Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Stafestingavillan Hv er tra Hmbkk?

Mynd af dagatali

gegnum tina hafa alls konar furufyrirbri liti dagsins ljs, fyrirbri sem tt hafa a hjlpa okkur a lifa betra lfi einn ea annan htt. Hfubeina- og spjaldhryggsjfnun t.d. a geta hjlpa flki vi nnast hva sem er og talnaspekin a geta hjlpa okkur a skilja okkur sjlf og framtina betur. Margoft hefur veri snt fram a me afskaplega skrum htti a hfubeina- og spjaldhryggsjfnun er gagnslaus besta falli og a talnaspeki getur ekki sagt okkur eitt n neitt um neitt. rtt fyrir a er fullt af flki, skynsmu flki, sem trir v a hfubeina- og spjaldhryggsjfnun og talnaspeki s eitthva sem byggjandi er . Hvernig m a vera? Hr verur reynt a varpa ljsi hvers vegna skynsamt flk trri hvers kyns hmbkki.

Stafestingavilla (Confirmation bias) er hugtak sem vsar til ess a leita a upplsingum og vsbendinum sem stafesta tr ea kenningu sem maur hefur, en lta framhj ea leia hj sr upplsingar og vsbendingar sem ganga gegn eirri kenningu ea tr. Me rum orum: S sem gerir stafestingavillu leitar eftir v sem stafestir kenninguna sem hann hefur en reynir lti sem ekkert til ess a hrekja hana.

Tkum dmi:

Gunnlaugur getspaki hefur mikla tr v a Hermann hrfagri talnaspekingur geti sagt honum heilmiki um framtina. Gunnlaugur fer v einu sinni mnui til Hermanns og er 60 mn. senn. Eftir v sem mnuirnir la styrkist Gunnlaugur tr sinni talnaspekina og eim aferum sem Hermann notar. Gunnlaugur hefur nefnilega teki eftir v a Hermann hefur oftar en einu sinni haft rtt fyrir sr. Hermann t.d. spi v a nkominn ttiingi myndi veikjast rinu og a kom daginn. Hermann spi lka a v a Gunnlaugur myndi hafa hyggjur af peningamlum. Gunnlaugur hafi tluverar peningahyggur janar.

Gunnlaugur sem sagt tekur eftir llu v sem mgulega m tlka ann htt a Hermann hafi haft rtt fyrir sr en ltur framhj eim fjlmrgu skiptum sem Hermann hefur rangt fyrir sr. Vegna essa verur Gunnlaugur sannfrari um hfileika Hermanns og gti talnaspekinnar hvert sinn sem hann fer tma til Hermanns, jafnvel tt Hermann hafi trlega oft rangt fyrir sr. Gunnlaugur man bara eftir og tekur bara eftir eim tilfellum sem eru samrmi vi tr hans spekina og spekinginn.

Stafestingavillan og fstudagurinn 13.

Fjlmargir tra v a fstudagurinn 13. s mikill happadagur. Flk, skynsamt flk, telur a lkurnar v a slys veri su meiri fstudaginn 13. en rum dgum. Margtoft hefur veri snt fram a svo er ekki. Slys eru ekki fleiri, hpp eru ekki fleiri fstudaginn 13 en rum dgum. Af hverju vigengst essi tilrt?. Auvelt er a sj hvernig stafestingavillan ar hlut a mli. Ef vi trum v a fstudagurinn 13 s happadagur tkum vi eftir llum slysafrttum fr essum dgum og llum eim hppum sem vi sjlf lendum . au tilvik notum vi sem snnun ess a fstudagurinn 13 s einkar slmur dagur. Vi hins ltum ekki svo a ef ekkert happ og ekkert slys okkar nrumhverfi sr sta ann daginn a um s a ra vsbendingu um a a fstudagurinn 13. s hvorki betri n verri en arir dagar.

Stafestingavillan og vsindin

Stafestingavilla er eitthva sem allir gera og a oft fyrir viskeii. a er okkur elislgt. Vi eigum auveldra me a taka eftir v sem stafestir skoun okkar en v sem mlir gegn henni. Af eim skum drgum vi ansi oft rangar lyktanir, vi trm v a eitthva virki sem gerir a alls ekki, vi teljum eitthva vera stareynd sem er rauninni bara bull. vsindrannsknum er teki tillit til essa. Ggnum er safna kerfisbundi, notu er kvein aferafri til ess a koma veg fyrir a stafestingavilla s ger. Meal annars ess vegna er eina leiin til ess a komast a v hvort tiltekin afer ea mefer s gagnleg s a gera vsindarannsknir. Jkvar reynslusgur duga ekki til ess a sna fram gti mefera og afera.

Ljkum essu orum Michael Shermer r Scientific American fr rinu 2002.

Smart people believe weird things because they are skilled at defending beliefs they arrived at for nonsmart reasons.


Birtist upphaflega Hmbkk

Mynd fengin hj Dennis Skley

Hafrn Kristjnsdttir 04.02.2014
Flokka undir: ( Efahyggja )

Vibrg


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 05/02/14 01:32 #

a er rtt, Steindr, enda eru vsindin stundu af breyskum manneskjum. Hin vsindalega afer stemmir stigu vi essu og s hn hf heiri munu framfarir ekkingu, skilningi og tkni halda fram a auga lf okkar.

Held a hafi veri Carl Sagan sem sagi a rannsknir okkar heiminum vru enn fullkomnar og kannski lti merkilegri en barnaglingur, en r vru , fyrir okkur mannkyni, a drmtasta af llu.


gs - 05/02/14 09:40 #

hinni frbru bk Ben Goldacre, Bad Science, kemur m.a.s. fram a a s publication bias greinum um publication bias!

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.