Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

1953: Sannleikurinn hans Jˇhannesar Birkilands

Mynd af Birkiland

Prestar og tr˙bo­ar leggja allra manna mest ßherzlu ß sÝna eigin vellÝ­an, hugsa um ekkert anna­ en ■a­, a­ ■eim sjßlfum vegni ßgŠtlega Ý ŮESSUM HEIMI, a­ ■eir sjßlfir geti or­i­ eins langlÝfir og frekast er unnt. "SpÝrÝtistar" svonefndir, sem lj˙ga ■vÝ vÝsvitandi e­a ˇafvitandi, a­ ■eir hafi sannanir fyrir ■vÝ, a­ me­vitundin lifi eftir lÝkamsdau­ann, eru nŠst prestunum og tr˙bo­unum allra manna varfŠrnastir um heilsu sÝna, sŠkjast eftir au­i og gj÷fum hans: lÝfs■Šgindum og ÷ryggi gegn ßhyggjum af skorti, og vilja um fram allt ekki deyja fyrr en Ý fulla hnefana! [s. 7]

Textabroti­ er eftir Jˇhannes Birkiland og er teki­ ˙r bˇkinni "Sannleikur" sem h÷fundur gaf sjßlfur ˙t ßri­ 1953. Jˇhannes ■essi var efalaust talinn klikkhaus og sÚrvitringur, dˇni og nÝ­ingur. En ■rßtt fyrir a­ vera ßlitinn af samtÝ­arm÷nnum sÝnum sem gagnslaus fur­ufugl ■ß er tali­ a­ frß ßrunum 1927-1953 hafi hann skrifa­ og gefi­ ˙t minnst sex bŠkur og tugi smßrita.

Hinn kristni ßtr˙na­ur er efldur af spilltustu ÷flum allra ■eirra ■jˇ­a, ■ar sem hann er drottnandi. Hvergi er ßrˇ­ur fyrir ■essum hrŠ­ilegasta, hryllilegasta og hßskalegasta ßtr˙na­i allra tÝma rekinn af slÝku og algeru blyg­unarleysi og hjß Ýslenzku dverg■jˇ­inni, er setur met Ý alls konar ÷fgum og ˇtalm÷rgu ÷­ru snarvitlausu, eins og kunnugt er ═slendingum sjßlfum, en ÷­rum ■jˇ­um og stŠrri lÝtt e­a ekki, ■vÝ a­ frÚtta■jˇnustan til annarra ■jˇ­a og stŠrri er mi­a­ vi­ sjßlfshˇli­, ■ar sem lßti­ er skÝna Ý ■a­, a­ allir ═slendingar sÚu mestu ßgŠtismenn allra tÝma, gallalausir og ˇvi­jafnalega gßfa­ir, enda Štla ■eir a­ gleypa ˙tlendinga, sem koma til ═slands, me­ h˙­ og hßri af feginleika og flŠr­, og ■a­ vantar ■ß ekki gestrisnina, ■ˇ a­ Ýslenzkum b÷rnum sÚ ˙thřst Ý sjßlfri ReykjavÝk og farizt af ■eim s÷kum. Hin aldaprestri­na Ýslenzka ■jˇ­kirkja hefur or­i­ enn prestri­nari og spilling hennar aukizt ˇgurlega, og er ■a­ ßv÷xtur ■eirra langmestu blˇ­peninga, sem ein ■jˇ­ hefir hlutfallslega ÷­lazt nokkru sinni! Ekki a­ fur­a, ■ˇtt ßstandi­ sÚ illt og b÷lva­ hjß Ýslenzku dverg■jˇ­inni. Hvergi er kirkjan eins hatrammlega svÝvir­uleg og ß ═sland. [s.9-10]

Birkiland fÚkk vafasamt uppeldi og var ß margan hßtt frekar seinheppinn ma­ur. ManÝskur Ý seinni tÝ­, ˇttalegur fylliraftur og me­ fur­ulega fÚlagslega hŠfni. Ma­urinn var ekki a­eins rei­ur ˙tÝ kirkjuna, hann lag­i fŠ­ ß hana og kallar presta skÝthŠla og anna­ verra hva­ eftir anna­. Birkiland var mj÷g yfirlřsingagla­ur Ý ■essu merkisriti, en hann blandar ■ˇ oft ÷­ru, og a­ mestu ˇtengdu rausi, innÝ ska­semi tr˙bo­s og tr˙arÝtro­slu.

Sannleikurinn er engu a­ sÝ­ur athyglisver­ heimild um tr˙ og tr˙leysi ß ═slandi um mi­bik 20. aldar. Birkiland var undir miklum ßhrifum frß Sigmund Freud, Robert G. Ingersoll, Halldˇri Laxness, ١rbergi ١r­arssyni og dr. NÝelsi Dungal sem ßttu ■a­ allir sameiginlegt a­ vera frekar beror­ir Ý sÝnum sta­hŠfingum er var­ar tr˙ og tr˙arbr÷g­. En Jˇhannes skˇf heldur ekkert utan af ■vÝ:

Vi­bjˇ­slegustu blˇ­sugur veraldarinnar eru prestarnir (og tr˙bo­arnir). Ůeir tilheyra ■eirri einu stÚtt ■ar sem allir lj˙ga ÷llu frß rˇtum. Ůeir eru samvizkulausir, hjartalausir ... verstir allra manna! Ůessir sannk÷llu­u h÷ggormar, ■essir forsŠtisrß­herrar lyga-almŠttisins spřta deyfieitri Ý fˇlki­, vita, hve fÝflslega er hŠgt a­ fara me­ ■a­ og notfŠra sÚr ■ess konar hlunnindi og forrÚttindi Ý ■jˇ­fÚlaginu til hins řtrasta. Ůeir eru Ý broddi fylkingar me­ ■a­ a­ heimska al■ř­una, svo a­ h˙n er sinn eigin b÷­ull og al■ř­umenn b÷­lar hvor ß ÷­rum, svÝkja hvorn annan, ef ■eir geta, lj˙ga hvor a­ ÷­rum og blekkja hvorn annan einsog ■eim er frekast unnt. [...] [s. 29-30]

Ritstjˇrn 31.05.2016
Flokka­ undir: ( Baksřnisspegillinn )

Vi­br÷g­


Gu­jˇn Eyjˇlfsson - 31/05/16 18:26 #

Ůa­ eru tvŠr myndir- eru ■etta tveir menn e­a eru ■etta tvŠr myndir af Jˇhannesi?


VÚsteinn Valgar­sson (me­limur Ý Vantr˙) - 31/05/16 19:00 #

Ůetta eru tvŠr myndir af Jˇhannesi, sem sřna hann fyrir og eftir langa dv÷l ß KleppspÝtala.

Sřni­ vi­br÷g­, en vinsamlegast sleppi­ ÷llum Šrumei­ingum. Einnig krefjumst vi­ ■ess a­ fˇlk noti gild t÷lvupˇstf÷ng, lÝka ■egar notast er vi­ dulnefni. Ef ■a­ sem ■i­ Štli­ a­ segja tengist ekki ■essari grein beint ■ß bendum vi­ ß spjallbor­i­. Ůeir sem ekki fylgja ■essum reglum eiga ß hŠttu a­ athugasemdir ■eirra ver­i fŠr­ar ß spjallbor­i­.

HŠgt er a­ nota HTML kˇ­a Ý ummŠlum. T÷g sem virka eru: a href, b, i, u, br, p, strong, em, ul, li og blockquote. Einnig er hŠgt a­ notast vi­ Markdown rithßtt Ý athugasemdum. Noti­ sko­a takkann til a­ fara yfir athugasemdina ß­ur en ■i­ sendi­ hana inn.










Muna ■ig?