Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Vandragangurinn me syndina

egar barn er skrt kristinni kirkju tknar s gerningur a a er hreinsa af syndunum sem a fddist me og geti byrja nllpunkti. Me v a ausa vatni hfu ess tra hinir kristnu a almttugur gu noti vatni til a hreinsa etta fyrirbri af hinu syndum hlana kornabarni.

Sum okkar sj hva essi athfn er raun frnleg. Meira a segja margir hinna kristnu koma auga a, en rttlta samt athfnina me v a arna s um eitthva tknrnt rital a ra. Engin raunveruleg synd er til staar og v ekki vegin burt, heldur er etta allt saman ykjustunni.

Athfnin er nebblega svo falleg, finnst eim.

En athfnin er ekki bara krttleg bjnagangi snum, heldur er hn fullkomlega skjn vi a sem kristnin hefur boa um aldir og rsund - nefnilega a a hinn drkai me yrnikrnuna a hafa di krossinum fyrir syndir okkar mannanna.

Allur s mlatilbnaur gusins er n meira kjafti. Skaparinn skapar heim og flk til a ba honum, en essi afkvmi hans eru svo dugleg vi a drulla sig t af einhverju sem kallast synd (greinilega eitthva sem hann gat ekki komi veg fyrir hnnun sinni) a fyrst urfti hann a drekkja llu liinu, en san a breyta sr mann og taka t pyntingar. einhver furulegan htt tti a a gera sjlfan guinn a frnarlambi ofbeldis a hreinsa syndina af okkur hinum.

Samt er syndin enn til og svo httulegt og vandmefari spilliefni er hn a brn geta ekki skrii t r mukvii n ess a vera orin bullandi syndarar! Og er komi aukadjobb fyrir sjlskipaa embttismenn gusins. Aumjkir ltra foreldrar strum stl upp a altari kirknanna me krga sna grtandi reifum og spyrja sig ekki nokkurn tma a v hvort essi athfn s ekki bara frnleg vitleysa. etta flk hefur lrt a treysta v a maurinn litskruga kjlnum s gmenni sem umbar fyrir sjlfan skaparann.

Hver s sem gengur me barni sitt upp a altari essum tilgangi er a viurkenna a a sjlfbjarga barni s aumur syndari. Og menn spyrja ekki einu sinni af hverju a s, heldur kaupa bara kjafti og bulli n umhugsunar. g hvet hvern ann sem er leiinni ennan rlaveg ttina a nrstddum presti a spyrja hann hvernig stai geti v a barni s syndugt, fyrst Jess tk sig syndir mannanna.

Var a ekki ng? Er skrnin ekki bara rf, svikin vara, jafnvel tt syndin sem fyrirbri vri til alvrunni?

Birgir Baldursson 29.05.2006
Flokka undir: ( Kristindmurinn )

Vibrg


Khomeni - 29/05/06 09:38 #

Hann hefur alltaf veri furulegur mannskilningur kristindmsins. Hann gengur eiginlega t a "mennirnir" geti ekki sjrna sr og telflt s tpasta va fi "maurinn" a ra.


jonfr - 29/05/06 12:30 #

essir trmenn eru alltaf uppteknir vi a fordma syndir holdsins. a mtti halda a sumt flk hefi ekki hugmynd um a hvernig mannkyni fjlgai sr.

Blvu vitleysa.


khomeni - 29/05/06 12:53 #

Er ekki hugmyndin bakvi skrnina nnur en a "hreinsa burtu syndina". g veit a ekki en a getur vel veri a a hafi veri svo fyrndinni. g held a skrnin s fyrst og fremst rital, einskonar inngnguvgsla inni kveinn flagsskap.

Er skrnin ekki bara athfn inngngurital frekar en tkn um syndaaflausn og nllstillingu syndanna?

a held g.


frelsarinn@vantru.is (melimur Vantr) - 29/05/06 13:56 #

Me barnaskrn er jkirkjan a viurkenna erfasyndina. Sorglegt en satt.


insmr - 29/05/06 14:27 #

trleysinginn Sigmund Freud var me flottustu plingar um erfasyndina sem g hef lesi, r meika sense a mnu mati og varpa pnu ljsi kreddur kirkjunnar - t.d fannst honum vi ll vera me mor eli v annars yrfti ekki boor einsog a ekki skuli mann deya. vi erum fr um a mynda okkur daua annarra fyrir okkar eigin hag ea jafnvel bara vegna ess a a flk er okkur sammla, etta er tengill vi frummanninn okkur (sem hafi engar siferishmlur upphafi fr v a drepa eigin tegund) og hin eiginlega erfasynd sem vi berum ll okkur er hi mikla frummor.

freud hlt a andar og guir hefu veri "fundnir upp" vi dnarbe elskara ttingja, en ar blandaist saman hj frummanninum daui og st og byrjai siferi a vaxa, meira um etta ; landi stund, um str og daua, ritgerinni hans

g er alltaf sammla honum, Freud var rosalega gur maur og hann getur meirasegja lti hugtak einsog erfasyndina (sem g hef alltaf tali vita gagnslaust) last skynsamega merkingu.


Gya (melimur Vantr) - 29/05/06 15:37 #

mnum huga snst skrnin um lofor foreldra a ala barni upp kristinni tr og er nokku viss um a annig var a tskrt fyrir mr egar g lt skra elstu dttur mna fyrir 14 rum san. Held meira a segja a a hafi stai bklingnum sem g fkk hj prestinum. Aldrei hef g tengt skrn vi erfasyndina hj slensku kirkjunni tengi a frekar kalsku ea einhverjum srtrarsfnui!

a er svo anna ml a g hef ess vegna aldrei skili af hverju g var a lta skra mig daginn fyrir ferminguna til a geta fermst!

Gya


Arngrmur Vdaln - 29/05/06 16:27 #

Freud var rosalega gur maur.

Ekki skal g fullyra, g ekkti hann ekki neitt. Ffri hans leiddi engu a sur til a.m.k. eins dausfalls svo og slrns skaa margra skjlstinga hans. Kenningar Freuds eru enda fullkomi dmi um kreddur sem flagsvsindastofnanir heimsins hafa blessunarlega hafna a mestu seinni t.


hnakkus - 29/05/06 16:27 #

Gya...

Er etta ekki doldi eins og a segja a num huga hafi jlin merkingu a veri s a fagna daua Elvis?

Mr finnst allavega skrti a leggja sjlfur einhverja persnulega merkingu athafnir sem arir ba til allt rum tilgangi.


Matti (melimur Vantr) - 29/05/06 16:49 #

hnakkus, Gya sagi:

annig var a tskrt fyrir mr egar g lt skra elstu dttur mna

Me rum orum, etta er s skilningur sem hn lagi essa athfn eim tma vegna ess a annig var etta kynnt fyrir henni .

g get svo fullyrt a yngri brn hennar voru ekki skr annig a hr er um gamlar syndir a ra


insmr - 29/05/06 17:17 #

arngrmur vdaln - hugmyndir nar byggja svo mikilli ffri a a er engu lkt og eru miklu meiri kreddur heldur en sllkningar Freuds. a er sorglegt hvernig hskli slands hefur kennt allskonar bull um hann, nemendurnir tra vitaskuld blindni einsog mannflkinu er lagi og sleppa v a lesa eitthva eftir manninn sjlfan.

a er mun betra a lkna flk me samtali heldur en lyfjum. a getur urft 2-3 r af mefer til ess a flk htti a eitra lf sitt vegna ranghugmynda.

slfringar og gelknar ntmans bera byrg mun fleiri dausfllum almennt og upptilhpa, heldur en fylgismenn freuds geta nokkurntmann veri frir um, annig virka stareyndir. v a ntma sllknar tdeila nstum bara lyfjum, oft til barna og tja, allra sem labba inn fyrir eirra dyr. Geyf lkna yfirleitt ekkert, allavega telur flk sem g veit um sem tekur slk lyf sig ekki vera lkna, a heldur aeins sjkdmnum skefjum og er mjg uppteki af v a svona su rlg ess. svo m ekki gleyma raflostsmefer en jafnvel ntmanum slandi veit g um flk sem urfti a upplifa a, v a var me kva, rngum tma og rngum sta ( USA).

mr finnst a trlega hugrkk pling hj freud a tala svona um moreli og koma me kenningu um etta fyrirbri "erfasynd" og hvernig a tengist kristindmnum en jmm, kreddufastir fgamenn eru enn dag, fljtir a berja niur a sem samrmist ekki hreintrarstefnu lrimeistara eirra. Freud var a pla v fyrri heimsstyrjldinni hvernig mannkyni vri frt um a drepa svona en vera svo aftur gott egar stri vri bi. a skaar engann a kynna sr hans hugsanir. Samkvmt eim er a ekkert elilegt a telja lti barn einhvern tknrnan htt, hsil erfasyndar, Freud var bara ekki traur og spann upp sna eigin sgu um upprunalegt mor essu samhengi en ekki kynlf (einsog vi erum fst a hugsa tfr)

i geti ekki breytt v a Freud barist allra manna mest snum tma, gegn v a flki vri varpa spennitreyjum hli ea stimpla sem "gesjklingar" , essvegna var hann hataur af flestum svoklluum "gelknum" en samtarmenn hans voru oft meira en villimenn, eir voru sadistar og litu veikt og veikbura flk sem vibjargandi og tldu allt vera genunum. Freud hafnai v og sagi a allir gtu ori ntir egnar ea noti lfsins einsog eim var tla. Hann breytti heiminum og geri hann efa aeins betri me uppfinningum snum.

sorr ennan langa pistil en mr finnst mjg leiinlegt egar sannleikurinn er afbakaur (og tilfelli kommentsins sem g var a svara, ekki einu sinni r essum veruleika heldur sprottinn r ryggistillfinningum kennararfils H)


insmr - 29/05/06 17:24 #

Hskli slands stendur einn essari fbjnalegu afstu til furs slfrinnar. a er auvelt a heilavo slendinga, vi lrum um hva Freud var murlegur mennt og svo kannski aftur H, a er missir fyrir okkur og auvita eru hsklar erlendis ekki me svona kreddur


mofi - 29/05/06 17:37 #

Syndin er askilnaur fr Gui, a er a eina sem hn ir og hvert sinn sem einhver velur a gera a sem er rangt fjarlgist hann Gu. Barnaskrnin er san aftur mti heiin siur og kemur engann veginn fr Biblunni, hreinlega grimm heimska.

Skrnin er samningur milli manns og Gus, a einstaklingurinn heitir v a fylgja Kristi, a elska nungann og Gu og fylgja boorunum tu og Gu lofar mti a veita honum eilft lf.


hnakkus - 29/05/06 17:46 #

g bist afskunar allri mistlkun ummlum Gyu. g kenni skorti kristilegu uppeldi um essa fljtfrni mna.


Khomeni - 29/05/06 22:24 #

insmr benti a Freund vri me gar plingar. Mun a rtt vera og flestir sammla v. Freund var ekki sur a takast vi heimsspeki en slfri me kenningum snum, t.d um dauann. Freund er einhver glsilegasti hugsuur sem g hef lesi en a er ekki ar me sagt a allt sem hann hlt fram vri skothelt. En kenningar hans eru dsamlega flottar.


Hjalti (melimur Vantr) - 29/05/06 22:32 #

sborgarjtningin, hfujtning ltherskra manna, segir etta um skrnina:

.9. grein: Um skrnina

Um skrnina kenna eir: Skrnin er nausynleg til sluhjlpar og er n Gus veitt henni. a skra brnin, sem skrninni eru fr Gui og tekin til nar hj Gui.

eir fordma endurskrendur, sem hafna barnaskrn og fullyra, a brn veri hlpin n skrnar.


mofi - 30/05/06 10:13 #

eir fordma endurskrendur, sem hafna barnaskrn og fullyra, a brn veri hlpin n skrnar.

a er akkurat essi partur sem g hafi huga egar g talai um a barnaskrn vri a mnu mati heimskuleg grimmd.


Svanur Sigurbjrnsson - 31/05/06 15:26 #

Skrnin er furuleg blanda. g fr a leita a skilgreiningum um skrnina og fann eftirfarandi:

kirkjan.is kirkjan.is m sj eftirfarandi skilgreiningu skrninni:

samrmi vi fyrirmli Jes Krists innsetningarorum skrnarinnar, ea kristnibosskipuninni sem svo er kllu (Mt. 28.18-20) hafa kristnir foreldrar bori brn sn til skrnar, ea fullornir einstaklingar teki essa krun. skrninni er skrnegi helgaur Jes Kristi me krosstkninu bi enni og brjst. Skrnegi ea foreldrar (ea gufegin) nefna nafn vikomandi, sem er varpaur me nafni og san skrur me v a vera ausinn vatni rem sinnum nafni Gus, Fur og Sonar og Heilags Anda.

N vitni maur Matteusarguspjall 28: 18-20

Og Jess gekk til eirra, talai vi og sagi: "Allt vald er mr gefi himni og jru. Fari v og gjri allar jir a lrisveinum, skri nafni fur , sonar og heilags anda, og kenni eima a halda allt a sem g hef boi yur. Sj, g er me yur alla daga allt til enda veraldar."

Svo kom Wikipedian mr til hljlpar v ofangreint segir ekki hva skrnin er. ar er vitna Lkasarguspjall 3:3 ar sem tala er um Jhannes skrara Sakarason:

Og hann fr um alla Jrdanbygg og predikai irunarskrn til fyrirgefningar synda, ....

Sem sagt, skrnin er til irunar og fyrirgefningar synda skv Jhannesi skrara og Js (sem segist hafa allt vald jru og himni, hvorki meira n minna) skipai a allir jrinni skyldu skrir. (Auvelt a sj hvaan yfirgangur kristninnar kemur). Svipa m sj um Jhannes skrara og skrnina Matteusarguspjalli.

Wikipedia Wikipedia er svo vitna eftirfarandi or Lters um skrnina:

To put it most simply, the power, effect, benefit, fruit, and purpose of Baptism is to save. No one is baptized in order to become a prince, but as the words say, to 'be saved.' To be saved, we know, is nothing else than to be delivered from sin, death, and the devil and to enter into the kingdom of Christ and live with him forever.

g lt vera a a etta en hnotskurn sagi Lter a skrnin vri til a hreinsa fra synd, daua og djfli auk ess a ganga inn rki Krists.

segir Wikipediunni a a s talsverur greiningur milli mismunandi kirkjudeilda kristinna hver s merking skrnarinnar. Sumir haldi v fram a hn s nausynleg til bjrgunar og vitku sakramentis (gudmleg n) en arir segja a ekki nausyn en skrnin s merki um hlni vi Krist.

a er v engin fura a vi getum ekki veri sammla hr Vantr um merkingu skrnarinnar egar Kristnir menn eru a ekki sjlfir.

g er sammla Birgi v a a er versgn v a urfa a hreinsa barn af synd egar Jes tti a hafa di fyrir essar syndir og hreinsa r af okkur. Auvita skiptir etta ekki mli v a mli er bull fr upphafi til enda.

Jhannes skrari dfi mnnum na og v er a upprunalegri mti. var kornabrnum ekki dft na enda gtu au ekki irast. Hins vegar lkt og me ferminguna er betra fyrir kirkjuna a hafa essa athfn sem fyrst lfi hvers einstaklings v "sauirnir" koma varla til "hirisins" egar eir eru komnir til vits og ra.


Gsli Gunnarsson - 31/05/06 18:21 #

Skrnin a tkna skv. sgildri gufri a s skri hafi meteki Jesm Krist, ori partur af samflagi hans og ar me yfirtku hans erfasyndinni me mannfrn sinni krossinum. S vikomandi ekki skrur, hvlir fram honum blvun erfasyndarinnar sem Eva og allir hennar afkomendur hlutu arf vegna ess a hn laist eigin vilja og visku til a greina sjlf milli gs og ills. Skv kristninni er essi viska Evu meginsynd allra tma sem Jess forai flki fr me v a kveljast og deyja krossinum. Til a last fyrirgefninguna verur a helgast Kristi. "Svo a allir sem hann tri list eilft lf". Miskunn hans og frnardaui nr ekki til skrra.

Gsli Gunnarsson


mofi - 29/05/07 12:42 #

Minn skilningur er lklegast ekki alveg eins og flestir kristnir en g s etta annig a egar barn fist er barni algjrlega saklaust og syndlaust. Tel semsagt erfasyndina ekki vera rkrtta og ekki Biblulega. Skrn aeins vi einstakling sem hefur skilning a hi vonda sem hann hefur gert hefur reitt Gu til reii og ef hann myndi deyja yri Gu a tortma honum v a kemur a eim degi a ekkert illt fr lengur a vera til. annig einstaklingur getur irast og skrst og sett trnna Krist til a last fyrirgefningu og eilft lf.


Gumundur D. Haraldsson - 29/05/07 17:34 #

Best a byrja a taka fram a g er ekki slfringur, g er ekki (ge)lknir, g hef ekki tarlega ekkingu kenningum Freuds - en samt svolitla - n gelkningum. g er aeins binn me fyrsta r slfri.

insmr skrifai:

arngrmur vdaln - hugmyndir nar byggja svo mikilli ffri a a er engu lkt og eru miklu meiri kreddur heldur en sllkningar Freuds. a er sorglegt hvernig hskli slands hefur kennt allskonar bull um hann, nemendurnir tra vitaskuld blindni einsog mannflkinu er lagi og sleppa v a lesa eitthva eftir manninn sjlfan.

N er g forvitinn, hvers konar bull hefur veri hennt um Freud Hskla slands? N er g ekki binn a taka persnuleikaslfrina - ar sem er fari fri Freuds - og g get v ekki svara fyrir ann krs. En hvaa bull er etta sem talar um?

a er mun betra a lkna flk me samtali heldur en lyfjum. a getur urft 2-3 r af mefer til ess a flk htti a eitra lf sitt vegna ranghugmynda.

etta taka trlega flestir slfringar undir me r. Margir gelknar byggilega lka - kannski lka margir. Gleymdu v ekki a s mefer sem Freud stundai og lagi herslu tk yfirleitt mun lengri tma en 2-3 r, fremur 4-5 r og stundum lengur. Stundum eitthva skemur. Ntma mefer slfringa tekur mismikinn tma, allt eftir vandamlum, en margir fara stutta mefer, trlega hlft r og eftirfylgd sem varir kannski r. Auvita er etta stundum skemmri tmi og stundum lengri.

Mr skilst lka a s mefer sem slfringar bja upp (HAM - hugrn atferlismefer) hafi betri langtmavirkni en r sem slgreinendur bja upp (Freudskar). Me langtmavirkni g vi, a einkenni komi sur fram aftur og minna mli.

slfringar og gelknar ntmans bera byrg mun fleiri dausfllum almennt og upptilhpa, heldur en fylgismenn freuds geta nokkurntmann veri frir um, annig virka stareyndir. v a ntma sllknar tdeila nstum bara lyfjum, oft til barna og tja, allra sem labba inn fyrir eirra dyr. Geyf lkna yfirleitt ekkert, allavega telur flk sem g veit um sem tekur slk lyf sig ekki vera lkna, a heldur aeins sjkdmnum skefjum og er mjg uppteki af v a svona su rlg ess. svo m ekki gleyma raflostsmefer en jafnvel ntmanum slandi veit g um flk sem urfti a upplifa a, v a var me kva, rngum tma og rngum sta ( USA).

Hvernig bera slfringar og gelknar byrg dausfllum? Bera eir byrg v ef flk mefer hj eim fremur sjlfsmor? Ef flk er loka inni deild - trlega j, en hva um flk sem er ekki sjkrahsi?

g geri r fyrir v a me sllknum s tt vi slfringa og gelkna. slandi er a svo, a eir nota ekki nstum bara lyf. Mikil hersla er lg HAM og fleiri eru farnir a huga a v a breyta llum lfstl skjlstinga sinna: eir f flk til a hreyfa sig, auka vi ekkingu sna, rkta hugaml sn og svo framvegis. Lyf eru vissulega miki notu, og kannski of miki eingngu, og a verur a bta. Rtt er lka a benda , a heimilislknar geta skrifa t mrg gelyf og gera - er a skilegt, srstaklega ar sem flk stoppar oft stutt vi hj eim og mefer hj eim er yfirleitt ekki boi? g myndi segja nei. Flk tti frekar a leita sr hjlpar gelknum og slfringum.

Vert er a taka fram a slfringar slandi og flestum lndum hafa ekki rttindi til a skrifa t lyf. Undantekning - sem g veit um - essu eru nokkur fylki Bandarkjunum, en a er einmitt hart deilt um hvort slfringar eigi a geta skrifa au t.

mr finnst a trlega hugrkk pling hj freud a tala svona um moreli og koma me kenningu um etta fyrirbri "erfasynd" og hvernig a tengist kristindmnum en jmm, kreddufastir fgamenn eru enn dag, fljtir a berja niur a sem samrmist ekki hreintrarstefnu lrimeistara eirra. Freud var a pla v fyrri heimsstyrjldinni hvernig mannkyni vri frt um a drepa svona en vera svo aftur gott egar stri vri bi. a skaar engann a kynna sr hans hugsanir. Samkvmt eim er a ekkert elilegt a telja lti barn einhvern tknrnan htt, hsil erfasyndar, Freud var bara ekki traur og spann upp sna eigin sgu um upprunalegt mor essu samhengi en ekki kynlf (einsog vi erum fst a hugsa tfr)

Hverjir eru essir kreddufstu fgamenn?

i geti ekki breytt v a Freud barist allra manna mest snum tma, gegn v a flki vri varpa spennitreyjum hli ea stimpla sem "gesjklingar" , essvegna var hann hataur af flestum svoklluum "gelknum" en samtarmenn hans voru oft meira en villimenn, eir voru sadistar og litu veikt og veikbura flk sem vibjargandi og tldu allt vera genunum. Freud hafnai v og sagi a allir gtu ori ntir egnar ea noti lfsins einsog eim var tla. Hann breytti heiminum og geri hann efa aeins betri me uppfinningum snum.

g held a enginn hr vilji reyna a breyta einu n neinu um a sem sagt er um Freud. g hef ekki heyrt a fyrr a hann hafi barst gegn spennitreyjum og slku, en g gti vel tra v.

sorr ennan langa pistil en mr finnst mjg leiinlegt egar sannleikurinn er afbakaur (og tilfelli kommentsins sem g var a svara, ekki einu sinni r essum veruleika heldur sprottinn r ryggistillfinningum kennararfils H)

ryggistilfinningum? Ertu viss um a maurinn hafi haft essar tilfinningar? Af hverju ertu a reyna a klna essum tilfinningum manninn? a er tilgangslaust, rum frekar um mlefni, ekki um meintar tilfinningar annarra - v r skipta litlu mli hr.

Hskli slands stendur einn essari fbjnalegu afstu til furs slfrinnar. a er auvelt a heilavo slendinga, vi lrum um hva Freud var murlegur mennt og svo kannski aftur H, a er missir fyrir okkur og auvita eru hsklar erlendis ekki me svona kreddur

Nei, etta er ekki rtt. Freud er ekki viurkenndur flestum hsklum erlendis. Almennt hefur kenningum hans veri hafna af slfrinni, sem vsindalegum og prfanlegum. Margir telja lka a a s erfitt a gera forspr t fr kenningunum, ar sem margar mgulegar forspr eru mgulegar jafnvel um einfld atrii.


Gumundur D. Haraldsson - 29/05/07 19:14 #

Hskli slands stendur einn essari fbjnalegu afstu til furs slfrinnar. a er auvelt a heilavo slendinga, vi lrum um hva Freud var murlegur mennt og svo kannski aftur H, a er missir fyrir okkur og auvita eru hsklar erlendis ekki me svona kreddur

a m kannski benda , a a m deila um hvort Freud s fair slfrinnar. Ntmaslfri byggir ekki nokkurn htt kenningum Freuds, hugmyndum hans n vinnu. Ntmaslfri er fyrst og fremst vsindaleg og prfanleg.

Undirgreinar slfrinnar eru misvsndalegar, sumar eru mjg lkar nttruvsindum (atferlisfri, t.d.) en arar eru fjr nttruvsindum (hugfri) og enn arar eru a einhverju leyti lkar v sem Freud var a fjalla um (persnuleikinn). Kenningar Freuds eru samt ekki hluti af ntmaslfri - eim var hafna fyrir ratugum.

Helstu feur slfrinnar eru, myndi g segja, eir sem lgu ann grunn sem hn byggir , um prfanleika, aferafri og hugmyndafri. essir feur eru margir og lkir milli undirgreina. g vek lka athygli a slfri er mjg lk innbyris, eins og g vk a an. Atferli og hugsun manna (og dra, segja sumir) eru alltaf meginvifangsefni greinarinnar.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.