Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Snjˇflˇ­ og syndafall

Snjˇfljˇ­

Prestar rÝkiskirkjunnar vir­ast afar sjaldan tjß sig efnislega um helstu mˇtr÷kin gegn kristinni tr˙. ═ kj÷lfar snjˇflˇ­anna Ý Flateyri og S˙­avÝk ßri­ 1995 skrifa­i Jˇnas GÝslason ■ßverandi vÝgslubiskup Ý rÝkiskirkjunni stutt rit sem hÚt Um tilur­ b÷ls og ■jßningar. Ůar reynir Jˇnas a­ svara ■vÝ hvernig tilvist gˇ­s skapara geti samrŠmst ■vÝ a­ Ý ver÷ldin er uppfull af mannskŠ­um nßtt˙ruhamf÷rum.

┌tskřringin

═ stuttu mßli mß segja a­ Jˇnas telji nßtt˙ruhamfarir vera manninum a­ kenna. SamkvŠmt honum var nßtt˙ran upphaflega gˇ­, en sÝ­an ˇhlř­na­ist ma­urinn gu­i og s˙ synd haf­i ß einhvern dularfullan hßtt ■Šr aflei­ingar a­ nßtt˙ruhamfarir ur­u til. Svona segir hann sjßlfur frß ■vÝ:

Ljˇst er, a­ ■jßningin getur ekki veri­ hluti af upprunalegri sk÷punarߊtlun Gu­s, ■vÝ a­ ■ß haf­i Gu­ ekki geta­ tali­ allt sk÷punarverki­ gott. Ůess vegna hlřtur ■jßningin a­ hafa komi­ inn Ý mannheim eftir syndafalli­. [1]
Og syndafalli­ nß­i ekki a­eins til mannkynsins, heldur haf­i ■a­ ßhrif ß allt sk÷punarverki­, ■ar sem flest fˇr meira ˙r skor­um. ═ upprunalegri sk÷pun Gu­s ■ekktust hvorki mannskŠ­ slys nÚ nßtt˙ruhamfarir, ■vÝ a­ dau­inn var ekki til, enda segir Ý Heilagri bˇk, a­ ÷ll skepan ľ allt hi­ skapa­a ľ stynji undan syndinni. [2]

Jˇnas er alls ekki einn um a­ koma me­ ■essa ˙tskřringu, Ý tr˙varnarriti sem Ůjˇ­kirkjan gaf ˙t, Hver er tilgangurinn?, stendur ■etta:

Syndin hefur me­ einhverjum undarlegum hŠtti haft ßhrif ß j÷r­ina okkar og sett hana ˙r skor­um. Margs konar nßtt˙ruhamfarir eiga sÚr sta­ vÝ­a Ý heiminum, eins og t.d. jar­skjßlftar, flˇ­ og ■urrkar. Fˇlk sem břr ß vissum st÷­um Ý heiminum getur hvenŠr sem er ßtt von ß ■vÝ a­ nßtt˙ran fari hamf÷rum, t.d. ß jar­skjßlftasvŠ­um. [3]

Sem sagt, heimurinn var gˇ­ur, sÝ­an kom ma­urinn og syndga­i og ■ar me­ ur­u nßtt˙ruhamfarir til.

Rugl Ý meira en hundra­ ßr

Ůa­ mß segja a­ lengi vel hafi ekkert beinlÝnis hraki­ ■essa ˙tskřringu algj÷rlega. En ■a­ hefur veri­ vÝsindaleg ■ekking Ý meira en hundra­ ßr a­ ma­urinn hefur veri­ til Ý tilt÷lulega stuttan tÝma. Nßtt˙ruhamfarir eins og jar­skjßlftar, eldgos, flˇ­bylgjur og snjˇflˇ­ hafa veri­ til Ý hundru­i milljˇna ßra en nokku­ Ý lÝkingu vi­ manneskju kom ß sjˇnarsvi­i­.

SamkvŠmt ■essari r÷kfŠrslu Jˇnas er ■a­ manninum a­ kenna a­ loftsteinn ˙trřmdi risae­lunum fyrir um ■a­ bil sextÝuogfimm milljˇn ßrum.

═ ■essu ljˇsi er ˙tskřringin augljˇslega bull og vitleysa sem er Ý mˇts÷gn vi­ grundvallar■ekkingu okkar ß s÷gu jar­arinnar.

Undarlegar aflei­ingar

Anna­ athugavert vi­ ■essa ˙tskřringu ß nßtt˙ruhamf÷rum er s˙ undarlega sta­hŠfing a­ ˇhlř­ni mannsins vi­ gu­ orsaki ■a­ a­ jar­skjßlftar hefjist og eldfj÷ll myndist.

═myndum a­ ß einhverjum tÝmapunkti hafi fyrsti ma­urinn fŠ­st Ý ÷­rum heimi, heimi ■ar sem ■a­ eru engar nßtt˙ruhamfarir. Ůegar hann er fullor­inn fremur hann ■ß hrŠ­ilegu synd a­ bor­a humar. Hvernig getur ■a­ or­i­ til ■ess a­ jar­skjßlftar byrji?

Eina lei­in sem Úg sÚ vŠri s˙ a­ gu­ hef­i ßkve­i­ a­ um lei­ og einhver ˇhlř­na­ist honum, a­ ■ß myndu eldfj÷ll myndast og jar­skjßlftar byrja.

Og ■ß er ˙tskřring Jˇnas ekki b˙in a­ ˙tskřra neitt. ═ sta­inn fyrir a­ spyrja: äAf hverju skapa­i gu­ heim me­ jar­skjßlftum?ô ■ß ver­ur spurningin einfaldlega äAf hverju bjˇ gu­ til ■essa brjßlu­u reglu um a­ humarßt myndi orsaka tilvist jar­skjßlfta?ô

┴stŠ­a asnalegra ˙tskřringa

Ma­ur hlřtur a­ spyrja sig a­ ■vÝ hvers vegna rÝkiskirkjan kemur me­ svona fßrßnleg sv÷r ■egar h˙n reynir a­ ˙tskřra nßtt˙ruhamfarir. A­ mÝnu mati er ßstŠ­an s˙ a­ ■a­ eru einfaldlega engin betri sv÷r. Tilvist ■essa meinta algˇ­a skapara er Ý algj÷rri mˇts÷gn vi­ grundvallarsta­reyndir heimsins. Greyi­ prestarnir ney­ast anna­ hvort til a­ segja ä╔g veit ekki af hverju algˇ­ur skapari heimsins heg­ar sÚr eins og hrottalegt illmenni.ô, e­a ■ß a­ koma me­ ˙tskřringar sem eru augljˇst bull.

Augljˇsasta svari­ er au­vita­ a­ gu­inn ■eirra er ekki til.


1. Jˇnas GÝslason, 1996, Um tilur­ b÷ls og ■jßningar Ý heiminum, VÝdalÝnssjˇ­ur Skßlholtsskˇla, Skßlholt, bls. 37
2. ibid. bls. 26-27
3. Warren, Normann, 1999, Hver er tilgangurinn?, Skßlholts˙tgßfan, ReykjavÝk, bls. 71

Hjalti R˙nar Ëmarsson 01.11.2009
Flokka­ undir: ( R÷kin gegn gu­i )

Vi­br÷g­


GH - 01/11/09 12:44 #

Ůa­ eimir greinilega enn eftir af ■essari hrŠ­slustjˇrnun sem kirkjan haf­i ß fˇlki for­um og hefur kannski enn. FrßbŠr grein, takk.


frelsarinn (me­limur Ý Vantr˙) - 01/11/09 13:43 #

Takk fyrir ■essa gˇ­u grein Hjalti. Ůetta lřsir vel si­fer­ilegu hruni og andlegu gjald■roti ■eirra sem fallast ß lÝfsvi­horf fyrrum vÝgslubiskups.


Valdimar (me­limur Ý Vantr˙) - 01/11/09 17:08 #

Ůa­ er eiginlega hßlfmerkilegt a­ rÝkiskirkjuprestur skuli hafa nota­ syndir mannkyns til a­ ˙tskřra jar­skjßlfta og eldgos fyrir bara 14 ßrum sÝ­an. Flekakenningin var vissulega umdeild ß fyrri hluta 20. aldar, en h˙n var algj÷rlega komin Ý sam■ykki rÚtt fyrir aldamˇtin... Er presturinn a­ segja a­ fyrir syndafalli­ hafi j÷r­in veri­ flekalaus? Hva­ olli ■vÝ a­ flekaskilin ur­u ■ar sem ■au eru? Af hverju geta ekki or­i­ jar­skjßlftar hvar sem mannfˇlk křs a­ lifa, ef ■eir eru okkur a­ kenna?

Ůa­ gefur auga lei­ a­ ■arna er ma­ur farinn a­ leita a­ r÷kum til a­ ˙tskřra ■a­ sem ma­ur ßkva­ fyrirfram, a­ jar­skjßlftar og eldgos vŠru manninum a­ kenna. Ůa­ er mun betra a­ ßlykta ˙t frß s÷nnunarg÷gnunum hlutlaust.


Bjarni Jˇnsson - 01/11/09 17:38 #

Takk fyrir gˇ­a grein. Vandamßli­ er a­ kristnir ■urfa a­ rÚttlŠta syndina. Ef ■eir afneitu­u orsakasamhengi hennar ■ß vŠri ■eir samtÝmis a­ afneita stˇrum hluta biblÝunnar. Kristnir eru ■vÝ loka­ir inni Ý eigin r÷kleysu. Vi­ tr˙leysingjar ■urfum ekki a­ b÷gglast me­ slÝkar skřringar heldur sn˙um vi­ okkur a­ uppg÷tvunum vÝsindanna til r÷kstu­nings nßtt˙ruhamf÷rum!


Steindˇr J. Erlingsson - 01/11/09 23:04 #

Takk fyrir gˇ­a grein!


Lissy - 01/11/09 23:43 #

I read this article a few hours ago, and was just thinking about it now again, so I hope you will forgive me for not addressing the specifics. I was just realizing that I have myself personally never thought that it was God as creator that made him important or worthy of worship. I think the creation myth in the Bible is just that, a myth just like every other cultures myth about how the universe was formed. In my mind, the Christian God is not in fact a God of nature, which is why I never embraced Universalism. He exists apart from nature, and has, in my mind, nothing whatsoever to do with how nature operates.

Anyhow, thank you for a thought provoking article.


Valdimar (me­limur Ý Vantr˙) - 03/11/09 02:04 #

Lissy, I'm quite perplexed by your comment there. If you believe the creation myth in the bible is nothing more than a myth, why do you believe in the god described in the book? Do you even call yourself a Christian?

Also puzzling, is the idea that god exists apart from nature, and has nothing to do with how it operates. What exactly are we talking about as nature? I usually take it to mean all the matter we see or can interact with. Defined like that, nature is everything we know to exist. Where does that leave god?


Gunnar - 03/11/09 11:41 #

Ůetta er eins og David Hume segir Ý bˇk sinni Rannsˇkn ß Skilingsgßfunni " Og sß sem hefur jßta­ kristni Ý hjarta sÝnu hefur st÷­uga vitrun um kraftaverk Ý sßlu sinni sem umturnar skilningsgßfunni til a­ tr˙a ■vÝ sem gengur ■verast gegn ÷llum vana og reynslu" ╔g er hjartanlega sammßla ■essu

Loka­ hefur veri­ fyrir athugasemdir vi­ ■essa fŠrslu. Vi­ bendum ß spjalli­ ef ■i­ vilji­ halda umrŠ­um ßfram.