Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Vrn gulastsmlinu

haldsstjrnin gegn Brynjlfi Bjarnasyni

Vrn og Br.B

Formli

Eins og kunnugt mun vera, hefir framkvmdarstjrn auvaldsins, haldsstjrnin teki upp ykkjuna fyrir gudm sinn og hfa ml gegn mr fyrir ummli ritdmi um Brf til Lru sem ttu ekki tilhlilega viruleg. neitanlega hefir stjrnin snt lkt meiri rggsemi og framkvmdarsemi essu mli en Krossanesmlinu vfrga. Hn fann enga stu til a hfa ml hendur Hold framkvmdarstjra. Hn fann heldur enga st til a hfa ml gegn verkamannablunum fyrir sakanir eirra, um a hn hafi gert sig seka vi hegningarlgin essu mli. Eitt eirra, (Raui fninn) gekk svo langt a skora hana, a hfa ml gegn sr fyrir essar sakargiftir, ef hn treystist. En stjrnin hirti ekki um a bera af sr burinn, a flestir muni hafa liti svo a hn jtai sig sektina me gninni.

Gu slenska auvaldsins, gu Krossaneshluthafanna, hefir st eiga sneiina og ekki fundist tignarstu sinni samboi a sitja undir slku og fengi Jn Magnsson til a flytja mli fyrir sig. grein minni var ekki sveigt a neinum srstkum auvaldsgui. Gu hervaldsins ska, t. d. hefi alveg eins vel geta teki a til sn. Hann er hgmagjarn, v a hann hikai ekki vi a senda milljnir hinna bestu sona sinnar tvldu jnar t vgvllinn til sltrunar, til ess a auka veg sinn og viringu me glsilegum sigri Vilhjlms keisara. Og samkomulagi milli hans og strijuhldanna var hi besta, v a hagsmunir eirra fru saman. Ijuhldarnir urftu a tvega markai fyrir afurir snar. Gu vildi sna aumum jararskepnum, truum og olinmum vinnandi l, mtt sinn og mikilleik.

En gu auvaldsins slenska sem n hefir veri gerur a verndara svikinna sldarmlikera, stendur sannarlega ekki a baki hinum erlendu. Fyrir munn Magnsar dsents hefir hann veri ltinn lsa blessun sinni yfir landsstjrnina, sem hefir hilma yfir glpamanninn (eftir grun!) fr Krossanesi og nota flokksfylgi sitt ingi til ess a vernda skudlginn fyrir rannskn rttvsinnar. Ltum auvaldi hafa sna skoun og dmstla ess sitt rskurarvald um hva s lglegt oraval. En oss alumnnum finnst smandi a lta lit vort ljsi ess lei: Hver, sem notar svikin mliker, vogir ea nnur mlitki, er okki. Hver s stjrn, sem hilmar yfir ess konar svik, er skipu okkum. Hver s gu, sem lsir blessun sinni yfir slkri stjrn ea slku athfi, er okki.

Drottinn sraelsmanna var rtt fyrir allt rttltari en haldsguinn slenski. 5 bk Ms 25. Kap. 13-16. stendur essi klausa: skalt ekki hafa sji num tvenns konar vogir, ara strri og ara minni, skalt ei heldur hafi hsi nu tvennskonar mliaska, annan strri og annan minni. skalt hafa eina gilda og rtta vog, einn gildan og rttan mliask, svo megir lengi lifa landinu, sem Drottinn gu inn mun gefa r. v Drottinn inn gu hefir andstygg llum, sem essa ea ara rangleitni hefir frammi

Drottinn sraels hefir andstygg Hold framkvmdastjra Krossanesi og llum eim, sem eru mesekir athfi hans, og skyldi hver einn g a sinni sekt ur en hann hefur ofskn gegn rum.

Trarbrgin eru pum fyrir flki (Karl Marx). Trarbrg, fengir drykkir og eiturgas eru vopn hinnar rkjandi stttar. Trarbrgin svfa skilning hins vinnandi ls og vilja hans til varnar. heitum lndum eru til leurblkur, sem sjga bl r sofandi mnnum og skepnum og nefnast vamprar. Traur og ffrur verkalur er lfskilyri hinnar rkjandi stttar eins og sofandi br er lfsskilyri vampranna. Trarbrgin kenna mnnum a vera ngir me sitt hlutskipti og a s gu s gur, sem hefir veri gerur a verndara halds og afturhalds, hins illa og relta jrinni. Gu borgaranna hefir smu rttindi og konungar eirra. Konungurinn er frihelgur fyrir lgunum, honum er heimilt a drgja glpi. Gu er frihelgur fyrir mannlegri skynsemi og mannlegum siferisreglum, flskuverk hans og hryjuverk verskulda aumkt og lotningu, tilbeislu og adun. Jafnaarmenn kenna verkamnnum a vera ngir me hlutskipt sitt og nefna eiginleika gus rttum nfnum. Fyrir etta eru eir ofsttir af valdhfunum og hinn rumskandi verkalur kann eim engar akkir. Honum ykir slt mki. En egar hann hefir nudda strurnar r augunum mun hann sj, a a er enginn tmi til svefns. Hvldu ig, hvld er g, sagi andskotinn.

slenskir jafnaarmenn hafa fyrir lngu teki upp barttuna gegn fengum drykkjum og er n tmi til kominn, ahefjast handa gegn eitri trarbraganna.

Ritger s, sem hr fer eftir er engin rs, heldur vrn fyrir borgaralegum dmstli. a er afskun hennar. Hins vegar leit g a rtt vri gefa almenningi kost a kynnast eim mlavxtum, er hinn skoplegi dmur, sem n hefir falli undirrtti er byggur . vrninni er snt fram , a hin relta lagagrein fr 1869 nr ekki til ummla minna. rtt fyrir a er kveinn upp fellisdmur samkvmt henni. slenska auvaldi er n egar komi ann rekspl, a a heitir lgum snum stttabarttunni alveg h v, sem skynsamlegar reglur heimila. Dmaranum hefir heldur ekki tekist a f samrmi forsendurnar rtt fyrir hinn fjarsta grunsvll, er hann byggir . fellisdmur er kveinn upp samkvmt eirri niurstu dmarans a krur hafi me ummlum snum gert a bert a hann vi gushugtak jkirkjunnar slensku. (Sbr. Dminn bls. 56). a er n raunar heldur hpi a tala um gushugtak jkirkjunnar slensku, um m v sambandi minna ummli Halldrs Kiljan Laxness, sem til er vitna vrninni um a sn kenningin s prdiku fr hverjum prdikunarstlnum, .t.d. gamalgufri einum sta, ngufri rum, rija andatr, fjra guspeki, fimmta kommnismi. En svo kastar tlfunum egar a eru taldar mlsbtur nstu mlsgrein, a g hlt v fram, a g hafi me ummlum mnum ekki tt vi neitt einstakt trarbragaflag. etta er greinileg mtsgn. Annahvort hltur a a hafa veri setningur minn a smna gushugtak jkirkjunnar ea ekki. Og enginn verur sakfeldur eftir lgunum fyrir brot af essar tegund nema fullur setningur s fyrir hendi. Ef trnaur er lagur or mn, hefir dmarinn engan rtt til a kvea upp fellisdm. Ea er a meiningin a telja a til mlsbta, a g reyni a velja mli og skjta mr undan v, sem g meinti raun og veru? Ef svo er, virist heldur lti samrmi v, a telja tregulausu jtningu einnig til mlsbta smu andrnni! Enda er ekki heimilt fr refsirttarlegu sjnarmii, a telja a mlsbtur, sem eru vfilengjur einar.

Hitt skal fslega jta, a a er enginn hgarleikur, a rkstyja slkan dm me nokkurri skynsemi, og er v dmaranum allmikil vorkunn. Fr sjnarmii haldsflokksins hefir sjlfsagt ekki veri til nnur lausn mlinu en essi. Rttmt sknun hefi veri allt of mikil hneisa fyrir Jn Magnsson og skilyrislaus fellisdmur mundi hafa mlst of illa fyrir. Sjlfur tel g ennan mlamyndadm ekki ess veran a eya tma, f og fyrirhfn til a frja honum.

neitanlega er ml etta skrpaleikur, enda er ekki laust vi, a bi g og arir haf hent dlti gaman a. Rttvsin fyrir hnd gus almttugs gegn Brynjlfi Bjarnasyni! En a hefir veri mr drt spaug. slenska haldi kann sr ekkert hf ofsknum snum; ml etta hefir veri nota sem tylla til ess a bgja mr fr kennslu nttrufri vi Menntasklann. En ltill vegsauki hefir Jni Magnssyni veri a essum illgirnislega vitaskap snum, og tel g vst, a etta hafi gefi msum flokksmnnum hans tilefni til rleggja honum, a sitja betur strk snum framvegis.

Br. B.

Vrn gulastsmlinu

brfi dmsmlaraneytisins, sem liggur til grundvallar fyrir mlshfuninni gegn mr, segir svo:

70. tbl. Alublasins, sem t kom 25. f . m. Er grein me fyrirsgninni Brf til Lru. greininni segir, a menn gangi ess ekki gruflandi, a gu almttugur s ekki anna en hgmagjarn og fundsjkur harstjri og okki.

ar sem me essum ummlum er broti gegn 157. gr.hinna almennu hegningarlaga, er hr me lagt fyrir yur, herra bjarfgeti, a koma fram byrg gegn hinum seka eftir v, sem lg standa til.

g ver a mtmla, a kra essi s rkum bygg og a rtt s fari me ummli mn brfinu.

grein minni stendur slendingar hafa lngum veri nokku treggfair og einfaldir gagnvart kgurum snum, eir eru ornir eim svo vanir, eins og hgt er a venja menn fr blautu barnsbeini a elska og vira gu almttugan, a allir eiginleikar hans su tskrir tarlega og menn gangi ess ekki gruflandi, a hann s ekki anna en hgmagjarn og fundsjkur harstjri og okki.

Er n sagt essari grein, a gu s ekki anna en hgmagjarn og fundsjkur harstjri og okki? eir, sem kunna a lesa, ttu a sj fljtlega a svo er ekki, heldur vert mti. Hugsunin er essi: Samkvmt tlkun msra kennimanna eiginleikum gus og gushugmyndinni, er a augljst, a gu er ekki anna en hgmagjarn o.s.fr. rtt fyrir etta er hgt a f menn til a elska og vira essa afkralegu gushugmynd. Fviskan, einfeldnin, siferissljleikinn og blind trgirni yfirboranna eiga sr svona djpar rtur.

157. gr. hinna almennu hegningarlaga hljar svo:

Hver, sem gerir gys a ea smnar trarlrdma ea gusdrkun nokkurs trarbragaflags, sem er slandi, skal sta fangelsi ekki vgara en 1 mnaar einfldu fangelsi ea sektum, ef miklar mlsbtur eru

a, sem vernda er grein hegningarlaganna, er ekki anna en trarlrdmar og gusdrkun trarflaga ea trarbragastofnanna. Trarlrdmur heitir tlendu mli dogma. grein minni er engan veginn rist trarlrdma ea dogmur hinna opinberu trarbraga ea nokkurs trflags, heldur hitt, hvernig eir oft og einatt eru tskrir. a er heldur ekki sveigt a gusdrkun nokkurs trarflags. Me gui almttugum er auvita tt vi vissa gushugmynd. egar tala er um gu, hltur maur vallt a hafa einhverja gushugmynd huga. egar maur hefur tillagt gudmnum einhverja eiginleika er hann orinn a gushugmynd. S gushugmynd, sem tt er vi grein minni, er s, sem rt sna a rekja til ess fullkomuleika, eirra villimennsku ea sispillingar, sem henni (gushugmyndinni) er tla a vernda. g ar srstaklega vi mislegt lgmli og skipulagi hinnar hlfviltu hernaarjar Gyingalandi, sraelsmanna, sem tru Jahve, og eins vi auvaldsskipulag vorra tma. Jahve me llum snum kostum og gllum er enn rkjandi hugum nokkurra manna, sem lta trna skipa ndvegi, en skipa skynseminni ra bekk. En guhugmynd auvaldsins og hernaarja ntmans, eins og hn kemur manni fyrir sjnir, er maur hefur hltt hinar fyrirleitnustu og silausustu tskringar, er sund sinnum meira srandi fyrir heilbriga siferistilfinningu en Jahve sraels.

g ykist n hafa skrt hva tt er vi me ummlum mnum. stuttu mli: ar sem ekki er sveigt a trarlrdmum ea gusdrkun nokkurs trarflags, brjta ummli mn engan veginn bga vi nefnda grein hegningarlagana.

g mun leitast vi a sna fram , a ummli mn umrddri grein eru rtt samkvmt siferistilfinningu og oravali almennings. a er algengt, a guhugmyndin er tskr annig, a samskonar eiginleikar koma ljs og hj eim mnnum, sem vi ntmamenn kllum hgmagjarna og fundsjka harstjra og okka. Vri of langt upp a telja ef allar slkar tskringar vru tndar til, en mun g nefna nokkur dmi:

Vr getum byrja strax aldingarinum Eden. Gu vildi a boi hans og banni yri hltt smu og stru. Til ess a fullngja hgmagirni sinni freistai hann mannanna. Adam og Eva, sem ekki skildu skapferli gus sns ea tilgang me banni hans, ltu freistast. etta vissi drottinn allt fyrir. annig kom hann vsvitandi syndinni inn heiminn og lt dynja yfir mannkyni allar r hrmungar, sem af henni leiddu, hefndarskyni.

Fyrsta bk Mses segir, a upphafi hafi jrin eitt ml og eitt tal. Og eir (mennirnir) sgu: Gott og vel, vr skulum byggja oss borg og turn sem nr til himins, og gjrum oss minnismerki, svo a vr tvstrumst ekki um alla jrina. steig Drottinn niur, til ess a sj borgina og turninn, sem mannanna synir voru a byggja. Og Drottinn mlti: Sj, eir eru ein j og hafa allir sama tunguml og etta er hi fyrsta fyrirtki eirra; og n mun eim ekkert frt vera, sem eir taka sr fyrir hendur a gjra. Gott og vel, stgum niur og ruglum ar tunguml eirra, svo a enginn skilji framar annars ml. Og Drottinn tvstrai eim aan t um alla jrina svo a eir uru af a lta a byggja borgina (1 Ms 11, 4-8). Drottinn fundaist svo yfir hinni fyrstu heimsmenningu, a hann sundrai mannkyninu fjandsamlegar jir, sem ekki skildu hver ara og san hafa borist banaspjtum. annig lt almttugur og alvitur gu skapi fara me sig gnur! (Sbr. kenningu gmlu gufrinnar a ll Biblan s innblsin af algum, almttugum og alvitrum gui.) g held a a s ekki ofmlt, a esskonar lundarfar s kalla fundski og okkaskapur.

essi tti guanna vi vald mannanna er annars algengur gosgum annarra jaflokka, sbr. Grsku sgnina um Prometheus. Drottinn lt rigna eldi og brennisteini yfir Sdma og Gmorra og eyddi llu mannkyninu syndaflinu til ess a refsa fyrir syndina, sem hann sjlfur kom inn heiminn, vegna ess a hann ri ekki vi hgmagirni sna. egar drottinn reiddist lt hann sig eia sna engu skipta.

En er Drottinn heyri umtlur yar, var hann reiur, sr og sagi: Sannalega skal enginn af essum mnnum, af essari illu kynsl, f a sj landinu ga, sem g sr a gefa ferum yar,... (5Ms. 1,34-35)

Drottinn mun senda yfir ig blvun, skelfing og gnun llu v, er tekur r fyrir hendur a gjra, uns gjreyist, fyrirferst skyndilega skum illra verka inna, skum ess a yfirgafst mig. Drottinn mun lta drepsttina vi ig loa, ar til er hann eyir r r landi v, er heldur n inn , til ess a taka a til eignar. Drottinn mun sl ig me tring og kldu, hita og bruna, me ofurrki, korndrepi og gulnan, og mun etta skja ig uns lur lok. Himininn yfir hfi r skal vera sem eir og jrin undir ftum r sem jrn. sta regns mun Drottinn lta ryk og sandfok koma yfir land itt; a mun falla yfir ig af himni, uns ert gjreyddur. Drottinn mun lta ig ba sigur fyrir vinum num, um einn veg munt fara mti eim, en um sj vegu munt flja undan eim, og munt vera grla fyrir ll konungsrki jararinnar. Og hr n munu vera ti fyrir alla fugla himinsins og fyrir dr jararinnar, og enginn mun fla au burt. Drottinn mun sl ig me egypskum kaunum: me klum, kla og tbrotum, svo skalt vera lknandi. Drottinn mun sl ig me vitfirring, blindni og hugmyndarsturlan (5. Ms. 28,20-28)

.... og munt vera vitstola t af v, sem verur a horfa upp . Drottinn mun sl ig me illkynjuum, lknandi kaunum knjm og ftleggjum fr iljum og allt upp hvirfil (5.Ms. 28,34-35).

egar sraelsmenn voru eyimrkinni, bar svo vi, a maur bar saman vi hvldardegi. Um etta afbrot st ekkert lgmlinu og fr Mses v fund drottins. rskurur drottins var annig: Manninn skal af lfi taka, allur sfnuurinn skal berja hann grjti fyrir utan herbirnar. (4Ms.2,15,35).

etta kllum vr ntmamenn harstjrn!

deilum vi gmlu gufrina bendir prf. Haraldur Nelsson , a a s oftlun a hyggjast a rngva slkri gushugmynd upp ntarmenn. g benti , a ef einhver sfnuur hr landi fri eftir slkum fyrirmlum Mseslaga, mundu safnaarmennirnir vera settir tugthsi. (Prf Haraldur Nelsson Trmlaviku Stdentaflagsins su 40).

a yri of langt ml a gera grein fyrir allri eirri grimmd og allri eirri hargi, sem hernaargui srael er tileinku Davsslmum. srael var a vegsemd og lofgjr, sem augum ntmamanna ltur t eins og argasta gulast. Og vissulega er a vegsemd, ef maur rfur a ekki t r sgulegu samhengi, eins og trarofstkismnnum er ttt. srael tti vk a verjast fyrir ofurefli hinna fjlmennu ngrannaja. Trin hinn miskunnarlausa og blgjarna hernaargu geri sraelsmenn hrausta, samheldna og lghlna, hlt uppi rjfandi aga og verndai hina fmennu j fr tortmingu. En vri einhver n dgum, sem birti svsnustu kaflana r Davsslmum prenti, n ess a geta um heimildir, myndi hann a lkindum vera krur fyrir gulast. Hr eru nokkur snishorn:

Drep (vini Davs) eigi, svo a lur minn gleymi eim eigi, lt reika fyrir veldi nu og steyp eim af stli. Drottinn, skjldur vor. ... Ey eim reii, ey eim, uns eir eru eigi framar til, og lt kenna v, a Gu rkir yfir Jakob, allt til endimarka jarar. Sela. hverju kvldi koma eir aftur, lfra eins og hundar og sveima um borgina. eir reika um eftir ti og urra, ef eir vera eigi saddir. En g vil kvea um mtt inn og fagna yfir n inni hverjum morgni, v a hefir gjrst hborg mn og athvarf degi neyar minnar. (Slm. 59,12-17).

Drottinn, Gu hefndarinnar, Gu hefndarinnar, birst geisladr (Slm.94,1).

Hell heift inni yfir heiingjana,... (Slm. 79, 6).

g vil kunngjra a, sem kvei er: Drottinn sagi vi mig: ert sonur minn, g gat ig dag. Bi mig, skal g gefa r heiingjana a erf og endimrk jarar a ali. skalt mola me jrnsprota, mlva sem leirsmisker. (Slm.2, 7-9)

... hann gangi sekur fr dmi og bn hans veri til syndar. Dagar hans veri fir, og annar hljti embtti hans, brn hans veri furlaus og kona hans ekkja. Brn hans fari flking og vergang, au veri rekin burt r rstum snum. Okrarinn leggi snru fyrir allar eigur hans og tlendir fjandmenn rni afla hans, enginn sni honum lkn, og enginn aumkvist yfir furlausu brnin hans. Nijar hans veri afmir, nafn hans tskafi fyrsta ttli, misgjra fera hans veri minnst af Drottni og synd mur hans eigi tskafin.... (Slm. 109,7-14).

annig er n gushugmynd gamla testamentisins. Og egar a fara a neya ntmamenn til a tra slkan frumjargu, er engin fura, eim veri a ori eins og Ingersoll, a sumar af greinum gamla testamentisins lgi nr a eigna djfli en gui.

Georg Brandes segir grein, er hann ritar Politikken 20. mars s.l.:Danmrk er gagnsr af gyingdmi, gu hennar er gyingur, meira segja umskorinn, (etta mundi ykja gulast hr) htahldin eru a htti gyinga, trarbrgin eru ummyndaur gyingdmur, me dltilli goasagnavibt. Trarbrg slendinga eru svipu hinum dnsku.

egar kristna trin hafi n tkum hugum manna, lru hinar rkjandi stttir fljtt a hagnta sr hana. Hin andlega harstjrn kalsku kirkjunnar var ekki anna en hinn frilegi grundvllur undir harstjrn og kgun valdhafanna mildunum. nafni alviturs, algs og almttugs gus, voru grimmdarverkin og trarbragaofsknirnar Spni framdar dgum Filippusar II. gus nafni framdi hertoginn a Alba hin illrmdu hermdarver Niurlndum. gus nafni voru Barthlmeusmessu-hryjuverkin framin og morin Bruno og Huss. Er etta ekki llum gum mnnum andstygg, truum sem vantruum? Og hver sem andmlti slkri svviringu, geri uppreisn gegn gui. Valdhafarnir hfu vald sitt fr gui. Og etta var hgt a sanna me heilagri ritningu. Reyndar var a allt af hgt, v ef hinar hagkvmu greinar vantai, var eim skoti inn. Eftirfarandi ritningargrein var ekki nt: Srhver maur s yfirbonum valdstttum hlinn, v a ekki er nein valdsttt til nema fr Gui, og r sem til eru, eru skipaar af gui, svo a s, sem veitir valdstttinni mtstu, hann veitir gus tilskipun mtstu.... (Rm. 13, 1-2).

Nikuls pfi V. segir brfi til Alfons konungs Portgals 1459: krafti vors postullega embttis gefum vr yur hr me frjlst og takmarka umbor til a selja Serki, heiingja og ara vantraa eilfan rldm.

egar mtmlendur geru uppreisn gegn kalsku kirkjunni, voru svviringarnar komnar svo htt stig, a kirkjan rak verslun me himneska slu strum stl og jnar hennar lifu hinu andstyggilegasta svalli og hfi hr jrinni fyrir andviri.

Undir klausturrstum einum Englandi hafa fundist 300 barnabeinagrindur. Himinhrpandi minnisvari yfir yfirskin guhrslunnar!

Hugsunarhttur kalskra manna hr landi sver sig ttina. biblusgum, sem kenndar hafa veri Landakoti, er meal annars essi klausa: ll gusdrkun sraelsmanna var fyrirmyndarleg. Hinar mrgu, blugu frnir litu til hinnar einu blugu frnar krossinum, sem ein sannleika blkar rei gus. (Athugasemd biblusgum kenndum Landakorti s.60).

Er etta ekki moderne villimennska?

Auvald vorra tma hefir kunna a hagnta sr mtmlendatrna engu veigaminni htt en mialdarvaldhafarnir kalskuna. Sama ritningargreinin, sem ur var notu af kalska kirkjuvaldinu, er n notu af valdhfum vorra tma til a hra menn til ausveipni vi sig. (Sbr.Helgkver 18. kafla).

nafni gus almttugs hafa hernaarstrveldi ntmans frami sn verstu disverk. Drottnunarstefnan enska hefir ekki lagt nafn gu vi hgma, heldur vi svviringar, vi hin illrmdu hryjuverk Indlandi og pumstri vi Kna. nafni drottins var styrjldin mikla h, eiturgasi sp vinina o.s.fr. Kirkjurnar voru notaar til a hvetja menn til a ganga herinn og fairvorinu sni hersng, sem er miklu meira gulast en a sna v upp djfulinn. Hagsmunir gus og strinaarins fru saman llum hernaarlndunum. Aumennirnir urftu a tvega nja markai, og gu vildi auka veg sinn og viringu me sigri sinnar tvldu jar, sem voru jverjar skalandi, Englendingar Englandi o.s.fr.

Barnir Suur-Afrku rttlttu ofsknir snar gegn hinum innbornu mnnum me essari ritningargrein: En skalt eya llum eim jum, sem Drottinn, Gu inn, gefur itt vald, skalt ekki lta r vgarauga... (5 Ms. 7,16).

essi mannlega gushugmynd er jafnvel misnotu Jahve sraelsmanna. Drottinn frumjarinnar Gyingalandi er orinn a ntma auvalds- og hersvaldsgui.

Kalvinstrarmenn halda v fram, a sumir menn su fyrirfram dmdir til eilfrar tskfunar og rtttrair Lterstrarmenn hafa raun og veru nkvmlega smu skoun eilfarmlunum, eir eru bara ekki eins hreinskilnir og sjlfum sr samkvmir. Almttugum, alvitrum og algum gui tti a vera hgarleikur, a gefa llum mnnum a leiarljs skynseminnar og siferisins, a eir nuu ekki beina lei eilfan helvtis eld. sta ess eru flestir menn samkvmt kenningunum fyrirfram fordmdir sakir blindni sinnar og vonsku veraldarinnar, sem gu hefir sjlfur skapa. En tskfunarkenning Lterstrarmanna eru miklu hrifameiri refsivndur einmitt fyrir a, a hn er ekki sjlfri sr samkvm. vissan og ltilmtleg von um frelsun, eru gtlega til ess fallnar, a hra menn til ausveipni vi kirkjuna og valdhafanna.

Enginn skyldi tla, a allir kennimenn kirkjunnar hafi n lagt helvtiskenninguna hilluna. Helgakver er enn kennt va. ar stendur essi klausa Eftir dminn hreppa eir, sem me vantr og rjsku hafa hafna gus n, eilfan daua ea eilfa gltun. Lf eirra verur vinlegt kvalalf samb vi illa anda, endalaus angist og rvnting n allrar vonar um frelsun.

etta er kalla hinn annar daui.

San mun hann segja vi , sem eru honum til vinstri hliar Fari fr mr blvair, ann eilfa eld, sem binn er djflinum og rum hans Matt. 25, 41.

Ormur eirra deyr ekki og eldurinn slokknar ekki. Mark. 9, 47.

g vil endurtaka, a me ummlum mnum var ekki tt vi gushugmynd, gusdrkun ea trarlrdma nokkurs srstaks trflags, heldur yfirleitt vi afskrmda gushugmynd, notaa jnustu ills mlefnis. Og a liggur augum uppi, a a getur ekki veri tilgangur laganna, a vernda hin ea essi kvein, persnuleg og abstrakt hugtk.

Jafnvel a g hefi rist gusdrkun einhvers trarbragaflags slandi, myndu ummli mn ekki brjta bga vi 157. gr. hegningarlaganna. Umli mn voru hvorki gys n smn, heldur alvarleg rs. Engin ltilsviring kemur fram eim, heldur alvarleg vandlting. Goos: Den danske Strafferets specielle Del, bk sem kennd er vi hskla slands, stendur essi klausa um tilsvarandi grein dnsku hegningarlaganna: De Handlinger mod hvilke de her i Landet bestaaende Religionssamfunds Troslrdomme og Gudsdyrkelse, er vrnede ved Str. l. s. Paragraph 156, ere, at der drives Spot med dem, eller at de forhaanes. (S. 266).

Kritik af Troslrdomme er ikke som saadan Spot eller Haan. Bestemmelsen lgger derfor ingen Hindring i Vejen for Granskningsfriheden i religise Evner, saalidt som den rammer atheistiske Ytringer som saadanne, selvom religise Flelser derved saares. Anderledes naturligvis naar Kritiken m. m. fremsttes i spottende eller haanende Form. (S. 267)

a er ekkert um a a villast. slensku hegningarlagagreininni er oralag 156. gr. dnsku hegningarlaganna nkvmlega rtt. At drive Spot med eller forhaane er lagt gera gys a ea smna.

g held a a s augljst hverjum, sem les grein mna me athygli, a ummlin eru hvorki gys ea smn, heldur sannarlega alverleg vandlting.

Samkvmt tlkun Goos, er tilgangur urnefndrar hegningarlagagreinar, a vernda hina almennu trartilfinningu manna. g vil n spyrja: Hvort er meiri misyrming trartilfinningu manna, a gushugmyndin s tskr hinn fyrirleitnasta og silausasta htt, ea hitt, a rist s hrum orum essa svviru? Er ekki tr hgmagjarnan, fundsjkan, gjarnan, veiklundaan, hefnigjarnan og heimskan gu hrpleg vanhelgun gushugmynd smilega skynsamra og siara manna og misyrming trartilfinningu eirra? g held, a allir gir og greindir menn hljti a vera akkltir hverjum eim, sem telur slkan sma, jafnvel a a s gert me strum og hvssum orum. Og ef a rttarfari landinu vri samrmi vi anda hegningarlaganna, mynd g og skoanabrur mnir ekki vera dregnir fyrir lg og dm, heldur hinir, sem hafa gefi tilefni til ummla vorra.

Setjum n svo, a einverjir slendingar tryu djfulinn og mynduu me sr sfnu. Hvlk kynstur af kvisorum og hrri mundi dynja hvaanva fr yfir slkt trarbragaflag. Og me rttu. S skina, sem hneykslunum veldur. Slkt trarbrg mundu raska trarfrii manna, sem lgunum er tla a vernda. Allur almenningur mundi skilja, a a vri a byrja fugum enda a skja me lgum, sem sminn hefi hneyksla og lti hr or falla.

g fyrir mitt leyti tel hinar hneykslanlegu tskringar gudmnum engu betri en hreinskilningslega tr djfulinn. g tel essa mlshfun sannarlega byrja fugum enda.

Sagan hefir kennt oss a a er varhugavert a dma menn hart fyrir gulast. Slkir dmar hafa allt af mlst illa fyrir hj seinni kynslum. Alvarlegt gulast er rauninni aldrei anna en rs reltar og silausar trarskoanir. Skrates, Kristur, Giordano Bruno og Hohan Huss voru allir dmdir fyrir gulast. Skrates var drepinn eitri, Kristur var krossfestur, Bruno og Huss voru lifandi brenndir bli. Hver dirfist n a mla dmurum eirra bt? neitanlega vri dlti ktlegt a hugsa sr, a essi gulastspslarvottar sgunnar vru uppi n meal vor, hguu orum snum eins og vieigandi er vorum tmum og vru dmdir sektir ea einfalt fangelsi.

Ingersoll farast annig or um dauarefsingu Bruno: Fyrir mori Bruno verur, a mnu viti, aldrei btt fyrr en spa hefir veri burt r Rmarborg sustu menjum pta og presta, og fyrr reistur hefir veri rstum Pturskirkjunnar og Vatikansins veglegur minnisvari, helgaur spekingum, velgeramanninum og pslarvottinum Bruno (Fria tanker s. 50).

g hefi n snt fram , a ummli mn eru fyllilega lgum samkvm og tla a fara nokkrum orum um handahfsrttarfari essum mlum. g held a a s almennt viurkennt, a umrdd hegningarlagagrein s lngu relt og eftir tmanum. trfrjlsu og skoanafrjlsu landi, getur a ekki veri tilgangur laganna, a vernda skoanir ea almenn hugtk. Ef hgt er a skja mig me lgum fyrir ummli um skoanir ea almenn hugtk, er a hefting frjlsri mnu til a tra v, sem mr ykir gott og lta skoun mna ljsi opinberlega. Hegningarlgunum er tla a vernda persnur og rttindi eirra fyrir hvers konar lglegum yfirgangi, fari au lengra, eru au komin t fyrir takmrk sn. essi trmlagrein hegningarlaganna er algerlega samrmanleg anda laganna landi ar, sem mnnum er heimila fullkomi trfrelsi og prentfrelsi, enda hefir henni ekki veri framfylgt til essa. Af essari stu er n veri a afnema hana r dnsku hegningarlgunum. Af smu stum hefir greininni mr vitanlega aldrei veri framfylgt hr landi. En n er krt samkvmt henni fyrir ummli, sem eru ekki anna en samandregi referat ea snishorn af trmladeilu rits, sem er ntkomi og miklu hvassyrtara. Og ar a auki brjta ummlin ekki bga vi lagagreinina eins og egar hefir veri snt fram .

g tla n me nokkrum tilvitnunum a sna fram , a gulast af essu og ru tagi er algengt slensku mli.

Fyrst skal frgan telja orstein Erlingsson skld. orsteinn er n almennt viurkenndur. A orsteinn skyldi hljta almenna viurkenningu, snir glgglega, a var frjlslyndi borgaranna lkt v, sem n er. daga datt engum huga a fletta upp gmlum hegningarlgum, a alfari vri hulegumorum um gushugmynd kirkjunnar essa lei:

Kenna mun sitt mar r
mannafairinn eini:
stofn af vgtnn enn ar er
og gn af rfubeini.
(yrnar, nnur prentun bls.7).

Og eim gat ei lafur brugga sitt bl
me bli og hverskonar pnum
og lti pa og engjast af kvl
til ununar guunum snum
(yrnar, nnur prentun bls.24).

Og enn kva hann:

, kirkjunnar hornsteinn, helvtis bl,
hrslunnar uppsprettan djpa,
hve hglega beygiru bugaa sl
til botns hverja andstygg a spa
, mannalega hrmung, hve fer r a vel,
a kgarans ftum a krjpa.
(yrnar, nnur prentun bls. 112)

Yoga, eftir Swami Vivikananda, heitir bk, sem eir orbergur rarson og Ingimar Jnsson prestur a Mosfelli hafa tt, etta er gusorabk og annar andinn er prestur jnustu jkirkjunnar. Bk essi ltur svo ummlt gushugmynd Vesturlanda:

Bhakti Yogi ltur svo , a krleikurinn til gus s ekki hugsjn, er halda eigi mjg lofti kenningunni, en vinna mti framkvmd. essi krleikur er inntak alls lfs hans og hi eina takmark hans og vifansefni. llu umhverfi snu og llu sem fyrir hann kemur, leitar hann ess er hann elskar. Hann sr a sund myndum snilegum fyrirbrigum tilverunnar, og eim llum sr hann eininguna, gudmseli, sem eitt er veruleiki, hi eina, sem til er raun og veru. Gushugmynd hans verur v mjg lk eirri, sem randi er kirkjuflgum Vesturlanda. Gushugmynd gamlatestamentisins, sem enn rur vast hr vestra ofurlti lgum, er skarpasta andstan. Af henni hafa smm saman veri leiddar msar myndir, svo sem hinn reii, hefnigjarni, afbrissami og hlutlgi gu, sem enn getur ori a jargui me msum ltt roskuum jum, hinn smsmugulegi og teprulegi gu, sem heldur reikning yfir gerir mannanna og hatar allt venjulegt, hinn rembilti og htlegi gu, sem elskar svrt ft hvt hlsbindi og slmasng og fyrirltur niurrun nttrunnar, sem hann hefir sjlfur sett. Allt etta er hlgilegt augum Yoga. Ekkert er fjarlgara honum en boor lkingu vi essi: skalt ekki hafa ara gui en mig, sem er bein jtning ess, a til su httulegir keppinautar, ea: skalt ekki leggja nafn drottins ns vi hgma. Hvernig getur s lagt nafn gus vi hgma, sem sr mynd gus sjlfs llu? v oftar sem a er nefnt, v betra v meir sem v er hntt vi smstu og ltilvgustu hluti daglegs lfs, v meir birtist innsta eli eirra. (Yoga, sl. . bls. 97).

innbyrisdeilum trarbragaflaga hr landi er fullt af gulasti og vnduum orum, sem au lta dynja yfir trarhugmyndir hvers annars. etta er hjkvmilega afleiing af trfrelsinu og prentfrelsinu. Trarhugmyndir kalskra t.d. sra trartilfinningu mtmlenda og eins hinn bginn og hvorugir geta strra ora bundist. Maur arf ekki anna en a fletta upp trmlaritum til ess, a komast a raun um, a a eru ekki til nema tvr leiir: Annahvort a banna mnnum a ra trml opinberlega, ea a leyfa mnnum a segja a sem eim lkar. Tertium non datur. Handhgast er a fletta upp ritum aventista.

Kenningin um dauleika slarinnar, er ein af eim falskenningum, sem Rmarkirkjan fkk fr heiingjunum og innleiddi hina kristnu tr ...
... Allt fr syndafallinu hefir Satan leitast vi a telja mnnum tr um, a slin s dauleg, v egar hann hefir fengi til a tra eirri villu, hann svo hgt me a lta draga a t r v, a syndarinn lifi eilfri vanslu. Honum er srt Gui s lst sem hefnigjrnum grimmdarsegg, er steypi llum eim til Helvtis, er hann geti ekki haft velknun og lti pnast ar um aldur og fi mean allir tvaldir glejast hj honum eilfri slu.
... essi grimmdarlega hugsun hefir svipt marga vitinu. Allir vit , a essi kenning hefir um margar aldir veri rkjandi innan hinnar kristilegu kirkju. Hn er einnig eitt af v, sem ritningin kallar saurlifnaar-vn hinnar miklu Bablonar, samanber Opinb. 14, 8. 17, 2
(Ljsvakinn, mars 1925).

etta er hi eina tlubla Ljsvakans, sem af tilviljun hefir komist mnar hendur og get g af v ri, a margt gruggugt mtti finna ef vel vri leita gegnum alla rganga.

Halldr Kiljan Laxness, hin mikla trarhetja, arf ekki a vera hrddur vi, a hann hneyksli nokkurn mann, a hann geri opinberlega napurt gys a sakramentum og gusdrkun mtmlenda. stjrnarblainu Veri er honum heimilt a haga orum snum annig:

Mr er minni fr einhverjum fyrsta deginum mnum London vetur lei, sla sunnudags, egar vi vorum nsest til bors, a skra var t r viboinu Sra N. N. tlar a fara a prdika? Vi vorum naumast hlfnu me spuna ur en ran byrjai. a var gt ra, rumandi ra. g er reyndar binn a gleyma henni n en g minnist ess varla, a mr hafi lii llu betur, undir nokkurri ru. Og a st heima a hn var enda, nkvmlega um sama leyti og vi stum upp fr sningi. Hvort mr datt a hug , ea hvort a var fyrst arna fyrir vestan trinitatusht, virist mr a svona fnn urfi a komast inn hvert heimili slandi. a a rfa essar stmu, feysknu kirkjur og leggja niur prestembttin og koma svona fnum fyrir hsum manna. Me v lagi yrfti ekki nema einn prdikara llu slandi hann gti seti Kolviarhli og prdika fyrir allt landi tli a koma ar upp krftugri sendist. Til essa starfs yrfti auvita a veljast frmunalega snjall prdikari, sem alla gti hrifi og dettur mr helst hug stinga upp prf. Haraldi Nelssyni, sem er einhver hinn snjallasti fyrirlesari, er sgur fara af. San yrfti a halda einhvern gan raddmann vi hndina til ess a tna viboi og rj til fjra menn til ess a syngja. a liggur augum uppi, a me essu vri geysimiki unni. annig yrfti rki ekki a launa nema einn prdikara sta tuga ea hundrua, og ennan eina hlytu allir landsbar a hla nauugir viljugir mean eir vru a ta litla skattinn. Kirkjurnar, essi sorglegu tmhsi, sem hafa kosta jina offjr, fllu r sgunni, en um lei vri kannski hgt a gera meira fyrir Slarrannsknarflagi, kaupflgin ea hsklann, sem allt eru skabrn jarinnar. Um lei og einn prestur vri fyrir allt landi vru loku fyrir a skoti, sem msum ykir n mest baga, a sn kenningin vri prdiku fr hverjum prdikunarstlnum, t.d. gamalgufri einum sta, ngufri rum, rija andatr, fjra guspeki, fimmta kommnismi og um lei settur tluverur rskuldur vi v a trmlahrvillur spryttu upp hj flki, v viboi myndi sitja vi sinn keip. Altarisbraui og vni, sem samkvmt ltersku er ekki anna en venjulegt brau og vn, tli a mega senda psti. Barnaskrnir, fermingar og giftingar gtu fruprestar framkvmt, annars er allt slkt hlf kalskt ea rttara sagt alkalskt og tti v a leggja niur. Skemmri skrnir og staursetningar munu ennfremur vera fullkomlega lglegar.
(Vrur 20/12 1924).

Ef a nokkur ummli um trml geta veri saknm samkvmt 157. gr. hegningarlaga eru a essi. au eru einmitt smu tengingar og um rir lagagreininni.

Tilgangur me ummlum eim, sem krt var fyrir, var enginn annar en s, a skra me fum orum fr trmladeilunni Brfi til Lru. a arf ekki anna en lesa trmlakaflana bkinni til ess, a komast a raun um, a a var sst vieignandi a nota pervisaleg or. Vr skulum athuga nokkrar mlsgreinar:

Drottinn allsherjar situr uppi himinbungunni og stjrnar aan heiminum svona me hppum og glppum (sbr. Samsulli forlg og frjlst val). Hann er fvs, veiklundaur og hefnigjarn. Hann setur mnnum lgml til a breyta eftir, sem hann hefur margbroti sjlfur. Hann grtur yfir syndum, sem hann hefur sjlfur komi inn heiminn. Hann refsar fyrir afbrot, sem hann er sjlfur orsk . Hann hefur srstk trarbrg. essi trarbrg hefir hann gefi sinni tvldu j bk eirri, sem Biblan heitir. , sem tra Biblunni, gerir hann a strsgenerlum himnum. Vantrarmenn og heiingja gerir hann a leikfangi djfla t ystu myrkrum. Honum er meinilla vi rssneska byltingarmenn og bolsivka. En sjlfur fer hann eldi og fellibyljum um blmleg hru og drekkir heilum jflokkum djpum hafsins. Hann elskar frisla borgara, mean eir geta fflett ara skjli heilags friar. Tapi eir frisldinni, skipar hann eim str og blsthellingar. Hann hefur gefi strmnnum snum bn , sem Fair vor heitir. Henni sna eir formlingu gegn vinum snum, egar ekkert anna btur . Og hann gaf okkur Helga-kver og heiingjatrbo Kna. Drottinn allsherjar situr gullhll uppi himinbungunni. Hllin er ger r gulli strgramanna og braskara og reist me trum jra reiga. kringum hann standa brynjaar hersveitir. a er strsflk hans, rtttrnaarmenn og frislir borgarar. ar eru trboar fr Kna, amerskir okrarar, sem grddu milljnir fgjfum til heiingjatrbos, prestar, sem sneru Fairvorinu formlingar, herforingjar, sem kfu hersveitir vina sinna me eiturgasi og tlulegur urmull af sm syndurum og jal, sem stundai brask og Biblulestur hr jrinni. ti vi dyr hkir trbosflag slands og nokkrir hstrktir fisksalar, sem geru j sna gjaldrota me gengisbraski og ltu svo lfi fyrir hugsjn sna. Og hinir gus tvldu syngja villtum eldmi lofsngva eftir sra Sigur Presthlum og Valdimar Briem nema vesalings fisksalarnir. eir kunna engan slminn. eir raula skmmustulegir gamlar gjaldrotaauglsingar r Lgbirtingarblainu, v a himnum vera allir a syngja eitthva. En myrkrunum fyrir nean kveina allir heiarlegir menn helvtiseldi.

Og yfir ennan skemmtilega vsdm hellast geislar gus eilfu nar. eir eru varasjur heigulsins, sem ekki orir a bera byrg glpum snum. slkri speki er kristin mannkind upp alin. Me slka speki a kristnir fbjnar um ll lnd til ess a gera heiingjanna a hlfu verri helvtisbrnum en eir eru sjlfir. En etta er speki, Lra mn! a er sjlfsblekking Farsea, sem ora ekki a vita, a eir hafa unni til helvtis-kvala. (Brf til Lru, bls. 46-47).

Engum datt hug, a hreyfa hnd ea ft gegn essu. g tla ekki a leia neinar getur a hvers vegna. En hvernig manni a koma til hugarm a ekki s heimilt a skra fr innihaldinu ritdmi? Ea er ekki heimilt a nota ori okki um persnu me eirri skapger, sem hr er lst?

a er maskins vert, a bera saman frjlslyndi ngrannalndunum og hr landi, einkum er vert a athuga a, sem ykir hla Danmrku, v a eir hafa til skamms tma gilt smu lg um etta efni og hr. ski rithfundurinn Max Nordau hefur veri ddur skandnavisk ml. Meal annars fara honum annig or um trarbrgin:

Maur skir kirkjurnar, heilsar prestunum og ber viringu fyrir Biblunni af vana, sjlfrtt setur maur upp htasvip, er maur tekur tt gusjnustu, og hlirar sr hj a gera sr ljst hversu andstyggilegum svikum maur gerir sig sekan , me slku athfi gegn sannfringu sinni og llu v, er maur ltur rtt. (Konventionella nutidslnger, bls. 61).

jflagi ofskir me lgum snum og dmstlum gamlar kerlingar, sem prakka peninga t r vinnukonum me v a telja eim tr um. A r geti gefi eim unnusta, sem eru ornir eim afhuga. Sama jflag launar og virir menn, sem prakka peninga r smu vinnukonum me v a telja eim tr um, a eir geti bjarga ttingjum eirra r hreinsunareldinum me alls konar loddaraskap... Blin segja stundum fr til gamans, a stjrnin Kna hafi hta v a setja gu af, ef hann hldi uppteknum htti og hugsai ekki meira um landsins gagn, lti rigna t.d. ea gfi hersveitum keisarans sigur o.s.fr. Smu bl birta fyrstu su opinbera tilkynningu, sem mlir svo fyrir, a kvenum degi skuli me kvenu oralagi akka gui fyrir, a hann hefir lti jinni alveg srstaka asto t, eins og t.d. Englandi eftir sigurinn vi Tel-el-kebir. Hvaa grundvallarmismunur er fyrirskipun knversku stjrnarinnar, sem ltur taka nokku af frn jargusins vegna ess, a hann ltur drepstt geysa, og ensku stjrnarinnar, sem veitir gui opinbera viurkenningu vegna ess, a hann hefur gtt hagsmuna hennar Egyptalandi og reynst vinveittur Englendingum, en fjandsamlegur Arbum? Hvortveggja fyrirskipunin grundvallast smu skoun. Knverjar eru bara hugari og sjlfum sr samkvmir en Englendingar, sem ekki geta fengi sig til, a lsa vantrausti snu slaskap gus og vanrkslu skyldum hans gagnvart eirri j, sem vegasamar hann, eins og eir flytja honum lofgjr fyrir hollustu hans egar eim verur sigur aui. (Konv. Nutidsl. bls 67-69).

Lfi er gagnsrt og sispilt af essari lgi, (.e. trarbrgunum) bi hi opinbera og einstaklingslfi. Rki lgur, er a fyrirskipar bnadaga, setur presta embtti og skipar efri mlstofu sna stu mnnum kirkjunnar, bjarflagi lgur, er a ltur byggja kirkjur, dmarinn lgur, er hann fellir dmsrskur gulastamli ea meiyrum gegn trarbragaflgum. Presturinn, er hefur fengi ntmamenntun, lgur, egar hann ltur borga sr fyrir or og verk, sem a hann veit sjlfur a er fflalegur loddaraskapur, hinn mentai rkisborgari lgur, er hann snir prestinum viringum gengur til altaris og ltur skra barn sitt. (Sama bk, bls. 69).

Ingersoll hefir veri ddur dnsku og enginn amast vi. Hr eru nokkrar tilvitnanir r bk hans Frie Tanker.

annig er honum vari essu gui, sem vi eigum a drka. Fyrir honum eigum vi a falla kn og segja a hann s gur, hann s rttltur, hann s miskunnsamur, hann s krleikurinn. Vi erum hvattir til a bla niur hverja gfuga tilfinningu okkur sjlfum, ftum troa alla vikvmni hjartans. Ef vi neitum a viurkenna opinberlega, a vi sum vitrari, vikenna a vi sum lygarar, verum vi tskfair, hatair, atair auri og bannfrir essum heimi. Og jafnframt htar essi sami gu a taka til a kvelja okkur eilfum eldi smu stundu sem dauinn leyfir honum a hremma okkar varnarlausu slir. Ltum linn hata! Ltum guinn blva og bannfra! Vi skulum fra linn, verskallast vi guinn og afneita honum. (bls. 38, I).

S kenning, a eilf sla byggist tr einvrungu, er gesleg kenning. Hn er yfirsvviring allra svviringa. S skoun, a tr Krist veri launu me eilfri slu, en raleitun til skynsemi, athugunar og reynslu vari eilfri tskfun, er svo mikil fjarsta a ekki er orunum a eyandi. Er nokkur s hugsandi maur til, a hann tri v, a gu veri blkaur me bli? Og v byggist allt okkar trarkerfi essari skoun. Gyingar blkuu Jehva me bli frnardranna. Kristnir menn kenna, a bl Jes hafi mkt svo skap gus, a von s til, a feinir menn frelsist. a er nrri skiljanlegt, a mannsandinn skuli ahyllast jafn andstyggilegar skoanir, og eins hitt, a menn me llu mjalla skuli geta lesi bibluna og tra eftir sem ur sgninni um gulegan innblstur hennar. (I; bls. 39).

Lestu svo heilaga ritningu, og er g viss um, a verur steinhissa sjlfum r, a hafa nokkurn tma ahylst skoun, a alg, alvitur og algfug vera, vri hfundur a vlkri heimsku og viurstygg. (I; bls. 95).

ttinn lamar heilann. Hugrekki skapar framfarir. Bleyimennskan er tru. Hugrekki elur efasemdir. ttinn fellur kn og bist fyrir. Hugrekki stendur upprttur og hugsar. ttinn er mennska. Hugrekki menning. ttinn er trarsiur. Hugrekki vsindi. (II; bls. 6).

Hreinsi burt r kirkjunni kraftaverkatrna, trna allt yfirnttrulegt, skiljanlegt og andsttt heilbrigi skynsemi, trna allt ekkt og mgulegt, og a sem eftir verur er ekkert! (II; bls. 14-15).

A finna lknisdm vi einhverjum kvilla er sama sem a kippa vopni r hndum kirkjunnar. Enginn hygginn maur reynir a lkna kldu me bnum. a er svo marg sanna, a kinin dugar betur. Alltaf fkkar meir og meir eim sjkdmum, sem gu hefir lagt mannkyni. Og varla lur mjg lngu anga til maurinn fr vald yfir llum kvillum, flettir guina vopnum og hefir falskenningar prestanna a hi og spotti. Lknisvsindin eiga aeins einn vin, trna, mennirnir hafa ekki ora a verja lkama sinn af tta vi a, a slin mundi glatast vi a. Er a nokkur fura flki essum tmum tryi hina andstyggilegu kenningu um eilfa hegningum essa kenningu, sem gerir gu a miskunnarlausum vtt, og manninn a rlalyndum hrsnara (II; bls. 18).

Eftir kenningu gufringanna hefir gu allt af hegnt deyjandi manni, sem ekki tri hann. Mean mennirnir geru ekki anna en kga mebrur sna gtti gu hins stangast hlutleysis. En egar heiarlegur maur lt ljsi efasemdir um helgirit Gyinga, ea drkai annan gu jafnvel rtta guinn rangan htt, rst essi gu hann dauastundinni eins og lmasta tgrisdr og reif fordmda sl hans r lkamanum. a kemur ekki fyrir annarsstaar en trbosritum, a gu lami hnd moringjans ea lji saklausum vernd sna. sund glpir eru drgir hverjum degi, en gu hefir ekki tma til a koma veg fyrir a. Hann er nnum kafinn vi a telja hfuhr og afstra v a tittlingar falli til jarar, snura eftir gulasti, vera ggjum eftir grungunum, sem skopast a prestum, rannsaka skrnarvottor og lta eftir vsindamnnum hvort eim kunni ekki a vera , a efast um jarfri Mses ea stjrnufri Jsa. (II; bls. 46).

Til ess a vera frelsair verum vi a tra essu (trarlrdmum kalskrar kirkju). Miki ln a vi getum ekki skili a. Og til ess a neya mannlegan skilning til ess a beygja kn fyrir essari takmarkalausu fsinnu hafa sundir sunda lii dauajningar, sundir sunda veslast upp fangelsum og brunni bli, og ef vi gtum safna saman llu v, sem eftir er af llum frnum Kalsku kirkjunnar mundi af v vera kstur hrri en nokkur pramdi, sem jafnvel prestarnir gtu ekki liti urrum augum. essi kirkja sttai kirkjum og fangelsum um alla Evrpu og rndi drgripum slarinnar fr mnnum. essi kirkja vegsamai ffrina. essi kirkja geri sttmla vi krnda kgara. Og essir vargar, hsti og altari, rifu sundur hjrtu mannanna.

A vsu get g me ngju jta, a til eru rttltir kalskir menn sundum saman, en kalskan er vinur mannlegs frelsis. Kalskan byggir frelsunina tr, kalskan kennir mnnum a ftum troa skynsemi sna, ess vegna hefir hn rangt fyrir sr.

sund bindi entust ekki til ess, a skrsetja alla glpi kalsku kirkjunnar. au mundu ekki einu sinni rma nfn allra eirra, sem haf ori henni a br. Me sveri og eldi, me kvalabekk og hlekkjum, me fangelsum og svipuum rvasa betlari, stundum voldugur rningi lmusudiskur ea morkuti, rll ea harstjri. (II; bls. 143-144).

Trarjtning biskupakirkjunnar er hfuatrium hin sama og kalsku kirkjunnar, hefir aeins btt vi nokkrum njum fjarstum. Kennimenn hennar kenna, a auveldara s a f fyrirgefningu syndanna ef maur er skrur. a er eins og eir lti, a um lei og maur er skrur, s hann genginn inn firma og hafi fengi rtt til a syndga upp inneign. essi kirkja er yfirleitt hf fyrir frjlsa j. Stjrn hennar er harug, skammfeilin og fjarstufull. Biskupar hennar tala eins og eir bru byrg eim slum, sem eir hafa eftirlit me. Ekkert er eins mikilsvarandi fyrir presta hennar eins og g rdd. Biskupakirkjumenn hafa beitt ofsknum snum yst marka umdmis sns. Mefer eirra rlandi hefir veri glpur, slitinn glpur rj aldir.

a var essi kirkja, sem ofstti hreintrarmennina Skotlandi. Englandi er altari skkja hstisins, og essi skkja hefir aldrei geta lti heiarlegar konur rttu auga. (II; bls. 146-147).

Til mn kom hr dgunum ungur ldungakirkjumaur, nfrelsaur, og gaf mr afturhvarfsrit nokkurt. Haldi r a margir menn fari til helvtis, spuri g. -j. Og r eru fullkomlega sll? Ja, ekki kannski algerlega. Mundu r ekki vera slli, ef allir menn fru til himnarkis? -j. Jja, eru r ekki fullkomlega sll? Nei, hann fllst a, a hann vri ekki fullkomlega sll. En egar a r eru kominn til himnarkis, veri r fullkomlega sll? J, j. N, egar r a eins haldi a nokkrir menn fari til helvtis, eru r ekki fullkomlega sll. En egar r viti, a eir eru allir helvti, en r eru himnarki, veri r fullkomlega sll? r veri ekki eins vorkunnsamur egar r eru orinn engill, eins og r eru n, ea hva? J, en, svarai hann, g meinti etta ekki alveg svona. Setjum svo, sagi g, a mir yar vri helvti, mundu r vera sll himnarki? g held, sagi hann, a gu viti hva mur minni er fyrir bestu. Og g hugsai me sjlfum mr, hvaa ngja a mundi vera, ef g vri kona, a eiga fimm ea sex slka syni. etta er hfa. Himnarki er ar, sem eir eru, sem vi elskum og sem elskar okkur. g ska ekki a komast til annars heims, ef g get ekki sameinast ar eim, sem elska mig hr. Hver getur fundi huggun essari endemiskenningu! Kenningu, sem getur lti fur segja g get veri sll dttir mn s helvti. Ea sem ltur mur segja g get veri sl sonur minn, djarfur og drenglegur, s helvti. Ea ltur son segja g get noti slu himnarkis, s kona, sem l mig heiminn og var a ganga dauann fyrir mig, kveljist eilfum kvlum. Og etta kalla eir hinn mikla gleinnar boskap.

Engin kirkja hefir gert heiminn eins dapran og ldungakirkjan. Trarjtning hennar er gileg, vibjsleg og djfulleg. Gu ldungakirkjumanna er afskrmi alls, sem afskrmi heitir. Hann er eilfur bull og fangavrur. Hann getur haft eilfa ngju af kvlum og neyarpum eirra, sem fordmdir eru. Helvti er lystigarur gus ldungakirkjumanna. (II; bls. 155)

Evangeliska bandalagi endurnjar fjarstur r, sem fyrir komu myrkri mialdanna, endurnjar fimm greinar Kalvins, kyndir a nju bl helvtis, kennir tr kraftaverk og arar vitleysur biblunnar, nir mannkyni og fellur kn fyrir gui, sem geri a flskuverk, a taka jningar saklauss manns, sem endurgjald fyrir syndir annars manns (II; bls. 159).

Antole France var drlingur frnsku jarinnar. Lk hans var flutt Pantheon me mta vihfn og jhfingi vri. Hann hlaut Nobels-verlaun, en eim er thluta af Svum og Normnnum. Antole France er frgur fyrir rsir snar trarbrgin. a er vert a athuga hva Norurlandajunum, ngrnnum vorum ykir hla a veita Nobels-verlaun fyrir. g tla v a lta fylgja nokkrar tilvitnanir r einhverri vifrgustu bk Anatole France Uppreisn englanna:

g tri gu gyinga og kristinna manna. En g neita v, a hann hafi skapa heiminn, hann hefir hsta lagi skipulagt ltinn hluta hans, og allt, sem hann hefir snert , ber merki eftir hans framsna og drslega eli (son esprit imprvoyant et brutal). g held a hann s hvorki eilfur n takmarkalaus, v a er fjarsttt a skilja veru, sem hvorki er takmrku rmi n tma. g held a hann s heimskur og a mjg heimskur. g tri v ekki, a hann s hinn eini gu, lengi vel tri hann v ekki sjlfur. Fyrst geri dramb hans og smjaur adenda hans hann eingyistrar. a er lti samhengi hugsunum hans, hann er ekki eins mttugur og menn halda. Og a llu samanlgu, er hann llu fremur fvs og hgmlegur heimssmiur (demiurge) en gu. (La rvolte des anges, 177 dition, Paris 121, bls. 96-97).

Me v a kynna sr nttruna kvast hann hafa komist a raun um, a hn vri stugri mtsgn vi kenningar meistarans, sem hann jnai (.e. gus). essi lofgjarni herra, sem hann hafi lengi tilbei, var n augum hans ffrur, heimskur og grimmur harstjri. (bls. 114).

... hann (.e. gu) lgur egar hann kallar sig allstaar nlgan, eilfan og almttugan, og a er svo langt fr v, a hann hafi skapa alheimana, a hann hvorki veit tlu eim n ekkir lgml eirra ... eir (.e. englarnir) munu fyrirlta hann, brjta bak aftur harstjrn hans og steypa honum gehenna, anga sem hann hefir steypt eim, sem voru meira viri en hann. (bls. 186).

... konungsrki himnanna er hernaareinveldi og .... ar er ekkert almenningslit til. (bls. 186).

... g komst a raun um, a allt sem til er, er til fyrir sjlft sig, en ekki fyrir duttlunga Jahves, ... Upp fr v fyrirleit g Jahves fyrir lygar hans og g hatai hann vegna ess, a hann var andvgur llu, sem g leit skilegt og gott, frelsinu, viskurnni og efasemdunum. (bls. 191)

Allt fram a eim tma ... var Jahve ekktur heiminum, sem hann ykist hafa skapa. A eins nokkrir veslir kynstofnar Sru, sem voru lengi jafn grimmir og hann, ekktu hann ... (bls. 216).

Af llum essum ndum virtist Jahve verst undirbinn til a sigra. Ffri hans, grimmd hans, yfirlti hans, eftirskn hans eftir v a gera sig snilegan hlaut a falla Hellenum og Latverjum illa ge... Hann fann a sjlfur, a hann gat ekki unni hjrtu frjlsra manna og menntaa anda, og hann beitti v brgum. Til ess a afvegaleia slirnar fann hann upp lygasgu, sem gat haft hrif tregar gfur, sem alltaf eru til meal mikils mannfjlda, enda tt hn vri ekki eins snjll og gosgurnar, sem vi kenndum lrisveinum okkar til forna. Hann lsti v yfir, a mennirnir hefu allir drgt glp gagnvart honum, glp, sem gengi erfir, og a eir liu fyrir hann bi essu lfi og hinu komanda (v daulegir menn eru svo vitlausir a halda, a eir lifi fram helvti), og bragarefurinn Jahve lt tilkynna, a hann hefi sent sinn eigin son til jararinnar til ess, a greia skuld mannanna me bli snu. a er ekki trlegt, a kvlin bti fyrir misgjrina, og a er enn trlegra, a hinn saklausi geti borga fyrir ann seka. jningar saklaus manns bta ekki fyrir neitt og gera ekki anna en bta illu ofan illt ... Me brgum snum veiddi Jahve slirnar eins og neti. En hann hafi ekki af v eins mikla frg og hann hafi bist vi. a var ekki hann heldur sonur hans, sem fkk hylli mannanna og af honum tk hin nja tr nafn. (bls. 217-218).

En rki Jahves geri vart vi sig me hverri vitleysunni ftur annarri. Kristnir brenndu bkurnar, rifu niur musterin, kveiktu borgunum og herjuu allt inn eyimerkur. ar sneru margir hinna bgstddu reii sinni gegn sjlfur sr og rku sig gegn me jrnbroddum. Og fr allri jrinni stigu andvrp sjlfboapslavotta upp til gus sem lofgjr. (bls. 220).

Um etta leyti kom atvik fyrir gamla Jahve, sem var bi hlgilegt og hrilegt. Amerskur kvekari stal fr honum rumunni og notai til ess flugdreka. (bls. 246).

g hlt a g vri binn a kenna yur a, kri Maurice, a hann, sem r lti vera gu, er rauninni ekki anna en heimssmiur. Hann hefir ekki minnstu hugmynd um hinn gulega heim, sem er honum ri og hann trir v hjartans einlgni, a hann s hinn eini sanni gu. kirkjusgunni eftir sra Duchesne I. Bindi, bls. 123, munu r finna enna drambsama og heimska heimssm, sem heitir Jaldabaoth. (bls. 235-236).

... r hafi hrist ok hans, sem kallaur er Jahve, ... hann er ekki anna en fvs og villtur heimssmiur, sem hefir lagt undir sig auvirulegasta hluta alheimsins og s hann kvlum og daua. (bls. 239).

Blindni hans (.e. gus) er a eins hgt a lkja vi blindni Karls X. Hans tvalda konungs. (bls. 292).

etta ykir Svum og Normnnum frndum vorum vert eirri viurkenningar, sem Nobels-verlaunin eru.

ar sem n:

1) a ummli au, sem krt er fyrir, eru annarar tegundar en um rir 157.gr. hinna almennu hegningarlaga
2) a rttarvissa um etta atrii er engin til landinu og a menn hafa til essa tali sr heimilt, a nota au or um trml, er eim best lkai, og
3) a tilgangurinn me ummlum mnum var enginn annar en s, a skra fr trmladeilunni bkinni Brf til Lru, krefst g ess, a g veri sknaur me llu.

Brynj. Bjarnason.


Brf til Lru

nnur tgfa.

Hr er aldrei gefinn t svo aumur leirburur, a hann s ekki lofaur. etta er ofurelilegt. Vr lifum engum andans heimi, vr lifum landi hinnar frjlsu samkeppni. Aldrei er sett stofn verslun ea anna fyrirtki, svo a ekki s auglst og fari um lofsamlegum ummlum.

Auvaldi hatar a vsu alla sambyrg, en getur ekki n hennar veri. Ef einhver ltur leigja sig til a klappa leikhsi ea rita lof um leirbur blunum Jafnvel um bl s a ra, sem einhvern tma framtinni vera geymd eins og drmtur fjrsjur, sem hinar gtustu menjar mannlegar heimsku og sispillingar, er a honum til varandi minnkunar. En a vri engu minni skmm a lta undir hfu leggjast a minnast a verleikum snilldarverk eins og Brf til Lru.

essi bk sr engan lka ntarbkmenntum slendingum. Hn er allt senn: deilurit, heimspekirit og listaverk. Hr er um a ra hrustu deilu auvald, kirkju og trarbrg, sem nokkurn tma hefir veri ritu slenska tungu. slendingar hafa lngum veri nokku treggfair og einfaldir gagnvart kgurum snum, eir eru ornir eim svo vanir, eins og hgt er a venja menn fr blautu barnsbeini a elska og vira gu almttugan a allir eiginleikar hans su tskrir tarlega og menn gangi ess ekki gruflandi a hann s ekki anna en hgmagjarn og fundsjkur harstjri og okki. En rbergur talar svo alulega og af svo miklum krafti, a a arf meira en ltinn frling til a skilja ekki. Hver einasta setning hittir naglann hfui. Aumingja Ptur! Aumingja Morgunblai!

rbergur stingur stf vi ll nnur slensk skld. Enginn nema snillingur eins og rbergur hefir rmantskan hmor valdi snu. a vri synd a segja, a rbergur fylgdi einhverri vissri listastefnu. rbergur er sannarlega ekki sur realisti en hann er rmantiker. rbergur hatar alla , sem setja upp htlegan spmannasvip a flytja lnum fa gmul sannindi eins og fagnaarboskap, essi skoplegu leikfng, sem auvaldi ltur frlinga sna rsla sr vi.

Reyndar er fagnaarboskapurinn sjaldnast fa gmul sannindi, heldur fa gamlar lygar. Ein slk lygi er kenningin um, a form og efni s sitt hva, formi geti veri gott, en innihaldi galla og svo hinn bginn. Goethe sagi Die Naturist weder Schal noch Kern, sie ist auf einmal beide (Nttran er hvorki skurn n kjarni, hn er hvort tveggja senn). etta einkum vi um listina. Skurnu list er klku list. Einkenni sannrar listar er eining forms og efnis, formi verur efni og efni form. Ef essa einkennis er gtt, verur ekkert vafaml um listagildi Brf til Lru.

Rmantski hmorinn er hstig eirrar listar me annan ftinn himninum og hinn jrinni, v a hva vri himininn, ef jrin vri ekki? Hva vri hi gudmdmlega, ef a vri ekki mannlegt?

Sumir stuttu kaflarnir bkinni eru sgildir. XXXIII. Kaflinn til dmis er skldskapur og snilldarlega estetisk ritger einu.

Br. B.


Dmurinn:

Rttvsin gegn Brynjlfi Bjarnasyni.

Ml etta er eftir fyrirmlum dms- og kirkjumlaruneytisins brfi til dmarans dagsettu 1. f. m. hfa af rttvsinnar hlfu gegn cand. Phil. Brynjlfi Bjarnasyni, Vesturgtu 45, hr bnum, fyrir brot gegn kvum 157.gr.almennra hegningarlaga fr 25. jn 1869 og eru mlavextir eir er n skal greina:

79. tlublai dagblasins Alublasins, sem t kom hr bnum 24. mars .. er grein me yfirskriftinni Brf til Lru, nnur tgfa, undirritu fangamarkinu Br. B. grein essari standa essi ummli: slendingar hafa lngum veri nokku treggfair og einfaldir gagnvart kgurum snum, eir eru ornir eim svo vanir, eins og hgt er a venja menn fr blautu barnsbeini a elska og vira gu almttugan a allir eiginleikar hans su tskrir tarlega og menn gangi ess ekki gruflandi a hann s ekki anna en hgmagjarn og fundsjkur harstjri og okki..

krur hefir kannast vi a hafa rita grein essa og hafa komi henni Alublai. Hann kvest venjulega skrifa bl undir fangamarkinu Br. B. og a menn muni ekki sur kannast vi a en hi fulla nafn sitt, og a hann hafi tlast til ess, er hann setti fangamark sitt undir hina umrddu grein, a menn vissu hver hefi skrifa greinina.

krur er kominn yfir lgaldur sakamanna, fddur 26. ma 1898, og hefir ekki ur stt kru ea refsingu fyrir nokkurt brot.

Me eim ummlum snum hinni tilvitnuu klausu, a gu s ekki anna en hgmagjarn og fundsjkur harstjri og okki, sem engin tilraun er ger til a rkstyja greininni, hefir krur smna gushugtaki og me lsingu sinni slendingum byrjun klausunnar hefir hann gjrt a bert, a hann vi gushugtak jkirkjunnar slensku. Me essu hefir krur gerst brotlegur gegn kvum hinnar tilvitnuu hegningarlagagreinar og ykir refsing s, er hann hefir til unni fyrir a eftir greininni, hfilega kvein einfalt fangelsi 30 daga. Me tilliti til ungs aldur krs, ess a hann hefir ekki ur stt kru fyrir nokkurt brot, ess a hann hefir tregulaust jta a hafa skrifa hina umrddu grein og loks ess, a hann hefir haldi v fram, a hann hafi ekki me ummlum snum tt vi gushugmynd, gusdrkun ea trarlrdma nokkurs einstaks trarbragaflags, heldur hafi tilgangur sinn me hinum umstefndu orum aeins veri s, a skra fr trmladeilunni bk eirri, er grein hans a vera ritdmur um, ykir mega kvea eftir 1. gr. laga nr. 39, fr 16. nv. 1907, a fullnustu refsingarinnar skuli fresta og hn falla niur a fimm rum linum fr uppsgn dms essa, ef krur fullngir lgmtum skilyrum.

Auk ess ber krum a greia af mli essu lglega leiddan og leiandi kostna.

Af rekstri mlsins hefir enginn arfa drttur ori.

v dmist rtt a vera:

krur, Brynjlfur Bjarnason, sti 30 daga einfldu fangelsi, en refsingunni skal fresta og hn falla niur a fimm rum linum fr uppsgn dms essa, ef skilor laga nr. 39, fr 16. nvember 1907 eru haldin.

Auk ess greii krur allan af mli essu lglega leiddan og leiandi kostna.

Dminum skal fullngja a vilagri afr a lgum.

Jh. Jhannesson.

Ritstjrn 26.06.2011
Flokka undir: ( Bkaskpur efahyggjunnar , Gulast )

Vibrg


Valtr Kri - 26/06/11 10:57 #

etta er alltof mikil langloka til a lesa sunnudagsmorgni. Og nota bara hlfan skjinn til a birta, og a hefi veri gott a f sm tskringar undan. Meh.


Bjrn Frigeir - 26/06/11 13:39 #

Valtr Kri: a fst Andrsbl nstu bkab, au eru skemmtileg.


Valtr Kri - 26/06/11 22:11 #

Bjrn Frigeir: g veit. g var skrifandi fr v a Addrsar Andar blun byrjuu a koma t slesku 1983 ar til g byrjai framhaldsskla (var heimavist). Svo a mr er vel kunnugt um skemmtanagildi eirra.

Hva kemur a umruefninu vi, ea athugasemdum mnum?


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 27/06/11 01:00 #

Bjrn var eflaust a reyna a vera fyndinn. Reyndar tti mr etta alveg sm fyndi. :) En kannski er g bara svona einfaldur.

En mr ykir athugasemd n Valtr alveg rttmt. etta er vissulega ekki fljtlesi n aulesi. Ekki tla g mr a aullesa etta sjlfur etta s alveg potttt frlegt.


Carlos - 30/06/11 08:49 #

Miki ofboslegur fengur er a essari samantekt texta hr! Leyfist mr a afrita og birta bloggi mnu?

a arf nokkra and einum manni, til a dma hann fyrir fullyringu sem er vitengingarhtti og skilyrissetningu!


rur Ingvarsson (melimur Vantr) - 30/06/11 11:37 #

Auvita mttu a Carlos, gjru svo vel.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.