Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Darwin um tr

Darwin_ape.jpgMerkasti lffringur sgunnar vri tvhundru ra dag ef hann hefi lifa frnlega lengi. Charles Darwin skrifai snum tma sjlfsvisgu sem var fyrst og fremst tlu fjlskyldu hans. Hn var gefin t a honum ltnum en v miur voru kvenir kaflar klipptir t. Hr eftir er ing eim kafla sem var fyrir mestri ritskoun en hann fjallar um trarvihorf Darwins. Kaflinn er vissulega langur en er fyrirhafnarinnar viri. Fyrstu fjrar mlsgreinarnar mynda lka gta heild ef lesendur vilja stytta tgfu.

kaflanum sjum vi vel a Darwin var ekki traur. Hann taldi sjlfan sig agnostskan a v leyti a hann gat ekki tiloka mgulegan frumhreyfil, fyrstu orsk, sem hefi skapa heiminn og lgml hans en san ekki haft nein afskipti af honum. Ef hann hefi lifa til a sj vsindin afhjpa fleiri leyndardma alheimsins hefi hann vntanlega veri nokkrum skrefum nr a kalla sig einfaldlega guleysingja. Vi sjum lka hvernig kenningar Darwins hfu hrif siferisvitund hans sjlfs.

Trarvihorf

essum tveimur rum* var huga mnum oft beint a trarbrgum. mean g var um bor Beagle var g mjg rtttraur og g man eftir v a hafa ori fyrir ahltri nokkurra foringja (sem voru sjlfir rtttrair) fyrir a vitna Bibluna sem vfengjanlegs yfirvalds einhverju siferilegu litamli. g geri r fyrir a a hafi veri njabrum rksemdarinnar sem skemmti eim. En g var essum tma sm saman farinn a sj Gamla testamenti sem algjrlega falska sgu heimsins, meal annars Babelsturninn og regnbogann sem tkn og a gera Gui upp tilfinningar hefnigjarns harstjra. essu riti var ekki hgt a treysta frekar en helgiritum hinda, ea tr hverskonar villimanna. Spurningin sem reis sfellt huga mnum og g gat ekki hunsa - er a trverugt a ef Gu myndi n opinbera hinda og leyfa a a vri tengt tr Vishnu, Siva og svo framvegis sama htt og kristni er tengd Gamla testamentinu. Slkt tti mr algjrlega trlegt.

Me v a velta fyrir mr skrustu snnunum sem gebilaur maur myndi krefjast til a tra kraftaverkin sem kristni byggist , - a v meira sem vi vitum um breytanleg lgml nttrunnar v trlegri hljma kraftaverkin, - a menn hafi eim tma veri ffrari og trgjarnari en vi getum skili, - a ekki veri sanna a guspjllin hafi veri samtmafrsgn af eim atburum sem sagt er fr, - a au eru samhlja mrgum mikilvgum atrium, alltof mikilvgum til ess a g geti tali a venjulega nkvmni sjnarvotta. - Me svona plingum, sem g telji hvorki hafa til a bera frumleika n a su mikils viri, hfu r au hrif mig a g fr hgt og rlega a missa tr kristni sem opinberum Gus. S stareynd a mrg falstrarbrg hafa dreifst um stran hluta jarar eins og eldur sinu v tluvert ungt hj mr. Eins falleg og mr tti sifri Nja testamentisins er ekki hgt a neita v a fullkomleikinn er hur a hluta tlkun myndlkingum og allegorum sem vi treystum n.

En g var viljugur a gefa trna upp btinn; - g er viss um etta v g man oft vel eftir dagdraumum um a a myndu finnast einhver forn brf milli virulegra Rmverja ea handrit Pompeii ea annars staar sem myndu stafesta umdeilanlega allt a sem rita er guspjllunum. En mr tti sfellt erfiara, me frelsi myndarafls mns, a finna sannanir sem gtu sannfrt mig. annig laumaist vantrin yfir mig hgt og rlega, en vann mig loks a llu leyti. Umbreytingin var svo hg a g var ekki fyrir nokkru yndi og hef san ekki efast eina einustu sekndu a niurstaa mn vri rtt. N get g varla s a nokkur myndi vilja a kristni vri snn v ef svo er bendir textinn skrt til ess a eir menn sem ekki tra, og ar meal fair minn, brir og nr allir mnir bestu vinir, veri fyrir varandi refsingu.

Og etta er blvanleg kenning.

g hafi ekki huga a tilvist persnulegs Gus fyrr en mun seinna vi minni mun g hr gefa ljsa mynd af niurstunum sem g hef komist a. Gmlu rkin um hnnun nttrunni, eins og hn kom fram hj Paley, sem mr sndist ur svo endanleg, falla, n egar lgml nttruvals hefur veri uppgtva. Vi getum til dmis ekki lengur haldi v fram a falleg hjr tvskiptrar skeljar hljti a hafa veri ger af greindri veru lkt og hjarir hura manna. a virist ekki vera meiri hnnun fjlbreytileika lfvera ea annarra verka nttruvals en v hvernig vindurinn bls. Allt nttrunni er til komi vegna breytanlegra lgmla.

En g fjallai um etta efni lok bkar minnar Breytleiki rktara dra og jurta (Variation of Domestic Animals and Plants) og rksemdarfrslan sem ar kom fram hefur ekki veri hrakin svo g viti.

En ef vi hunsum r endalausu fgru alaganir sem vi rekumst sfellt er hgt a spyrja: Hvernig stendur v a astur heiminum eru almennt svona gar? Sumum finnst hlutur jninga heiminum svo mikill a eir telja, ef vi tkum me allar skyni gddar verur, a a s ekki vst hvort a heiminum s meiri eymd ea hamingja, hvort heimurinn heild s gur ea slmur. Mn niurstaa er a hamingjan hafi sigurinn vissulega vri erfitt a sanna slkt. Ef vi fllumst niurstu rmar a vel vi hrifin sem vi gtum bist vi af nttruvali. Ef allir einstaklingar af llum tegundum myndu sfellt jst miki myndu eir vanrkja a a fjlga sr. En vi hfum enga stu til a tra a etta hafi nokkru sinni gerst, hva oft. Ef vi tkum hins vegar arar breytur inn myndina komumst vi a eirri niurstu a allar verur me vitund hafi, almennt s, mtast til a njta hamingju.

Allir sem telja, lkt og g geri, a bi au lffri sem sj um lkams- og hugarstarf (nema au sem vinna hvorki hag n hag eigandans) allra vera hafi rast gegnum nttruval, ea afkomu hinna frustu, me notkun ea vana, munu jta a essi lffri hafi mtast ann htt a eigandinn gti sem bestan htt keppt vi arar verur og annig fjlga sitt kyn. a getur veri a dr su leidd me srsauka, hungri, orsta og tta, - ea me ngju, til a framkvma eitthva sem er jkvtt fyrir tegundina og svo framvegis, ea me bum aferum, eins og gerist egar matar er leita. En jning og srsauki af hvaa tegund sem er mun, ef standi er vivarandi, valda unglyndi og minnkar lkurnar krafti framkvmda; er a vel alaga til a lta verur verja sig gegn allri mikilli ea skyndilegri illsku. ngjulegar tilfinningar, aftur mti, geta stai langan tma n unglyndishrifa; vert mti hvetja r kerfi heild til fleiri agera. annig hefur a komi til a flestar ef ekki allar skyni gddar verur hafa rast ennan htt gegnum nttruval, a ngjulegar tilfinningar leii r sfellt fram. Vi sjum etta ngju sem verur til vegna reynslu, jafnvel mikillar reynslu huga ea lkama, glei daglegra mlta og srstaklega eirri ngju sem st fjlskyldu okkar veitir. Samlegarhrif slkrar ngju, sem er almennt ea oft til staar, vera ann htt sem g get varla efast um, flestum skyni gddum verum til meiri hamingju en eymdar, margir urfi stundum a jst miki. Slk jning passar gtlega vi nttruvalskenninguna, sem er ekki fullkominn framkvmd, en verur aeins til ess a veita hverri tegund eins mikla velgengni og mgulegt er barttunni um lf vi arar tegundir, strkostlega flknum og sbreytilegum kringumstum.

Enginn efast um a a er mikil jning heiminum. Sumir hafa reynt a skra etta me hlisjn af manninum me v a mynda sr a etta hjlpi honum a bta siferi sitt. En fjldi manna heiminum er hverfandi mia vi allar arar skyni gddar verur og r jst miki n ess a a hafi hrif siferisstig eirra. Vera sem er svo flug og svo vitur lkt og s Gu sem gti skapa alheiminn, er takmrkuum huga okkar alvaldur og alvitur og skilningi okkar hryllir vi v a gera r fyrir a hann s ekki algur. Hvaa kosti geta jningar milljna ri dra gegnum nr eilf haft? essi gmlu rk sem leidd eru af tilvist jningar gegn tilvist greinds frumhreyfils eru a mnu mati sterk. Aftur mti, eins og nefnt var aeins fyrr, passar tilvist jningar vel vi skoun a allar lfverur hafi rast gegnum breytileika og nttruval.

dag er algengasta rksemdin fyrir tilvist greinds Gus dregin af djpri innri sannfringu og tilfinningum sem flestir upplifa. En a er ekki hgt a efast um a Hindar, fylgismenn Mhames og arir gtu nota smu rk og af smu festu til a styja tilvist eins Gus ea margra Gua ea, eins og tilfelli Bddista, engra Gua. a eru einnig margir ttblkar villimanna sem ekki verur s a tri nokkurn htt a sem vi kllum Gu. eir tra vissulega anda ea drauga og a er hgt a skra, eins og Tyler og Herbert Spencer hafa snt, hvernig lklegt er a slk tr veri til.

ur fyrr var g leiddur af tilfinningum lkum eim sem minnst var , ( g telji a trartilfinningin hafi aldrei veri mjg ru mr), a eirri bjargfstu niurstu a Gu og dauleg sl vru til. ferasgu minni skrifai g ar sem g st mijum strfengleika brasilsk skgar: "a er ekki mgulegt a gefa rtta mynd af hinum miklu tilfinningum undurs, adunar og trfestu sem fylla og lyfta huganum." g man vel sannfringu mna a a vri meira af manninum en lkaminn. En n gti ekki einu sinni strkostlegustu tsni valdi v a slk sannfring og tilfinningar myndu rsa huga mr. a er vissulega hgt a segja a g s eins og maur sem er orinn litblindur og a s algilda tr manna tilvist raus litar geri missi skynjunar minnar n kaflega lti vgi sem snnunar. essi rksemdarfrsla vri gild ef allir menn af llum kynttum hefu smu innri sannfringu um tilvist eins Gus en vi vitum a a er langt fr v a vera svo. annig a g get ekki s a slk innri sannfring og tilfinningar vegi nokku gegn eim snnunum fyrir v sem til eru raun. a hugarstand sem strfenglegt tsni vakti ur hj mr og voru ntengd tr Gu voru raun ekki lk v sem oft er kalla tilfinning mikilfengleika og a s erfitt a skra uppruna slkra tilfinninga telst a varla merkileg rk fyrir tilvist Gus - ekki frekar en svipaar flugar en ljsar tilfinningar sem tnlist vekur.

Me vsun til dauleika snir mr ekkert betur hve sterk og nr elislg tr slkt er en a athuga skoun sem er n almenn meal elisfringa, semsagt a slin og allar plneturnar muni me t og tma vera of kaldar til a bera lf, nema a einhver mikill massi rekist slina og gefi henni annig ferskt lf. - A tra eins og g a maurinn muni einhverri fjarlgri framt vera mun fullkomnari vera en hann er n, er a nr brileg tilhugsun a hann og allar arar skyni gddar verur su dmdar til algerrar turrkunar eftir svo langa, rotlausa og hgfara framfr. hugum eirra sem eru sannfrir um dauleika slarinnar er eyilegging veraldarinnar ekki svo hrileg.

nnur uppspretta sannfringar um tilvist Gus, tengd skynsemi en ekki tilfinningum, ykir mr hafa meiri vigt. Hn kemur til vegna ess hve erfitt ea llu heldur mgulegt er a sj fyrir sr a essi mikli og undursamlegi alheimur, a manninum metldum og getu hans til a sj langt aftur og fram tmann, s orinn til vegna blindra tilviljana ea nausynjar. egar g hugsa annig ykir mr nausynlegt a lta til frumhreyfils me greindan huga af einhverju tagi sem s a einhverju leyti sambrilegur mannshuganum og verskulda g a vera kallaur Gustrarmaur.

essi niurstaa var sterk huga mr eim tma, ef g man rtt, sem g skrifai Uppruna tegundanna og hefur san hgt og rlega me sveiflum ori veikari. En rs efi - getur hugur manns sem hefur, eins og g tel, rast fr lgstu tegund dra, veri treystandi til a draga slkar strkostlegar lyktanir? Getur ekki veri a essi tengsl orsakar og afleiingar sem okkur ykja nausynleg su lklega raun aallega bygg arfgengri reynslu? Vi getum ekki heldur liti framhj eim mguleika a sfelld trosla Gustrar huga barna veri til sterkrar og jafnvel arfgengra hrifa heila eirra sem ekki eru enn roskair, a a vri erfiara a trma tr eirra Gu eins og a trma tta og hatur apakattar snkum.

g get ekki st geta lst upp svona torskilin rlausnarefni. Leyndardmur upphafs allra hluta er okkur agengilegur og v arf allavega g a vera sttur vi a vera agnostskur.

Maur sem enga vissa og flktandi tr tilvist persnulegs Gus ea framtar tilvist me hefnd og verlaunum, getur eftir v sem g veit best stjrna lfi snu me v a eltast vi r hvatir og elisvsanir sem eru sterkastar ea virast bestar huga hans. Hundur hegar sr ennan htt, en blindni. Maur getur aftur mti horft fram og aftur og bori saman snar msu tilfinningar, rr og minningar. Hann kemst san a niurstu samrmi vi rskur vitrustu manna a mesta svlun er hgt f me v a fylgja kvenum hvtum, nefnilega flagslegum. Ef hann breytir samrmi vi a sem kemur sr vel fyrir ara mun hann finna fyrir velknun nunga sinna og last st eirra sem hann umgengst og hi sarnefnda mun n efa vera til ess a hann njti eirrar mestu ngju sem mguleg er essari jr. Hgt og rlega mun honum vera mgulegt a eltast vi holdlegar strur snar umfram ri hvatir sem verur a lokum a venju sem mtti nstum kalla eli. Skynsemi hans mun einstaka sinnum segja honum a breyta gegn liti annarra, hverra velknun hann mun ekki hljta en hann mun fram finna fyrir gegnheilli ngju af v a vita a hann fylgdi snum innsta vegvsi ea samvisku. - Sjlfur tel g a g hafi breytt rtt v a helga lf mitt stafastlega vsindum. g hef ekki samviskubit yfir a hafa frami neinar strar syndir, en g hef margoft s eftir v a hafa ekki ori rum lfverum til meira beins gs. Mna eina og llega afskun er mikil vanheilsa og andlegt atgervi mitt sem gerir mr mjg erfitt a beina huga mnum fr einu vifangsefni ea starfi a ru. g get mynda mr me a a skapi mikla ngju a helga mr llum mnum tma velgerarmlum, en ekki hluta hans slkt hefi vntanlega veri betra htterni.

Ekkert er merkilegra en yfirtaka efahyggju ea rkhyggju sari helming vi minnar. ur en g trlofaist rlagi fair minn mr a leyna vandlega llum mnum efa v hann sagist hafa ekkt miklu kvl sem slkt ylli meal hjna. Allt gengi nokku vel ar til eiginmaurinn ea konan missti heilsuna en myndi konan kveljast vegna efa um bjargr eiginmanna sinna sem myndi um lei valda eim kvlum. Fair minn btti v vi a allri sinni lngu vi hefi hann aeins ekkt rjr konur sem ahylltust efahyggju og er rtt a hafa huga a hann ekkt mikinn fjlda flks og tti mjg auvelt me a vinna traust ess. egar g spuri hann hverjar essar rjr konur vru urfti hann a jta a einu tilfelli, mgkonu hans Kitty Wedgwood, hefi hann engar beinar sannanir en s ljsar vsbendingar tt, og vi bttist sannfring hans a svo skarpsn kona gti ekki veri tru.

N tmum, mia vi minn litla kunningjahp, ekki g (ea hef ekkt) margar giftar konur sem tra litlu meiru en eiginmenn eirra. Fair minn tti a til a vitna til svaranlegrar rksemdafrslu sem gmul kona, fr Barlow nokkur, sem grunai hann um vantr, notai von um a sna honum: - "Lknir, g veit a a er stt brag af sykri munni mnum og g veit a Frelsari minn lifir".

  • Oktber 1836 til janar 1839
li Gneisti Sleyjarson 12.02.2009
Flokka undir: ( Erlendar greinar )

Vibrg


Reynir (melimur Vantr) - 12/02/09 09:17 #

Til hamingju me Darwin.

Hann hafi rtt fyrir sr! Allar tegundirnar eiga sr sameiginlegan uppruna og r mtast, breytast, rast me nttruvali.

Og, j.... kristnin er blvanleg kenning.


danskurinn - 12/02/09 10:43 #

a er athyglivert a skoa ekkingarleit Darwin og hvata eirrar leitar v ljsi a hann var a eigin sgn mjg rtttraur en snrist sar fr essum rtttrnai. a hefur einmitt veri nota sem ein rksemd fyrir gllum trar a me tr myndi ekkingarleit stoppa ar sem hvati hennar vri efi.


Svanur Sigurbjrnsson - 13/02/09 14:59 #

Takk krlega fyrir essa birtingu li Gneisti. etta er verulega athyglisver lesning.

Danskurinn - s rksemd sem nefnir er fullu gildi a Darwin og fleiri hafi brotist t r rtttrnai eigin sptur me v a horfa kringum sig. meira en rsund hlt kristnin allri ekkingarleit heljargreipum og tti s fangelsun hugans sr sta bi meal sannfrra einstaklinga og svo af vldum valdastofnana sem kguu og kfu alla sem reyndu a brjtast t.


snorri - 14/02/09 00:07 #

.Darwin segir: "En mr tti sfellt erfiara, me frelsi myndarafls mns, a finna sannanir sem gtu sannfrt mig. annig laumaist vantrin yfir mig hgt og rlega, en vann mig loks a llu leyti. Umbreytingin var svo hg a g var ekki fyrir nokkru yndi og hef san ekki efast eina einustu sekndu a niurstaa mn vri rtt. N get g varla s a nokkur myndi vilja a kristni vri snn v ef svo er bendir textinn skrt til ess a eir menn sem ekki tra, og ar meal fair minn, brir og nr allir mnir bestu vinir, veri fyrir varandi refsingu."

Er ekki hr grunnurinn a runarkenningunni kominn, hann mtast vegna hrslunnar vi gltun, eilfa tortmingu? ess vegna er runarkenningin tr, sett fram sem rkrtt mtvgi vi Gu, Jes Krist og krossdaua hans sem og kenningunni um heimsendi. Ergo runarkenningin er Djfulleg. Nazistar byggu sna heimspeki og sitt siferi henni. hennar nafni voru jverjar rum mnnum ri af nttruvalinu og rttlttu v grimmdarverki sn me runarkenninguna a vopni. Vonandi sj menn essar veilur. kveja Snorri Betel


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 14/02/09 01:45 #

"Er ekki hr grunnurinn a runarkenningunni kominn"

Nei, grunnurinn af runarkenningunni er genatskur breytileiki og nttruval.

"Nazistar byggu sna heimspeki og sitt siferi henni."

Nei, Nasismi er byggur jernisstefnu sem trllrei lfunni essum tma og svo fasismanum sem jverjar puu eftir tlum. Inn etta blandaist alskonar hindurvitnarugl um gulegan uppruna "ara".


Reynir (melimur Vantr) - 14/02/09 03:37 #

ess vegna er runarkenningin tr, sett fram sem rkrtt mtvgi vi Gu, Jes Krist og krossdaua hans sem og kenningunni um heimsendi. Ergo runarkenningin er Djfulleg.

Nei, runarkenningin er ekki tr, ekki frekar en slmijukenningin.

g held a essi hugmynd hafi ekki komi fram sem rkrtt mtvgi vi gufrina, heldur rkrtt framhald af athugun stareyndum, h gufrinni.

Hins vegar m vel vera a runarkenningin s "Djfulleg" ar sem hn grefur vissulega undan Gui og flgum, en er slmijukenningin lka djfulleg og heilbrig skynsemi lka.

Darwinismi - sem skring nttrunni - er eitt, Darwinismi - sem plitk, rttlting ofrki eirra sterku - er anna.


li Gneisti (melimur Vantr) - 14/02/09 12:09 #

Nasistar tldu sig gera nkvmlega a sem bndur geru sundir ra ur en runarkenningin kom fram, a bta stofninn. Kristnir menn hfu lka ofstt gyinga Evrpu og skalandi srstaklega rhundru ur en Darwin kom til og eir hldu v fram eftir hans t. Darwin var v algjrlega arfur.

En hva um a. runarkenningin vri ekkert minna snn a nasistar hefu notast vi hana.

Er ekki hr grunnurinn a runarkenningunni kominn, hann mtast vegna hrslunnar vi gltun, eilfa tortmingu? ess vegna er runarkenningin tr, sett fram sem rkrtt mtvgi vi Gu, Jes Krist og krossdaua hans sem og kenningunni um heimsendi. Ergo runarkenningin er Djfulleg.

g veit ekki hvort last kaflann heild sinni en augljslega setti Darwin runarkenninguna ekki fram sem mtvgi vi kristni. Vissulega taldi hann a hnnunarrkin fllu me kenningunni en a var bara kommon sense og gagnrnin hugsun sem geru hann frhverfan kristni, eins og kemur fram kaflanum.

Kristni yri ekki skyndilega vitrnt hugmyndakerfi run vri ekki stareynd.


Stendr J. Erlingsson - 14/02/09 20:02 #

a er sorglegt a sj Snorra og arar villurfandi "slir" kenna Darwin um helfr nasista. Nasistar sttu va innblstur egar eir voru a mta hugmyndir snar, ar meal fr kristinni heimsendatr. a er engum blum um a a fletta a nasistar sttu m.a. innblstur "vsindalegar" hugmyndir mannkynbtasinna sem tluu fyrir vnun allra eirra sem eir litu ri eim stali sem eir sjlfir settu. Mannkynbtahreyfingin ni a skjta styrkum rtum flestum rkjum Bandarkanna og lndum Evrpu fyrir seinni heimstyrjldina. Hr landi voru mannkynbtalg samykkt 1938. A kenna Charles Darwin og Ernst Haeckel um essa misnotkun hugmyndum erfafrinnar nafni rasisma nr hins vegar ekki nokkurri tt.

fyrra birtist visaga Haeckels, sem skrifu er af einum virtasta vsindasagnfringi heims, ar sem tengsl Haeckels vi nasismann eru hrakinn.

Fyrir tveimur vikum birtist san n visaga Darwins, eftir tvo helstu srfringa heimsins vi essa mikla hugsuar. g er n binn a f bkina ar sem haldi er fram byltingarkenndri tlkun v af hverju Darwin var runarsinni:

Darwin's human project remains obscure. But it is foundational,and without understanding it, we cannot understand why Darwin came to evolution at all.

'Roots' is where we begin, Roots as in Alex Haley's stirring historical novel -- the enslavement of black Africans that so outraged Darwin's generation. It was Darwin's starting point too, his abhorrence of racial servitude and brutality, his hatred of the slaver's desire, as he jotted, to "make the black man [an]other kind", sub-human, a beast to be chained. Roots were what Darwin's human project was all about. And to understand why he started thinking about the roots -- the origin -- of black and white races, we have to appreciate his moral anchorage in the noontide o the British anti-slavery movement.

Darwin hatai v allt sem nasistar stu fyrir og setti fram runarkenninguna til ess a sna fram a svartir menn og hvtir tilheyru smu tegundinni og hfu v krfu til smu rttinda. a er jafn gfulegt a kenna Darwin um helfr nasista eins og slenskum alingismnnum af v eir samykktu mannkynbtalg ri 1938.


Haukur sleifsson (melimur Vantr) - 14/02/09 20:22 #

rauninni enn frnlegra.


Stendr J. Erlingsson - 14/02/09 20:40 #

Sammla!!


snorri - 15/02/09 00:06 #

Strkar! i segi: "Nazistar byggu sna heimspeki og sitt siferi henni. hennar nafni voru jverjar rum mnnum ri af nttruvalinu og rttlttu v grimmdarverki sn me runarkenninguna a vopni."

og: "Nasistar tldu sig gera nkvmlega a sem bndur geru sundir ra ur en runarkenningin kom fram, a bta stofninn." og: "a er engum blum um a a fletta a nasistar sttu m.a. innblstur "vsindalegar" hugmyndir mannkynbtasinna sem tluu fyrir vnun allra eirra sem eir litu ri eim stali sem eir sjlfir settu.." g segi: a er engum blum um a a fletta a nasistar sttu m.a. innblstur "vsindalegar" hugmyndir mannkynbtasinna sem tluu fyrir vnun allra eirra sem eir litu ri eim stali sem eir sjlfir settu."

Af essum tilvitnunum er greinilegt a nazistar nttu sr Darwinsk fri svo a jnar ekki umrunni a skera au tengsl. a er lka vita a Darwin var barn sns tma .e. Victorutmans sem tri endanlegan roska og framfarir. Samhengi er ekki a a Darwin hafi veri nazisti heldur a Darwinsk rk (kenning) var ntt af nazistum til a styja hugmyndirnar um ri kyntt. a er auvita jafn rangt og bagalegt. Reynir segir a heilbrig skynsemi geti veri djfulleg, nr vri a segja a skynsemin getur veri djfulleg, heilbrig skynsemi er a ekki. Margur nazistinn var til dmis "skynsamur" en gat ekki stta af heilbrigri skynsemi. Heilbrigi manna hlir a vellan og viringu gagnvart rum mnnum. a er aldrei hollt fyrir nokkrar rkrur a telja sig beita "heilbrigri skynsemi" og vera andstu vi annan sem hltur a vera me "heilbriga skynsemi". Skoanir manna um nttruval og a hinir hfustu lifa hefur ekki staist vi nnari skoun. Steinrunnar leifar dra sna glggt a tdau dr du ekki vegna vanhfni heldur frekar vegna hamfara. kr kveja Snorri Betel


Stendr J. Erlingsson - 15/02/09 00:31 #

Hva me hrif kristinnar heimsendatrar heimsmynd nasista. gildir a kristna tr af v eir voru undir hrifum hugmyndar sem g veit a er r mjg hugleikin.

Eg hvet ig til ess a lesa greina sem g vsa hr a ofan, en ar segi g m.a.:

Ekki er hgt a kenna hrifum kristinnar heimsendatrar alfari um hrmungar 20. aldarinnar, ekki frekar en hrifum Upplsingarinnar (Gordon, 2001; Reill, 2005) og fsturbarna hennar, trleysi og runarkenningunni (Hecht, 2003; Richards, 2008), eins og stundum heyrist. Orsakasamhengi sgunnar er miklu flknara en svo a hgt s a rttlta slkar einfaldanir.

g treka a orsakasamhengi sgunnar er mjg flki og barnalegar einfaldanir eins og setur fram eru besta falli rangar. g segi besta falli v g hef hlusta ig sjnvarpi og tel g heimsendaboskapinn sem hefur fram a fra strvarasaman.

"Skoanir manna um nttruval og a hinir hfustu lifa hefur ekki staist vi nnari skoun. Steinrunnar leifar dra sna glggt a tdau dr du ekki vegna vanhfni heldur frekar vegna hamfara." Mr finnst a alltaf jafn grtbroslegt egar egar einstaklingur, sem blindaur er af trarheift og hefur enga vsindalega menntun, telur sig vita betur en mikil meirihluti vsindamanna. Slkt sjlfstraust er eli snu sjklegt.


Reynir (melimur Vantr) - 15/02/09 12:43 #

Satt segiru, Snorri. a var heppilegt af mr a tala um heilbriga skynsemi en viurkennir a skynsemi geti veri djfulleg, a ngir mr til a hnykkja v hversu vafasamt hugtaki "djfullegt" er.

Eins og g reyndi a benda (og arir beint) eru a ekki rk gegn runarkenningunni (vsindalegum Darwinisma) a nasistar hafi beitt plitskum Darwinisma fyrir sig. Plitskur Darwinismi er allt annar handleggur! Kynbtastefnan tti marga fylgismenn va um heim. Nasistar sttu hugmyndir snar eim efnum helst til lagasetningar Kalifornu! og slendingar beittu vnun undir hennar formerkjum - en nrtkari skring er s a me henni var reynt a draga r flagslegum erfileikum frekar en a bta kynstofninn. Raunar er a svo a ekking okkar run n, genum og stkkbreytingum, snir berlega fram a essi plitski Darwinismi 19. og 20. aldar gengur ekki upp, hann stangast vi vsindalegan Darwinisma. Kynbtastefnan eins og hn var rekin var vonlaus - enda var rangurinn enginn egar menn reyndu a ala upp ofurkynstofn.

Skoanir manna um nttruval og a hinir hfustu lifa hefur ekki staist vi nnari skoun. Steinrunnar leifar dra sna glggt a tdau dr du ekki vegna vanhfni heldur frekar vegna hamfara.

essar fullyringar eru bar rangar. Nttruval er enn a verki og enginn efast um a eir hfustu lifa. sr ekki af hverju lfverur du egar skoar steinrunnar leifar eirra. r hafa hlaist upp nokku jafnt og tt milljnir og milljara ra. Hins vegar m sj grarmiklar breytingar vissum stigum - fjldi tegunda d t tiltlulega stuttu tmabili - og menn geta sr til a einhverjar hamfarir ea breytingar veurfari hafi tt sr sta.


danskurinn - 15/02/09 14:42 #

Reynir! Sett hafa veri fram au rk gegn tr a hn bli hvata ekkingarleitar. v ljsi er lttvgt a tala um rtttraan Darwin eins og hann s bara einhver shoppari sem komst undan kristnum kreddunum af eigin rammleik.

Snorri! Nazistar tu brau og notuu klsettpappr. Er braut djfullegt og illt a skeina sr?


Reynir (melimur Vantr) - 15/02/09 16:27 #

g skil ig ekki, danskurinn.

Kristnin vegsamar blinda tr... slir eru eir sem su ekki en tru . Hn hlr a visku spekinganna og lofsyngur barnaskap. tilviki Darwins m segja a trarbrgin segi - slir eru eir sem sj en kvea a hunsa a. Darwin s breytileika tegunda t fr astum, hann s skyldleika tegundanna og hann s a tdauar tegundir lktust eim sem voru lifandi. t fr essu gat hann sr til um a tegundir ruust og ttu sr sameiginlegan uppruna (uppruni tegundanna) og hann dr lyktun a nttruval vri ferli sem ri essari run.

Darwin s lka a etta stangaist vi hugmynd a gu hefi skapa tegundirnar eins og r eru. En hann lokai ekki augunum fyrir v, eins og margir trmenn, heldur stti sig vi niurstuna.

Gur trmaur tti ekki a efast en flestir trmenn efast einhvern tma. Raunar skiptir mig engu mli hvort Darwin var traur ea ekki, hvort hann var jeshoppari, deisti, theisti, agnostisti ea atheisti. a skiptir engu mli hvort hann efaist um tr sna ea fll fr henni.

Flestir trmenn slandi fallast a lfi raist jrinni. Bandarkjunum er staan nnur. Afstaa einstakra manna ea hps manna til kenningar segir ekkert til um gildi kenningarinnar.

runarkenningin er pari vi slmijukenninguna, hverju sem menn kjsa a tra.

En s stareynd a skynsamir menn kjsi a hafna slmijukenningunni og/ea runarkenningunni af v a "heilg ritning" segir eitthva anna (a eirra mati) snir fram skasemi trarbraga.

Snorri, er slmijukenningin djfulleg?


danskurinn - 15/02/09 23:22 #

Reynir skrifar: "g skil ig ekki, danskurinn."

Upphaflega hf Darwin rannsknir snar gui til drar. Hvatinn var tr hans, enda var nttrufri essum tma e.k. gufri. a sem sar gerist lfi Darwin styur ekki rksemd a tr hamli gegn ekkingarleit.

a hefur raun furulti gerst san Darwin setti fram kenningu sna. Akademan tk Darwin traustataki og ar hafa menn veri haldssamir og skilgreint lf og run mjg rngt og hjakka sama farinu eins og akademan gerir gjarnan. N hafa menn nokkurn tma liti mjg til fjarlgra stjarna von um njar upplsingar sem gtu varpa ljsi uppruna lfs okkar Jrinni. annig stndum vi enn smu sporum og Darwin fyrir 200 rum. vi vitum meira, vitum vi samt ekki a sem vi viljum helst vita. g efast um a Darwin hefi lka s kenning a lf hafi borist fyrir hendingu til Jarar utan r geimnum og rast handahfskenndu samspili hendinga og nttruvals til ess veruleika sem vi ekkjum dag. raun er s hugmynd eins og uppgjf gagnvart afer Darwin.

Reynir skrifar: "Kristnin vegsamar blinda tr.."

a er rtt! Og sama htt vegsamar akademan ekkingu sem hloti hefur n fyrir augum hennar sjlfrar. Enda er gufri upphaf akademunnar og hangir ar inni hefinni.


li Gneisti (melimur Vantr) - 15/02/09 23:46 #

Merkilegt oraval a gufrin hafi veri upphaf akademunnar, a eitt og sr snir a gufrin hafi ekki haft hrif upphaf ri menntastofnanna fornld. Ntma hsklar fru lka af sta n gufri hn hafi snemma lauma sr ar inn.

g er lka nokku viss um a nttrufrin sem Darwin nam hafi veri frekar langt fr gufri a vissulega hafi menn enn veri me einhverjar slkar kreddur inni.


danskurinn - 16/02/09 06:58 #

etta er ekki mn prvat skoun. Darwin var nemandi Christs College Cambridge ar sem leiandi nttrfringar litu vsindi sn sem gufrilega stdu. "Natural theology" nr aftur til Plato.


Reynir (melimur Vantr) - 16/02/09 08:22 #

a hefur raun furulti gerst san Darwin setti fram kenningu sna

Slkt er auvita matsatrii. Hins vegar hefur sprotti upp alveg n grein, erfafri, og n getum vi lesi kjarnsrur, DNA. a vill svo skemmtilega til a DNA lfvera snir nkvmlega a sem bast m vi t fr kenningu Darwins, skyldleika tegundanna. Vi getum s hverju runin er flgin DNA eirra.

Framfarir hafa lka veri miklar steingervingafri, sem enn styur kenningu Darwins.

En Darwin fjallai ekki um uppruna lfsins, heldur run ess. En vi erum lka langt komin abiogenesis, frum um hvernig lf kviknar. a er ekkert dularfullt vi a lengur, en nkvm svr fum vi sennilega aldrei ar sem engar leifar eru til um a.

Og sama htt vegsamar akademan ekkingu sem hloti hefur n fyrir augum hennar sjlfrar.

Auvita byggjum vi v sem undan er gengi. Sumum finnst haldssemin kannski fullmikil, en eiga sr sta byltingar ru hverju og jafnvel a sem kallast paradigm-shift - menn tileinka sr alveg njan tgangspunkt.

Einhverjir halda fram a sama run eigi sr sta trarbrgum. Jes betrumbtti Gamla testamenti, ekki satt? En btti Mhamme svo ekki um betur? Og kom Joseph Smith ekki fram me njustu tgfuna? Ea var a Rael?

Mr finnst hughreistandi a vita a elisfringar, efnafringar, erfafringar, lffringar o.s.frv. Kna, Indlandi, Bandarkjunum, slandi Rsslandi og Per virast tala sama ml. Tilraunir gerar einum sta hnettinum eru endurteknar annars staar. Vsindasamflagi er aljlegt, ekkingin safnast upp.

Hvernig stendur v a ekking gufri ltur allt rum lgmlum? Menn n ekki sfellt meiri samhljmi eim vettvangi heldur greinast trarbrgin sfellt fleiri afbrigi sem eru algjrlega samrmanleg innbyris - Mses, Jess, Mhamme, Smith, Rael o.s.frv. Svo ekki s minnst Hindisma og nnur skyld trarbrg.

Vsindin eru ekki skeikul, en au eru besta aferin sem enn hefur komi fram til a komast a raun um hvernig heimurinn er, enda kallast au raunvsindi.


snorri - 16/02/09 09:12 #

Reynir a er str munur "slmijukenningunni" og runarkenningunni. S fyrri hefur ekki gengi svipugngin og veri uppfr ea endurger ljsi nrra upplsinga. S kenning stenst mean vi hldum henni vi okkar slkerfi en utan ess er auvita slin langt fr v a vera mijunni. S kenning hefur ekki veri nokkru andstu vi Bibluna. runarkenningin hefur veri vi li 150 r og veri uppfr, algu og breytt ljsi nrra uppgtvana. Allan ennan tma hafa ekki komi fram vsbendingar um breytingarferla. Menn vita lka dag a apinn er ekki nnasti "ttingi" mannsins svo a teikningar og myndir bendi til ess. Lknar nota t.d. ekki lffri ea vefi r apa til a gra menn en a gera eir aftur mti me lffrum og vefum r svnum. Menn geta ori eins og svn, bi af drykkju og ti. Af hverju endurskoum vi ekki lrdminn um hver okkar nnasti ttingi er fyrst menn geta lkst honum nokkru? kr kveja Snorri.

i viti a Jess er upprisinn?


li Gneisti (melimur Vantr) - 16/02/09 09:41 #

Vi erum a fjarlgjast efni full miki en a er rtt a benda Snorra a a er rangt hj honum a lknar hafi ekki nota lffri og vefi r pum til a gra menn. Vefir r bavnum hafa allavega veri notair.

stan fyrir v a svn eru oftar notu er vissulega vegna ess hve lffrin eru lk okkar en einnig af v a a er bara svo auvelt a nlgast au, eim er hvort e er sltra og a eru frri sjkdmar eim. Aftur mti hafa sumir gagnrnt a a nota apa slkar tilraunir einmitt vegna ess hve mannlegir eir eru. En lka vegna ess a eir eru margir trmingarhttu og a a er svo miki af vrusum eim sem eru httulegir mnnum eir su punum sjlfir skalitlir.


Arnar - 28/02/09 09:09 #

g skil ekki af hverju umrur kristinna manna um Darwinkenninguna einkennast af ofbeldi. Menn sast upp og vilja helst byrja a berja hvorn annan. A kalla eitthva "djfulegt" er ekkert anna en ofbeldi. egar skynsemin rtur, tekur ofbeldi vi.

Munurinn vsindalegum kenningum og trarkenningum er a vsindalegar kenningar verur a byggja upp me rkum og/ea snnunum. Ef hgt er a afsanna eitthvert af rkunum, fellur kenningin. Trarkenningar eru settar fram n raka ea sannana og ekki er hgt a afsanna neitt. ess vegna er mgulegt a rkra r og auvelt a misnota r eins og sst hefur hj mrgum fgatrarmnnum og skiptir ekki mli hvaa trarbrag a er.

Af hverju eru margir kristnir menn svona mti Darwinkenningunni? Hann segir ekki a Gu hafi ekki skapa heiminn og allar lfverur. Hann lsir bara hvernig etta ferli tti sr sta. a er einna helst a Biblunni stendur a Gu hafi gert etta 7 dgum og kristnir menn ttu alveg a geta stt sig vi essi mistk Biblunni. Ekki get g s a etta grafi undan kristinni tr.


Reynir (melimur Vantr) - 28/02/09 12:59 #

runarkenningin grefur vissulega undan kristinni tr v hn snir fram a vi erum dr og ekki skpu gus mynd.

etta samrmist ekki aumktinni og ltilltinu sem felst v a vi sum krna skpunarverksins og herrar jararinnar.


Gunnar - 12/03/09 20:24 #

i viti a Jess er upprisinn?

Nei hann er a ekki. etta er ein mesta blekking mannkynssgunnar sem haldi hefur veri nafni trar i 2000 r ea svo.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.