Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Tr sem rttlting stefnu

essum vef og var hefur oft veri bent hva a flkir mlin a bta gua-breytunni inn . Rakhnfur Occams sneiir gudmlega agna af hverju mlinu ftur ru og ekki verur betur s en a guir su algjrlega rf breyta hvaa atburars ea samhengi sem er. Gus-breytan er srstaklega vandraleg egar annars vegar eru deiluml. Hin fjlskruga og versagnakennda Bibla hefur nefnilega iulega vopn handa bum hlium mlsins. Hvert sem liti er m sj dmi um etta.

Mr finnst a aumur rkstuningur a gu vilji etta og hitt. Mlstaur er, a mnum dmi, anna hvort rttur ea rangur (ea misjafnlega rttur/rangur eftir v hvernig liti er mli) og hann hltur hjkvmilega a vera a snum eigin forsendum. a er t.d. ekki rangt a drepa mann vegna ess a gu vilji a maurinn s ekki drepinn, heldur vegna ess a maurinn heimtingu v a vera ekki drepinn.

Hildur Eir Bolladttir lsti v dgunum tvarpspredikun, a lnsti Krahnjkavirkjunar vri skpunarverk gus og v bri ekki a raska v. n ess a etta tiltekna ml eigi a vera til umfjllunar hr, er g sammla um a ekki beri a raska svinu – en stuna tel g vera a svi s fallegt, merkilegt o.s.frv., ekki a neinn gu hafi skapa a. S etta svi anna bor ess viri a yrma v, er a a snum eigin forsendum.

Fyrir einhverjum mnuum san fr g stran fund umhverfisverndarsinna. Hann var haldinn Hallgrmskirkju (g valdi ekki stainn). Sigurur Plsson, sknarprestur Hallgrmsskn, varpai fundinn og lsti svipuu sjnarmii og Hildur um daginn. Merkilegt nokk var g ekki var vi rsir rsettan fullorinn karlprestinn, lkingu vi r sem voru gerar ungan kvenprestinn. En Sigurur virai semsagt skoun sna a nttra og lfrki svinu vru ginnheilagt skpunarverk gus.

Svona rk bja heim hrakningum hrakninga ofan. Einhver benti Hildi Eir t.d. a Morgunblasgrein a hsin Reykjavk, ar meal Laugarneskirkja ar sem hn vinnur, vru lka bygg me v a raska „skpunarverkinu“ og spuri hvar mtmlendurnir hefu veri . Blasir etta svar ekki vi? Hva ttum vi veslir menn svosem a gera af okkur ef hver einasta steinvala vri svo heilg a a mtti ekki hrfla vi henni?

a er mennskt vermtamat, og ekkert anna, sem rur v hvar mannvirki eru bygg. Mennskt vermtamat sem segir a tiltekinn sta ti nttrunni s rtt a varveita spilltan, ea a a s ekki sta til ess. a eru verleikar staarins mennskum augum sem gefa honum vermti, og g s ekki hvaa gagn a gerir mlsta, sem er rttur sjlfu sr, a vla gui inn hann.

Vsteinn Valgarsson 22.10.2006
Flokka undir: ( Stjrnml og tr )

Vibrg


Gujn - 22/10/06 10:11 #

a a Bibla er versagnakennd er styrkur en ekki veikleiki. tr nlgast menn mlinn me allt rum htti en vsindum. Vsindi snast um a tskra heiminn me veraldlegum skringum og ar er sjlfsagt a beita rakhnf arflega flknar skringar. En menn ver a tta sig v hva eir eru a gera. Vsindi snast alls ekki a leit a sannleikanum llum heldur af eim skynsamlegustu tskringum heiminum sem mannlegur skilningur nr a hnda mia vi takmrkuu ekkingu sem vi hfum hverju sinni.

Mn persnulega skoun er a eli heimsins s ekki bundin af takmrkunm mannlegs skiling. Af v leiir a sannleikurinn allur felur s alls lags mtsagnir og verstur sem betra er a fst vi trarlegum forsendum en vsindalegum.

Ef g arf a upplsingum um veraldlega tskringar heiminum leita g til vsindanna, en persnulegri spurningum um eli heimsin og spurningum af v tagi leita g svara vi tr


Arnold Bjrnsson - 22/10/06 10:48 #

en persnulegri spurningum um eli heimsin og spurningum af v tagi leita g svara vi tr

Hvernig svr fr egar leitar svara tr um eli heimsins? Er vitneskja um eli heimsins t.d. biblunni ea predikunum presta? Ea erum vi a tala um fantasur frekar en svr um eli heimsins egar vi leitum svara trarbrgum? a er mn skoun.


insmr - 22/10/06 12:59 #

"Svona rk bja heim hrakningum hrakninga ofan. Einhver benti Hildi Eir t.d. a Morgunblasgrein a hsin Reykjavk, ar meal Laugarneskirkja ar sem hn vinnur, vru lka bygg me v a raska skpunarverkinu og spuri hvar mtmlendurnir hefu veri ."

etta eru n aumu hlfvitarnir sem sna tr svona barnalegan og sorglegan htt.


Sverrir Gumundsson (melimur Vantr) - 22/10/06 14:02 #

etta minnir svolti umrur ingvllum fyrir um 1000 rum, ea svo g vitni Snorra goa:

Hverju reiddust goin, er hr brann hrauni, er n stndum vr ?


danskurinn - 22/10/06 15:42 #

a er t.d. ekki rangt a drepa mann vegna ess a gu vilji a maurinn s ekki drepinn, heldur vegna ess a maurinn heimtingu v a vera ekki drepinn.

skp er essi rksemdafrsla veikbura. Maur heimtingu a lifa og ess vegna er gusvilji ekki til?? etta eru engin rk. Ea hvernig tilokar seinni hendingin hina fyrri? Hvernig maur heimtingu a vera ekki drepinn, sem sjlfur lifir holdi annarra dra? Hvaan kemur essi rttur? Er etta ekki bara einhver heimtufrekja Vsteinn og r lausu lofti gripin?


Gujn - 22/10/06 17:41 #

Hvernig svr fr egar leitar svara tr um eli heimsins?

Til dmis a heimurinn s rtt fyrir allt skynsamlegur eli snu okkur mennina skorti forsendur til ess a skilja til fullnustu hvernig v er htta


G2 (melimur Vantr) - 22/10/06 18:19 #

Til dmis a heimurinn s rtt fyrir allt skynsamlegur eli snu okkur mennina skorti forsendur til ess a skilja til fullnustu hvernig v er htta

etta er svo aumt a ttir a skammast n fyrir a setja svona laga t r r. fyrsta lagi segir essi setning okkur EKKERT og til a bta gru ofan svart sttiru ig vi fsinnu a eitthva ea einhver TLI okkur ekki a skilja eitthva. Httu essu bulli og segu eitthva af viti.


Arnold Bjrnsson - 22/10/06 20:05 #

Til dmis a heimurinn s rtt fyrir allt skynsamlegur eli snu okkur mennina skorti forsendur til ess a skilja til fullnustu hvernig v er htta

Hvernig fru essa niurstu af v a leita tr? a a vi skiljum hann ekki til fullnustu gerir ekki trarbrg trlegri. Vi komumst aldrei a hinu sanna nema me v a kanna hi ekkta. Ekki me v a gefa okkur niurstu fyrir fram.

A leita ekkingar heiminum trarbrgum er g lei til a skilja hann aldrei. Vsindin og vsindaleg aferarfri er s lei sem frt hefur mannkyninu ekkingu. A glugga biblunni ea rum trarritum hefur ekki gert a hinga til. Verum skynsm, lrum af reynslunni og httum a berja hfinu vi steininn.


Ragnar Geir Brynjlfsson - 22/10/06 22:04 #

[H]in kristna sn umsjnarhlutverk mannsins [er] grundvllu eim skilningi a maurinn [s] frjls og viti borin vera, kllu til runar hins skapaa heims... Umhverfisfrileg vandaml eru a upplagi mannfrileg vandaml. a hvernig vi nlgumst nttruna er undir v komi hvernig vi nlgumst okkur sjlf og Gu. egar vi afneitum hlutverki Gus lfi okkar setjum vi sjlf okkur hans sta og missum um lei sjnar eirri byrg sem fylgir v a annast hinn skapaa heim. Sj nnar hr: [Tengill]


Gujn - 23/10/06 11:10 #

Arnold Bjrnsson spuri mig um au svr sem tr veitir mr svr vi.

Dmi um essi atrii eru:

Af hverju er mannslf heilagt? Af hverju hefur lfi tilgang? Af hverju eigum vi a koma vel fram vi anna flk og sna v viringu og gvild? Af hverju eigum vi a stefna a v a vera betri manneskjur. Af hverju eigum vi fremur a segja satt en ekki satt? Af hverju g a vera heiarlegur en ekki heiarlegur? Af hverju er grundvallarmunur mnnum og drum? Af hverju hafa dygir eins og rttlti, sanngirni og gildi? Hvert er eli tilverunnar? Hvernig g a takast vi ann vanda a vera manneskja?

Tr hjlpar mr vi a svara essum spurningum og takst vi essi vandaml. Persnuleg reynsla mn segjir mr a mr gangi betur a gera a forsendum trar, en t fr skynsemi einni saman. a er hins vegar ekki mnum verkahring a segja ru flki hvernig a svarar essum spurningum ea leysa essi vandaml.


Arnold Bjrnsson - 23/10/06 11:38 #

hugavert vri a heyra fr r Gujn svrin sem hefur fengi vi llum essum spurningum me eirri afer inni a leita tr.


Gujn - 23/10/06 13:12 #

J g svara seinna hr ea annars staar


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 23/10/06 14:23 #

insmr, burts fr v hvort a eru hlfvitar sem veita svrin ea ekki, s g ekki a etta su trsnningar hj eim, heldur augljst sjnarmi sem er jafn sjlfsagt hinu. Jafn augljst og jafn rkrtt.

Gujn, ef trin segir r a a s regla heiminum tt vi skiljum hana ekki, styur ml itt bara mitt ml. g arf nefnilega ekki yfirnttrutr til a segja mr a a s regla heiminum tt g skilji hana kannski ekki til fullnustu. Gus-breytan hkkar m..o. bara flkjustigi hj r. Spurningarnar sem setur fram sem telur tr svara eru flestar spurningar sem ganga tfr forsendum sem engin sta er til a ganga t fr. Dmi: "Af hverju er mannslf heilagt?" J, hver segir a a s heilagt? A llu breyttu hefur maurinn heimtingu v a vera ekki drepinn vegna ess a a er samkomulagsatrii hj samflagi manna og hentar llum kaflega vel. Lfi arf ekki a vera "heilagt" til ess a vera lti reitt.

danskur, hva ef maurinn er grnmetista? Sagi g a essar tvr hendingar tilokuu hvor ara? Ekki minnist g ess. Fr mennsku sjnarmii maurinn smu heimtingu a lifa hvort sem gus-breytunni er blanda samanvi ea ekki. annig a hn er rf.


Ragnar Geir Brynjlfsson - 23/10/06 22:25 #

Lfi arf ekki a vera "heilagt" til ess a vera lti reitt. Hrrtt. Lfi arf trlega ekkert anna en sna eigin tilvist til a rttltast fullkomlega. .e. a arf ekki a byggja rttltingu sna mgulegum lfsgum. Athyglisvert er a eir sem lta a heilagt beita sr allt annan htt en hinir t.d. vi upphaf ess og endi.

Fr mennsku sjnarmii maurinn smu heimtingu a lifa hvort sem gus-breytunni er blanda samanvi ea ekki. etta er a llum lkindum rtt, en nstu setningu annig a hn er rf m deila um hvort s nausynleg afleiing af hinni fyrri, sr lagi egar horft er mismunandi afstu trarhpa annars vegar og veraldlegra sjnarmia hins vegar msum mlefnum. Orsakasamhengi arna er hpi og vonandi ber ekki a skilja essa rksemdafrslu na sem svo a ltir svo a framlag trarinnar s urftarefni hinni samflagslegu deiglu.

g enda etta rstuttri tilvitnun "5. umhverfisboor" kalsku kirkjunnar ar sem sj m ara herslu en hj lthersku prestunum. etta boor er rkrtt afleiing af eirri hugsun a maurinn gegni umsjnarhlutverki:

Nttruna m ekki lta sem gulega sjlfri sr. Hn er frekar gjf gefin af skaparanum til hins mannlega samflags, sem mannlegri hugsun og mannlegri byrg er treyst fyrir. Af v leiir a a er ekki leyfilegt a breyta umhverfiskerfinu svo lengi sem a er gert samhengi vi viringu ess og fegur, og v augnamii a nta srhverja skapaa veru. [Tengill]
Gusbreytan er essu tilfelli ekki rf, vert mti myndar hn lfi margra einstaklinga mtvgi bi gagnvart kruleysislegum frjlshyggjuvihorfum annars vegar og fgafullri nttruvernd hins vegar, nttru 'vernd' sem hefur nttruna stall sem henni ber ekki.


danskurinn - 23/10/06 22:43 #

Fr mennsku sjnarmii maurinn smu heimtingu a lifa hvort sem gus-breytunni er blanda samanvi ea ekki. annig a hn er rf.

etta er valkvm hugsun. gefur r a maurinn eigi heimtingu a lifa. Hinn mguleikinn er vissulega s, a maurinn eigi ekki heimtingu a lifa, annig a s mguleiki verur arfi. a er nefnilega frleit niurstaa og algerlega r lausu loftin gripin a maurinn, sem lifir holdi annarra dra, eigi sjlfur heimtingu a lifa.


Halldr Berg - 24/10/06 05:55 #

Sem efsemdarmaur er g ekki hrifinn af v a rakhnfi Ockhams s beitt of miki til rkstunings.

Vissulega getur veri gagnlegt vissum tilfellum a giska einfaldari lausnina ef engar frekari upplsingar eru til staar. En a ir samt ekki a einfaldari lausnin urfi a vera rtt.

Menn sj a hendingu a tt alheimurinn lti t fyrir a vera eli snu einfaldur kemur a oft fyrir a eitthva sem ltur t fyrir a vera einfalt ml er miklu flknara.

Oft er reyndin s a engar frekari upplsingar su n til staar er ekki vst a svo veri a eilfu. Rakhnfurinn er v bara brarbirgarlausn.

N finnst mr sjlfsagt ml a gu s ekki til. Rakhnfur Ockhams ar engan hlut mli. Raunar hafa veri eir tma mannkynssgunni sem rakhnfurinn hefi geta virka sem snnun fyrir gui.

Fyrir manneskju fyrir fimmsund rum hefi gu veri miklu einfaldari svar vi msum spurningum frekar en mislegt af v sem vsindin hafa sannreynt dag.

Mr finnst hugnalegt hversu margir efasemdamenn tra blindni a a rakhhnfurinn s undantekningarlaus regla. a er versagnakennd og g v hendur mnar af v. g er samt ekki endilega a gefa skyn a greinarhfundur falli ann flokk, a veit g einfaldlega ekki.


danskurinn - 24/10/06 09:45 #

"danskur, hva ef maurinn er grnmetista?"

g er a fra rk fyrir v af hverju maurinn tti ekki a eiga heimtingu v a lifa. Vi eigum enn eftir a sj n rk fyrir hinu gagnsta. Grein n virist hvla ljsum vntingum, skhyggju frekar en rkstuddum skounum.

Auvita er hgt a halda fram og segja, a maurinn eigi enga heimtingu umfram nnur dr a lifa, s gusviljinn breytunni eftir sem ur arfi. Vi yrftum a ra mli njum forsendum. En a er einmitt hin hrokafulla kristni sem heldur v fram a maurinn eigi gulega heimtingu a gera s mat r llu sem lifir hr Jrinni. virist hafa haldi hrokanum en hent kristninni.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 24/10/06 18:43 #

Ragnar: ert, upphafi mls ns, augljslega a vsa til fstureyinga. g tel augljst a lfi rttlti sjlft sig og urfi ekki annarrar rttltingar vi, en a gerir a ekki heilagt ea snertanlegt sjlfu sr. litamlum bor vi fstureyingar arf a vega og meta astur, og ar er ekkert svart ea hvtt. A eir sem tra heilagleika lfsins beiti sr annan htt vi upphaf ess og endi er svosem rtt, en er eirra staa betri ea rttari en hinna? g hef ekki ori var vi a. Mr finnst augljst a gus-breytan s rf fr mennsku sjnarmii. rf, jafnvel a hn standi betri niurstu fyrir rifum msum tilfellum ea, eins og orar a, til urftar. g skal svosem ekki segja hvort urft gus-breytunnar er sjlfu sr endilega nausynlegt afleiing af v a maurinn eigi smu heimtingu a lifa, h gui, en fr mennsku sjnarmii er a svo. Spurningin sem ar kemur hjkvmilega upp er hvort hpetskur gu s yfirhfu til ea ekki. Mean eirri spurningu er svara me yggjandi htti, s g ekki a meintur gu geti veri rttlting sjlfu sr einu ea neinu. A framlag trarinnar s til urftar hinni samflagslegu deiglu, tja, til urftar fyrir hvern? a er spurningin. a er klrlega til hinnar mestu urftar fyrir suma, til a mynda prestastttina sem lifir hinum truu, svo g nefni handahfskennt dmi. g er fullkomlega sammla v a nttruna eigi ekki a lta sem gulega sjlfu sr. Ekki vegna ess a mennirnir su umsjnarmenn hennar ea iggjendur fr hendi gus, heldur einfaldlega vegna ess a hn er ekki guleg sjlfu sr. Margt og miki er hn, en guleg tpast. g er umhverfisverndarsinni og hef veri a fr v g komst til plitskrar mevitundar, en g er a ekki vegna ess a hagsmunir manna eigi a vkja fyrir nttrunnar sem hafi rtt sjlfu sr, heldur vegna mns eigin gildismats og vegna ess a g tel a vega hagstara fyrir flk a umgangast umhverfi sitt af skynsemi.

danskur, snu ekki tr fyrir mr. g sagi a maurinn tti SMU heimtingu a lifa, g gaf mr ekki a hann tti slka heimtingu sjlfu sr. Heimting mannsins a lifa er krafa sem hann setur fram sjlfur og fylgir eftir samstarfi vi hina samflaginu ar sem hann lifir.

Halldr, rakhnfurinn segir okkur hvor mguleikinn er sennilegri, ekki hvor er endilega sannur. Manneskja fyrir 5000 rum hefi kannski lykta ruvsi en vi gerum dag, en hn hafi lka gerlka sn heiminn og skorti margvslega ekkingu sem vi hfum afla okkur gegn um tina.


danskurinn - 25/10/06 09:34 #

danskur, snu ekki tr fyrir mr. g sagi a maurinn tti SMU heimtingu a lifa, g gaf mr ekki a hann tti slka heimtingu sjlfu sr. Heimting mannsins a lifa er krafa sem hann setur fram sjlfur og fylgir eftir samstarfi vi hina samflaginu ar sem hann lifir.

g er ekki a sna tr. sagir ekkert um smu heimtingu heldur a a er t.d. ekki rangt a drepa mann vegna ess a gu vilji a maurinn s ekki drepinn, heldur vegna ess a maurinn heimtingu v a vera ekki drepinn. essi or geri g a umtalsefni og bi ig um a vera ekki me undanbrg nna egar au eru rdd.

Maurinn nefnilega enga slka heimtingu. Hann raun skili a vera drepinn. Enda blasir slkur raunveruleiki vi. a er fullkomlega skjn vi ennan raunveruleika a halda v svo fram a maurinn eigi eitthva anna skili. a er valkvm hugsun, skhyggja.

v maurinn hefur ekki sett fram neina krfu um a lifa. Maurinn hefur sett fram krfu a geta drepi og fylgir v eftir me rkum og mikilli rtubkarlist eins og allir geta s og skili egar skhyggjunni er kasta.


Lrus Viar (melimur Vantr) - 25/10/06 09:48 #

Maurinn nefnilega enga slka heimtingu.

a held g n, t.d. samkvmt flest llum landslgum ea Mannrttindasttmla S.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 25/10/06 13:05 #

danskur, g lt svo a hver maur hafi heimtingu a lifa, og a s heimting s mannasetning og kristallist eim almannavilja a flk s a llu breyttu ekki drepi. a enginn "skili" a vera drepinn.


danskurinn - 25/10/06 13:42 #

A flk s a llu breyttu ekki drepi? Sem sagt a maurinn eigi a breyttu, heimtingu v a vera ekki drepinn. Hva bull er etta eiginlega? Hvorki maurinn n nokku anna sem lifir, heimtingu einu ea neinu sem er ekki samrmi vi lgml orsakar og afleiingar. Almannavilji er essari breytu eitthva sem getur skori burtu me rakhnfnum gurlega.


Lrus Viar (melimur Vantr) - 25/10/06 14:54 #

g veit ekki hvaa hugsunarhttur leiir til ess a danskurinn heldur v fram a menn eigi ekki heimtingu v a lifa og eigi raun skili a vera drepnir. Finnst etta reyndar hrollvekjandi ankagangur.


danskurinn - 25/10/06 23:59 #

Hvorki maurinn n nokku anna sem lifir, heimtingu einu ea neinu sem er ekki samrmi vi lgml orsakar og afleiingar. a er vissulega hrollvekjandi stareynd ljsi vaxandi friarbls. Menn geta svo sem lti eins og nav sakleysingjar og ska sr a essi vandml su skpu af einhverjum rum en eim sjlfum. a er sannarlega tr sem rttltir stefnu.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 26/10/06 15:00 #

danskur, innlegginu undan nu segi g a essi heimting s MANNASETNING.


danskurinn - 26/10/06 20:39 #

danskur, innlegginu undan nu segi g a essi heimting s MANNASETNING.

g las a hjlparlaust. Heimting mannsins a lifa felst sjlfskipuum rtti til a drepa sem eru honum andsnnir ea undirgefnir einhvern htt. ennan sjlfskipaa rtt framkvmir maurinn svo af fullkomnu miskunnarleysi gagnvart nungum snum og mlleysingjum. Me v skapar maurinn sr rlg sem vi sjum og skynjum sem daglegt lf okkar. Ori mannasetning lsir essu gtlega. etta er einmitt tr sem er rttlting stefnu. Dauatr. Tr hins eigingjarna apa ;-)


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 26/10/06 23:17 #

Bull. Samskipti manna vi dr getur ekki fari fram hrra skilningsstigi en dri rur vi. Sirn samskipti fara aeins fram milli manna, og byggja m.a. gagnkvmu samykki flks um a menn igi ekki a vera drepnir, a llu breyttu. getur kalla ennan rtt sjlfskipaan, a er svosem ekkert a v oralagi. Bottomlni er annars vegar a samskipti milli manna innbyris eru elislk samskiptum milli manna og dra, og hins vegar a tt flmannleg framkoma sumra manna vi ara menn (og dr reyndar lka) vigangist vissulega, stunda hana fstir. Hva eru moringjar htt hlutfall af eim sem ekkir?


danskurinn - 27/10/06 11:37 #

Samskipti manna vi dr getur ekki fari fram hrra skilningsstigi en dri rur vi. Sirn samskipti fara aeins fram milli manna, og byggja m.a. gagnkvmu samykki flks um a menn igi ekki a vera drepnir, a llu breyttu.

Samskipti manns vi nunga sna og umhverfi rast af roska hans sjlfs. a er n einmitt inntaki greininni inni a flk hefur lk vihorf til umhverfis og nttruverndar. Gusbreytan er augljslega arfi dminu svo eftir situr roski mannsins sjlfs og mat hans v sem hann skynjar. Maur sem sltrar umhverfi snu eim tilgangi a n til sn skjtfengnum gra, notar einmitt n rk til rttltingar. Umhverfi er bara eitthva drasl sem fir hafa s og ess vegna er lagi drepa a. Eigi viri nttru verur ekkert. Samskipti manns og nttru byggjast v einvrungu v viri sem maurinn gefur nttrunni. Rttur mannsins er skr fyrst hann getur gefi umhverfi snu nlleinkunn eftir rfum. Jrin og allt sem henni lifir verur undir miskunn mannsins komin. essi rttur er einmitt nefndur srstaklega kristinni tr. Samkvmt henni hefur maurinn gudmlegan rtt umfram allt anna sem lifir. Munurinn nu vihorfi og vihorfi hinna kristnu er enginn. hefur einfaldlega haldi hinu kristilega vihorfi en telur a almannavilji komi sta gusvilja. a m vera g skilji ig ekki rtt enda hefur ekki veri srlega skr skrifum num.

Hva eru moringjar htt hlutfall af eim sem ekkir?

Nstum allir sem g ekki eru moringjar. g byggi a sjnarhorni ess sem arf a lta lfi svo maurinn geti lifa ea n fram vilja snum.

Og hva ir annars a llu breyttu samhenginu [gagnkvmt] samykki flks um a menn eigi ekki a vera drepnir, a llu breyttu.?


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 01/11/06 10:37 #

danskurinn - 27/10/06 11:37 # Samskipti manna vi dr getur ekki fari fram hrra skilningsstigi en dri rur vi. Sirn samskipti fara aeins fram milli manna, og byggja m.a. gagnkvmu samykki flks um a menn igi ekki a vera drepnir, a llu breyttu.

Samskipti manns vi nunga sna og umhverfi rast af roska hans sjlfs. a er n einmitt inntaki greininni inni a flk hefur lk vihorf til umhverfis og nttruverndar. Gusbreytan er augljslega arfi dminu svo eftir situr roski mannsins sjlfs og mat hans v sem hann skynjar. Maur sem sltrar umhverfi snu eim tilgangi a n til sn skjtfengnum gra, notar einmitt n rk til rttltingar. Umhverfi er bara eitthva drasl sem fir hafa s og ess vegna er lagi drepa a. Eigi viri nttru verur ekkert. Samskipti manns og nttru byggjast v einvrungu v viri sem maurinn gefur nttrunni. Rttur mannsins er skr fyrst hann getur gefi umhverfi snu nlleinkunn eftir rfum. Jrin og allt sem henni lifir verur undir miskunn mannsins komin. essi rttur er einmitt nefndur srstaklega kristinni tr. Samkvmt henni hefur maurinn gudmlegan rtt umfram allt anna sem lifir. Munurinn nu vihorfi og vihorfi hinna kristnu er enginn. hefur einfaldlega haldi hinu kristilega vihorfi en telur a almannavilji komi sta gusvilja. a m vera g skilji ig ekki rtt enda hefur ekki veri srlega skr skrifum num.

Hva eru moringjar htt hlutfall af eim sem ekkir?

Nstum allir sem g ekki eru moringjar. g byggi a sjnarhorni ess sem arf a lta lfi svo maurinn geti lifa ea n fram vilja snum.

Og hva ir annars a llu breyttu samhenginu [gagnkvmt] samykki flks um a menn eigi ekki a vera drepnir, a llu breyttu.?Til a bija me vil g bijast afskunar v hva g hef dregi ig svari mnu. g er nrisinn r veikindum.

, danskur, segir: Samskipti manns vi nunga sna og umhverfi rast af roska hans sjlfs. g fellst a, en ekki nema a hluta til. Samskipti virka eli mlsins samkvmt bar ttir og rast v af roska (og rum ttum) ttum allra eirra sem eiga samskiptum. Ef g vil ekki a krakkarnir nsta hsi steli rfum r garinum mnum, bi g au um a htta v. Ef g vil ekki a minkur skemmi arvarp, dugir ekki a reyna a tala um fyrir honum, jafnvel tt maur s mesti friflytjandi sjlfur.

Maur sem sltrar umhverfi snu eim tilgangi a n til sn skjtfengnum gra, notar einmitt n rk til rttltingar. Mn rk eru au a a gildi sem nttrulegt fyrirbri hefur fer eftir gildismati ess sem metur a. Fjll eru ekki falleg nema einhverjum finnist au vera falleg. Fegur, vermti ea anna gildi sem vi hlum nttruleg fyrirbri eiga sr rtur manninum og honum einum. g er t.d. andstingur Krahnjkavirkjunar (sem annars er ekki til umru hr, en tek hana sem dmi) en g er a vegna ess a g tel byggingu hennar ranga fr sjnarhli flks. a s veri a frna meiri vermtum fyrir minni. a s gert vegna eiginhagsmuna sumra og misskilnings annarra.

Er umhverfi bara eitthva drasl? Auvita ekki. Herbergi mitt er ekki eitthva drasl, g hefst vi v. g hefst lka vi umhverfinu, eins og arir menn, og a eru v sameiginlegir hagsmunir manna a ganga ekki um eins og svn. Ef engin rk mla gegn v a g mli veggina herberginu mnu ea skipti um glfefni ea opni gluggana ef v er a skipta geri g a samt bara. g er ekki a skemma umhverfi heldur breyta v annig a a henti mr betur. g lt svo a Krahnjkavirkjun breyti umhverfinu annig a a henti okkur almenningi verr.

kristinni tr er a gu sem gerir manninn a rsmanni snum jrinni. heiminum sem g lifi skilja menn a eir eru snir eigin rsmenn og hafa allan rtt til a breyta v sem eir telja skynsamlegt a breyta. Slkar kvaranir tti a taka me hlisjn af rkhyggju, lri og almannahag. Skiluru muninn?

g veit ekki hvaa kna umgengst, en g minnist ess ekki a ekkja eina einustu manneskju persnulega sem gti me rttu kallast moringi. g lt ekki svo a g s moringi tt voldugri samlndum mnum dytti, segjum, hug a taka tt morum saklausu flki, ekki nema g gti stoppa og reyndi ekki einu sinni. Ennfremur er a ekki mor a drepa kind til ess a geta neytt holds hennar, ea a drepa rottur til ess a losna vi sporin af klsettsetunni. Maur getur fari illa me dr, en maur getur ekki myrt au.

Oranotkun mn, a llu breyttu, vsar til ess a g tel ekki rttltanlegt a drepa tu menn hr til a bjarga einum ar.


danskurinn - 01/11/06 16:04 #

" kristinni tr er a gu sem gerir manninn a rsmanni snum jrinni. heiminum sem g lifi skilja menn a eir eru snir eigin rsmenn og hafa allan rtt til a breyta v sem eir telja skynsamlegt a breyta. Slkar kvaranir tti a taka me hlisjn af rkhyggju, lri og almannahag. Skiluru muninn?"

essu er enginn munur Vsteinn. bum tilfellum hefur maurinn skipa sjlfan sig rsmann. Restin er orhengilshttur. Fegur fjalla er ekki neinn htt h num fegurarsmekk. Ea mnum. S sem alvru heldur v fram a gildi nttrulegra fyrirbra eigi s uppruna manninum verur a gera meira en bara fullyra a. Vi ekkjum rk hinna kristnu en n rk fyrir essari skoun hafa ekki enn komi fram.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 01/11/06 17:23 #

Rk hinna kristnu eru au a heimildin komi fr gui [sem eir hafa sjlfir bi til] -- eir kvea a auvita eftir sem ur sjlfir, en tra v a rtturinn til ntingar s ekki fr eim sjlfum kominn heldur ri mtti.

g, hins vegar, og eir sem eru sammla mr, lt svo a rtturinn s ekki annar en hver nttrurttur; maurinn sem slkur "m" gera svosem a sem hann getur, eim skilningi a a er enginn sem bannar honum a nema kannski hans eigin hagsmunir ea smekkur -- t.d. a sumir vilji virkja en fleiri vilji ekki virkja, er, skv. v ekki rtt a virkja.

g vil hins vegar spyrja ig, talar eins og teljir nttruna hafa gildi sjlfu sr, h llum mnnum og hva sem eim kann a finnast. Ef a er rtt skili hj mr, hvaan teluru a s rttur komi og hverju byggiru skoun na?


danskurinn - 01/11/06 22:21 #

"Oranotkun mn, a llu breyttu, vsar til ess a g tel ekki rttltanlegt a drepa tu menn hr til a bjarga einum ar."

a sem hefir tt a skrifa en orir ekki a gera er a teljir rttltanlegt a drepa einn mann ar til bjargar tu hr. a eru aftur mti smu rk og Bush og flagar hans nota rak. a eru rkin sem eru upphafi a llum frii, hvar sem er og hvenr sem er.

"Rk hinna kristnu eru au a heimildin komi fr gui [sem eir hafa sjlfir bi til] -- eir kvea a auvita eftir sem ur sjlfir, en tra v a rtturinn til ntingar s ekki fr eim sjlfum kominn heldur ri mtti. g, hins vegar, og eir sem eru sammla mr, lt svo a rtturinn s ekki annar en hver nttrurttur;"

Niurstaan er s sama og munurinn er v enginn. A drepa einhvern nafni skynsemi er a sama og a drepa einhvern gus nafni. r kann a virast vera munur essu tvennu en fyrir ann sem er drepinn skiptir a engu mli hvers nafni hann er drepinn.

".. maurinn sem slkur "m" gera svosem a sem hann getur, eim skilningi a a er enginn sem bannar honum a nema kannski hans eigin hagsmunir ea smekkur -- t.d. a sumir vilji virkja en fleiri vilji ekki virkja, er, skv. v ekki rtt a virkja."

etta er rkvilla. A meta flk ea nttru eftir v hvern kostna ea ga rki hefur af tilveru ess er hskalegt.

"g vil hins vegar spyrja ig, talar eins og teljir nttruna hafa gildi sjlfu sr, h llum mnnum og hva sem eim kann a finnast. Ef a er rtt skili hj mr, hvaan teluru a s rttur komi og hverju byggiru skoun na?"

Spurningin er skr. g reikna me a srt a spyrja um hverju g byggi skoun mna a allt hafi gildi sjlfu sr h mati mannsins.

Gildismat mannsins er breytileg str en ekki fst str. a er v nothft sem mlieining.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 02/11/06 15:23 #

a sem hefir tt a skrifa en orir ekki a gera er a teljir rttltanlegt a drepa einn mann ar til bjargar tu hr. a eru aftur mti smu rk og Bush og flagar hans nota rak. a eru rkin sem eru upphafi a llum frii, hvar sem er og hvenr sem er.

g skrifai nkvmlega a sem g meinti. a er hgt a ora etta hvorn veginn sem er. Bush og flagar segja etta vegna ess a a gefur strinu lgmtislegra yfirbrag. Raunverulegar stur strsins ekkja hins vegar allir sem vilja ekkja r. g er ekki a tala um a daui manns s rttltanlegur ef maur segir a annig s fleirum bjarga, heldur ef a er annig alvrunni. a er ekki a sama.

A drepa einhvern nafni skynsemi er a sama og a drepa einhvern gus nafni. r kann a virast vera munur essu tvennu en fyrir ann sem er drepinn skiptir a engu mli hvers nafni hann er drepinn.

Hver er a tala um a drepa einhvern nafni skynsemi? g er a tala um a ef r astur koma upp, a a er enginn gur kostur stunni, hltur a vera elilegast a taka ann kost sem veldur minnstum skaa, og textanum sem svarair me orunum a ofan var g ekki einu sinni a tala um a drepa menn heldur a hagnta nttruna mannflki til hagsbta. g segi a hiklaust, a rttur mannsins til a nta sr nttruna er skoraur. Mlikvarinn a sem er rtt a gera og a sem er ekki rtt fer eftir v hva gagnast best, og engu ru.

Segjum a bjrgunarager bjargi tu mannslfum en kosti eitt. Skiljanlega er s sem er dauur spldur yfir v a vera dauur, en a er ekkert vi v a gera. a er yndisrri sem er leitt sjlfu sr, en samhengi hlutanna er a nausynlegt, v a var meira hfi. Ef vi gngum t fr v anna bor a flk hafi jafnan rtt til a lifa, er ekki rttltanlegt a frna hpi flks til a bjarga einum. Hins vegar skil g a vel a essi eini sem er frna s sttur og a flki yki niurstaan yndisleg, v hn er a vissulega, en ef enginn gur kostur er stunni, var einfaldlega ekki um anna a ra en a niurstaan yri yndisleg. Vali st um hversu yndisleg hn yri og fyrir hversu marga.

getur sjlfur tt na rkvillu. a ert sem ert a tala um hvort rki hafi gagn af tilveru einhvers, ekki g. g minntist ekki einu ori rkisvaldi.

g reikna me a srt a spyrja um hverju g byggi skoun mna a allt hafi gildi sjlfu sr h mati mannsins. Gildismat mannsins er breytileg str en ekki fst str. a er v nothft sem mlieining.

a m ora a annig. g segi a gildi hluta fari eftir flki. Mr snist vera sammla v, annig a g spyr hvers vegna srt sammla, hva r finnist og hverju byggir a. Spurningarnar eru v tvr: (a) Hafa nttrleg fyrirbri gildi a num dmi? (b) hverju byggist a gildi a num dmi?


danskurinn - 02/11/06 21:49 #

g er ekki a tala um a daui manns s rttltanlegur ef maur segir a annig s fleirum bjarga, heldur ef a er annig alvrunni. a er ekki a sama.

Jja, en segir lka a a s rangt a drepa mann vegna ess a maurinn heimtingu v a vera ekki drepinn. Og lka a maurinn eigi heimtingu a drepa ef nausyn krefur. Og lka a maurinn hafi rtt a kvea sjlfur hvenr a er nausynlegt. Vi getum veri vissir um a Bush heldur alvrunni a hann urfi nausynlega a drepa flk, til a bjarga flki.

getur sjlfur tt na rkvillu. a ert sem ert a tala um hvort rki hafi gagn af tilveru einhvers, ekki g. g minntist ekki einu ori rkisvaldi.

J, gerir a beint me v a vsa meirihluta. Ef meirihlutinn vill skkva landi undir jkulvatn, er a lagi, annars ekki. etta er rkvilla. Hva ef meirihlutinn vill taka upp dauarefsingar? Svipu rkvilla er notu egar menn segja, a er bi a kvea a, sem ir a ekki s hgt a breyta neinu. A meta flk ea nttru eftir v hvern kostna ea ga rki ( les meirihlutinn) hefur af tilveru ess er hskalegt.

(a) Hafa nttrleg fyrirbri gildi a num dmi? (b) hverju byggist a gildi a num dmi?

b. Ef vilt vita hva eitthva er, arf fyrst a finna t hva a er ekki. Afgangurinn eru mguleikar. S sem fer hina leiina og kveur fyrst a vera s sem hefur rtt fyrir sr, er sennilega verhaus sem segir fyrr ea sar, a er bi a kvea a. Gildi finnum vi me v a skilja og skynja hva vifangi er ekki. Og a er alveg ljst a gildismat mannsins er breytileg str en ekki fst str og er v meira og minna nothft sem mlieining. a. Nttruleg fyrirbri hafa eigi gildi h nu mati og mnu.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 03/11/06 02:22 #

  1. Einn maur heimtingu a vera drepinn, en tveir menn eiga tvr heimtingar a vera ekki drepnir. Tilkall tveggja vegur tvfalt yngra en tilkall eins. Bush er dmi um hvernig menn ttu ekki a nlgast etta, tfr bkstafstr og prvathagsmunum strfyrirtkja og lskrumsplitk.

  2. Nei, g vsai ekki meirihluta, a getur veri a misskiljir mig: g er frjlslyndur ssalisti og g legg rkisvaldi ekki a jfnu vi "flk". g sagi a "Slkar kvaranir tti a taka me hlisjn af rkhyggju, lri og almannahag." g tel a etta rennt fari v og aeins saman a almenningur s vel menntaur og hafi fullan agang a llum eim upplsingum sem mli vara og anna bor fyrirfinnast. Almenningur getur ekki teki skynsamlegar kvaranir nema hann hafi agang a upplsingum og buri til a skilja r. Lri er ekki bara "meirihluti".

  3. Hvers vegna er breytilegt gildismat nothf mlieining? g s ekki a a breytist a hratt ea miki. Flk vill, grunninn til, a sama, held g. g held a Abraham Maslow hafi sett a gtlega upp "arfapramdanum". a er fyrst og fremst tfrslan sem breytist, held g, me auknum skilningi og svo auvita jflagsastum sem rast.

En hvers vegna teluru a nttruleg fyrirbri hafi eigi gildi h mati mnu og nu?


danskurinn - 04/11/06 14:51 #

"Einn maur heimtingu a vera drepinn, en tveir menn eiga tvr heimtingar a vera ekki drepnir. Tilkall tveggja vegur tvfalt yngra en tilkall eins. Bush er dmi um hvernig menn ttu ekki a nlgast etta, tfr bkstafstr og prvathagsmunum strfyrirtkja og lskrumsplitk."

a er ekki spurning hvernig menn nlgast etta heldur hver er niurstaan er. Og hn er s sama. essu er v enginn munur. Menn hafa raun ekki heimtingu v a vera ekki drepnir. S fullyring er mtsgn vi ann rtt sem maurinn ks frekar og hefur lst, rttinn ea heimtinguna a vera s sem drepur. a er samrmanlegt a heimta hvoru tveggja. og Bush komi hvor r sinni tt en endi sama sta.

"Nei, g vsai ekki meirihluta, a getur veri a misskiljir mig: g er frjlslyndur ssalisti og g legg rkisvaldi ekki a jfnu vi "flk". g sagi a "Slkar kvaranir tti a taka me hlisjn af rkhyggju, lri og almannahag." g tel a etta rennt fari v og aeins saman a almenningur s vel menntaur og hafi fullan agang a llum eim upplsingum sem mli vara og anna bor fyrirfinnast. Almenningur getur ekki teki skynsamlegar kvaranir nema hann hafi agang a upplsingum og buri til a skilja r. Lri er ekki bara "meirihluti"."

sagir reyndar a sumir vilji virkja en fleiri vilji ekki virkja, er, skv. v ekki rtt a virkja. Svo segir nna a almenningur getur ekki teki skynsamlegar kvaranir nema hann hafi agang a upplsingum og buri til a skilja r. og svo spyru Hvers vegna er breytilegt gildismat nothf mlieining? g s ekki a a breytist a hratt ea miki. Flk vill, grunninn til, a sama, held g.

g spyr ig Vsteinn, Flki sem vill gunninn a sama, er a flki sem getur ekki teki skynsamlegar kvaranir ea er a eitthva anna flk?

"En hvers vegna teluru a nttruleg fyrirbri hafi eigi gildi h mati mnu og nu?"

g veit a bara a mitt mat er einmitt eins og lstir v, h v a g get ekki teki skynsamlegar kvaranir nema g hafi agang a upplsingum og buri til a skilja r. g tla mr ekki slka ofrausn. Eftir stendur eigi gildi ess sem skynja er.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 04/11/06 16:49 #

Nei, vi Bush endum ekki sama sta. Hann metur lf fsturvsis meira en lf fullorinnar manneskju og hann heyr heimsvaldastr sem hefur afleitar afleiingar fyrir alla nema lti brot flks. Stri heyr hann ekki krafti lris heldur krafti valda, sem eru andstan vi lri ea frelsi.

Flki sem vill grunninn a sama er sama flki og getur ekki teki skynsamlegar kvaranir n upplsinga og skilnings. Eftir sem ur tekur a kvaranir, og ar sem venjulega er tluvert fyrir hendi af upplsingum og skilningi, vera kvaranirnar oftast tiltlulega skynsamlegar. Sumar afdrifarkar kvaranir eru a hins vegar ekki, af msum stum.

segist ekki tla r ofrausn a geta teki skynsamlegar kvaranir, ar sem hafir fullngjandi upplsingar og skilning. g leyfi mr samt a mynda mr a takir nar kvaranir eftir sem ur me tilliti til eirra upplsinga og ess skilnings sem hefur, annig a r veri eins skynsamlegar og efni stendur til.

En hvers vegna teluru a nttruleg fyrirbri hafi eigi gildi h mnu og nu?


danskurinn - 04/11/06 17:50 #

" Stri heyr [Bush] ekki krafti lris heldur krafti valda, sem eru andstan vi lri ea frelsi.

Str sem h er krafti lris er alveg samskonar str og Bush og flagar reyna n a rttlta me smu rkum og notar sjlfur. jning nu lrislega stri er alveg sama jningin og merkilega strinu hans Bush.

" segist ekki tla r ofrausn a geta teki skynsamlegar kvaranir, ar sem hafir fullngjandi upplsingar og skilning. g leyfi mr samt a mynda mr a takir nar kvaranir eftir sem ur me tilliti til eirra upplsinga og ess skilnings sem hefur, annig a r veri eins skynsamlegar og efni stendur til."

Nkvmlega! Og kvrun mn, hver sem hn verur, stendur v eftir sem lsing mnu eigin ekkingarstigi og mnum eigin roska. a er eina gildi sem hn hefur. Og g er nttrlegt fyrirbri - ess vegna er hgt a segja nttrlegt fyrirbri hafi eigi gildi.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 04/11/06 18:35 #

Heimsvaldastr eru aldrei h me lrislegum htti. Ef a er hgt a tala um lrisleg str su anna bor til, erum vi a tala um byltingu ar sem hinir kguu losa sig vi kgara sna, a er a segja eiginlega sjlfsvrn.

virist fallast a v meiri upplsingar og v meiri skilning sem flk hefur, ess skynsamlegri niurstum kemst a a. g fellst a.m.k. a kvrun lsi ekkingarstigi og roska ess sem tekur hana. ess vegna segi g: Til ess a almenningur geti teki skynsamlegar kvaranir arf hann a hafa upplsingar og skilning. Ef almenningur hefur upplsingar og skilning, og getur ar af leiandi teki skynsamlegar kvaranir, hefur hann fullan rtt til ess a breyta umhverfi snu og bta me v sn eigin lfsskilyri.

egar segir "Og g er nttrlegt fyrirbri - ess vegna er hgt a segja nttrlegt fyrirbri hafi eigi gildi.", s g ekki betur en a srt a fallast einmitt a sem g var a segja, semsagt a itt gildi er h gildinu sem leggur sjlfan ig, m..o. h r sjlfum. Tkum eitthva anna nttrulegt fyrirbri heldur en ig. Segjum ingvallavatn. Hvaa gildi hafi ingvallavatn ri 850?


danskurinn - 04/11/06 23:41 #

" virist fallast a v meiri upplsingar og v meiri skilning sem flk hefur, ess skynsamlegri niurstum kemst a a. g fellst a.m.k. a kvrun lsi ekkingarstigi og roska ess sem tekur hana."

g hafi huga a skoa fullyringuna um a maurinn tti heimtingu a vera ekki drepinn. g tel etta vera spennandi fullyringu og hef frt rk fyrir eirri skoun a hn s rng. Maurinn tekur sr frekar ann rtt a vera s sem drepur. S lfsskoun lsir manninum eins og hann er nna, roskastigi hans og ekkingu og verur skoast sem tr og rttlting stefnu. S frumsti skilningur okkar a hgt s a leysa r astejandi vandamlum me v a drepa sem vi teljum valda essum vandamlum, lsir v hverjir vi erum en ekki vandamlinu, nema auvita a essi dauatr s einmitt sjlft vandamli. S sem hefur a sinni stefnuskr a rtt s a drepa vini sna getur ekki sjlfur heimta vera stikkfr.

"Ef almenningur hefur upplsingar og skilning, og getur ar af leiandi teki skynsamlegar kvaranir, hefur hann fullan rtt til ess a breyta umhverfi snu og bta me v sn eigin lfsskilyri."

etta er rkvilla. gegnum aldirnar hafa allar kvaranir mannsins, egar r eru teknar, veri upplstar og skynsamlegar. essi fulli rttur sem talar um kemur r kristni. Hann er gefelldur og upplstu ljsi dagsins dag er hann oftast skynsamleg sjlftaka og rnyrkja. Enda er essi fulli rttur vel skilgreindur hj grapungum verld frlsrar verslunar sem rtturinn til a gra. Menn vera a muna a a er lka til rtturinn til a borga og gefa til baka. Hver vill eiga ann rtt?

"Hvaa gildi hafi ingvallavatn ri 850?"

jrinni er alltaf sama vatni.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 05/11/06 14:58 #

Svo g treki a enn eina ferina, er rttur manns til lfs mannasetning og ekkert anna, og ekkert tilfelli er undanegi v a teki s tillit til astna. a er ekki "dauatr" tt maur skilji a, a upp geta komi astur ar sem enginn gur kostur er stunni, ar sem t.d. a verur ekki umfli a einhver meii sig ea drepist. Ef r astur koma upp, a anna hvort urfi einn a deyja ea tu, er vandamli sjlfu sr ekki leyst me v a essi eini deyji og hinum s borgi, heldur er a sttanlegasta niurstaa sem kostur er stunni. S sem telur a rttltanlegt a bjarga tu manns, tt a kosti eitt mannslf, getur vissulega ekki heimta a hann s ekki sjlfur essi eini heppni.

Me upplstu, skynsamlegu kvaranirnar, sleppiru lrislega hlutanum r. tekur a ekki til greina a mannflagi hefur veri stttskipt allan hinn sgulega tma. annig a spurningin er: Upplst og skynsamlegt FYRIR HVERN? a er ekki almenningur sem tekur kvaranirnar stttskiptu samflagi, heldur er a yfirstttin. ar er v ekki hgt a tala um a almenningur taki kvrun. "Rtturinn til a gra" er nefnilega ekki lrislegur, heldur hefur a gera me forrttindi yfirstttar.

g var ekki a spyrja ig um efnasambandi sem ingvallavatn samanstendur af, heldur um gildi nttrufyrirbrisins ingvallavatns. Hvaa gildi hafi a ur en menn komu fyrst til slands?


danskurinn - 06/11/06 00:50 #

"Ef r astur koma upp, a anna hvort urfi einn a deyja ea tu, er vandamli sjlfu sr ekki leyst me v a essi eini deyji og hinum s borgi, heldur er a sttanlegasta niurstaa sem kostur er stunni."

Eins og segir sjlfur Vsteinn, a er a oftast "yfirstttin" sem tekur hinar "upplstu og skynsmu" kvaranir um hverjir f a lifa og hverjir urfa a deyja. Sjlfur s g ekki hvernig a sem kallar yfirsttt, getur veri flk srstakrar tegundar. a vera alltaf einhverjir a vera eir sem taka kvrun og skiptir einfaldlega engu mli hvort kallar a flk yfirsttt ea eitthva anna. Flest ll ea ll str hafa veri h til bjargar frii og lfi. annig er essi dauatr mtsagnakennd.

"S sem telur a rttltanlegt a bjarga tu manns, tt a kosti eitt mannslf, getur vissulega ekki heimta a hann s ekki sjlfur essi eini heppni."

Einmitt, essari tr enginn heimtingu v a vera ekki drepinn.

""Rtturinn til a gra" er nefnilega ekki lrislegur, heldur hefur a gera me forrttindi yfirstttar."

Einmitt, a er rtturinn til a borga sem er lrislegur.

"Hvaa gildi hafi [ingvallavatn] ur en menn komu fyrst til slands?"

Mr er ekki kunnugt um hvort ingvallavatn hefur minnka ea stkka ea veri breytt a magni til fr essum tma til dagsins dag. g veit hins vegar a vatni Jrinni er alltaf sama vatni. eirri hringrs sem vatni fer um himinn og jr hefur ingvallavatn gildi sem ningarstaur. a gildi gti hafa breyst gegnum tina og gti einnig veri a sama. Hva heldur Vsteinn?


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 06/11/06 14:41 #

Yfirstttin rur rkjum lrislegan htt, og a sem henni knast er ekki sjlfkrafa rtt. EF, hins vegar, kvrun er tekin me eim htti sem er SENN upplstur, skynsamlegur og lrislegur, horfir mli ru vsi vi. kvrun stttskipts samflags er elislk kvrun stttlauss samflags. Yfirstttin rur svo lengi sem hn heldur vldum. Og g hef aldrei vita um str sem er h til a bjarga frii og lfi. Str eru h vegna eigingjarnra hagsmuna.

Me heimtinguna a vera ekki drepin, hafa allir menn hana, og enginn meiri heimtingu en annar, annig a tveir menn vega yngra en einn ef a gerist nausynlegt a velja milli. Allir eiga heimtinguna sjlfu sr, a llu breyttu, en hn er afst, sem ir a komi r astur upp, a menn neyist til ljfra rra, verur bara a hafa a.

Hva meinaru me a rtturinn til a borga s lrislegur? Mundiru lra ig um a tskra aeins nnar?

Enn og aftur, g var ekki a tala um hvort ingvallavatn hefi stkka ea minnka, og a kemur mlinu ekki vi a vatni s sjlfu sr sama vatni. g spyr: Fyrst segir a ll nttruleg fyrirbri hafi gildi sjlfu sr, hvaa gildi hafi ingvallavatn ur en menn komust a v a a vri til?


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 07/11/06 00:14 #

Afsaki, geri innslttarvillu: "lra" tti a vera "kra" -> mundiru KRA ig um a tskra nnar hva tt vi me a rtturinn til a borga s lrislegur?


danskurinn - 07/11/06 09:08 #

"kvrun stttskipts samflags er elislk kvrun stttlauss samflags."

etta er merkingarlaus alhfing. Gildi kvrunar veltur miklu fremur hva veri er a kvea en ekki hverjir eru a taka kvrun.

"Me heimtinguna a vera ekki drepin, hafa allir menn hana, og enginn meiri heimtingu en annar, annig a tveir menn vega yngra en einn ef a gerist nausynlegt a velja milli."

getur ekki sett dmi upp annig a umrdd kvrun veri til af sjlfu sr og frii ea tmarmi. Ef a gerist nausynlegt a velja milli hverjir eiga a deyja og hverjir eiga a lifa heitir s kvrun oftast nr str, mor og friur. Enginn mun lta lf sitt barttulaust svo einhverjir arir geti hagnast v. Vihorf itt er a maurinn eigi heimtingu a drepa nunga sinn ef hann metur a sjlfur nausynlegt. E.k. frumskgarlgml hinna sjlfumglu sem segja sem svo "a [ef] menn neyist til ljfra rra, verur bara a hafa a."

"Hva meinaru me a rtturinn til a borga s lrislegur? Mundiru lra ig um a tskra aeins nnar."

a er alltaf flki sem borgar brsann. Me lfi snu ea annan htt.

"Fyrst segir a ll nttruleg fyrirbri hafi gildi sjlfu sr, hvaa gildi hafi ingvallavatn ur en menn komust a v a a vri til?"

A llu breyttu hefur ingvallavatn sama gildi og a hafi egar enginn maur bj landinu.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 07/11/06 19:41 #

a sem er kvei fer algerlega eftir v hver kveur. Ef kvrunin er tekin af valdasttt, mun hn fyrst og fremst jna hagsmunum hennar. Ef hn er tekin af upplstum almenningi, jnar hn hgasmunum hans. etta tvennt er tengt rjfanlegum bndum.

g sagi ekki, og segi ekki, a kvrun um a frna einu til a bjarga ru s tekin tmarmi ea frii. a fer allt eftir astum, en fgakennd dmi eru a vntanlega ekki. g sagi heldur ekki a s heppni hafi ekki rtt til a verja hendur snar. Flk hefur mannrttindi (sem eru mannasetning, svo a komi aftur fram) og ef a verur ekki umfli, vera mannrttindi einstaklinga a vkja fyrir mannrttindum fjldans, einfaldlega vegna ess a au sarnefndu vega yngra. Enn og aftur tek g fram a slk kvrun er ekki sanngjrn nema hn s tekin me upplstum og lrislegum htti.

Ef ingvallavatn hefur sama gildi og a hafi ri 850, hefur a ekkert gildi dag. A mnu mati hefur a gildi dag, en hafi a ekki ri 850. Munurinn er a millitinni hafa menn komi til sgunnar og gefi v gildi.


danskurinn - 07/11/06 21:11 #

"a sem er kvei fer algerlega eftir v hver kveur."

Gildi kvrunar hefur ekkert me a a gera hver hefur teki hana. Gildi kvrunar veltur eim afleiingum sem fylgja. Flk hefur aftur mti misjafnar skoanir, a er a sjlfsgu rtt.

"...ef a verur ekki umfli, vera mannrttindi einstaklinga a vkja fyrir mannrttindum fjldans, einfaldlega vegna ess a au sarnefndu vega yngra. Enn og aftur tek g fram a slk kvrun er ekki sanngjrn nema hn s tekin me upplstum og lrislegum htti."

Upplstar lrislegar kvaranir geta veri sanngjarnar alveg eins og sanngjarnar. Plitsk afer sem notu er til a taka kvrun hefur lti ea ekkert forsprgildi um afleiingarnar.

"Ef ingvallavatn hefur sama gildi og a hafi ri 850, hefur a ekkert gildi dag. A mnu mati hefur a gildi dag, en hafi a ekki ri 850. Munurinn er a millitinni hafa menn komi til sgunnar og gefi v gildi."

Hafi Jrin ekkert gildi fyrr en maurinn kom til sgunnar?


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 08/11/06 00:31 #

Gildi kvrunar arf sjlfu sr ekki a fara eftir v hver tekur hana, en a er samt meginreglan. S sem tekur kvrun gerir a vanalega t fr snum eigin hagsmunum, annig a til ess a niurstaan veri me besta mti fyrir sem flesta, arf kvrunin a vera tekin af llum sem hn kemur anna bor vi, og upplstan og vingaan htt. stttskiptu samflagi eru kvaranir teknar af yfirstttinni og meira og minna gu hennar. stttlausu samflagi mundi a ganga ruvsi fyrir sig.

Jrin hefur ekkert gildi nema a s einhver sem gefur henni a. Gildi nttrulegra fyrirbra er huglgt og forsendan fyrir v a a s til anna bor er a einhver hugsandi vera s til staar.


danskurinn - 08/11/06 10:26 #

Hefur ecosystem ekkert gildi fyrr en hugsandi vera hefur tta sig kerfinu? Og er ecosystem huglgt gildi? Og hver er essi hugsandi vera og hvenr var hn hugsandi vera?


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 08/11/06 17:33 #

Gildi kemur fr manninum. Vistkerfi hefur ekki gildi sem slkt, tt a skipti vitanlega mli fyrir lfverurnar sem lifa v, vegna ess a a er ekki a sama, a skipta mli og a hafa gildi.


danskurinn - 09/11/06 09:41 #

"Gildi kemur fr manninum."

Nei, a er rangt. Gildi eru efnafrileg, elisfrileg, vistfrileg osfv osfv. Einu gildin sem koma fr manninum einvrungu gtu veri viskiptafrileg og hagfrileg gildi, en au gildi eru auvita h hinum fyrrnefndu gildum. Eftir stendur a nttrufyribri hafa eigi gildi h manninum.

"...a er ekki a sama, a skipta mli og a hafa gildi."

J, a er a sama.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 09/11/06 23:59 #

Nei, a er ekki a sama. Gildismat getur aeins tt blfestu hfinu vitsmunaveru.


danskurinn - 10/11/06 08:13 #

Gildismat er ekki a sama og gildi.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 11/11/06 04:03 #

g veit a. Gildismat er tommustokkurinn sem vitsmunavera notar til a lj fyrirbrum umhverfi snu gildi.


danskurinn - 11/11/06 11:15 #

"Gildismat er tommustokkurinn sem vitsmunavera notar til a lj fyrirbrum umhverfi snu gildi."

Nkvmlega! Gildismati er v h vitsmunum og roska notandans og er breytilegt eftir einstaklingum. a ir a gildismat mannsins er breytileg str en ekki fst str og er v nothft sem mlieining ru en vitsmunum og roska sjlfs notandans. Eftir standa fst gildi sem eru h vitsmunum og roska mannsins. au gildi eru hinn raunverulegi tommustokkur. Staa okkar gagnvart essum gildum er afst mti alheimslegri stu eirra.

Dmi um ingallavatn var gtt. ingvallavatn er staur Jrinni ar sem vatn safnast fyrir. ingvallavatn hefur kvei gildi vistkerfi Jararinnar. Vi vitum ekki nkvmlega hva a gildi er. Hugsanlega gegnir ingvallavatn lykilhlutverki hreinsun vatns fyrir jararba. a er aftur mti alltaf sama vatni Jrinni. Vatni Jrinni hefur fast gildi jafnvel menn hagi sr eins og alltaf komi ntt og ntt vatn. Gildismat okkar vatni mun breytast eftir v sem okkur verur betur ljst fast gildi ess.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 11/11/06 23:57 #

ingvallavatn hefur alltaf haft hlutverk, en gildi laist a ekki fyrr en 9. ld egar menn bru a fyrst augum (ef vi ltum sem Papar hafi ekki veri til ea a.m.k. ekki veri vitsmunaverur). a getur haft hlutverk fyrir lfrki n ess a v fylgi gildi, ar sem etta tvennt fylgist ekki sjlfkrafa a.

a er rtt hj r a gildismat hvers og eins er breytilegt og a v leyti m vel segja a a s mlikvari vitsmuni og roska ess sem hefur a. Enda hafa nttruleg fyrirbri misjafnt gildi eftir v hver er spurur. g minnist ess ekki a hafa haldi v fram a gildi vri fst str, en hins vegar mtti hugsa sr a a s samnefnari ea mealtal (ea eitthva) af liti v sem eir hafa v sem anna bor hafa lit hverjum tma, ef skilur hva g meina.


danskurinn - 12/11/06 11:21 #

"ingvallavatn hefur alltaf haft hlutverk, en gildi laist a ekki fyrr en 9. ld egar menn bru a fyrst augum .."

ingvallavatn er kvei gildi vatnabskap Jararinnar. Engu mli skipir viljir vegna rkurar kalla etta gildi "hlutverk", v a hefur smu merkingu. Hins vegar er gildismat og gildi ekki sama fyrirbri.

"..[a] mtti hugsa sr a [gildi] s samnefnari ea mealtal (ea eitthva) af liti v sem eir hafa v sem anna bor hafa lit hverjum tma, ef skilur hva g meina. "

J, g held a g skilji hva ert a meina. T.d. a tnninn A440 s aeins A440, ef a er mealtali af v sem hlustendum finnst tnin vera. a myndi tskra hvers vegna sumir spila falskt. eir eru heppnir me hlustendur ;-)


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 12/11/06 23:40 #

a er ekki gildi a tnn s hreinn. a er gildi a hann s fallegur ea ess viri a hann s leikinn.

getur tt na rkurr sjlfur. Hlutverk og gildi er ekki a sama. Hlutverk er h gildismati, a er gildi ekki.


danskurinn - 13/11/06 10:38 #

"a er ekki gildi a tnn s hreinn. a er gildi a hann s fallegur ea ess viri a hann s leikinn."

N skil g. etta er mlfripex. Tnn hefur kvein gildi sem eru t.d. mld sem sveiflutni og styrkur. a hlt g a vri llum ljst. g bi ig a afsaka pexi mr. g geri mr ekki grein fyrir a vri a tala um eitthva mlanlegt ea umranlegt.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 14/11/06 17:59 #

Jja, gott a a skrist.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.