Allar fŠrslur Allir flokkar Sos Um fÚlagi­ ┌rskrßning Lˇgˇ Spjallid@Vantru Pˇstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Vandamßl gu­s

═ ■essum fyrirlestri fjallar nřjatestamentisfrŠ­ingurinn Bart Ehrman um sv÷r biblÝunnar vi­ b÷lsvandanum:

Ritstjˇrn 13.01.2009
Flokka­ undir: ( Myndb÷nd )

Vi­br÷g­


Reynir (me­limur Ý Vantr˙) - 13/01/09 10:36 #

Af hverju ■jßist fˇlk, ekki sÝst "gu­s ˙tvalda ■jˇ­"?

Fyrstu vi­br÷g­ manna eru oftar en ekki: Frjßls vilji. Vi­ getum vali­ gott e­a illt - ■vÝ ■jßumst vi­. (ËfullnŠgjandi)

Ehrman segir BiblÝuna veita tvenn sv÷r: A (Prophetic): Gu­ er a­ refsa fˇlki - ■vÝ ■a­ leita­i ekki til hans, e­a ■ˇkna­ist honum ekki. (Gamla testamenti­ - ˇge­felldur gu­)

B (Apocalyptic): Ůa­ eru ill ÷fl Ý heiminum (Satan og ßrar hans) sem vilja fß fˇlk til a­ hafna gu­i. (N˙ rß­a illu ÷flin en brßtt (yea, right) kemur anna­ rÝki - eilÝft rÝki gu­s - sem dŠmir rÚttlßta og ranglßta.) (Nřja testamenti­ - lei­ir til skeytingarleysis - ■etta versnar bara ■ar til gu­ kemur)

Ínnur nßlgun - C (Ecclesiastic): Allt er hÚgˇmi - hverfult. Engin eilÝf sßl, njˇtum ■ess a­ vera til, ■etta er allt og sumt. (Ehrman finnst ■etta nŠst ■vÝ a­ vera vi­unandi - vi­ eigum a­ hjßlpa ÷­rum a­ njˇta lÝfsins - lina ■jßningar ■eirra.) ("There is no answer to suffering, but there should be a response.)

Ehrman er ekki viss um a­ til sÚ svar vi­ spurningunni um ■jßningar e­a b÷l - e­a sv÷rin eru m÷rg og mˇtsagnakennd - en ■ˇtt svo sÚ ekki heldur hann a­ vi­ getum brug­ist vi­ samkvŠmt li­ C.


mofi - 14/01/09 14:01 #

  1. Frjßls vilji er a­ mÝnu mati a­eins einn ■ßttur af heildar svari. Til ■ess a­ vi­ getum veri­ til sem sjßlfstŠ­ar verur ■ß ver­um vi­ a­ geta vali­ og ■ß sÚrstaklega hvort vi­ viljum vera til. Ůa­ mß kannski gagnrřna Gu­ fyrir ■a­ a­ vilja a­ svona verur sÚu til og a­ vilja a­ ■Šr elski Hann og a­ gjaldi­ fyrir ■a­ er of hßtt en sß sem gagnrřnir Gu­ fyrir ■a­ er Ý rauninni a­ segja a­ hans eigin tilvera er ekki gjaldsins vir­i.

  2. Ůetta me­ Prophetic svar sem segir a­ Gu­ refsi fˇlki ■vÝ ■a­ leita­i ekki til Hans er hßlf klßra­ ­a mÝnu mati. Miklu frekar hÚrna spurning um ÷rs÷k og aflei­ingu. Gu­ setur ■etta upp Ý BiblÝunni ■annig a­ ef ■˙ velur a­ gera hi­ vonda ■ß munu vera aflei­ingar af ■vÝ. Ekki ˇsvipa­ ■vÝ a­ foreldri varar barn sitt vi­ ■vÝ a­ stela, lj˙ga e­a lŠra aldrei heima; ■ß ver­a aflei­ingar Ý samrŠmi vi­ heg­unina.

  3. Var­andi Apocalyptic svari­. ═ gegnum alla BiblÝunna finnum vi­ a­ ■a­ er til ill ÷fl Ý heiminum. Ůau eru ekkert endanlegt svar vi­ af hverju illska er til heldur a­eins hluti af heildarmyndinni. Ůa­ sem vi­ finnum Ý Opinberunarbˇkinni er sÝ­an a­ Gu­ er a­ leysa vandamßli­ me­ illskuna en Hann getur ■a­ ekki nema leyfa illskunni a­ sřna sitt rÚtta andlit. Gu­ getur ekki eytt syndurum nema ■eir fßi a­ sřna sitt rÚtta andlit svo a­ enginn ver­i Ý vafa um a­ Gu­ er rÚttlßtur ■egar Gu­ ey­ir illskunni ˙r heiminum.

  4. Ecclesiastic svari­ er a­ mÝnu mati misskili­ hjß Ehrman. Salˇmon er alveg a­ tala Ý samrŠmi vi­ restina af BiblÝunni ■egar hann segir a­ ■egar vi­ deyjum ■ß hŠttum vi­ a­ vera til. A­ Ý dau­anum ■ß hugsar enginn neitt e­a ßformar neitt. Salˇmon fjallar ekki um upprisuna og eilÝft lÝf en ma­ur mß ekki lesa of miki­ ˙r ■eirri ■÷gn.

Ůetta getur kannski virka­ mˇtsagnakennt en Úg tel a­ ÷ll sv÷rin eru rÚtt og me­ ■vÝ a­ sameina rÚttan skilning ß ■eim er komi­ svar sem a­ minnsta kosti fyrir mig er nˇgu gott.


Baldvin (me­limur Ý Vantr˙) - 14/01/09 14:45 #

Hann er rÚttlßtur ■egar hann ey­ir illskunni ˙r heiminum, en var hann rÚttlßtur ■egar hann skapa­i hana?


mofi - 14/01/09 16:44 #

Baldvin, Hann a­eins leyfi m÷guleikan ß tilvist hennar me­ ■vÝ a­ leyfa frjßlsan vilja en ■a­ er kostna­urinn vi­ tilvist okkar.


Baldvin (me­limur Ý Vantr˙) - 14/01/09 16:55 #

Hringavitleysa, mofi, sem ekkert ˙tskřrir.

Mannanna b÷l er ekki a­ ÷llu leiti tilkomi­ vegna nokkurs sem hŠgt er a­ lřsa sem frjßlsum vilja.

Er ■a­ t.d. val a­ ver­a fˇrnarlamb nßtt˙ruhamfara, uppskerubrests e­a farsˇtta?


mofi - 14/01/09 17:22 #

Baldvin, Úg var a­eins a­ tala um tilvist hennar, ekki ÷ll atvik sem valda ■jßningu. Ů˙ spur­ir af hverju Gu­ leyfi tilvist illsku og Úg tr˙i a­ okkar sjßlfstŠ­i vilji sem gerir okkur a­ ■eim sem vi­ erum er ßstŠ­an. Ůa­ er ekki svar vi­ af ÷llu sem veldur ■jßningu Ý heiminum. Sß sem heldur ■essum heimi vi­ er Gu­ en okkar heimur er a­ finna ßhrifin af ■vÝ a­ Gu­ er ekki vi­ stjˇrn. Aftur ■ß er ßstŠ­an a­ eina lei­in fyrir Gu­ a­ sřna ßhrif illskunnar og ßhrif ■ess a­ taka Hann ˙r myndinni er a­ sleppa takinu af heiminum og lßta hann fara sÝna lei­.

╔g er engan veginn a­ b˙ast vi­ ■vÝ a­ ■˙ tr˙ir ■vÝ sama og Úg en Úg er a­ vona a­ Úg nßi a­ ˙tskřra hvernig Úg skil ■etta.


Baldvin (me­limur Ý Vantr˙) - 14/01/09 17:40 #

╔g skil ■itt sjˇnarhorn, mofi, en Úg sÚ einfaldlega ekki hvernig ■a­ getur gengi­ upp.

┌tskřr­u ■etta t.d. fyrir mig:

Algˇ­ur, almßttugur gu­ skapar bakterÝur, snÝkjudřr, veirur osfrv. Ý ■eim eina tilgangi a­ valda m÷nnum ■jßningum, ■vÝ margar ■essara lÝfvera ■rÝfast j˙ eing÷ngu Ý m÷nnum.

Hvers vegna skapa­i gu­ ■essar ■jßningar? Og hva­ hefur ■a­ me­ frjßlsan vilja a­ gera?

Ůa­ er alveg ˇtr˙legt hva­ sk÷punarverk gu­s vir­ist hagar sÚr lÝkt og hann sÚ ekki til og hafi ekki skapa­ neitt ... ma­ur gŠti jafnvel haldi­ a­ gu­ sÚ bara go­sagnapersˇna ...


DoctorE - 14/01/09 21:43 #

Mofi "hann" er ekki me­ stˇrum staf nema Ý upphafi setningar. Let's see... Mofi dissar Bart, hann dissar Darwin, hann dissar ■a­ a­ gu­inn hans er ekkert anna­ en ge­veikur fj÷ldamor­ingi samkvŠmt bˇkinni, hann dissar allt sem honum finnst skemmileggja tßlsřnina me­ eilÝft lÝf.


mofi - 15/01/09 13:45 #

Baldvin, flest sem ■˙ nefnir er nau­synlegt fyrir lÝfi­.

Sumt hefur aftur ß mˇti bila­ eins og vÝrusar sem valda sj˙kdˇmum og ■jßningum Ý dag. ╔g tr˙i a­ ■a­ sÚ vegna ■ess a­ Gu­ er ekki lengur a­ vi­halda ■essum heimi. Til a­ svara spurningunni hvort a­ heimurinn ■arf ß Gu­i a­ halda ■ß ver­ur heimurinn og himnarnir a­ sjß aflei­ingarnar.


┴rni - 15/01/09 14:24 #

Manni ver­ur nßtt˙rulega bara ˇglatt a­ lesa rugli­ Ý Mofa hÚrna.

Hvernig getur ALvitur vera skapa­ engil sem var Ý fyrstu fullkominn en ßtti sÝ­an a­ hafa breytt sjßlfum sÚr Ý dj÷ful og afvegaleitt mannkyni­ ?

═ heimi sem ALgˇ­, ALvitur, ALmßttug vera skapar ■ß bara eru h÷rmungar og synd ekki nokkur einasti m÷guleiki. A­ menn ■urfi a­ fara Ý allskonar or­aleiki og hringavitleysur til a­ reyna a­ rÚttlŠta hi­ illa Ý heiminum sřnir bara hva­ mßlsta­urinn er hrikalega lÚlegur hjß tr˙u­um.


mofi - 15/01/09 14:29 #

┴rni, miklu frekar er spurning hvernig gat Gu­ skapa­ verur eins og okkur sem hafa frjßlsan vilja.


┴rni - 15/01/09 14:39 #

BÝddu, ha ?


Baldvin (me­limur Ý Vantr˙) - 15/01/09 16:10 #

Mofi, hvernig eru t.d. snÝkjudřr ß bor­ vi­ h÷fu­l˙s og orminn o. volvulus, sem veldur ßrblindu "nau­synleg fyrir lÝfi­"? BŠ­i ■essi snÝkjudřr lifa a­eins ß m÷nnum, og valda ■eim ■jßningum. ═ tilfelli h÷fu­l˙sarinnar smßvŠgilegum ˇ■Šgindum en Ý tilfelli o. volvulus kvalafullri h˙­hr÷rnun og blindu.

Hvernig hafa ■essar lÝfverur "bila­" og hver var upprunalegur tilgangur ■eirra? Ef ma­urinn er sÝ­asta sk÷punarverk gu­s, eins og segir Ý sk÷punars÷gunni, hvernig ˙tskřrir­u ■ß lÝfverur sem nau­synlega ■urfa ß manninum a­ halda til a­ lifa af?


mofi - 15/01/09 16:38 #

Baldvin, ■etta sem ■˙ nefnir er hluti af verum sem eru nau­synlegar fyrir lÝfi­; verur eins og vÝrusar og bakterÝur. Stˇr meirihluti er anna­ hvort meinlaus e­a gagnlegur okkur. Erfitt a­ vita hver upprunalegur tilgangur var fyrir ßkve­in tilfelli, jafnvel me­ rannsˇknum ■ß myndu menn lÝklegast ver­a a­ gÝska.

HÚrna er grein sem fjallar miklu řtarlegra um vÝrusa ˙t frß ■essum spurningum, sjß: Did God Make Pathogenic Viruses?

Ef ma­urinn er sÝ­asta sk÷punarverk gu­s, eins og segir Ý sk÷punars÷gunni, hvernig ˙tskřrir­u ■ß lÝfverur sem nau­synlega ■urfa ß manninum a­ halda til a­ lifa af?

Gu­ sß ■etta fyrir og gat skipulagt ■etta. Ůa­ er erfitt fyrir ■rˇunarkenninguna a­ ˙tskřra svona samband tveggja dřrategunda sem geta ekki lifa­ ßn hvors annars.


Haukur ═sleifsson (me­limur Ý Vantr˙) - 15/01/09 17:19 #

"samband tveggja dřrategunda sem geta ekki lifa­ ßn hvors annars."

Bara svo ■a­ sÚ ß hreinu mofi, ■ß ■urfum vi­ ekkert ß Onchocerciasis e­a ÷­rum slÝkum verum a­ halda, ■Šr ■urfa ß okkur a­ halda, og er ■a­ ekkert ß skj÷n vi­ ■rˇunarkenninguna. Alveg eins og bekterÝur sem lifa ß nŠlon.


Baldvin (me­limur Ý Vantr˙) - 15/01/09 17:30 #

Ůa­ er erfitt fyrir ■rˇunarkenninguna a­ ˙tskřra svona samband tveggja dřrategunda sem geta ekki lifa­ ßn hvors annars.

Nei, ■a­ einmitt alls ekki erfitt, og mun au­veldara a­ ˙tskřra ■etta ˙t frß ■rˇun heldur en m÷gulegri sk÷pun.

Ůar sem ■a­ er einungis ÷nnur tegundin sem ■arf ß hinni a­ halda, en ekki ÷fugt, ■ß er lÝklegt a­ s˙ tegund hafi ■rˇast til a­ nřta sÚr ßkve­inn hřsil ß hennar kj÷rsvŠ­i sem hefur ß einhvern hßtt veri­ betri en a­rir. T.d. getur veri­ a­ tilt÷lulega st÷­ug b˙seta fˇlks Ý hˇpum innan kj÷rlendis hafi eitthva­ me­ ■etta a­ gera.

Ůa­ a­ slÝkar lÝfverur hafa stuttan lÝftÝma og kynslˇ­askipti eru ■vÝ mj÷g hr÷­ hra­ar m÷gulegri ■rˇun ■eirra.

Hvernig vilt ■˙ ˙tskřra ■rˇun sřkla til a­ ■ola sřklalyf Š betur ˙t frß sk÷pun? Ůessi ■rˇun hefur ßtt sÚr sta­ ß stuttum tÝma eftir a­ menn fˇru a­ geta fylgst me­ slÝku og ■vÝ er h˙n mj÷g vel skrßsett, og hefur jafnvel veri­ fylgst me­ henni ß rannsˇknarstofum.


Kßri Rafn - 15/01/09 17:33 #

Mofi, hvernig veist ■˙ allt ■etta um ߊtlanir gu­s me­ bakterÝur og vÝrusa ef ■etta stendur hvergi Ý biblÝunni?


Baldvin (me­limur Ý Vantr˙) - 15/01/09 17:45 #

Greinin sem ■˙ vitnar Ý, mofi, kemst einfaldlega a­ ■eirri ni­urst÷­u a­ gu­ hafi lÝklega ekki skapa­ vÝrusa til a­ valda manninum ■jßningu, e­a eins og segir Ý ˙tdrŠtti:

Pathogenesis is evidence of something gone wrong, a mutation or the accidental movement of genes, and not evidence of a system deliberately designed to cause human disease and suffering.

Ůetta er einmitt ■a­ sem Úg er a­ segja, einmitt ■a­ sem ma­ur skyldi Štla ˙t frß ■rˇun. Reyndar er ■ß ekki rÚtt a­ tala um a­ nokku­ hafi bila­, en ■a­ er ˙t af fyrir sig aukaatri­i.


١rarinn (me­limur Ý Vantr˙) - 15/01/09 23:46 #

If we are uncritical we shall always find what we want: we shall look for, and find, confirmations, and we shall look away from, and not see, whatever might be dangerous to our pet theories. In this way it is only too easy to obtain what appears to be overwhelming evidence in favor of a theory which, if approached critically, would have been refuted. -Karl Popper

GŠti veri­, mofi, a­ ■˙ sÚrt einfaldlega a­ a­laga kenningu ■Ýna a­ sta­reyndum, a­ breyta kenningunni til a­ raunveruleikinn passi a­ henni?

A­ mÝnum dˇmi (og nŠstum hvers einasta vÝsindamanns) ■arfnast ■rˇunarkenningin fßrra e­a engra a­lagana a­ raunveruleikanum frß upprunalegri ˙tgßfu Darwins, en ß hinn bˇginn ■arfnast sk÷punarkenningin ˇgrynni slÝkra a­laganna og frßvika, ■˙ hlřtur a­ vi­urkenna ■a­.

Ůa­ a­ ■rˇunarkenningin sÚ nŠstum algerlega allsrß­andi me­al vÝsindamanna ■ř­ir au­vita­ ekki a­ h˙n sÚ s÷nn (enginn kenning er s÷nn, a­eins ˇafs÷nnu­ e­a afs÷nnu­), en ■a­ er nˇg til a­ lßta mig hallast a­ henni frekar en sk÷punarkenningunni.

Til a­ ˙tskřra raunveruleikann ■yrfti bˇkstafleg sk÷punarkenning BiblÝunnar (sem sk÷punarkenningin hlřtur a­ byggja ß) a­ taka ß sig fßrßnlega margar mßlami­lanir Ý ßtt a­ ■rˇunarkenningunni -- til a­ sk÷punarkenningin meiki sens ■arf ma­ur a­ leyfa henni a­ njˇta vafans, mj÷g mikils vafa.

SÝfellt koma upp ß yfirbor­i­ sta­reyndir, mŠlingar og anna­ frß vÝsindam÷nnum sem stangast ß vi­ sk÷punarkenninguna, en fylgismenn hennar eru aldrei lengi a­ breyta t˙lkun sk÷punarkenningarinnar frß fyrri ˙gßfu til a­ h˙n passi.

Nostradamus fatta­i ■etta trikk ß sÝnum tÝma -- ef ■˙ or­ar spßdˇminn nˇgu ˇskřrt mun hann alltaf rŠtast.

Kenning sem ma­ur getur a­laga­ a­ hverju sem er hefur ekkert forspßrgildi. Kenning sem hefur ekkert forspßrgildi er algerlega ˇßhugaver­ frß sjˇnarhˇli vÝsinda og ■ekkingarleitar ■eirra.

Ůa­ ■ř­ir au­vita­ ekki a­ h˙n sÚ eitthva­ vond, h˙n getur t.d. haft tilfinningalegt gildi fyrir fˇlki (alveg eins og stundum fŠ Úg kikk ˙t ˙r a­ Ýmynda mÚr a­ efni Harry Potter-bˇkanna hafi ßtt sÚr sta­ Ý alv÷runni).

H˙n ß hins vegar alls ekki heima Ý nßmsbˇkum grunnskˇlabarna um tilur­ heimsins, ekki frekar en grunnskˇlakrakkar Šttu a­ lŠra heimss÷gu ■ar sem Voldemort olli Seinni heimsstyrj÷ldinni.


Baldvin (me­limur Ý Vantr˙) - 18/01/09 16:14 #

Ătli mofi hafi ekkert meira um ■etta mßl a­ segja?

Loka­ hefur veri­ fyrir athugasemdir vi­ ■essa fŠrslu. Vi­ bendum ß spjalli­ ef ■i­ vilji­ halda umrŠ­um ßfram.