Allar fęrslur Allir flokkar Sos Um félagiš Śrskrįning Lógó Spjallid@Vantru Póstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Sišferšisvandi kristninnar

Sóknarprestarnir Gunnar Jóhannesson og Sighvatur Karlsson rita hvor sķna greinina ķ Morgunblašiš nżlega og undirstrika bįšir, hver į sinn hįtt, žann mikla sišferšisvanda sem kristnin į viš aš glķma. Hluti žessa vanda er nżr af nįlinni en aš stęrstum hluta er um alvarlega vankanta į grundvallarforsendum kristilegs sišferšis aš ręša.

Hinn gleymdi Guš

Forsenda kristilegs sišferšis hlżtur aš vera Kristur – trśin į mannssoninn, į Guš föšurinn, į upprisuna og eilķft lķf. Įn trśar er enginn grundvöllur fyrir sišgęši trśar. Įn gušdómsins er “kristiš sišgęši” bara 2000 įra gamlar hugvekjur, endurtekning į hugsunum fyrri heimspekinga og trśarleištoga. Sį sem ekki trśir į Krist sem frelsara hefur engan įstęšu til aš fylgja sišabošskap Jesś.

Enginn afsökunarmašur kirkju og kristni sem skrifaš hefur ķ blöš undanfarin misseri hefur mér vitanlega bent į trśarlegar forsendur kristilegs sišabošskapar, ekki heldur sérarnir tveir.

Séra Gunnar skrifar žann 22. janśar sķšastlišinn um fyrirhugašar breytingar į grunnskólalögum. Hann vill halda “kristilegu sišgęši” ķ lögunum og notar hefšarrökin mįli sķnu til stušnings, įn žessarar klausu verši höggviš į višjar kirkju og žjóšar. Žjóš, menning, hefšir eru hugtök sem Gunnari eru töm – en enginn Guš, enginn Jesś, engar trśarlegar forsendur.

Séra Sighvatur skrifar žann 15. janśar um naušsyn žess fyrir sišferši mannsins aš lśta vilja handboltažjįlfarans sem einkum birtist į jólum(!) og mį leiša lķkum aš žvķ aš hér eigi hann viš drottinn Guš sinn. En ekki stķgur hann skrefiš til fulls, enginn er Jesś į vellinum og krossfesting og upprisa langt undan.

Afsakendur kirkju og kristni vita aušvitaš sem er aš žeir tala til žjóšar sem er ekki nema ķ besta falli aš hįlfu kristin. Gunnar veit žetta žótt hann slysist til aš telja 90% žjóšarinnar kristna. Ašeins annar hver mašur telur sig kristinn, mun fęrri taka kristnar kennisetningar trśanlegar samkvęmt skošanakönnun sem Žjóškirkjan hefur sjįlf stašiš aš og Gunnari er vel kunnugt um.

Žegar stór (og vaxandi) hluti žjóšarinnar telur sig ekkert hafa meš kristni aš gera er “kristiš sišgęši” oršiš marklaust ķ samfélagslegu samhengi. Įn trśarinnar hefur sišgęši trśar ekkert gildi nema žar sem žaš fellur saman viš algilt sišferši eins og žaš birtist ķ mannréttindasįttmįlum, ritum heimspekinga, lögum og sišareglum hvers konar.

Mašurinn ķ öšru sęti

Sišferšisbošskapur kristninnar er ekki ašal bošskapur hennar. Guš er ašalbošskapurinn, allt annaš lżtur ķ lęgra haldi. Fyrstu sex af bošoršunum tķu snśast um Guš. Kęrleiksbošskapurinn er aš elska Guš umfram allt, af öllu hjarta, sįlu og lķkama. Sķšan mį elska nįungann eins og sjįlfan sig.

Hvort sem okkur hugnast Guš kristninnar eša ekki (honum hefur vonandi fariš fram ķ mannśšarmįlum į sķšustu 3000 įrum eša svo) žį er ljóst aš sišabošskapur kristninnar byggir į Guši – ekki manninum. Kennsluefni ķ kristnifręšikennslu, sem séra Siguršur Pįlsson hefur skrifaš, gerir žetta ljóst og sama gera žeir Gunnar og Sighvatur ķ greinum sķnum.

Fylgifiskur kristilegs sišgęšis er aš mašurinn sé į einhvern hįtt lélegur, mašurinn hefur “bešiš skipbrot” segir séra Sighvatur og telur aš hann žurfi aš leita sér hjįlpar. Séra Gunnar tekur ekki eins djśpt ķ įrinni en žó kemur skżrt fram hjį honum sama mannfyrirlitning.

Kristiš sišferši kennir aš mašurinn sé ómerkilegur og aš Guš hafi forgang. Skammt undan er sś hugsun aš orš Gušs hafi forgang yfir manninn, aš hagsmunir mannsinns vķkji žegar Guš (eša embęttismenn hans) eru annars vegar. Skżrt dęmi um žetta er ósišleg innkoma kirkjunnar ķ leik- og grunnskóla landsins.

Eins og sagan sżnir

Kristileg sišgęšiskenning er ekki góš. Af įvöxtunum skuluš žér žekkja žį sagši einhver og ef saga kristinna žjóša sķšustu 2000 įra sżnir eitthvaš žį er žaš vanmįttur kristilegs sišabošskapar. Kristnar žjóšir hafa sķst lįtiš sitt eftir liggja ķ drįpum og gripdeildum, grimmd og kśgun – gott ef žęr hafa ekki slegiš öllum öšrum žjóšum viš ķ eyšileggingu manna jafnt sem menningarheima.

Sišabošskapur kristninnar hefur ekki stašiš sig ķ stykkinu og nś er tķmabęrt aš setja hann til hlišar. Skiptir žį engu žótt afsakendur kristninnar komi og bendi į žann įrangur ķ mannśšar- og mannréttindamįlum sem oršiš hafa į sķšustu öld og įratugi og reyna aš halda žvķ fram aš allt sé žetta kristninni aš žakka. Hvar var žį kristnin hinar 19 aldirnar?


Žessi grein birtist ķ Morgunblašinu 1. febrśar sl.

Brynjólfur Žorvaršarson 18.02.2008
Flokkaš undir: ( Sišferši og trś )

Višbrögš


Reynir (mešlimur ķ Vantrś) - 18/02/08 15:28 #

"Kristiš sišgęši" er marklaus frasi einn og óstuddur. Taka veršur fram hvort žaš er kristiš sišgęši samkvęmt tślkunum žessa eša hins (trśarhópsins?). Öll umręša um kristilegt sišgęši er įkaflega pķnleg ķ ljósi žess aš enginn vill taka mark į meintum oršum Krists sjįlfs ķ sišferšisefnum, sbr. Mt. 5:32.

Ķ einfeldni tengir fólk kristiš viš eitthvaš gott eša kęrleikann - en hann ristir ekki alltaf djśpt hjį kristnum, eins og saga žeirra sannar og Brynjólfur minnir réttilega į.

Öll viljum viš gott sišferši en hugmyndir okkar um hvaš felst ķ žvķ eru mismunandi. Margt ķ kristnu sišferši er hreint ekki gott aš mķnu mati og margar sišferšishugmyndir Biblķunnar eru beinlķnis forkastanlegar og ķ hróplegu ósamręmi viš hugmyndir nśtķmamanna um hvaš gott mį telja.


Brynjólfur Žorvaršarson (mešlimur ķ Vantrś) - 18/02/08 21:04 #

Reynir, allar śtgįfur af kristnu sišferši byggja į žvķ aš setja manninn ķ annaš sęti. Einstaka kennisetningar Krists hafa ašeins gildi ķ žvķ samhengi, įn Gušs er Jesś bara vafasamur heimsendaspįmašur sem hafši rangt fyrir sér og sišferšisbošskapur hans meš įlķka mikiš vęgi og skošanir Bubba Mortens.

Kristnin:

  1. Guš
  2. Mašurinn

Guš hefur forgang - og fordęmi hans er ekki gott. Žeir sem fylgja žessu sišferši lķta fyrst til žess hvaš sé Guši žóknanlegt, sķšan hvaš hentar manninum. Skiptir žį engu hver sišferšisbošskapurinn er ķ einstökum atrišum.


Siggi Óla - 18/02/08 21:28 #

Afar athygliverš grein.

Kristni er ķ rauninni Guš sem segir, hér er Ég um Mig frį Mér til žķn.


Reynir (mešlimur ķ Vantrś) - 19/02/08 08:57 #

Okkur finnst fįrįnlegt aš setja guš ķ fyrsta sęti, žvķ viš vitum hvaša guš er įtt viš og hver hugmyndafręšin er.

En fyrir vikiš missir gagnrżni okkar lķka marks, žvķ fęstir lķta į guš sömu augum og viš, heldur lķta žeir į hann sem allt hiš góša og besta, kęrleikann.

Ég vęri sįttur ef allir menn létu kęrleikann ķ fyrsta sęti - žvķ hann kemur mönnunum vel. Mig hryllir hins vegar viš tilhugsuninni um hinn sanna guš Biblķunnar ķ öndvegi - viš vitum hvaš žaš getur haft ķ för meš sér. Samkvęmt mķnum skilningi er guš Biblķunnar fjarri žvķ kęrleikur.


Jóhann - 19/02/08 11:26 #

Mig langar aš vekja athygli į predikun eftir Sr. Marķu Įgśstsdóttur,

tru.is/postilla/2008/02/frelsa-oss-fra-illu/

Predikunin er jafn hrollvekjandi og hśn er einlęg, en ég held hśn endurspegli ljómandi skošanir margra ķ dag um kristiš sišgęši og trś almennt.


Matti (mešlimur ķ Vantrś) - 19/02/08 11:38 #

Jóhann, ég setti vķsun į prédikunina ķ athugasemd viš grein Steindórs um Marķu. Hugsanlega er Marķa aš svara fyrir sig.


Jón Magnśs - 20/02/08 09:55 #

Žess mį geta aš séra Gunnar er meš svargrein ķ mogganum ķ dag.


Jón - 09/03/08 22:44 #

[Fęrt į spjalliš - Žóršur]


Brynjólfur Žorvaršarson (mešlimur ķ Vantrś) - 09/03/08 22:55 #

[Einnig fęrt į spjalliš - Žóršur]]

Lokaš hefur veriš fyrir athugasemdir viš žessa fęrslu. Viš bendum į spjalliš ef žiš viljiš halda umręšum įfram.