Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Dawkins og Gerin-olan

Richard Dawkins tlistar skasemina sem pum flksins hefur samflag okkar essari gtu grein.

Ritstjrn 29.09.2005
Flokka undir: ( Vsun )

Vibrg


Gumundur I. Marksson - 01/10/05 23:22 #

g deili hryllingi RD um ennan brosandi fjldamoringja. En a breytir v ekki a greinin er meira ea minna kjafti fr upphafi til enda.

Merkilegt a maur sem leggur jafn rka herslu vsindalegan hugsunarhtt finnist lagi a mynda sr skoanir t lofti n nokkurra vsindalegra athugana egar kemur a trarbrgum.

g spyr ykkur sem eru samt RD barttunni gegn hindurvitnum: eru hindurvitni lagi egar rtt er um trarbrg?


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 01/10/05 23:48 #

Hva essari grein Dawkins er rangt?


Gumundur I. Marksson - 02/10/05 19:12 #

RD virist ganga t fr hreinni skynjun veruleikans sem trarhugmyndir skyggi . annig er "snn" skynjun sem er yfirskygg af "flskum" hugmyndum. Rannsknir innan hug- og sl- og taugafra hafa snt fram a engin hrein skynjun sr sta. Allt skynreiti er er tlka og endurbyggt--tkoman er EKKI endilega a sem er satt og rtt, heldur a sem hentar okkur til a lifa af og fjlga okkur. runin gengur t notagyldi ekki sannleika.

RD virist einnig ganga t fr v a trrhugsun s einhvern htt nttruleg og eitthva sem urfi a pna ofan brnin--a arf "Gerin olu" til. Sl- og hugfrilegar rannsknir brnum (og fullornum) benda eindregi til a svo s ekki, heldur einmitt a trarhugsun s eitthva sem s srdeilis nttrulegt og auvelt fyrir flk, ekki hva sst brn. sturnar fyrir essu eru darwinskar, .e. hugrnir strktrar sem gegnum tina hafa auvelda okkur a lifa af (t.d. sj Barrett: Why Would Anyone Believe in God? Alta Mira Press 2004).

RD gengur t fr v a trarhugsun EIN OG SR s vandamli egar kemur a deilum, o.s.frv. (s.b. 9/11 grein hans "Religion's misguided missles"). a er alveg klrt a t.d. N-rlandi (ar sem g el manninn essa stundina) eru fleiri ttir en trarhugsun sem liggur a baki.

Af hvaa orskum steypir RD allri trarhugsun sama mt (getur veri vg en destructive elementin eru valt til staar)? Eru a vsindalegar rannsknir ea velgrundaar frilegar forsendur? I think not. Hann er ekkert ruvsi en creationistinn sem fablerar um a runarkenningin eigi ekki vi rk a styjast.

A lokum finnst mr hann vera intellectually heiarlegur: a er eins og aeins trarbrg valdi hryllingi. N er g vsindasinni, EN g viurkenni samt a vsindi geta lka valdi hryllingi, s.b. uppfinning napalms sem var sr hanna fr upphafi til a brenna japani lifandi WWII. Og ekki segja mr a flk fari ekki str skum vsindahugmynda-- tilfelli napalms og kjarnorkusprengjunnar ollu menn tortmingu og jningu krafti vsinda.

etta er svona a helsta. Bestu kvejur fr Belfast.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 02/10/05 20:14 #

Eru a vsindalegar rannsknir ea velgrundaar frilegar forsendur? I think not.

En n styja einmitt rannsknir mjg vel essar hugmyndir hans. Sju t.d. hr.

Dawkins lsir bara v sem augljst er. a er enginn vandi a nefna tal dmi til a styja hverja einustu fullyringu arna greininni. N egar er a gert mrgum greinum hr Vantr.


Hjalti (melimur Vantr) - 02/10/05 20:29 #

Biggi, hefur lklega linka vitlausa grein.:)

RD virist ganga t fr hreinni skynjun veruleikans sem trarhugmyndir skyggi . annig er "snn" skynjun sem er yfirskygg af "flskum" hugmyndum. Rannsknir innan hug- og sl- og taugafra hafa snt fram a engin hrein skynjun sr sta. Allt skynreiti er er tlka og endurbyggt--tkoman er EKKI endilega a sem er satt og rtt, heldur a sem hentar okkur til a lifa af og fjlga okkur. runin gengur t notagyldi ekki sannleika.
g skil ekki alveg hva ert a tala um. g veit ekki hvort a RD haldi fram "hreinni skynjun" en lklega telur hann ranghugmyndir slmar og sannleikan eftirsknarveran.
RD virist einnig ganga t fr v a trrhugsun s einhvern htt nttruleg og eitthva sem urfi a pna ofan brnin--a arf "Gerin olu" til. Sl- og hugfrilegar rannsknir brnum (og fullornum) benda eindregi til a svo s ekki, heldur einmitt a trarhugsun s eitthva sem s srdeilis nttrulegt og auvelt fyrir flk, ekki hva sst brn. sturnar fyrir essu eru darwinskar, .e. hugrnir strktrar sem gegnum tina hafa auvelda okkur a lifa af (t.d. sj Barrett: Why Would Anyone Believe in God? Alta Mira Press 2004).
N efast g um a trarhugsun sem slk s nttruleg en svo a einhver trarhugsun s mefdd snist mr RD vera a rast trarbrg og mr finnst lklegt a enginn fist sem hindi ea kristinn ;)
RD gengur t fr v a trarhugsun EIN OG SR s vandamli egar kemur a deilum, o.s.frv. (s.b. 9/11 grein hans "Religion's misguided missles"). a er alveg klrt a t.d. N-rlandi (ar sem g el manninn essa stundina) eru fleiri ttir en trarhugsun sem liggur a baki.
g efast um a RD hafi svona barnalega skoun, en N-rlandi hjlpar trin.
A lokum finnst mr hann vera intellectually heiarlegur: a er eins og aeins trarbrg valdi hryllingi.
g efast um a RD haldi essu fram. Hvar hefur hann gert a?


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 02/10/05 20:49 #

bbs j, hr er s rtta.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 02/10/05 21:49 #

Og hr er svo skrslan sjlf.


Gumundur I. Marksson - 02/10/05 22:35 #

Hjalti: "g efast um a RD hafi svona barnalega skoun"

Ja, af fgafullum, fullyringaglum og frjlslegum skrifum hans rekur mig oft rogastans--sjlfsagt, ef maur gengi hann mundi hann bakka og viurkenna a mli s flknara. g get hins vegar eingngu dmt hann af skrifum, enda ekki hitt kappann persnulega.

"... en N-rlandi hjlpar trin."

Auvita, en hn virkar sennilega eingngu sem "label" sem nnur, hugsanlega mefdd kognitv kerfi nota--annig er okkur sennilega elislgt a hugsa "vi/hinir" kategorium.

"g efast um a RD haldi essu fram [a aeins tr valdi veseni]. Hvar hefur hann gert a?"

T.d. "Religions misguided missles". Mr FINNST hann endurmi a hr. Hinn punktinn varandi skaa sem vsindin hafa valdi hef g ekki s a hann minnist , amk. ekki eim skrifum sem g hef lesi ar sem hann fjallar um skasemi trar--venjulega me mengu-eingngu-jkvm-vsindi sem bakgrunn.

Biggi: "Dawkins lsir bara v sem augljst er."

Telur bara upp hluti sem augljslega passa hans fyrirfram gefnu hugmyndum.

"a er enginn vandi a nefna tal dmi til a styja hverja einustu fullyringu arna greininni."

annig a vsindalegar rannsknir sem ganga gegn algengum fullyringum RD (eins og a trarhugsun s nttruleg og a vingun urfi til a trarhugmyndir festi sess hugum barna) eru bara eitthva hmbkk?!

En drengir, g er EKKI a halda v fram a trarhugsun geti ekki veri orsk ea me-orsk flagslegra vandamla. g er bara HUNDLEIUR essum frjlslegu "sweeping statements" RDs!

g hef ekki haft tma til a skoa essa skrslu, en er ykkur akkltur fyrir bendinguna.

Me eim fyrirvara a hafa aeins rennt gegnum greinina m segja etta: fylgni er ekki a sama og orsaka samband. Fylgni er v ekki ng. Spyrja m einnig hvort "fuzzy"-orsakasambnd menningu og samflagi geri erfitt fyrir me a finna hver orskin er.

T.d. gti s stareynd a BNA hafa ekki fullkomi velferarkerfi veri megin orskin, ekki hr trarstuull. Fullkomnara velferarkerfi V-Evrpulndum gti lka dregi r vgi eirrar tlkunar a hr trarstuull s orskin.

Japanir eru reyndar mjg trair--margir fleiri en einu trflagi ;)

En, eins og g segi, hef enn ekki haft tma til a skoa knnunina. Og jafnvel tt niurstur henner su tryggar (sem g veit ekki enn) rttltir a EKKI frjlslegan mlflutning RD.


Hjalti (melimur Vantr) - 02/10/05 22:39 #

Me eim fyrirvara a hafa aeins rennt gegnum greinina m segja etta: fylgni er ekki a sama og orsaka samband.Jamm, mr datt etta lka hug egar g las yfir skrsluna. Svo vantar fleiri tru og ru lnd.


Hjalti (melimur Vantr) - 02/10/05 22:47 #

ps...mitt innlegg byrjar "Jamm..."

g er sammla "vi/hinir" hlutverki trarinnar rlandi. Annars held g a hafir ranga mynd af Dawkins, eins og reyndar fleiri.

Gummi, g vil endilega benda r essa skrslu. a vri gaman a f vibrg fr r (kannski spjallinu) vi "Atheism and the “Innateness” of Religious Belief"-kaflanum.


Gumundur I. Marksson - 02/10/05 23:14 #

Takk fyrir essa skrslu! (sem g mun varveita og skoa vi betra tkifri)

Eftir a hafa hlaupi gegnum "Atheism and the Innateness of Religious Belief" get g sagt etta:

Fyrir a fyrsta er a ekki rtt a talsmenn hugrnna trarbragafria (sem er veri a vsa til arna) su upp til hpa gustrarmenn ea su a endilega a verja trarbrg. Justin Barrett telur sig reyndar vera kristinn (rtt fyrir a vera mjg vsindalegur llu sem hann gerir), en skoau einni skrif annarra eins og P. Boyer, Lawson & McCauley, ofl. Hr er veri a sl strum augu flks ;)

Hitt er a (andsttt v sem hf. skrslu gefur til kynna) a rtt fyrir a hugfrin leggi lffrilega run heilabsins til grundvallar, eru kognitvir strkturar VALT SKOAIR FLAGS- OG MENNINGARLEGU SAMHENGI. T.d., mefddur tendens til a skynja meira skipulag heiminum en er tilfelli (eins og snilegar skynverur) kemur misjafnlega t samflagi sem lifir meira ea minna nttrulegu umhverfi ea borgarumhverfi. ( eru menn eins og Boyer sem fkusera helst til miki eingngu kognitva strktura.)

Hva essi mismunandi lnd varar er spurningin auvita erfi. g hitti J. Barrett morgun og g skal spyrja hann t etta.

Annars, mli g eindregi me bk Barretts: Why Would Anyone Believe in God?, og srstaklega kaflanum "Why would anyone NOT believe in god" ar sem hann fjallar um guleysi og reynir a svara (a hluta amk.) gagnrni sem komi hefur fram hugfringa.


Hjalti (melimur Vantr) - 02/10/05 23:24 #

En hvernig tskra eir (i?) ennan mikla fjlda trleysingja?


Gumundur I. Marksson - 02/10/05 23:49 #

Ef g man rtt er meti arna a 500 millj. til 750 millj. guleysingjar su plnetunni.

Me eim fyrirvara a hafa ekki lesi alla skrsluna, m vafalaust deila um aferafrina vi a meta hlutfall guleysis (gti t.d. tra a varasamt s a meta Asu og Evrpulnd smu forsendum).

A v gefnu a etta s rtt mat, m benda a guleysi er engu a sur minnihluta-afstaa og tiltlulega ntt sem menningarfyrirbri (tekur fyrst a vaxa 20. ld) og byggist nlegum flags-, menningar- og efnahagslegum ttum (inbyltingu, styrku mennta- og velferarkerfi, borgarvingu o.s.frv.).

etta er alveg samrmi vi hugfrina (t.d. niurstur Barretts). Trhugsun er normi (skum ess hvernig heilabi "interaktar" vi nttrulegt umhverfi--.e. umhverfi sem ekki er algerlega manngert) og a arf srstaka umhverfistti (sj a ofan) til a guleysi geti rifist sem menningarlegt fyrirbri (.e. tbreitt samflagsheild).

rtt fyrir a eitthva s norm er a ekki nausyn.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 02/10/05 23:52 #

Auvita, en hn virkar sennilega eingngu sem "label" sem nnur, hugsanlega mefdd kognitv kerfi nota--annig er okkur sennilega elislgt a hugsa "vi/hinir" kategorium.

Er etta ekki nkvmlega a sama og Dawkins segir?


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 02/10/05 23:58 #

A v gefnu a etta s rtt mat, m benda a guleysi er engu a sur minnihluta-afstaa og tiltlulega ntt sem menningarfyrirbri (tekur fyrst a vaxa 20. ld) og byggist nlegum flags-, menningar- og efnahagslegum ttum (inbyltingu, styrku mennta- og velferarkerfi, borgarvingu o.s.frv.).

Einmitt. En bendir a ekki til ess a trarrfin s EKKI innbygg mannin, heldur miklu fremur afur menningarstands?


Gumundur I. Marksson - 03/10/05 00:06 #

g held a g svari essu a ofan. etta er valt spurning um samspil mannshuga og nttrulegs-, flagslegs-, og menningarlegs umhverfis.


Gumundur I. Marksson - 03/10/05 00:17 #

a sem bendir til ess a eitthva vi mitaugakerfi okkar (sem allir homo sapiens deila) stuli a myndun trarbraga er hversu tbreidd au eru. Sama m segja um tungumli (n ess a taka samlkinguna of langt), sem gti ekki veri svo tbreitt nema fyrir kvena strktra heilanum.

Til a reyna a draga saman niurstu Barretts, dregur borgarsamflag ntmans r eim umhverfisttum sem hefbundnara, nttrulegra umhverfi stula a vigangi trarhugmynda.

T.d. a meta hvort sir agentar su byrgir fyrir essu ea hinu-- borgarsamflagi ntmans, lkt flestum samflgum fortarinnar, er lklegasta skringin LANG FLESTUM TILFELLUM arar manneskjur. etta er ein sta ess a guleysi rfst betur dag en ur fyrr.

etta er skrt dmi um SAMSPIL hugrnna og umhverfistta.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 03/10/05 00:26 #

g held a g svari essu a ofan. etta er valt spurning um samspil mannshuga og nttrulegs-, flagslegs-, og menningarlegs umhverfis.

g leyfi mr a efast um a essi niurstaa s rtt. Svo vi hldum okkur fram vi Dawkins hann fna skringu essu, nebblega mefdda trgirni tegundarinnar, trgirni sem er afrakstur runarinnar, trgirni sem er heppileg og til framdrttar manninum, nema egar vrusar komast hugartlvuna. Sjlfur hef g tala um a etta s ekki rfin fyrir a tra ( gui) heldur rfin fyrir a vita.

Skring Dawkins er bi einfaldari og snjallari en s sem hefur takteinum. Og hva segir rakhnfur Occams okkur ?


Hjalti (melimur Vantr) - 03/10/05 00:38 #

En gti essi skring Dawkins ekki bara veri etta "eitthva vi mitaugakerfi okkar (sem allir homo sapiens deila)sem stular a myndun trarbraga? Mr finnst skoun Dawkins ekki vera beint mtsgn vi a sem Gumundur er a tala um.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 03/10/05 00:50 #

Nema a v leyti a etta er ekki innbygg rf fyrir a tra gudm, heldur innbygg rf fyrir a tra eim sem eldri eru og vitrari.

Og slk rf rttltir ekki tilvist trarbraga, enda snir a sig a au eru skaleg samflaginu:


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 03/10/05 00:53 #

Ekkert barn essu landi nokkursstaar frilstan blett ea hli gegn rri [...] atvinnu-trmanna. eim er hi mesta kappsml a vekja vanmttartilfinninguna sem vast og mest, og sem fyrst hj hverjum manni, svo trin fi ar jarveg a vaxa . Me essu eru eir vitandi - og reyndar langtum fleiri vitandi - a ba til mein, svo trnni gefist sem flest tkifri til a gra mein.

Pjetur G. Gumundsson

(Endai vart sasta komment tvpunkti og v l beint vi a skella essu hr inn.)


Hjalti (melimur Vantr) - 03/10/05 01:01 #

g hef ekki geta lesi a r orum Gumundar hvort a a sem er innbyggt urfi endilega a vera rf fyrir a tra gudm frekar en til dmis rf fyrir a tra eim sem eldri eru og vitrari. Hver veit nema a Gumundur og Dawkins su sammla! :D


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 03/10/05 01:53 #

a skyldi ekki bara vera? :)


Gumundur I. Marksson - 03/10/05 08:23 #

J j, etta er gt idea hj RD og almennum level samrmi vi hugfrina. Og j, brn hafa tilhneigingu til a tra sr eldri.

EN, a sem hugfrin snir (stutt tarlegum rannsknum) er a brn hafa EKKI almennan tendens til a lra bara hvaa-furu-hugmynd-sem-er, heldur eru au mttkilegri fyrir sumum hugmyndum en rum. Og hvort sem manni lkar a betur ea verr eiga au srlega auvelt me a metaka hugmyndina um Gu/gui.

etta snst ekkert um a hvort manni finnist lausn RD snjll ea hversu beittur rakhnfur Occams er. g er ekki a halda essu fram til stunings trarbraga heldur eingngu vegna ess a etta er rbust tkoma r rannsknarprgrammi sem NLGAST a a vera vsindaleg stareynd.

Og by the way, kenning RD hugarvrusar--mm--sem g er annars mjg hugasamur um (sj grein sem brtt kemur Glmunni) vi AFAR erfi frileg vandaml a stra (t.d. ftt bendir til ess a hugmyndir kperist manna meal), svo erfi a RD sjlfur hefur a miklu leiti dregi sig hl.

"...etta er ekki innbygg rf fyrir a tra gudm..."

etta me innbyggt (innate): stugt frri innan hugfra verja stu a eitthva eins og trarrf s innbygg og vru genin. Ef svo vri vrum vi ll tru. ess sta er veri a tala um a vi hfum nttrulega TILHNEIGINGU til ess a HNEIGJAST til trarhugsunar (lang oftast, a taka alvarlega hugmyndir sem vi heyrum) a v gefnu a kvenir umhverfisttir su til staar (og gegnum 99% sgu mannkyns hafa essir umhverfisttir veri til staar).

Eins og g segi, etta er vsindalegt rannsknar prgramm h plitskum plingum um rttmti trarbraga (sem guleysingjar og gufringar eru oft a deila um). hugi minn essu er eingngu vsindalegur.

g deili msum plitskum hugmyndum me guleysingjum, s.b. askilna rkis, kirkju og sklakerfis, o.s.frv., enda guleysingi sjlfur. En, g hef huga v a skilja hvaan trarbrg koma og hv au eru svo tbreidd, og essa stundina eru hugfrilegar nlganir r sem eru a skaffa tilgtur sem hgt er a prfa.


Gumundur I. Marksson - 03/10/05 08:46 #

En tendensinnn er nttrulegur og v erfitt a eiga vi hann. EN, sem fyrr segir, gerfiumhverfi borgarsmflagsins ar sem meira ea minna allt er augljslega manngert, dregur r nttrulegu reiti, og v er hgt a LMARKA tendensinn--srstaklega ef maur er aktfur a ika efann og eia tma me rum sem eru sama sinnis ;)


Hjalti (melimur Vantr) - 06/10/05 22:24 #

EN, a sem hugfrin snir (stutt tarlegum rannsknum) er a brn hafa EKKI almennan tendens til a lra bara hvaa-furu-hugmynd-sem-er, heldur eru au mttkilegri fyrir sumum hugmyndum en rum. Og hvort sem manni lkar a betur ea verr eiga au srlega auvelt me a metaka hugmyndina um Gu/gui.
Sm forvitni: hva ttu nkvmlega vi egar talar um gu arna? Ertu a tala bara almennt um drauga/anda?
Og by the way, kenning RD hugarvrusar--mm--sem g er annars mjg hugasamur um (sj grein sem brtt kemur Glmunni) vi AFAR erfi frileg vandaml a stra (t.d. ftt bendir til ess a hugmyndir kperist manna meal), svo erfi a RD sjlfur hefur a miklu leiti dregi sig hl.
Ha? "Ftt sem bendir til ess a hugmyndir kperist manna meal"? Hvernig kperast hugmyndir ? (tli g veri ekki bara a ba eftir greininni)


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 06/10/05 22:35 #

EN, a sem hugfrin snir (stutt tarlegum rannsknum) er a brn hafa EKKI almennan tendens til a lra bara hvaa-furu-hugmynd-sem-er, heldur eru au mttkilegri fyrir sumum hugmyndum en rum. Og hvort sem manni lkar a betur ea verr eiga au srlega auvelt me a metaka hugmyndina um Gu/gui.

au eiga lka srlega auvelt me a metaka hugmyndina um jlasveina, drauga, skrmsli undir rminu, Karus og Baktus, tannlfinn og hitt og etta.

tli au su ekki bara mttkileg fyrir hverju v sem au eiga auvelt me a mynda sr og skija. snilegir vinir eru ekki erfi hugmynd.


Gumundur I. Marksson - 08/10/05 21:08 #

Hjalti 1: "Sm forvitni: hva ttu nkvmlega vi egar talar um gu arna? Ertu a tala bara almennt um drauga/anda?"

Yfirnttrulegar verur, .e. skynjandi agenta (me huga eins og manneskjur) sem eru me vissa (oftast fa) venjulega eiginleika (t.d. snileiki; geta fari gegnum fast efni; hugarlestur; o.s.frv.)--draugar, forfeur, oh. Hugmyndina um Gu me stru G-i er a mrgu leiti annarskonar en deilir lka msu me slkum verum (um etta er Barrett gagnlegur).

Hjalti 2 (um mm): "Ha? "Ftt sem bendir til ess a hugmyndir kperist manna meal"? Hvernig kperast hugmyndir ? (tli g veri ekki bara a ba eftir greininni)"

Enn sem komi er er enginn konsensus um a hvernig menning erfist, hverslags "information" menning er, o.s.frv. Og, v miur f. mm hugamenn eins og mig, hefur komi fram mjg alvarleg gagnrni a a hugmyndir kperist (replication) fr mannfri og studd af hug- og slfri, gagnrni sem ekki er hgt a blsa uden videre.

Bendi r srstaklega grein Dan Sperber's AUNGER (ED.): DARWINIZING CULTURE: THE STATUS OF MEMETICS AS A SCIENCE (Oxford UP, 2000); einnig gott vital vi DS hr:

http://www.edge.org/3rdculture/sperber05/sperber05index.html

g er enn a velta v fyrir mr hvort og hvernig hgt s a svara DS, en augnablikinu s ekki hvernig. Glmu greininni er g ekkert a fjalla um essi vandaml, heldur nota mm-hugtaki sem hugsanlega skringu kvenu fyrirbri (og set ll vandamlin neanmls).

Birgir: "au eiga lka srlega auvelt me a metaka hugmyndina um jlasveina, drauga, skrmsli undir rminu, Karus og Baktus, tannlfinn og hitt og etta."

Ftt af essu (nema kannski draugar) vera varanlegur hluti heimsmyndar barna egar au vaxa r grasi.

a sem g var a benda er einfaldlega a a RD gengur t fr v a barns- mannshugurinn s "all-purpose-lrdms-maskna" sem gleypi vi hverju sem er jafn auveldlega. a er einfaldlega rangt.

[Innskot ritstjra: Athugasemd nmer 10.000]


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 09/10/05 01:00 #

Hann gleypir vi llu skiljanlegu. Ef gushugmyndinni vri ekki haldi a fullornu flki, heldur skoaist sem barnaglingur lkt og jlasveinar myndu brnin lka dmpa henni egar vissum aldri vri n. Mrg gera a meira a segja rtt fyrir alla innrtinguna.

lfar eru eitt af essum fyrirbrum sem fullornir halda fram vi fullorna a eigi sr tilvist og margir fullornir tra v ar af leiandi.

g get ekki s a neinn grundvallarmunur s hugmyndum um gui, jlasveina ea lfa essu tilliti. Ef tt rk sem sna fram anna mttu endilega flagga eim hr.


Gumundur I. Marksson - 09/10/05 16:54 #

a er erfitt a skra hv sumar hugmyndir um venjulegar verur eru teknar alvarlega (eins og draugar og lfar) en arar (eins og jlasveinar, andrs nd, ea sperman) eru a ekki.

Menningar- og flagslegt samhengi skiptir hr augljslega mli--flk hefur frekar tilhneigingu til ess a taka hluti alvarlega sem virast sagir alvru af flki sem tali er traustsins vert. Auvita! essu hef g EKKI neita, og hef sagt ur a RD hafi rtt fyrir sr hva varar ennan almenna, flagslega tt.

EN, vegna ess a barns- mannshugurinn er EKKI tabula rasa sem hgt er a rita hva sem er jafn auveldlega getur EKKI hvaa-frnlega-hugmynd-sem-er ori randi menningu samflagsins.

RD virist halda a hugurinn s tabula rasa (blank slate). a er einfaldlega rangt. ar af leiandi virist hann EINNIG halda a trarhugmyndir su bara t--htt-hugmyndir sem dreifist og veri randi vegna ess a foreldrar/prestar o.s.frv. haldi eim fram. a er lka rangt. a arf meira til. (Og skrir EKKI hv essi ailar halda essu fram in the first place.)

Ef tabula-rasa-hugurinn vri tilfelli vri mengi tbreiddra trarhugmynda AFAR fjlbreitt og h fum takmrkunum. Rannsknir sna a svo er ekki. Mengi tbreyddra trarhugmyndir fellur innan frekar takmarkara parametera. essir parameterar eru hir uppbyggingu mannshugans.

Niurstaan er essi: kenning RD er of einfld. S mynd sem hn dregur upp af barns- mannshuganum er rng. Af eim skum spir kenningin ekki rtt fyrir um mengi trarhugmynda. Kenningar hugfrinnar sem styjast vi vsindalegar rannsknir tskra etta mengi miklu betur. Sure, r eru ekki fullkomnar frekar en arar vsindalegar kenningar og mis litaml eru kreiki og eiga n nokkurs efa eftir a breytast. En, etta eru r kenningar sem bja upp tilgtur sem hgt er a prfa.

Annars, er g binn a segja a sem g hef a segja um etta ml. g nenni ekki a standa hrtogunum. Lesi Pascal Boyer, Justin Barrett, Harvey Whitehouse, Ilkka Pytsuainen, Scott Atran og Harvey Whitehouse, til a nefna nokkra. g tek frekar mark eim sem stunda menningarvsindi en orsjllum armchair propagandistum eins og RD.


Gumundur I. Marksson - 09/10/05 17:07 #

... maurinn heitir Ilkka Pyysiainen, afsaki misritun.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 09/10/05 17:09 #

Nennirur ekki a standa hrtogunum? Og g sem hlt a etta vru bara einfld skoanaskipti og rkrur! Mr finnst vera of gjarn a bakka t r svona umrum me einhverjar svona yfirlsingar vr.

Krkkum er alla jafna ekki innrtt a Andrs nd og Mikki ms su til alvrunni. a er stan fyrir v a brn sj enga stu til a tra slku. Sama gildir um vintri sem eim eru sg. au eru einmitt kllu essu nafni - vintri.

Ef brnum vri kennt a sagan af Jes vri vintri sem innihaldi gan boskap myndu au ekki heldur tra sannleiksgildi Biblusagnanna. g held srt a gera Dawkins upp skoanir egar hermir upp hann etta skrifaa bla sem fylla megi hvers kyns hugmyndum.

(Og skrir EKKI hv essi ailar halda essu fram in the first place.)

Getur a stafa af v a essu flki var innrtt a hugmyndir trarbraganna vru sannar, egar a var sjlft brn?


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 09/10/05 21:30 #

Og drt ykir mr af r a afgreia Dawkins bara sem orsnjallan armchair propagandaista. Getur veri a essi afgreisla s bara fordmar? Getur ekki veri a Dawkins sji hlutina einmitt betur en essir menningarfringar, v hann skoar etta t fr runarfrilegum forsendum og ar stendur hann llum menningarfringum spori.

Kannski rista forsendur menningarvsindanna bara of grunnt egar kemur a v a skilja trgirni barna. Gefu v a.m.k. sns ur en hafnar Dawkins eim forsendum einum a hann hefur veri myrkur mli um trarbrg.


li Gneisti (melimur Vantr) - 09/10/05 23:25 #

Hverjar eru r hugmyndir sem ekki er hgt a koma inn huga barna annig a r festist ar? er g nttrulega ekki a tala um Andrs nd og hluti sem eru greinilegur skldskapur heldur hluti sem bein reynsla getur ekki afskrifa.


Gumundur - 10/10/05 09:00 #

Birgir: "g held srt a gera Dawkins upp skoanir egar hermir upp hann etta skrifaa bla sem fylla megi hvers kyns hugmyndum."

Bum vi, RD segir vitali sem vsar a ofan (www.vantru.is/2004/01/11/17.20/):

"v er a skiljanlegt a nttruvali hafi fyllingu tmans byggt inn hugarstarf barna umalputtaregluna "Vertu trgjarn r hmlu, tru llu v sem r er sagt af eim sem eldri eru vitrari."

Hva segir hann? "Tru LLU v sem r er sagt". Mm-kenning RD og Blackmore's gengur byggist einnig v a hugurinn s tabula rasa. etta er einfaldlega rangt.

Birgir 2: "Og drt ykir mr af r a afgreia Dawkins bara sem orsnjallan armchair propagandaista."

egar kemur a kenningum hans um menningu og trarbrg g erfitt me a sj hann ru ljsi--archair kemur til af v a hann situr arna Oxford og usar um trarbrg og menningu n ess a hafa stunda eim rannsknir. RD ttar sig a einhverju leit essu ar sem hann hefur a mestu dregi sig hl egar kemur a mm kenningunni.

Birgir 3: "Getur ekki veri a Dawkins sji hlutina einmitt betur en essir menningarfringar, v hann skoar etta t fr runarfrilegum forsendum og ar stendur hann llum menningarfringum spori."

Ruglau n ekki saman mennigarfringum og menningarfringum. lkt mrgum pst-mdernskum greinum nota essir menningarfringar (sem flestir falla undir RUNARslfri af einhverju tagi) runarkenningu Darwins spart ( nrri strri handbk Evol. Psych. ritar RD meira a segja inngang!).

Birgir 4: "Kannski rista forsendur menningarvsindanna bara of grunnt egar kemur a v a skilja trgirni barna."

OK, annig a RD sem situr Oxford og hefur aldrei rannsaka brn fyrstu hendi veit meira og betur en runar- og roskaslfringar sem hafa einmitt gert a?! Flk sem hefur haft fyrir v a stunda slkar rannsknir lkum menningarsvum og rannsknarstofum?! Come on!

Annar, j j, etta hafa veri gt skoanaskipti, mr fannst etta bara soldi komi t hvort RD s frbr ea ekki. g hef vissa adun honum en ekki essu svii og g hef tskrt hvers vegna.


li Gneisti (melimur Vantr) - 10/10/05 09:15 #

Mr snist llu a fringarnir sem vitnar hafi hrra lit Dawkins en . Hins vegar er g voalega spenntur a vita hva a er sem mannshugurinn getur ekki tra.


Gumundur - 10/10/05 09:45 #

li: "Mr snist llu a fringarnir sem vitnar hafi hrra lit Dawkins en ."

Sagi g einhverntma a eir hefu lti lit honum ALMENNT? Nei! En eir eru sammla honum egar kemur a menningarfyrirbrum af gildum stum.

"Hins vegar er g voalega spenntur a vita hva a er sem mannshugurinn getur ekki tra."

Veltu v fyrir r hvers vegna a eru svona miklar samsvaranir trarhugmyndum manna gegnum mannskynssguna og yfir hnttinn. Ef mannshugurinn vri svampur sem sogar hva sem er inn vri a EKKI tilfelli.

En til a nefna eitt dmi (fr Barrett) vri lklegt a hugmynd um "manneskju sem htti a vera til a mivikudgum nema ef horft s hana" muni nokkurntma vera randi nokkurru menningarsamflagi, alveg sama tt brnum vri hta vtiseldi. Slk hugmynd er dmi um furu-hugmynd sem meikar lti intitft sens og er ess vegna EKKI grpandi.


Gumundur - 10/10/05 09:48 #

En, drengir, g nenni ekki a ra essa kenningu RD frekar og hef gefi mnar stur. g mun kannski einhvertma skipta um skoun kenningum hugfringa, EN RD haggar mr ekki nema hann hafi eitthva ntt fram a fra, byggt traustum forsendum. g ekki kenningar hans vel og i urfi ekki a uppfra mig um r. Af essum PRAKTSKU stum nenni g essu ekki lengur.

etta hefur hins vegar veri ganglegt ar sem vi hfum skiptst skounum og g akka ykkur fyrir a.


li Gneisti (melimur Vantr) - 10/10/05 10:02 #

etta mivikudagsdmi er a sjlfssgu gott dmi um eitthva sem mann komast ekki hj v a sj satt nema me frnlegum tilfringum. Tilraun v hvort a a vri hgt a ala brn upp essari tr vru a sjlfssgu silegar en sjlfssagt vri hgt a troa essu inn me mikilli fyrirhfn.

g held a sturnar fyrir v a allar essar samsvaranir eru milli manna um van heim su annars vegar r a vi hfum sameiginlegan bakgrunn ea allavega tengsl milli menningarheima og hins vegar s a svipu reynsla af heiminum getur auveldlega ori til svipara (rang)hugmynda um hann.

g lt n alveg vera a halda a Dawkins hafi alveg rtt fyrir sr llu en g held a hrif hans svii su mikil og g.


Gumundur - 10/10/05 15:07 #

Styrkur mivikudagsdmisins er s a hr er hugmynd sem ekki er hgt a rannsaka (hn httir a htta a vera til ef horft er hana)--annig er lg hersla a stafestanleiki s ekki ng til ess a furuhugmynd festi rtur (etta er einmitt eitt af einkennum gushugmyndarinnar).

Tek heilshugar undir a a erfitt er a skilja a menningarlegar breytur og a sjlfsgu skiptir samhengi mli. etta er ein af eim erfiu spurningum sem veri er a glma vi.

A sjlfsgu er ekki hgt a gera slkar tilraunir. En, a hafa veri gerar sannfrandi tilraunir minni sem sna a sumar hugmyndir er auveldara a muna en arar og a mikilvg breyta s uppbygging mannshugans.


Gumundur - 17/10/05 11:33 #

Birgir vitnar Gumund ... : "(Og skrir EKKI hv essi ailar halda essu fram in the first place.)"

... og segir svo: "Getur a stafa af v a essu flki var innrtt a hugmyndir trarbraganna vru sannar, egar a var sjlft brn?"

J j. En endar me er endalaus regression: x trir hugmynd-A v y innrtti; y trir A v a b innrtti; b trir A v a c innrtti ... o.s.frv.

a sem hafi huga (og orai kannski klaufalega) var a skring RD getur ekki skrt hvernig slk innrting gti hafa byrja og teki rt. Hver var upphaflega mtivatsjnin og hvernig var etta a stablu fyrirbrigi nnast LLUM ekktum samflgum?

Auvita getum vi ekki fari aftur tmann og s hlutina gerast. En raunveruleg skring uppruna verur a geta komi me sennilegt senario. Og hugfrin tekur amk. skref tt.

Annars hef g ekki neita v a innrting fullorinna sem brn treysta skipti ekki mli. Aeins sagt skringu of einfalda.


Matti (melimur Vantr) - 17/10/05 11:41 #

og hvernig var etta a stablu fyrirbrigi nnast LLUM ekktum samflgum?

Me boun?

Auk ess var hugmyndin ekki til r engu heldur raist. Stangast a ekki vi hugmyndir r sem setur fram hr?


Hjalti (melimur Vantr) - 17/10/05 17:18 #

Jamm, a lra af foreldri tskrir ekki upprunalega fyrirbrigi og g efast um a boun s svari.

Annars er g enn a fura mig v a ftt bendi til ess a hugmyndir "kperist" manna meal. Vri gaman a sj hvers vegna segir a.


Gumundur - 17/10/05 19:33 #

Matti 1 (um hnattrna tbreislu trarhugmynda): "Me boun?"

Auvita skiptir boun mli. Boun snst um hrif einnar menningar ara. EN hn er lkleg skring slkri hnattrnni tbreislu.

Veltum f. okkur hlistu dmi (n ess a gera of miki r hlistunni): tunguml. Tunguml er hnattrnt, sammannlegt fyrirbri. ll samflg hafa flkin tunguml (.e. me flkna mlfri, o.s.frv.).

Finnst r lklegt a essa tbreislu megi skra me hrifum milli menningarsva? a verur a teljast afar lklegt. Mun sennilegri skring er ger mannshugans sem skum langrar runar er srstaklega nmur fyrir tungumli.

sama htt er ger mannshugarins mun sennilegri skring tbreislu trarhugmynda en boun.

Matti 2: "Auk ess var hugmyndin ekki til r engu heldur raist. Stangast a ekki vi hugmyndir r sem setur fram hr?"

Nei. Talsmenn hugfrinnar vinna flestir a einhverju leiti me mdel D. Sperbers um hvernig hugmyndir dreifast innan samflagsins: epidemiology of representations (sem a SUMU leit minnir mm-kenninguna, en sj nsta komment).

Grunnhugmyndin er s a r hugmyndir sem veri randi samflagshp su r sem best "rsti hnappa hugans". Trarhugmyndir eru einmitt annig.

etta er kvei mdel menningarlegrar runar. Vi getum sett dmi upp annig a mannshugurinn s UMHVERFI sem hugmyndir RFAST og ALAGAST A. Eftir svo-og-svo margar transmissjnir ar sem hugmyndum er mila milli kynsla, alagast hugmyndir a grunnstrkturum mannshugans--r vera sviaar hnattrnt skum SVIPARA UMHVERFISASTNA (.e. hugurinn er grundvallarlega eins allsstaar).

etta er svona svipa v a bakuggar hhyrningum og hkrlum eru svipair--ekki skum erfa heldur umhverfisastna (convergent evolution, held g a heiti). etta samsvara einnig mdeli T.W.Deacon um sam-run heila og tungumls (Symbolic Species, Penguin 1997)


Gumundur - 17/10/05 19:43 #

Hjalti: "Annars er g enn a fura mig v a ftt bendi til ess a hugmyndir "kperist" manna meal. Vri gaman a sj hvers vegna segir a."

etta er allt of erfitt frilegt og empriskt vandaml a ra hr. munt gra mun meira v a kynna r essa gagnrni beint en a hlusta mig. ar a auki er g ekki sannfrur.

Bendi r vitali vi Sperber Edge og greinasafni Darwinizing culture til a byrja me (sj fyrri athugasemd a ofan).

Sperber er ungaviktarmaur og er talsmaur algjrrar efnishyggju mannfri. Kenning hans um "epidemiology of representations" er afar hugaver ... og minnir um margt mm-kenninguna.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.