Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Blekking trarinnar

Tr samanstendur af remur megin ttum: trnai, athfnum og upplifun. essi rj birtingarform trarlegs atferlis su mjg breytileg eru au, eins og slfringurinn Fred. H. Previc bendir nlegri yfirlitsgrein um taugaslfrilegar rtur trar, „mjg tengd a v leyti a einstaklingar sem lifa mjg truum samflgum eru mun lklegri til ess a tlka venjulega reynslu (t.d. hugarra) sem trarlega“. Slk upplifun getur san leitt til sterkrar trararfar ea trarumskipta, en eins og Previc greinir fr vera einungis 20-60% trara einstaklinga fyrir „trarlegri“ upplifun og er trnni v a mestu vihaldi me trnai og athfnum. Eitt form upplifana sem einstaklingar tlka gjarnan sem trarlega er s.k. utanlkama upplifun, sem vsindamnnum hefur n tekist a framkalla tilraunastofu.

Fr essu var greint fyrr essu ri tveimur vsindagreinum hinu virta vsindatmariti Science. Eins og segir frtt tmaritsins um greinarnar voru tilraunirnar gerar hpi heilbrigra sjlfbolia og upplifun eirra hafi veri breytileg „greindu einstaklingarnir bum tilraununum fr tilfinningu um sambandsslit fr lkama snum“. Hfundar annarrar rannsknarinnar tlka niurstur snar annig a myndu utanlkama reynsla sni fram a lkamleg sjlfsvitund og sjlfi geta agreinst fr lkamanum og geta eir sr til „a dagleg reynsla einstaklinga af heildstu sjlfi, sem og myndanirnar sem hr greint er fr, byggist virkni“ kveins svis heilaberkinum (temporo-parietal junction).

a er v komin fram sterk vsbending um a yfirnttrulegar ea trarlegar skringar „utanlkama“ upplifun eigi ekki vi rk a styjast. Fyrri rannsknir hafa einnig snt fram jarbundnar skringar annars konar „trarlegum“ upplifunum. Flogaveiki hefur til a mynda veri tengd msum slkum upplifunum, en eins og Previc bendir grein sinni virast margir af helstu spmnnum og trarleitogum mannkynssgunnar, s.s Pll postuli, hafa jst af essum sjkdmi. essu samhengi er rtt a treka a hi trarlega umhverfi sem einstaklingurinn br vi skiptir miklu um a hvernig hann tlkar venjulegar upplifanir. egar etta er haft huga m geta sr til um a a Bandarkjamenn s mun lklegri til ess a tlka „utanlkama“ ea arar „trarlegar“ upplifanir sem yfirnttrulegar en Svar, ljsi ess a tplega 90% Bandarkjamanna tra persnulegan gu en einungis 15-55% Sva.

a sem hr hefur veri bent tti a undirstrika mikilvgi ess a kenna brnum gagnrna hugsun strax upphafi grunnsklans til ess a gera eim betur kleift a leggja nttrulegt mat myndanir sem flk tlkar gjarnan sem yfirnttrulegar ea trarlegar. essu er v miur ekki til a dreifa enda lra brnin okkar fyrstu rum grunnsklans miklu meira um meinta tilvist gus kristinna manna og heimsmynd eirrar trar en a sem raunvsindin hafa fram a fra, sem stular a v, eins og Sigmund Freud benti Blekkingu trarinnar (1927), a „egar vitsmunir barnsins vakna eru kennisetningar trarinnar ornar hafnar yfir gagnrni“.


Birtist Morgunblainu 4.11.2007 - Heimasa Steindrs J. Erlingssonar

Steindr J. Erlingsson 20.11.2007
Flokka undir: ( Asend grein )

Vibrg


gimbi - 21/11/07 00:05 #

Tja, tlar enginn a segja neitt um essa grein Steindrs?

Jja, g skal ra vai.

Steindr segir: "Tr samanstendur af remur megin ttum: trnai, athfnum og upplifun."

essi greining finnst mr ekki til skilningsauka. "Athafnir" og "upplifanir" hafa ekkert nausynlega me tr a gera. annig yrfti fyrst a afmarka skilgreinigu essa nnar, lklega svona (svo a dugi): "Tr samanstendur af remur megin ttum: trnai, trarathfnum og trarupplifun."

En er lka heldur miki klifa. Reyndar er til eitt or sem nr yfir etta rennt; .e. helgiathfn.

Helgiathfn felur sr trna, athfn og upplifun. A.m.k. hj eim sem stunda helgiathafnir. Nema vikomandi s bara a ykjast...

San segir essi Fred H. Previc a vensl su milli ess a einstaklingar sem lifa mjg truum samflgum eru mun lklegri til ess a tlka venjulega reynslu (t.d. hugarra) sem trarlega.

Nema hva!? Selvflgelighed og banalitet. a vri miklu hugaverara ef ljs kmi arna fug fylgni.

Steindr segir lka: "Eitt form upplifana sem einstaklingar tlka gjarnan sem trarlega er s.k. utanlkama upplifun, sem vsindamnnum hefur n tekist a framkalla tilraunastofu."

gr var ttur sjnvarpinu um hvernig lkami (og heili) sjklinga vri kldur niur um 12 - 13 grur, til a framkvma srlega erfiar og httusamr skuragerir. Vi slka klingu er engin heilavirkni mlanleg. Samt sagi einn slkur sjklingur me "furulegri nkvmni" fr v sem hn s utan lkama sns og gerist vi skuragerina.

Flog?

Steindr skrifar: "Hfundar annarrar rannsknarinnar tlka niurstur snar annig a myndu utanlkama reynsla sni fram a lkamleg sjlfsvitund og sjlfi geta agreinst fr lkamanum..."

etta skil g ekki; er Steindr a tala um tvo elislka tti, "lkamlega sjlfsvitund og sjlfi"? Ef svo er, er etta ekki helber tvhyggja?

...og fram er haldi: "...og geta eir sr til a dagleg reynsla einstaklinga af heildstu sjlfi, sem og myndanirnar sem hr greint er fr, byggist virkni kveins svis heilaberkinum (temporo-parietal junction)."

Hva ir "dagleg reynsla einstaklinga af heildstu sjlfi"? Er hn lk draumreynslu eigin sjlfs? Eru til tvr gerir af "sjlfi"? etta er allt furulega ljst.

En Steindr er ekki httur: "Fyrri rannsknir hafa einnig snt fram jarbundnar skringar annars konar trarlegum upplifunum. Flogaveiki hefur til a mynda veri tengd msum slkum upplifunum, en eins og Previc bendir grein sinni virast margir af helstu spmnnum og trarleitogum mannkynssgunnar, s.s Pll postuli, hafa jst af essum sjkdmi."

Hlgileg einfldun. g setti innlegg um etta spjallborinu:

http://www.vantru.is/spjall/viewtopic.php?t=6011&postdays=0&postorder=asc&start=0

...a vri gaman a heyra andmli Steindrs.

" essu samhengi er rtt a treka a hi trarlega umhverfi sem einstaklingurinn br vi skiptir miklu um a hvernig hann tlkar venjulegar upplifanir."

Selvflgelighed og banalitet. Ekkert ntt! Hver sem er getur sagt sr etta sjlfur. Trarnttarar Suurrkjunum eru lklega trarnttarar vegna ess a eir ba Suurrkjunum. Lklega...

Og lyktunin sem Steindr dregur af essum lrdmi er a gera brnum: "betur kleift a leggja nttrulegt mat myndanir sem flk tlkar gjarnan sem yfirnttrulegar ea trarlegar."

Nttrulegt mat? Steindr vntanlega vi a brnum beri a tileinka sr mat nttruvsinda alheimi? Ba nttruvsindi yfir llum svrum tilveru manna?

Hreint ekki!


Steindr J. Erlingsson - 21/11/07 01:13 #

Veit einhver hver essi gimbi er? g legg ekki vana minn a tala vi nafnlausa einstaklinga.

g vil byrja taka fram a ar sem veri er a skilgreina "tr" er tvverknaur stuttri blaagrein a hengja "tr" framan vi "athfn" og "upplifun". Og, nei helgiathfn nr ekki yfir essa rj tti. Annars bendi g gimba a ra ennan skilning sinn vi vsindamenn sem nota essa rgreiningu til ess a skilja betur innvii trarbraga, sbr. Fred H. Previc.

Varandi gagnrni gimba tengslum liinna trarleitoga og flogaveiki tel g rtt a benda a merkir slfringar og gelknar hafa undafrnum rum bent ennan MGULEIKA, sem er ekki vitlausari en svo a eir f etta birt ritrndum fritmaritum.

ar sem gimba finnst a sem hann er ekki sammla svona sjlfsagt er kannski rtt a benda honum a greinin er tlu til ess a uppfra almenna lesendur Moggans um atrii sem eir hugsa lklega ekki oft um dags daglega.

Varandi athugasemdir hans vi a sem fram kemur ritrndu rannsknunum sem g vsa bi g flk a hugleia: Hvorum maur a taka mark , nafnlausum gimba ea virtum vsindamnnum? v samhengi vil g taka fram hr er ekki veri a boa tvhyggju og bendi gimba a lesa utanlkama-greinarnar sem g vsa en r birtust gst sast linum Science, v "auma" vsindatmariti. a telst vart strmannlegt a vega svona a einstaklingum sem ekki geta svara fyrir sig, nema a bloggheimurinn s binn a endurskilgreina almenna kurteisi og telji ad hominum rk skila einhverju

Varandi spurninguna hvort nttruvsindin bi "yfir llum svrum tilveru manna" er svari vi v nei. g tel hins vegar a au s heillavnlegra veganesti t lfi en tplega 2000 ra stagbtt bk.


Steindr J. Erlingsson - 21/11/07 01:47 #

ar sem g nenni ekki a rkra vi nafnlausa einstaklinga tkst mr me hjlp ntmatkni a komast a v hver gimbi er: Hann heitir [essum hluta athugasemdar eytt] og tskrifaist me [essum hluta athugasemdar eytt] ri 1996.


gimbi - 21/11/07 01:49 #

Ekki hefur sett fyrir ig a svara hr mrgum, sem skrifa undir dulnefni. Ertu a setja a fyrir ig nna? Er a vegna ess a g andmli r? g skrifa undir dulnefni mean fjlmargir arir melimir Vantr gera slkt hi sama.

segir:"g vil byrja taka fram a ar sem veri er a skilgreina "tr" er tvverknaur stuttri blaagrein a hengja "tr" framan vi "athfn" og "upplifun"."

Nenniru ekki a vanda ig? Varstu ekki a skilgreina tr?

"Og, nei helgiathfn nr ekki yfir essa rj tti."

Mtti g f a heyra andmli, ng er af stahfingum.

"Annars bendi g gimba a ra ennan skilning sinn vi vsindamenn sem nota essa rgreiningu til ess a skilja betur innvii trarbraga, sbr. Fred H. Previc."

...og g sem hlt a vrir a styjast vi skilgreininguna, g bi forlts! Viltu a g beini andmlum mnum a essum Fred?

"Varandi gagnrni gimba tengslum liinna trarleitoga og flogaveiki tel g rtt a benda a merkir slfringar og gelknar hafa undafrnum rum bent ennan MGULEIKA, sem er ekki vitlausari en svo a eir f etta birt ritrndum fritmaritum."

V, maur verur bara skthrddur! Vsun yfirvald? Ritrnd skrif! a er ekkert anna! Og MGULEIKA!? Maur bara trast.

"ar sem gimba finnst a sem hann er ekki sammla svona sjlfsagt er kannski rtt a benda honum a greinin er tlu til ess a uppfra almenna lesendur Moggans um atrii sem eir hugsa lklega ekki oft um dags daglega."

N jja, en auviri ppullinn, sem aldrei skir ritrni jafningja etta skili? Gott hann!

"Varandi athugasemdir hans vi a sem fram kemur ritrndu rannsknunum sem g vsa bi g flk a hugleia: Hvorum maur a taka mark , nafnlausum gimba ea virtum vsindamnnum?"

tt a hugsa, ekki leita samsinnis ritrnenda! "...taka mark nafnlausum gimba!"? Pffffftttt!

Og fram heldur a gotta r upp orspor: " v samhengi vil g taka fram hr er ekki veri a boa tvhyggju og bendi gimba a lesa utanlkama-greinarnar sem g vsa en r birtust gst sast linum Science, v "auma" vsindatmariti."

Hvar kom fram a Science vri "aumt" tmarit? leyfir r a gera mr upp skoanir, sem eg hef hvergi haft frammi! Og kjamsar san Adda homma?

Sama vari heldur fram: "a telst vart strmannlegt a vega svona a einstaklingum sem ekki geta svara fyrir sig, nema a bloggheimurinn s binn a endurskilgreina almenna kurteisi og telji ad hominum rk skila einhverju"

Hva skpunum ertu a tala um? g leyfi mr a gera athugasemdir vi grein na. Strmannlegt a vega a einstaklingum? Sem geta ekki svara fyrir sig? Ertu a tala um ennan Fredda? Svarau sjlfur!

Hva er gangi? Ertu pslarvottur? M ekki gera athugasemdir vi etta?

Og meira af svo gu: "Varandi spurninguna hvort nttruvsindin bi "yfir llum svrum tilveru manna" er svari vi v nei. g tel hins vegar a au s heillavnlegra veganesti t lfi en tplega 2000 ra stagbtt bk."

N, svo varst bara a hjala enn og aftur um hve biflan vri reianleg?

Og g sem hlt a grein n varai allt anna! En g er vissulega ekki ngjanlega ritrndur af jafningjum...

tt samt eftir a svara LLUM mnum athugasemdum.


gimbi - 21/11/07 01:55 #

...gott hj r Steindr, nema hva hefur tt hr mrg samskipti vi menn me dulnefni. n athugasemda!

En ar sem ert n binn a afhjpa mig (sem g geri reyndar sjlfur kommentakerfi Matta, egar hann var hva fasistskastur ritstjrn sinni (Matta til hrss urrkai hann jtningu t)), minni g ig ; hefur ekki svara efnislega athugasemdum mnum.

Ekki enn...


Steindr J. Erlingsson - 21/11/07 02:03 #

Sll [nafn teki t]

g tla ekki a gera tilraun til ess a reyna a svara llum athugasemdunum nu. sta ess er a g er ekki srfringur essu svii. essari grein er g hlutverki blaamannsins og a er einungis lok greinarinnar sem g lsi eigin skounum og athugasemd inni vi r hef g svara: "Varandi spurninguna hvort nttruvsindin bi "yfir llum svrum tilveru manna" er svari vi v nei. g tel hins vegar a au s heillavnlegra veganesti t lfi en tplega 2000 ra stagbtt bk."


gimbi - 21/11/07 02:11 #

Auvita er g sammla v a runarkenningin s betri leisgn barna, heldur en biflan. En frir ekki rk fyrir v me essari grein.

N sndir fram a "nttrulegar skringar" vru betur til ess fallnar a svara veigumestu spurningum manna.

Hvergi!

...en vi sammla hva etta fyrstnefnda varar...


Steindr J. Erlingsson - 21/11/07 02:42 #

virist ekki hafa skili greinina ef heldur a g hafi veri a vsa runarkenninguna egar g svarai athugasemd inni eftirfarandi htt:

Varandi spurninguna hvort nttruvsindin bi "yfir llum svrum tilveru manna" er svari vi v nei. g tel hins vegar a au s heillavnlegra veganesti t lfi en tplega 2000 ra stagbtt bk.

Hr g vi natralismann sem Hume, Holbach og arir 18. aldar heimspekingar settu fram n ess a vita nokku um runarkenninguna.

v er heldur hvergi haldi fram greininni a

"nttrulegar skringar" vru betur til ess fallnar a svara veigumestu SPURNINGUM manna.
Greinin fst aeins vi eina spurningu, sem er essi: Getur natralisminn lagt fram jarbundnar skringar upplifunum einstaklinga sem eir tlka gjarnan sem yfirnttrulegar? greininni felst a svari vi essari spurningu getur veri j. Hr hef g frt rng rk fyrir v a natralisminn "s betri leisgn barna, heldur en biflan" egar kemur a v a tskra venjulegar upplifanir einstaklingsins.

g reyni meira a segja a forast alhfingar egar g segi:

a er v komin fram sterk VSBENDING um a yfirnttrulegar ea trarlegar skringar utanlkama upplifun eigi ekki vi rk a styjast. Fyrri rannsknir hafa einnig SNT FRAM jarbundnar skringar annars konar trarlegum upplifunum.

g segi ekkert a allar hinar spurningarnar sem skipta flk og slarlf ess mli. g tel mig n hafa svara sustu frslunni inni.


rni rnason - 21/11/07 14:38 #

Naut og rau dula ? Ea eru naut kannski litblind ?

Hva kveikti essi villikattavibrg ?

Steindr skrifar grein til birtingar almenningi, ar sem hann bendir tengslin milli trarinnrtingar og trarupplifunar. Selvflgelighed ? Fyrir okkur, j. Fyrir almgann er g ekki svo viss. g hef einmitt bent sjlfur skrtnu stareynd a asubar eiga skeyga gui, og indverjar gu me rana.

Gimbi ltur man msa og ykist vera a lyfta essu upp heimspekilegra plan, og r verur einhver senna sem var svo alveg rf ar sem bir eru sammla aalatrium, en greinir kannski um oralag og rngar ea var skilgreiningar.

Var einhver a tala um keisarans skegg ?


gimbi - 21/11/07 23:48 #

rni skrifar: "Hva kveikti essi villikattarvibrg?" N g, a getur hver s sem kann a lesa. Og hver hvsti og klrai? Steindr!

Ekki nenni g a elta lar vi innlegg rna frekar. Hann hefur ekki skili rksemdafrslu Steindrs, hann kunni a vera sammla annarri afleiddri niurstu...

Mgulegar vsbendingar!

[ Hluti athugasemdar frur spjallbor ar sem rtt er um ritstjrnarstefnu Vantrar - Matti .]


Steindr J. Erlingsson - 22/11/07 00:41 #

Varandi nafnbirtingu gimba hef g etta um mli a segja. g stti mig ekki vi a vegi s a mr r launstri ann htt sem gimbi geri. g hef aldrei skili flk sem arf a tj skoanir snar undir nafnleynd. Sjlfur hef g undanfrnum rum veri hrddur vi a gagnrna randi fl hr landi blaagreinum, sbr. skrif mn um deCODE og fjlmilamli ri 2004. egar g skrifai Genin okkar ri 2002 reyndu hrifamikil fl treka a reyna a koma veg fyrir tgfu bkarinnar, auk ess sem mr brust nafnlausar htanir. ljsi alls essa finnst mr a ltilmannlegt a urfa a fela sig bak vi dulnefni saklausri umru eins og fram fer hr Vantr.


sgeir (melimur Vantr) - 22/11/07 02:56 #

Eru Indverjar me rana?

Afsaki, g stst ekki mti.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 22/11/07 03:21 #

J. :)


Gumundur I. Marksson - 22/11/07 13:35 #

"Gimbi" segir:

Ekki hefur sett fyrir ig a svara hr mrgum, sem skrifa undir dulnefni.

Vafalaust hefur Steindr einhverntma svara nafnlausum -- erfitt a taka tt netumru n ess. Hins vegar hefur hann oft kvarta undan nafnleysi, t.d. moggablogginu sem hann hlt ti um tma. g tek undir me honum -- nafnleysi opinberri umru er siur.

"gimbi":

Ertu a setja a fyrir ig nna? Er a vegna ess a g andmli r?

Augljst af ferli Steindrs umru, hvort sem er vefnum ea annarsstaar, a hann setur ekki fyrir sig a flk s honum sammla.

Tek einnig undir a gagnlegt s a greina a trna, athfn og upplifun tt vitanlega renni au saman lka.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.