Allar fęrslur Allir flokkar Sos Um félagiš Śrskrįning Lógó Spjallid@Vantru Póstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Ómarktękir pappķrar rķkiskirkjunnar

Steindur gluggi

Oft er himinn og haf į milli žess sem rķkiskirkjufólk segir um sķna įstkęru kirkju, og hvernig mįlunum er ķ raun og veru hįttaš. Annaš hvort trśir žetta fólk virkilega aš glansmyndin sem birtist ķ mįlflutningi žeirra sé sönn, eša žį aš žaš er bara aš bera śt įróšur og spuna.

Glansmyndin

Dęmi um svona glansmyndir eru fullyršingar į borš viš žęr aš Žjóškirkjan spyrji ekki um trśfélagsašild, heldur žjóni öllum (žaš er ekki satt), og aš sóknargjöld séu félagsgjöld (žaš er ekki heldur satt).

Önnur slķk fullyršing er sś aš rķki og kirkja séu žegar ašskilin. Įgętur gušfręšiprófessor, Hjalti Hugason, notaši oršiš “spunameistarar” ķ nżlegri grein um sumt rķkiskirkjufólk sem kemur meš žessa fullyršingu. Ég get alveg tekiš undir žaš. Nś tel ég Hjalta alls ekki vera spunameistara, en viku įšur hafši hann skrifaš ašra grein sem inniheldur ašra svona glansmyndar-fullyršingu sem į sér litla stoš ķ raunveruleikanum.

Skuldbindingar presta

Ķ greininni Gengur fólk óbundiš til biskupskosninga? skrifaši Hjalti Hugason žetta:

Sem kunnugt er er ķslenska žjóškirkjan opin žjóškirkja sem ekki krefst sérstakrar trśarlegrar jįtningar af óbreyttum félagsmönnum sķnum eša žeim sem leita žjónustu hennar. Öšru mįli gegnir um žau sem taka aš sér launaš starf į vegum kirkjunnar sem beinlķnis lżtur aš bošun hennar, sįlgęslu, fręšslu eša öšru kirkjulegu starfi ķ žröngum skilningi. Mįlefnaleg rök eru fyrir aš krefjast aš žau starfi į grundvelli evangelķsk-lśtherskrar jįtningar.

Seinna ķ greininni bętir hann viš aš “jįtningagrunnur žjóškirkjunnar” “bindur hendur [presta]”.

Hjalti er alls ekki sį eini sem heldur žessu fram, ķ Kirkjan Jįtar eftir Einar Sigurbjörnsson eru svipašar fullyršingar[1]. Ķ reglum um innri mįlefni kirkjunnar kemur meira aš segja fram aš biskupinn geti rekiš prest ef hann “hefur opinberlega hafnaš jįtningum evangelķsk-lśterskar kirkju”.

Prestar heita žvķ lķka viš vķgslu sķna aš boša ķ samręmi viš jįtningar rķkiskirkjunnar, en er eitthvaš aš marka žaš loforš?

Helvķtis jįtningarnar skošašar

Įgsborgarjįtningin er ašaljįtning Žjóškirkjunnar og žaš ętti aš vera öllum ljóst aš mjög margir, eflaust flestir, rķkiskirkjuprestar trśa alls ekki žvķ sem žar kemur fram.

Til aš byrja meš mį benda į sautjįndu grein jįtningarinnar. Žar er sagt aš viš heimsendi muni Jesśs birtast og dęma “gušlausa menn” til aš kveljast aš eilķfu. Svo eru žeir sem halda žvķ fram aš kvalirnar ķ helvķti muni ekki vara aš eilķfu sérstaklega fordęmdir.

Dettur nokkrum manni ķ hug aš prestar Žjóškirkjunnar trśi žvķ almennt aš fólk muni kveljast aš eilķfu ķ helvķti? Ef žeir gera žaš ekki, žį er nefnilega ekki nóg meš aš žeir afneiti jįtningunni, heldur eru žeir sérstaklega fordęmdir ķ henni.

Annaš gott dęmi er eitt af kjarnaatrišum mótmęlendatrśar, réttlęting af trś eingöngu (lķka žekkt undr latneska nafninu sola fide). Žessa kenningu er aš finna ķ fjóršu grein Įgsborgarjįtningarinnar. Žar er talaš um aš mašur getur ekki réttlęst “af eigin kröftum, veršleikum eša verkum”, heldur réttlętist mašur bara meš žvķ aš trśa į Jesś. Žetta žżšir aš žaš žegar Jesśs įkvešur hverjir eiga skiliš aš kveljast aš eilķfu ķ helvķti (sjį sautjįndu grein) žį skiptir engu mįli hversu góšur mašur hefur veriš ķ lķfinu, bara hvort žś hafir trśaš į Jesś eša ekki.

Ętli žaš séu margir rķkiskirkjuprestar sem geta tekiš undir žetta? Ętli meirhluti rķkiskirkjupresta trśi žvķ ekki aš “gott fólk” endi ķ himnarķki?

Žaš mį benda į fleiri dęmi, eins og žį hugmynd aš dauši Jesś hafi veriš fórnardauši til žess aš sętta guš viš menn (žrišja greinin), erfšasyndina (önnur greinin), en ég held aš žessi tvö dęmi nęgi til aš sżna aš raunveruleg trś rķkiskirkjuprestanna er alls ekki ķ samręmi viš jįtningarnar.

Heišarleg lausn

Ég į afskaplega erfitt meš aš ķmynda mér žaš aš biskup rķkiskirkjunnar viti ekki af öllum žessum “villutrśarmönnum” innan kirkjunnar. En samt gerir hann ekkert ķ žvķ aš žeir starfi sem prestar. Hvaš sem lķšur vķgsluheitum presta, kennslubókum gušfręšideildar og opinberum reglum rķkiskirkjunnar, žį viršist raunin vera sś aš prestar rķkiskirkjunnar žurfa ekki aš trśa žvķ sem stendur ķ jįtningunum.

Ég vona aš Hjalti Hugason og annaš kirkjunnar fólk hętti žvķ aš tala um aš prestar kirkjunnar žeirra séu eitthvaš skuldbundnir viš jįtningarnar, aš minnsta kosti žangaš til žeir annaš hvort hreina til ķ prestastéttinni eša jįtningunum.


[1] Sjį umfjöllun į blašsķšum 129-131, t.d. žessi ummęli “Hins vegar eru žeir, sem gegna opinberri žjónustu innan kirkjunnar, prestar og kennimenn, skuldbundnir til aš haga bošun sinni og vitnisburši ķ samręmi viš trśarjįtningar kirkjunnar og heita žvķ viš vķgslu sķna. (bls 129-130)

Hjalti Rśnar Ómarsson 19.09.2011
Flokkaš undir: ( Kristindómurinn )

Višbrögš

Lokaš hefur veriš fyrir athugasemdir viš žessa fęrslu. Viš bendum į spjalliš ef žiš viljiš halda umręšum įfram.