Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Heillandi trarbrg

a er a mrgu leyti skiljanlegt a eim sem aldir eru upp vi a tra gu gangi illa, egar eir eru komnir til vits og ra, a stta sig vi ennan yfirnttrlega, rskipta – en samt eina gu sem er senn algur og almttugur en ltur sig samt hafa a a horfa okkur mennina berast banaspjtum, farast slysum, deyja kvalafullum daudaga sttarsng, misyrma rum lfverum sem og nttrunni o.s.frv. o.s.frv. Samt er a strt skref fyrir marga a kasta fr sr trnni og viurkenna sig trlausa.

Fyrir essa einstaklinga eru heimspekikenningar Spinoza mjg heillandi. Hann sagi einfaldlega: Gu er nttran heild sinni – alnttra – og hver lfvera er hluti essarar heildar. Takmark mannsins, sagi Spinoza, er a opna augun fyrir lgmlum nttrunnar, skilja au og viurkenna.

Spinoza fddist Hollandi 1632. Hann var sonur strangtrara gyinga sem hfu fli til Hollands undan portgalska rannsknarrttinum. Spinoza tti efnilegur nmsmaur og efni rabbna. Hann heillaist hins vegar af nttruvsindum og snri baki vi tr forfera sinna sem kostai hann tskfun og bannfringu. Spinoza lt a ekki sig f en lifi grandvru lfi og skrifai fjlmargar bkur m.a. um sifri og stjrnml.

Heimild: Heimspekisaga eftir Gunnar Skirbekk og Nils Gilje ingu Stefns Hjrleifssonar. Hsklatgfan 1999.

Jrunn Srensen 07.12.2004
Flokka undir: ( Vsindi og tr )

Vibrg


rni - 07/12/04 13:07 #

Hefuru ekki heyrt minnst nttrutr ur? etta eru tbreidd trarbrg Urta!


li Gneisti (melimur Vantr) - 07/12/04 13:15 #

Hvers vegna upphrpunarmerki rni? Urta er ekki a tala um etta sem "raunveruleg" trarbrg heldur sem einskonar tgang fyrir trleysingja sem ora ekki a ganga alla lei. gegnum tina hafa fjlmargir komi sr undan spurningunni "trir gu?" me v a svara "g tri gu Spinoza" sem er ekki alvru gu.


rni - 07/12/04 13:22 #

Upphrpunarmerki er til komi vegna ess a a eru rfir dagar san Urta sagi tr vera httulega. a getur vel veri a henni finnist a enn, en g skil a betur a henni finnist trarbrgin vera httuleg ef hn hefur ekki skoa au betur en a a hn bendi Spinoza sem gan punkt trarbragaumrunni. a eru nefnilega mmrg trarbrg sem eru meira tt a heimspekistefnum en blindri tr.

" gegnum tina hafa fjlmargir komi sr undan spurningunni "trir gu?" me v a svara "g tri gu Spinoza" sem er ekki alvru gu." Hver telur annars skilin milli "alvru" gus og "alternatva" gua vera?


li Gneisti (melimur Vantr) - 07/12/04 13:32 #

Vi hfum nttrulega rtt etta me trarbrg sem byggja ekki tr ur, a eru ekki slk trarbrg (ef trarbrg skyldi kalla) sem vi erum a gagnrna.

g lt hins vegar ekki lei Spinoza sem gan valkost, etta var afer sem guleysingjar notuu egar eir ttu httu a vera ofsttir.

etta er ekki raunveruleg tr gu heldur endurskilgreining nttrunni, nttran hefur ekkert gulegt sr, etta er bara fltti.


rni - 07/12/04 13:34 #

J, en um hva helduru a trarbrgin snist li? etta eru myndlkingar nttrulgmlum sem flk trir , sama hvaa trarbrg flk stundar.


li Gneisti (melimur Vantr) - 07/12/04 13:38 #

Ef trarbrg vru bara myndlking vru au ekkert httuleg. Ef au eru hins vegar bara myndlking eru au orin httuleg af v flk hunsar veruleikann og treystir lkinguna.


Matti . (melimur Vantr) - 07/12/04 13:38 #

etta eru myndlkingar nttrulgmlum sem flk trir , sama hvaa trarbrg flk stundar.
bull


Sigurur lafsson - 07/12/04 13:44 #

a er til trflag sem tekur til afstu af essu tagi. g veit ekki hvort "nttrutr" ea "trflag" eru rttu hugtkin essu samhengi, frekar myndi g kalla etta lfsskoun ea "afstu til tilverunnar", en etta er vissulega mjg hugavert!


rni - 07/12/04 13:46 #

"Ef trarbrg vru bara myndlking vru au ekkert httuleg. Ef au eru hins vegar bara myndlking eru au orin httuleg" Hvort er a? virist ekki alveg samkvmur sjlfum r arna.

Matti, endilega tskru fyrir mr hva etta hugtak "gu" er. Ertu a segja mr a flk bar fullkominn skilning til nttrunnar hr ur og reyndi ekki a skilja hana me tr nttruvtti?


li Gneisti (melimur Vantr) - 07/12/04 14:05 #

a er raun engin samkvmni essu rni, fyrri setning mn er skoun mn, seinni setningin var bara mn tilraun til ess a ora a hvers vegna trarbrgin vru httuleg me vsun lkingu na. a er hins vegar annig a trarbrgin eru miklu meira en bara myndlking.


rni - 07/12/04 14:10 #

Ok, tek v.

a er lka rtt a trarbrgin hafa breyst miki mefrum mis-viturra manna gegnum tina. En s grunnur sem trarbrgin byggja er eli snu tr nttruna. Einhverjir ferlar sem flk skildi ekki og byrjai a reyna a frigja von um betri uppskeru ea hvaeina sem flk vonaist eftir a gengi betur lfi snu.


rni - 07/12/04 15:04 #

g skal taka eitt skrt dmi til a skra betur a sem g er a fara.

Plnetan Venus kemur upp rtt undan slu 4 r, vinstra megin vi hana. Nstu 4 r eftir sest hn me slinni en er hinum megin vi hana. Fer hennar er hgt a teikna graf sem nokkursskonar horn sitthvorum megin vi slina. 40 ra fresti hefur gangur hennar mynda fimmhyrnda stjrnu himninum. (Hafi i teki eftir a kirkjum eru fimmhyrndar stjrnur loftinu, og taki eftir mikilvgi tlunnar 40 biblunni, sama hvort a eru dagar, mnuir ea r)
norrnni goafri er Venus skilgreind sem Frigg og Freyja, kristni er hn Mara Mey og Mara Magdalena, tvfalt eli v hn fer sitthvorum megin vi slina. Ef i skoi mynd af Hathor ea Nut sji i gyju sem er me tv horn og slardisk hfi, hornin eru sitt hvorum megin vi slardiskinn. Sama er uppi teningunum me Astarte hj Canaantum og Ishtar hj Smerum.


rni - 07/12/04 15:05 #

g skal taka eitt skrt dmi til a skra betur a sem g er a fara.

Plnetan Venus kemur upp rtt undan slu 4 r, vinstra megin vi hana. Nstu 4 r eftir sest hn me slinni en er hinum megin vi hana. Fer hennar er hgt a teikna graf sem nokkursskonar horn sitthvorum megin vi slina. 40 ra fresti hefur gangur hennar mynda fimmhyrnda stjrnu himninum. (Hafi i teki eftir a kirkjum eru fimmhyrndar stjrnur loftinu, og taki eftir mikilvgi tlunnar 40 biblunni, sama hvort a eru dagar, mnuir ea r)
norrnni goafri er Venus skilgreind sem Frigg og Freyja, kristni er hn Mara Mey og Mara Magdalena, tvfalt eli v hn fer sitthvorum megin vi slina. Ef i skoi mynd af Hathor ea Nut sji i gyju sem er me tv horn og slardisk hfi, hornin eru sitt hvorum megin vi slardiskinn. Sama er uppi teningunum me Astarte hj Canaantum og Ishtar hj Smerum.


urta (melimur Vantr) - 07/12/04 15:17 #

Spinoza var ekki traur maur - hann tri ekki yfirnttruleg fyrirbri. Hann var rekinn r samflagi trara og bannfrur. a er ekkert yfirnttrulegt vi nttruna. a er aftur mti stareynd a vi mennirnir erum hluti nttrunnar og okkur vri betra a skilja a og viurkenna. a segir Spinoza a s takmark okkar.

"Gu er nttran heild sinni alnttra og hver lfvera er hluti essarar heildar. Takmark mannsins, sagi Spinoza, er a opna augun fyrir lgmlum nttrunnar, skilja au og viurkenna."


rni - 07/12/04 16:51 #

Urta, sasta tilvitnun n segir nkvmlega a sama og flestll trarbrgin segja. au ORA a bara ruvsi. Hva segir t.d. lsing mn gangi Venusar himninum r? Takmrk trarbraganna er einmitt s a opna augun fyrir lgmlum nttrunnar, "sj gegnum hulu sjnhverfinga sem lfi er".

N held g a vi sum komin a rt ess af hverju i eru kllu bkstafstrar af flki aftur og aftur umrum hrna. Til a skilja tilgang trarbraganna veri i a skoa trarbrgin sjlf, ekki r meiningar sem hefur veri troi au gegnum aldirnar. r neikvu meiningar sem i sji t r eim eru misskilningi byggar. Oft s g bent a a hinn alvitri/algi gu s a skjta sig ftinn me v a gera einhverjum eitthva slmt. En svona er bara nttran, hn er allsstaar og kemur v vi alla, en nttran er lka harur hsbndi og kallar suma fyrr en ara.


rni - 07/12/04 17:14 #

Er eitthva a skilaboakerfinu? g einhverjum vandrum me a nna.


rni - 07/12/04 17:54 #

ar sem a margir hr kenna sig vi Mekanisma langar mig a lta etta fylgja me, etta er um kenningu innan skammtafrinnar sem kallast Bootstrap theory, og er fengi r The Tao of Physics (bls 316).

"The bootstrap philosophy constitutes the final rejection of the machanistic world view in modern physics. Newton's universe was constructed from a set of basic entities with certain fundamental properties, which had been created by God and thus were not amenable to further analysis. In one way or another, this notion was implicit in all theories of natural science until the bootstrap hypothesis stated explicitly that the world cannot be understood as an assemblage of entities which cannot be analysed further.In the new world view, the universe is seen as a dynamic web of interrelated events. None of the properties of any part of this web is fundamental; they all follow from the properties of the other parts, and the overall consistency of their mutual interrelations determines the structure of the entire web."

Eru i til a sleppa vihorfum Mekanismans?


li Gneisti (melimur Vantr) - 07/12/04 19:27 #

The Tao of Physics? Ekki a kjafti aftur.


li Gneisti (melimur Vantr) - 07/12/04 19:39 #

Kannski er gott a koma me einfalda litla skilgreiningu trarbrgum hr.

Trarbrg = Skipulagt kerfi trnaar eitthva sem ekki verur sanna.

Ea einsog Orabkin hans Marar segir: tr tiltekinn gu (tiltekna gui ea gomgn), gusdrkun samkvmt kvenu hugmyndakerfi.


rni - 07/12/04 19:45 #

Kenningin stendur eftir sem ur, alveg h essari bk. Getur ekki slept vihorfum mekanismans? Vona a ltir ekki mekanismann sem einhver trarbrg, hlutirnir breytast, a er innsta eli eirra.


rni - 07/12/04 19:58 #

J li, og snist r sem askn kirkjur endurspegli gushrslu sem br hjrtum landsmanna? Flk trir ekki almttugan Gu og hrist hann ess vegna ekki. Flestir fara ennan gullna mealveg milli trarbraga og vsinda, upp a v marki a a skilji annahvort.

Hva er httulegt vi a a nota myndlkingar? Vsindin nota myndlkingar lka, vi bum til myndlkingu egar vi nefnum t.d. Atm ea Kvarka. Atm ltur t svona svipa og mini-slkerfi egar vi teiknum a upp. a ltur samt sem ur ekki annig t.


li Gneisti (melimur Vantr) - 07/12/04 20:03 #

Jamm, jkirkjan er dau sem trarstofnun, a segir okkur ekkert um eli trarbraga, bara a au su undanhaldi.


rni - 07/12/04 20:10 #

En hva er httulegt vi a a nota myndlkingar li?


li Gneisti (melimur Vantr) - 07/12/04 20:24 #

Gefum okkur augnablik a hafir rtt fyrir r me myndlkingarnar. a vri ekkert a v a predika dmisgur og nota myndlkingar ef a vri gert eirri forsendu a um skldskap vri a ra. Hefur biskup einhvern tmann sagt:"etta eru bara sgur og vintri." Aldrei, vert mti talar hann um sannleiksgildi Biblusagna.

N er a a sjlfssgu annig a frjlslynda gufrin er annig a trin er orin hlfgert aukaatrii, eir "tra boskapinn". Frjlslynda gufrin er hins vegar ekki randi innan jkirkjunnar hn muni vissulega n vldum a lokum ef g les rtt merkin.

Ris bkstafstrarmanna srtrarsfnuum sustu rum er afleiing ess a frjlslynda gufrin er a n meiri vldum jkirkjunni. eir sem eru raunverulega trair innan jkirkjunar munu yfirgefa hana egar frjlslynda gufrin nr vldum. etta er flk sem trir raun og er ekki bara a hugsa um einhvern siferisboskap.


urta (melimur Vantr) - 08/12/04 13:32 #

"Til a skilja tilgang trarbraganna veri i a skoa trarbrgin sjlf,..."

Hva segir a su "trarbrgin sjlf"?

A skila a og viurkenna a maur sjlfur s hluti af strri heild - nttrunni eins og hn leggur sig er ekki trarbrg. a er ekkert yfirnttrlegt vi a - aeins a sem blasir vi hverjum manni svo fremi a hann kfi ekki skynfri sn blindri tr yfirnttrleg fyrirbri.


Gumundur2 (melimur Vantr) - 08/12/04 15:57 #

rni, essi setning er algjr perla hj r:

"Til a skilja tilgang trarbraganna veri i a skoa trarbrgin sjlf, ekki r meiningar sem hefur veri troi au gegnum aldirnar".

Ertu ekki me essu a afskrifa njatestamenti og alla "kristilega guspeki"? Hva eru trarbrg anna en meiningar? Ekki ertu a gefa skyn a til s "hrein" tr, sem skv. essu hltur a vera mefdd!


tlenska - 08/12/04 20:55 #

Einmitt, ekki frekar en "hrein" vsindi.


rni - 09/12/04 15:58 #

"A skila a og viurkenna a maur sjlfur s hluti af strri heild - nttrunni eins og hn leggur sig er ekki trarbrg. a er ekkert yfirnttrlegt vi a"

Vi erum algjrlega sammla Urta. a er ekkert yfirnttrulegt a tra nttruna. En hvernig var etta hr ur egar flk ekkti/skildi ekki nttrulgmlin? Eldfjallaguir eru vel ekkt fyrirbri. Hva eru eir? Nttran a verki, vel ekkt ferli nttrunnar n til dags, en egar flk skildi etta ekki tti v eins gott a gefa eldfjallaguinum frn af og til, til a frigja hann. v a gti veri a a hefi einhver hrif hann, flk vissi bara ekki betur.

J, g afskrifa nja testamenti a vissum hluta, einhver hluti ess eru heimildir af flki hr ur fyrr. g afskrifa reyndar ll skipulg trarbrg. g hef lesi mr til um flestar tegundir trarbraga og s eim sammerkingu vissum svium. au virast ll vera a kla nttruna skrautgalla og f flk til a drka sinn gu v hann s "s eini rtti". Prfau a lesa gegnum bibluna me v hugarfari a gu s ekki gu almttugur heldur nttruflin a verki, athugau hvort fir ekki svoldi meiri sens tr eim lestri.

Hva er "hrein" tr? Ef a er til eitthva sem vi getum komi nlgt v a kalla hreina tr myndi g skilgreina a sem forvitni. Spurningar eins og: Hver er g, Hva er g, hvernig var etta allt til.


li Gneisti (melimur Vantr) - 09/12/04 18:20 #

rni, tr felst ekki essum spurningum heldur mynduum svrum vi eim.


rni - 09/12/04 18:37 #

J, etta "hreina" er ekki fr mr komi, Gumundur er a spyrja a v. Um lei og vi erum byrju a svara spurningunum erum vi komin sama reit og trarbrgin eru . a er kannski frekar a segja a forvitnin kalli spurningar sem trarbrgin og vsindin eru a reyna a svara.


urta (melimur Vantr) - 10/12/04 13:43 #

J - g hef reyndar gert mr a til gamans - og frleiks - a lesa bibluna og setja "nttra" stainn fyrir drottinn. a hefur samt ekkert me a a gera a tra yfirnttrleg fyrirbri. Mr snist ekki heldur tra yfirnttrlegan gu...


rni - 10/12/04 13:47 #

Nei a geri g ekki. Enda ekki rmi fyrir nttru nttrunni ;)

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.