhreyfingar inna lÝffrŠ­innar sem callast "lÝfmerkingarfrŠ­i" (biosemiotics). Ůessir a­ilar vilja leggja ßherslu ß ÷nnur ferli til vi­bˇtar nßtt˙ruvali Darwins.

Munurinn ß ■essum "alternatÝvum" innan lÝffrŠ­innnar og ID er hins vegar sß a­ ■essir a­ilar halda sÚr innan hins nßtt˙rulega heims og da­ra ekki vi­ yfirnßtt˙ru.

Kannski smßborgarinn sÚ ungur hŠgrima­ur. VÝsa­i Vantr˙ ekki um daginn Ý vef-grein ungs hŠgrimanns ■ar sem mŠlt var me­ ID Ý menntakerfinu sem "lř­rŠ­islegri" vi­bˇt? Skelfilegt ■egar pˇlitÝskar-rÚtttr˙na­ar-dillur er Útnar hrßar ß ■ennan hßtt. Me­ s÷mu r÷kum Šttum vi­ kannski a­ opna stj÷rnuspekiskor vi­ H═ sem vi­bˇt vi­ sßlfrŠ­ina?


Helgi Briem - 29/06/06 16:03 #

ID er nßkvŠmlega ■a­ sama og sk÷punartr˙. Hins vegar gekk sk÷punarsinnum illa a­ koma sk÷punarkennslu inn Ý skˇlana vegna ■ess a­ bandarÝskir dˇmstˇlar dŠmdu aftur og aftur a­ ■ar fŠri tr˙arinnrŠting en ekki vÝsindi. Sk÷punarsinnar skiptu ■ß um nafn ß hjßtr˙ sinni og hreinsu­u upp augljˇsustu biblÝutilvitnanirnar ˙r ritum sÝnum, endurp÷kku­u og gßfu ˙t aftur.

Um ■etta mß lesa Ý meiri smßatri­um hÚr.


Svanur Sigurbj÷rnsson - 29/06/06 19:23 #

Gu­mundur skrifa­i

Ůeir sem sty­ja ID vir­ast oft ganga ˙t frß ■vÝ a­ vÝsindasamfÚlagi­ sÚ einhversskonar leynifÚlag sem standi v÷r­ um lÝffrŠ­ilegar tr˙arsetningar.

╔g held a­ ■˙ hittir naglan ß h÷fu­i­. Fˇlk hefur fjarlŠgst vÝsindin og gerir sÚr ekki fulla grein fyrir mikilvŠgi ■eirra. VÝsindin ver­a einhvers konar hˇlf sem er bara fyrir hßskˇlamennta­ fˇlk Ý huga margra og ■ß sÚrstaklega heittr˙a­ra. RaunsŠishyggjan vann aldrei fullna­arsigur og ■vÝ s˙pum vi­ sei­i­ af ■vÝ n˙ Ý "seinni hßlfleik".


Gu­mundur I. Mark˙sson - 29/06/06 21:33 #

Helgi skrifar:

ID er nßkvŠmlega ■a­ sama og sk÷punartr˙.

ID hefur ßkve­in einkenni sem greina hana frß sk÷punarvÝsindum (creationism). N˙ er Úg enginn sÚrfrŠ­ingur um efni­, en Úg skrifa­i grein um daginn (GlÝman 3, hŠgt a­ sko­a gegnum Kistuvefinn) ■ar sem Úg haf­i ßstŠ­u til a­ setja ne­anmßlsgrein um ■ennan mun ß ID og sk÷punarhyggju:

VitrŠn h÷nnun [ID] byggist til a­ mynda ekki ß bˇkstaflegri t˙lkun BiblÝunnar og er ekki nau­synlega hß­ kristinni tr˙. Grunnhugmyndin er s˙ a­ řmsir grunnferlar lÝfvera (svo sem starfsemi frumna) sÚu svo flˇknir a­ ■eir geti ekki hafa ■rˇast fyrir tilstu­lan nßtt˙ruvals a­ hŠtti Darwins og ■vÝ hljˇti vitsmunalegt afl a­ standa a­ baki „h÷nnun“ ■eirra.

Ůa­ er hins vegar alveg rÚtt a­ bß­ar stefnur eru ß endanum sk÷punartr˙. Og ß me­an "h÷nnu­ur" ID er ekki skilgreindur sem slÝkur er tilfelli­ ■a­ a­ margir talsmenn ID vilja helst a­ hann sÚ Gu­ BiblÝunnar.

Ůessi munur skiptir mßli, en au­vita­ er ID ß endanum tr˙arlegur trˇjuhestur.


Gu­mundur D. Haraldsson - 29/06/06 22:14 #

Ůessi pistill Ý Bla­inu er frekar hŠ­inn, finnst mÚr. Vanheilagur andi? Ăj. ╔g myndi ekki taka ■essa grein of alvarlega, hva­ ■ß sem ähefndô.

En gagnrřnin Ý ■essum pistli er samt e-h sem er vert a­ hlusta ß, greinarnar hÚrna eru stundum skrifa­ar me­ dßlitlu offorsi (sjß t.d. prestar Ý kjˇlum ofl.).


Hjalti (me­limur Ý Vantr˙) - 29/06/06 22:34 #

Prestar Ý kjˇlum....er ■a­ ekki bara hŠ­ni? ;)


Gu­mundur D. Haraldsson - 29/06/06 22:39 #

Hjalti, good one. :)


frelsarinn (me­limur Ý Vantr˙) - 29/06/06 22:40 #

Brandari gu­s eins og pßskarnir :)


Gu­mundur D. Haraldsson - 29/06/06 22:44 #

En svona a­ ÷llu gamni slepptu finnst mÚr nßnast undantekningarlaust hŠttulegt a­ nota řkjur e­a hŠ­ni ■egar ma­ur vill lßta taka sig alvarlega... ■a­ er hrŠ­ilega lÝklegt a­ ma­ur ver­i misskilinn og a­ r÷krŠ­ur fari a­ sn˙ast um hva­ einhver sag­i og hva­ hann meinti, etc., Ý sta­inn fyrir a­ setja ■a­ fram sem ma­ur meinar og a­ rŠ­a hlutina sem skipti mßli.

VÝsindavefurinn gerir ■etta vel; f÷studagssv÷r, mj÷g sni­ug lei­ til a­ flokka greinar ni­ur Ý alvarlegar vs. ekki svo alvarlegar (sem Štti til dŠmis vel vi­ ß Vantr˙).


Gu­mundur I. Mark˙sson - 29/06/06 23:49 #

Hjartanlega sammßla Gu­mundi (D., sem sagt).


Jˇn Magn˙s (me­limur Ý Vantr˙) - 30/06/06 01:54 #

Og ■ß erum vi­ tr˙lausu fÝlup˙karnir sem hafa engan h˙mˇr! Ăi - ■a­ er engin lei­ a­ ge­jast ÷llum.


Gu­mundur D. Haraldsson - 30/06/06 01:58 #

Og ■ß erum vi­ tr˙lausu fÝlup˙karnir sem hafa engan h˙mˇr! Ăi - ■a­ er engin lei­ a­ ge­jast ÷llum.

J˙j˙ - vi­ skrifum bara hŠ­i­ mˇtsvar og setjum ■a­ Ý äekki svo alvarlega flokkinnô. ;)


ˇ­insmŠr - 01/07/06 01:33 #

Úg vil bara segja vi­ ykkur hÚr ß vantr˙, a­ ■ˇtt einhver sÚ tr˙a­ur af heilum hug, t.d ß allskonar m÷guleika ß yfirnßtt˙ru, ■ß getur sß hinn sami samt sÚ­ marga jßkvŠ­a hluti vi­ bo­skap tr˙leysingja - Úg er ■annig og Úg vil a­ ■i­ viti­ ■a­ a­ ■i­ eru­ a­ gera gˇ­a hluti hÚr ß vantr˙ var­andi a­ upplřsa fˇlk um řmislegt vafasamt og Úg sty­ ykkur mun meira heldur en ■ß sem eru a­ berjast fyrir sÚrstaka tr˙ e­a sÚrstakt kukl (einsog bla­i­ gerir - ■a­ er n˙ meira sorp riti­, hefur mÚr alltaf fundist).

■a­ er lÚlegt a­ reyna a­ finna jafn vir­ulegri samkomu og tr˙leysisrß­stefnunni hÚr um helgina allt til forßttu, ■a­ er stundum einsog ■a­ megi ekki gagnrřna heimsku Ý ■essu samfÚlagi, ■ß er ma­ur svo vondur. Jafnvel ef ma­ur gagnrřnir stjˇrnv÷ldin sem rß­a og ßkvar­anir ■eirra, ■ß er ma­ur vondur.

١tt Úg hafi ekki mŠtt ß rß­stefnuna veit Úg a­ h˙n gladdi marga og a­ ■ar fˇr allt fri­samlega fram.

Tr˙a­ir einstaklingar eiga Ý raun ekki a­ mikla sig yfir opinberri barßttu vi­ tr˙leysingja - heldur ala b÷rnin sÝn vel upp og kenna ■eim allt um rÚtt si­fer­i - bara ■a­ eitt. ■a­ er eina skyldan, annars er ■a­ einstaklingurinn sjßlfur sem skiptir mßli, ■a­ sem hann heyrir og sÚr.

ßstŠ­an fyrir ■essu langa kommenti er bara a­ Úg vildi strax segja ykkur a­ ■a­ eru allskonar nßungar ˙ti Ý samfÚlaginu sem eru a­ fßrast gegn ykkur. Ůeir haga sÚr einsog apar en Úg nefni t.d nřlega grein af Ýhald.is og grein sÝ­asta mßnudags ß vef■jˇ­viljanum; www.andriki.is

fyrir mÚr kemur ■a­ sem ■eir segja um tr˙mßl ˙r h÷r­ustu ßtt gu­leysis og hrokagikkja - bara Ý ■essum greinum reyna ■eir a­ vera eitthva­ anna­ en ■a­ mistekst. Sem tr˙a­ur einstaklingur skil Úg engan vegin hva­ ■eir ■ykjast vera a­ pÝpa. ╔g segi ekki a­ ■eir sÚu lÝka tr˙lausir e­a ■a­ sem mun verra er; sřndartr˙menn, en ■eir haga sÚr samt ■annig a­ ÷llu leii, Ý ÷llum greinum nema ■eim sem misnota tr˙ ß einhvern hßtt vi­horfum ■eirra Ý hag.

Úg elska stephen colbert og ■Šttina hans colbert report, ■ar er hann einmitt a­ ■ykjast vera svona ungur Ýhaldsma­ur me­ barnalegt og bˇkstaflegt tr˙arvi­horf. Ůi­ hafi­ hugsa­ meira um ■essi mßl en ■eir og fyrir mÚr kemur ■a­ a­ horfa ß heiminn, l÷gmßlin og fegur­ina, til jafns vi­ a­ lesa biblÝuna og ÷nnur tr˙arrit. vi­ vinnum ˙r upplřsingum ■a­an og vÝ­ar og ÷­lumst si­fer­i og ■a­ er fallegt.

Úg naut vi­talsins vi­ dr dawkins Ý kastljˇsinu og fannst speki hans mikil - nema var­andi gu­ en ■a­ er bara mitt mßl ;)

Loka­ hefur veri­ fyrir athugasemdir vi­ ■essa fŠrslu. Vi­ bendum ß spjalli­ ef ■i­ vilji­ halda umrŠ­um ßfram.