Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Bˇluefni og samsŠriskenningar

Mynd af bˇluefni Morgunbla­i­ birti ■ann 29. j˙nÝ sl. (bls. 20-21) grein gegn bˇlusetningum eftir helstu samsŠriskenningasmi­i landsins ß ■eim vetvangi. Ůa­ er mikill ßbyrg­arhluti a­ birta ■ß glˇrulausu ■vŠlu sem ■ar er borin ß bor­ og ß ekki vi­ nokkur r÷k a­ sty­jast. Ůa­ vŠri e.t.v. rÚttast a­ vekja ekki frekari athygli ß ■essum ■vŠttingi, en ■a­ gengur ekki a­ lßta svona rugl ˇßtali­. Ůa­ er ekki nokkur lei­ a­ hrekja allt ■a­ sem sta­hŠft er Ý greininni vegna plßssleysis, en allt sem Ý henni er byggist řmist ß hrapalegum misskilningi e­a hreinum og klßrum lygum. HÚr ver­a a­eins teknar fyrir nokkrar sta­hŠfingar af handahˇfi, en jafnframt minnt ß a­ anna­ en ■a­ sem hÚr er tali­ ˙r greininni er undir s÷mu s÷kina selt.

Sta­leysa nr. 1

ŮvÝ er haldi­ fram a­ heilbrig­isyfirv÷ld hÚrlendis feli beinlÝnis upplřsingar um innihald og aukaverkanir bˇluefna. Hi­ sanna er a­ ß t.d. vefsÝ­u Lyfjastofnunar og fj÷lda annarra Ýslenskra vefsÝ­na er a­ finna innihaldslista allra lyfja sem eru l÷glega seld ß ═slandi, ■.m.t bˇluefna. Jafnframt geta allir fengi­ upplřsingar um innihald, verkun og m÷gulegar aukaverkanir bˇluefna hjß heilbrig­isstarfsfˇlki, sÚ eftir ■vÝ leita­, ■egar fari­ er Ý bˇlusetningu.

Sta­leysa nr. 2

Reynt er a­ gera HPV (e. Human Papiloma Virus) bˇluefni tortryggileg me­ hreinum lygum og hrŠ­slußrˇ­ri. Sta­hŠft er a­ Ý ■essum bˇluefnum sÚ sŠ­isdrepandi efni (Octoxynol-10) sem valdi ˇfrjˇsemi. Hi­ rÚtta er a­ Ý HPV bˇluefnunum er ekkert Octoxynol-10, en vŠri ■a­ til sta­ar vŠri ■a­ Ý svo litlu magni a­ ■a­ er ˙tiloka­ a­ ■a­ hef­i minnstu ßhrif ß frjˇsemi. Einnig er nefnt hi­ hryllilega efni squalen, sem er ekki heldur Ý ■essum bˇluefnum og rugla­ saman alls ˇskyldum efnum. Squalen er hins vegar hin mesta heilsubˇt og finnst m.a. Ý hßkarlalřsi sem ═slendingar hafa drukki­ ÷ldum saman sÚr til heilsueflingar og ekki or­i­ meint af svo vita­ sÚ.

Sta­leysa nr. 3

Sta­hŠft er a­ ßhŠtta ß a­ fß ins˙lÝnhß­a sykursřki (sykursřki 1) sÚ 88% hŠrri eftir MMR bˇlusetningu (bˇluefni gegn hettusˇtt, mislingum og rau­um hundum). Ůessu til stu­nings er vitna­ Ý grein Ý älŠknatÝmaritiô, en heimildarinnar ekki geti­ a­ ÷­ru leyti en ■vÝ a­ gefa heiti tÝmaritsins (Open Pediatr. Med. J.). ╔g grˇf upp ■essa heimild (Open Pediatr. Med. J. (2008); 2:1-6) og ■ar kemur Ý ljˇs a­ h÷fundur hennar, John Barthelow Classen, er ■ekktur andstŠ­ingur bˇlusetninga og rugludallur. Hann byggir allan sinn mßlflutning ß rottutilraunum sem hann ger­i ßri­ 1996, en aldrei hefur nokkrum manni tekist a­ endurtaka tilraunir hans. HÚr slß ■vÝ afneitunarsinnarnir fram sta­hŠfingu, sem er tˇmt bull, Ý nafni lŠknavÝsindanna.

Sta­leysa nr. 4

Enn ß nř er dregin fram s˙ marg afsanna­a sta­hŠfing a­ MMR bˇlusetning valdi einhverfu. Ůetta hefur veri­ hraki­ svo oft og svo rŠkilega a­ ˇyggjandi telst. Uppruna ■essarar ■rßhyggju mß rekja til ßrsins 1998 ■egar breski i­ralŠknirinn Andrew J. Wakefield birti falsa­ar rannsˇknani­urst÷­ur Ý einu helsta lŠknisfrŠ­itÝmariti heims, The Lancet. Greinin s˙ var dregin til baka og Wakefield sviptur lŠknisleyfinu, enda leikurinn hjß honum ger­ur til ■ess a­ hagnast ß mßlaferlum gegn bˇluefnaframlei­endum.

Sta­leysa nr. 5

Spurt er: äHefur ■˙ aldrei fur­a­ ■ig ß ■vÝ hvernig standi ß ■vÝ a­ svona m÷rg b÷rn sÚu me­ hnetuofnŠmi?ô Ekki stendur ß svarinu ľ ■a­ er jar­hnetuolÝa Ý bˇluefnum! Hi­ sanna er a­ jar­hnetuolÝa hefur aldrei veri­ notu­ Ý bˇluefni. ┴ 6. ßratug li­innar aldar voru hins vegar ger­ar rannsˇknir ß ■vÝ hvort m÷gulegt vŠri a­ nota olÝuna til ■ess arna. ═ ljˇs kom a­ svo var ekki en ■a­ kemur ■ˇ ekki Ý veg fyrir a­ slÝku sÚ haldi­ ß lofti til a­ hrŠ­a og afvegalei­a fˇlk.

Bˇlusetningar bjarga

Bˇlusetningar eru einhver mesti sigur vÝsindanna yfir m÷rgum hrŠ­ilegustu sj˙kdˇmum sem hrjß­ hafa mannkyn frß ÷rˇfi alda. Fyrir tÝma bˇlusetninga lÚtust milljˇnir ß milljˇnir ofan af sj˙kdˇmum sem vi­ ■ekkjum nßnast or­i­ bara af afspurn. Ůa­ er skelfilegt til ■ess a­ hugsa a­ samsŠriskenningasmi­ir og illa upplřstir einstaklingar haldi ■vÝ ß lofti a­ eitthva­ sÚ athugavert vi­ bˇlusetningar. Au­vita­ geta aukaverkanir fylgt bˇlusetningum rÚtt eins og ÷­rum lŠknisa­ger­um og ekki skal gert lÝti­ ˙r ■vÝ. Lausnin felst samt ekki Ý ■vÝ a­ hŠtta bˇlusetningum heldur a­ afla frekari vitneskju og ■rˇa og bŠta bˇluefnin. Lyga■vŠttingur og hßlfsannleikur hjßlpar engum Ý ■eirri vegfer­.


Birtist upphaflega Ý Morgunbla­inu

Gu­mundur Gu­mundsson 07.07.2016
Flokka­ undir: ( Bˇlusetningar )

Vi­br÷g­

Sřni­ vi­br÷g­, en vinsamlegast sleppi­ ÷llum Šrumei­ingum. Einnig krefjumst vi­ ■ess a­ fˇlk noti gild t÷lvupˇstf÷ng, lÝka ■egar notast er vi­ dulnefni. Ef ■a­ sem ■i­ Štli­ a­ segja tengist ekki ■essari grein beint ■ß bendum vi­ ß spjallbor­i­. Ůeir sem ekki fylgja ■essum reglum eiga ß hŠttu a­ athugasemdir ■eirra ver­i fŠr­ar ß spjallbor­i­.

HŠgt er a­ nota HTML kˇ­a Ý ummŠlum. T÷g sem virka eru: a href, b, i, u, br, p, strong, em, ul, li og blockquote. Einnig er hŠgt a­ notast vi­ Markdown rithßtt Ý athugasemdum. Noti­ sko­a takkann til a­ fara yfir athugasemdina ß­ur en ■i­ sendi­ hana inn.










Muna ■ig?