Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Bbiljuslagsa: Hva er tr?

a er kominn tmi til a tlista hva rkhyggja ea ekki skylt me tr og hva tt er vi me orinu tr. Rkhyggjuflk trir ekki eirri merkingu a a fallist rkstuddar stahfingar, heldur trir a einungis v sem stutt er me rkum. „Tr“ rkhyggjumannsins heitir rkstudd sannfring og arf a vera studd gildri rksemdafrslu.

Hins vegar hefur ori tr last merkinguna „sannfring r lausu lofti gripin“, sannfring n raka, n stunings, bara tr. ess vegna forumst vi hr slandi a nota ori tr yfir sannfringu okkar og notumst frekar vi nnur or eins og g veit, g held, g tel, g er sannfrur, g er handviss o.s.frv. Hugtaki tr hefur nefnilega essa leiinlegu bbiljuslagsu fasta vi sig.

egar rkhyggjuflk enskumlandi lndum notar „belief“ um sannfringuna sna, er oft tt vi rkstudda sannfringu. Trflk vill hinsvegar meina a „belief“ s alltaf og vallt n raka ea stunings. Rkhyggjuflki ar hefur hinsvegar n a koma v vi a nota enska ori yfir a tra essari merkingu. a er kannski t af v a a er ekki miki svigrm tungumlinu til ess a nota nnur or yfir a a vera sannfrur.

Annars er merkingarmi trar allt of miki reiki. Srstaklega egar prestarnir reyna a tskra a. vilja eir hallast a v a skilgreina rakalausa tr alveg eins gilda og rkstudda tr. Til ess einmitt a vefja rugli sitt inn bmull svo a fi sig snd einhvers skynsamlegs. Svona „kasta-sand--augun-og-rna-af-r-vitinu“ taktk einhver.

Hrna liggur nefnilega munurinn orunum faith og belief ensku. Faith er alltaf tiltr n rkstunings, von um a sem ekki er aui a sj, mean belief getur auveldlega n yfir lit sem byggt er traustum grunni.

Traa lii ruglar iulega saman essum tveim hugtkum eftir hentugleika. egar vi gagnrnum faith og segjumst ekki hafa slkt tlka eir a sem svo a vi sum a gagnrna belief og a vi viljum ekki gangast vi v a hafa svoleiis. Svo segja eir: „Allir hafa tr, enginn getur veri trlaus, trleysi er kvein ger trar.“

Vi erum, eins erlendu rkvinir okkar, ekki „belief“-laus, en vi erum „faith“-laus. Svo er bara a koma v inn hausinn prestahjrinni.

Kri Svan Rafnsson 07.01.2006
Flokka undir: ( Vsindi og tr )

Vibrg


Svanur Sigurbjrnsson - 08/01/06 21:28 #

g deili me r Kri Svan eirri hugsun a nafnori "tr" ea sagnori "a tra" eru ekki ngilega vel skilgreind. a fer meira eftir samhenginu hva mlandi e hfundur skrifa vi og v er htt vi a a valdi misskilningi.

Meira a segja samsetta sgnin a "tra " eithva er stundum ekki ekki tengslum vi tr ri mtt. T.d. "Hann tri vsindin" sem essu samhengi merkir a hann setji traust sitt au. slenskan er v hlf nt hva etta varar. Fyrir viki fr maur sig (trlaus maurinn)glsur eins og; " ert ekki trlaus, trir trleysi!" Duhhh, etta getur gert mann brjlaan.

g held a a s best a reyna a trma notkun orunum "tr" og "a tra" ea "tra " ru en fyrir tr ri mtt, .e. merkingu beinum tengslum vi trarbrg. sta ess a segja "g tri a best s a fylgja vsindalegri afer" komi "g ahyllist vsindalega afer og hmanisma" ea "g treysti vsindin sem besta kostinn til ess a komast a stareyndum lfssins".

Enskan er sjlfu sr ekkert betri. Samkvmt Merriam-Webster orabkinni er nafnori "belief" oftast merkingunni "sannfring" ea "hald" og arf ekki a fela sr algera vissu lkt og vi um nafnori "faith". "Belief" er hgt a a sem "tr" a s ing tti oftar vi um "faith".

egar komi er svo a sgninni "to beleive in" verur mli aftur flknara og a er hgt a a bi sem "a tra " ea "a ahyllast" og er nota af bi trlausum og truum einstaklingum. Rtt eins og slensku fer a eftir samhenginu hva er tt vi.

Sjlfsagt verur essu ekki breytt fyrr en trlausir fara a hafa meiri hrif menningu okkar en n er. a vri krkomin framfr tjningu manna milli ef a tungumlin yru skrari hva etta varar.


Kri Svan Rafnsson (melimur Vantr) - 09/01/06 03:10 #

J satt segir Svanur. Svona hugtakaruglingur er ekkert nema ftkur annmarki tungumlinu. essi hugtakalosungur gerir orin klunnaleg og minna nothf. Og vissulega fer etta eftir v samhengi sem orin eru sett , eins og segir. a er sniugt hvernig hefur sett a upp til skringar.

Og a er sjlfsagt fyrir okkur rkhyggjuflk a geta skilgreint hva vi meinum me au hugtk sem vi notum og laga um lei notkun ora samflaginu. annig a ef og egar fjldi okkar rkhyggjumanna verur orin ngu str fari skr merkingarmi a einkenna au or sem tlu eru okkar tungumli.

a er fyrsta verkefni a vera mevitaur um manns eigin oranotkun og merkingarmi eirra hugtaka sem maur notar. Fyrst a bta sjlfan sig og san a bta ara. a tti a vera aalatrii hj okkur. Skrt ml, skr hugsun.


Halldr E. - 27/01/06 17:29 #

essi oranotkun er flknari en vilt vera a lta. Tr snst nefnilega ekki bara um a sem vi hldum, trum, finnst. Tr er lka mtandi atferli flks. eim skilningi talar t.d. gufringurinn Tillich um Faith sem "Ultimate concern" n tillits til handanvera ea yfirnttru. Skv. eim skilningi eru eir einir "without faith"/"trlausir" sem eru skeytingarlausir um umhverfi sitt. hefur trarlfsflagsfrin mismunandi nlganir trarbrg (e. religion - enn eitt enska ori), ar meal atferlisfrilegar ar sem liti er til flagslegs atferlis hpa og meti t fr eim hvort um trarbrg s a ra. Skv. eim kenningum er auvelt a benda Simennt sem trflag, enda boi upp "ritual" og skrar kenningar. a sem einkennir umru trleysingja slandi virist ru fremur vera and yfirnttru annars vegar og stofnanabundnum trarbrgum hins vegar. Slk nlgun vri huga flestra enskumlandi fremur "ateisk" ea gulaus fremur en trlaus. g hef fari gegnum essa umru hr margoft og alltaf tekst mr a mga einhvern, svo a er lklega best a hafa huga, a best er a leyfa flki a nota au hugtk um sjlf sig sem a helst ks sjlft.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 27/01/06 18:03 #

Hefur r dotti hug, Halldr, a Tillich og trarlfsflagsfrin su kannski villigtum?

g hallast a v a best s a tala annars vegar um upplsta, rkstudda sannfringu og hins vegar trarsannfringu (sem er hvorugt). Yfirnttran fellur klrlega undir trarsannfringu, en lka allt a sem menn hafa fyrir satt n ess a nein rk su ar til grundvallar. Simenntarflk byggir sannfringu sna v sem vita er og rkstutt og v getur s sannfring mgulega flokkast undir tr, hva sem lur ritlum og skrum kenningum.

Trarlfsslarfrin gildir hugtaki tr me v a lta a n yfir bar essar tegundir sannfringar. Og me v gerir hn okkur ll a trmnnum, hvort sem vi ahyllumst gudm og ara rkstudda yfirnttur ea ekki.

Trleysingi er einfaldlega s sem ekki trir neinu a rkstuddu mli. Sannfring hans er alltaf rkstudd, v annars vri hann trmaur.


Halldr E. - 27/01/06 18:18 #

Nei, trarlfsflagsfrin spir fyrir um og tskrir miskonar atferli af nokkurri nkvmni me kenningum snum og r m nota til a skilja og tskra atferli trarhpa og hpa sem ahyllast kenningakerfi n yfirnttru. svari nu og umfjllun kemur svo fram anna sgilt vandaml og a er spurningin um rkstuning. a er glannalegt a fullyra a trleysingi s s sem ekki trir neinu a rkstuddu mli. Slk efasemdahyggja er ekki raunhfur lfsmti. Hin hliin er svo, hva telst fullngjandi rkstuningur. Gagnvart sjlfum mr hef g msar rksemdir/stuning fyrir trarskounum mnum. Mannskilningur minn og hegun flks kringum mig, leiir mig til a likta a erfasyndin s raunveruleiki. g veit hins vegar um flk sem hafnar erfasyndinni rtt fyrir a sj rkin sem vi mr blasa. Heimurinn er nefnilega ekki tknilegt rlausnarefni. Sannfring, mannskilningur, tr, trleysi f okkur til a meta rk mismunandi vegu.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 27/01/06 23:41 #

a er glannalegt a fullyra a trleysingi s s sem ekki trir neinu a rkstuddu mli.

a er best a rtta a a essu samhengi llu erum vi a tala um aferir til ekkingarflunar verldinni, ekki satt. Vi erum ekki a tala um persnulegan hvunndag hvers og eins, heldur heimsmyndina og hvernig hennar er afla.

g hefi gaman a heyra rk n fyrir erfasyndinni, enda f g ekki s anna en s hugmynd s fullkomin bbilja.


Hjalti (melimur Vantr) - 28/01/06 00:22 #

Halldr, g tek n lti mark skilgreiningum Tillichs, til dmis talar hans um a gu s rauninni "dpt" og a hann s tkn fyrir "Ultimate concern".

a er rtt a a s mislegt sameiginlegt me mrgum flgum og hpum og trflgum. Til dmis Simennt og rttaflg. En a sem vantar er trin yfirnttru. stainn fyrir a tala um trarbrg sem undirhp essara hpa er reynt a tra trarstimplinum hina hpana me v a reyna a skilgreina tr me einhverjum asnalegum htti.


G2 (melimur Vantr) - 28/01/06 15:47 #

g tek undir or Birgis, Halldr, hvaa rk ea vsbendingar sr fyrir erfasyndinni?


Kri Svan Rafnsson (melimur Vantr) - 28/01/06 23:47 #

essi Tillich og trarlfslfrin virist bara a vera teyja lopan eins og arir trair. Alveg eins og g geri grein fyrir grein minni. eir gera hugtaki ngu losaralegt og 'flki' svo a engin tk eru v festandi. Ja en er hugtaki gagnslaust.

etta er grnspugufri og ekkert anna. Engin hagnast af v a gera hugtk a fararbroddi miskilnings, nema eir sem hagnast af v a breia skjld miskilnings og flkingsheit yfir rkstuddu sannfringu sna. Me rum orum; Trair sem vilja tra bulli sitt. Og halda v fram a tra frii n ess vera truflair me sui einhverri kaldri rkhyggju, gangrni, blkldum sannleika og svoleiis gilegheit.

a sem essi skilgreinig gerir er a kalla lfskoun sem byggist rkstuddri tr, raun lfskoun sem byggist rkstuddri tr alveg eins og hver nnur tr. Og a alvru rkstudd tr s og getur ekki veri anna en fullkomi skeytingarleysi. Sem er frnlegt.

Svona 'nstrlegar' grnspu-skilgreiningar hugtkum byggar heilagri hundalgk, hagnast aeins eim sem leggja trna einhverri rakalausri vlu ea lifa hindurvitnum, hlfsannleika og blindri tr annarra s.s Prestar, Gufringar og jafnvel svokallair Trarlfsslfringar.


Kri Svan Rafnsson (melimur Vantr) - 29/01/06 00:03 #

Gagnvart sjlfum mr hef g msar rksemdir/stuning fyrir trarskounum mnum.

Ertu a meina rkvillur? Leyfu okkur a heyra essar msu rksemdir/stuning sem metur msa vegu hljma.

Slk efasemdahyggja er ekki raunhfur lfsmti.

Hva fr ig til a segja a?

Hin hliin er svo, hva telst fullngjandi rkstuningur.

S rkstuningur sem smellpassar vi skhyggjuna na vntanlega.

Mannskilningur minn og hegun flks kringum mig, leiir mig til a likta a erfasyndin s raunveruleiki.

N hvernig fkkstu svoleiis mannskilning og hvernig fkk hann ig til ess a samyggja essa niurstu? Er essi mannskilningur kannski komin gegnum eitthva traruppeldi? studdu mli; Hvernig fer mannskilningurinn inn a essu?


Halldr E. - 29/01/06 20:03 #

Birgir, g er einmitt a tala um ekkingu/skilning verldinni heild. S skilningur og s nlgun sem vi hfum byggir m.a. uppeldi (trarlegu sem og ru), samskiptum sku (jkvum/neikvum). Uppeldi okkar verur aldrei askili a fullu fr liktunum sem vi drgum um umhverfi okkar.

A tala um tilraunir gufringa til a skilja veruleikann t fr eirri tr sinni a til s Gu sem grnspugufri dmir sig sjlft. a er vert mti elilegt a gufri sem frigrein og raunveruleiki eirra sem tra Gu s sfelldri mtun sama htt og skilningur okkar allra breytist og mtast me menntun, roska og lfsreynslu. annig hefur Tillich tta sig a trarhugtaki nr ekki a tskra trna eins og hn birtist lfi margra sem lifa trarlegu lfi, annig leitast hann vi a tskra a upp ntt.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 29/01/06 22:18 #

g er a tala um hvernig ekkingar veruleikanum er afla. Menn eru uppvexti varnarlausir gagnvart v upplsingastreymi sem nnasta umhverfi dlir haus eirra, en vaxnir r grasi eiga eir a fara stfana sjlfir og rautkanna hva s sltt inf og hva bbiljur.

a sem g hef s til trara gufringa segir mr a essu klikki eir allir sem einn. Og allir skoa eir san frin sn innan fr og me gagnrnum htti egar kemur a grundvallarspurningum, enda telja eir a eim hafi fyrir lngu veri svara. a sem eir eru a fst vi er bara einhver nnari tlistun niurstum sem eir telja a liggi fyrir, t.d. tilvist gudmsins.

Gufrin mun vera villigtum su essi vinnubrg ekki tekin til athugunar og vsindaleg rannskn tekin upp stain fyrir fyrirframgefnar niurstur.

a er ekkert a v a kalla etta grnspu, en mean hinir truu neita a sj hverju grundvallarmunurinn gufri og rum frigreinum liggur er ekki von til annars en menn hafni slkum dmum.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.