Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Eyimerkurguinn og kgun kvenna

Eitt af aalatrium, einn hfustlpi kristinnar trar, sem hin kristna hjr jarmar oft, allt fr hinum heiarlega afdrttarlausa grunnhyggjumanni til hins tvmallandi frjlslynda, er essi lna Jh 3:16-17; v svo elskai Gu heiminn, a hann gaf son sinn eingetinn, til ess a hver sem hann trir glatist ekki, heldur hafi eilft lf"

Me rum orum ir etta a etta s hin eini sonur gus ar sem hann er ein-getinn. Getinn ir fddur. Ein + getinn ir a etta s hinn eini fddi sonur. Ennfremur frnai gu honum svo a flk gti lifa a eilfu ef a tryi ennan eina son, eins og hann kemur fyrir Biblunni, n ess a hafa nein sterk snnunarggn til a sna fram a hann s ea hafi veri til. Semsagt ef essu yri bara teki me hreinni tr, blindum trnai, fengi maur essi tmu lofor a launum.

etta er meira ea minna a sem ll hin kristna tr snst um. etta virist meinlaust fyrstu. Maur gti jafnvel haldi a etta vri einhver mikil frn gert af hmlulausri st hva. A hann skuli frna snum eina syni. Fyrir okkur. En svo er ekki, v taki vel eftir; Alvitur, almttugur gu getur haft eins marga syni og honum snist. Honum eru engin takmrk sett eim efnum v hann er almttugur. v ef hann er alvru almttugur tti hann a geta gert hva sem er. Og ef hann er alvitur veit hann nkvmlega hvernig eigi a fara a v. En ar sem hann getur augljslega og auveldlega tt fleiri en einn son vaknar spurningin; Af hverju bara einn son? Hv ein vklingsleg manneskja sem deyr bara snemma lfleiinni. Af hverju ekki heilt brralag af Jsum sunda tali? eir gtu alltaf komi llum boskap hins alvitra fur menguum til skila og til allra. svo a einn og einn drepist ea veri einhvernveginn tekinn r umfer.

Af hverju beitir hann svona veikum melum? Af hverju gerir str almttugur gu ekki eitthva grand, allmennilegt og fullklra? Hv er hann svona takmarkaur frn sinni? Af hverju er essi eina manneskja sem hann svo sendir karlmaur? Og Hann gu me stru hi, karlmaur lka? Af hverju er etta svo?

Svari er einfalt og nett. Fyrir a fyrsta er essi gu sem um rir eyimerkurgu og mta sem komi var feraveldissamflagi hiringja. Og s eyimerkurgu er ekkert anna en ttarhfinginn endurmaur. Grla sem sat himnafestingunni og fylgdist me llum og llu. snilegur og flugur ttarhfingi sem er notaur sem myndu fgra fyrir flk a tra , treysta og hla til ess a a jlfist blindri hlni vi svipaa karaktera jru s.s ttferaveldi, sem stjrnuu.

a kom sr nefnilega mjg vel fyrir a hafa hlna rla sem elskuu hlekkina sna. etta var v rvals afer a lta hindurvitni fylla huga hinna kguu og halda eim niri slorandi gushrlu og lofgjr gagnvart harstjra snum (og eirra lkum).

ru lagi er a, a hi mikilvgasta sem ttarfair gat frna var karlkyns erfingi og srstaklega ef ttfairinn hafi bara einn erfingja til umra. Alveg eins og sagan um hann Abraham sem var reiubinn a drepa son sinn vegna skipana fr gui snum. ar er skldsagan sg annig a essi ttfair urfti a frna sinni drmtustu eign, s.s. syni snum og erfingja. En vegna ess a Abraham var svo viljugur a fara eftir skipunum sns snilega ttarfurs himnum, fkk hann n hins myndaa einrisherra a launum. Hann fkk stainn a frna v nst mikilvgasta; lambi. Og munum v samhengi a hann er gegnumheill hiringi og lf hiringjans snst um a halda skepnunum lfi, lfsviurvri snu.

Konan er hinsvegar ekki beint einstaklingur heldur eign. Eign eins og hamarinn, rllinn og nnur dr ea tl. Konan er hin kgai feraveldinu. a er ekki fyrir tilviljun a gu gaf ekki syni sna fleirtlu. Ef hann hafi fleiri en einn erfingja snrunum vri a ekki eins mikil frn, v hann vri einfaldlega me varabyrgir. a er heldur ekki tilviljun a gu gaf ekki sna einu dttur ea dtur. Hvernig myndi a annars hjma? v svo elskai Gu heiminn, a hann gaf dttur sna eingetna, til ess a hver sem hana trir glatist ekki, heldur hafi eilft lf.

etta hjmar elilega og varla myndi nokkur karlrembu-hiringi tra v upp karlkyns gu sinn a hann myndi alvrunni, og a llu grni slepptu, frna eins merkilegum hlut og dttur sinni. a vri lka frnlegt ef hann myndi fara a frna snum eina rli, eina vinnudri, eina beitilandi ea eina kornpoka.

a sem sst er hva annars og jafn sakleysislega hjmandi Biblutilvitnun felur sr meira. Hn er lifandi dmi um kvennakgun og vandltingu gagnvart konum. Fgnu arflei ffris aftan r dimmri forneskju. a sst vel a konur eru ekkert upphaldi hj honum hva. Enda er hann ekkert anna en uppblsinn ttarhfingi sem ber me sr alla fordma, kreddur, hindurvitni og form kgunar sem til voru v hiringjasamflagi sem hann var skldaur .

Kri Svan Rafnsson 25.01.2006
Flokka undir: ( Kristindmurinn )

Vibrg


Gum. Rafn Geirdal - 14/02/06 22:00 #

Athugasemdir vi Eyimerkurguinn ...

Ekki er rtt a eingetinn i a etta s hinn eini fddi sonur, heldur a hann s getinn n ess a si karlmanns hafi hleypt getnai af sta. Varandi Jes kemur fram Matteusarguspjalli, 1. kafla, 18. versi a heilagur andi hafi unga Maru mur hans. trarbragafri er etta fyrirbri kalla meyfing (Virgin birth).

Ekki er heldur rtt a getinn i fddur. Getnaur er samheiti vi ungun ea frjvgun eggs. kjlfari tekur vi fsturskei, sem lkur me fingu barns. Um nu mnuir skilja a milli getnaar og fingar.

Hafa ber huga a texti Jhannesarguspjalls er talinn hafa veri skrifaur af Jhannesi postula Jes. textanum kemur fram a hann hafi s og heyrt lrimeistara snum. Samkvmt essu sjnarmii eru skrif hans snnunargagn um tilvist Jesss.

Mr ykir ekki lklegt a hfundur guspjallsins hafi tali skrif sn fela sr innantm lofor, hva a hann hafi tlast til a or sn vru tekin me blindum trnai. Tali er a etta guspjall s fyrst og fremst heimspekilegar hugleiingar um kjarnann boskap Jesss.

Rtt er a kristnin snst um trna son Gus eirri von a last betra lf. Hins vegar kemur ekki fram texta Nja testamentisins a Gu hafi tla sr a senda ara. Fullyring n um a almttugur Gu gti allt eins skapa fleiri syni virist vera kaldhnisleg vangavelta, tlu tila skapa vihljendur eigin hpi.

Ekki var heldur vita me vissu afhverju Gu sendi karlmann en ekki konu. orabk um samanburar trarbragafri segir a sraelslur hafi jst undan oki erlendra yfirra. jin hafi vonast eftir a Drottinn eirra sendi sr Messas til a frelsa sig. Var oftast horft til gullskeis jarinnar ldum ur undir stjrn Davs konungs. v hafi veri vonast eftir v sem kalla var "syni Davs". Miki vri lagt upp r v Nja testamentinu a sna fram a Jes hafi veri frelsari. ar sem Dav var karlkyns, kann a vera a a hafi legi betur vi a Messasarhugtaki vri tengt vi karlmann.

svo a Jahve/Jehva fyrstu bkum Biblunnar hafi veri nokku lkur eirri mynd sem dregur upp, og me svo flugum lsingum, hafa menn tali mun mildari gushugmynd birtast sum Nja testamentisins. ar er Gu krleiksrkur og fyrirgefandi.

g get komi me fleiri athugasemdir ef hfundurinn skar eftir en lt etta ngja a sinni.

Gumundur Rafn Geirdal, flagsfringur


Kri Svan Rafnsson (melimur Vantr) - 14/02/06 22:41 #

Ekki er heldur rtt a getinn i fddur. Getnaur er samheiti vi ungun ea frjvgun eggs. kjlfari tekur vi fsturskei, sem lkur me fingu barns. Um nu mnuir skilja a milli getnaar og fingar.

J a er satt. Takk fyrir a leirtta mig. etta er ekki nkvmlega a sama. Hefi kannski frekar tt a segja "Getinn ir a hafa veri gerur ea upphafin a fingarferli af einhverjum ea a hafa veri frjvgaur konu af einhverjum" til a vera nkvmari.

En a er sat maur er getinn af fur snum og fddur af mur sinni en ekki fur snum. Getinn og fddur. etta eru tengd merkingarmi en ekki au smu. g viurkenni a.


Hjalti (melimur Vantr) - 14/02/06 23:42 #

Hafa ber huga a texti Jhannesarguspjalls er talinn hafa veri skrifaur af Jhannesi postula Jes.

Ef tt vi a msar kristnar kirkjudeildir tri v, er etta rtt. Ef trir v a etta s lit frimanna er etta rangt.

textanum kemur fram a hann hafi s og heyrt lrimeistara snum. Samkvmt essu sjnarmii eru skrif hans snnunargagn um tilvist Jesss.

Vonandi ertu ekki a tala um 21. kaflann. g leyfi mr a vitna prfessor Gerd Theissen. bkinni The Historical Jesus: A Comprehensive Guide stendur blasu 34 (me leturbreytingum fr mr):

The double conclusion to the book is unmistakable. John 20.30f once concluded the Gospel. ...

Kktu bara umrddan sta. Hfundur Jhannesarguspjalls er ekktur. Bmmer. a hefi veri fallegt a honum a skrifa eitthva eins og "g Nafn Nafn-sson fr Staur s Jess predika Capernaum. Or hans minntu mig mjg spmennina..blablabla..." En a eina sem vi hfum guspjllunum eru frsgur ar sem hfundurinn er hinn alvitri sgumaur og segist aldrei hafa veri vistaddur.


Gum. Rafn Geirdal - 15/02/06 22:12 #

g akka heiarlega viurkenningu Kra hinu rtta um merkinguna getinn versus fddur. Ein-getinn tilfelli Nja-testamentisins vi um murina, .e. veraldlegan kvenlkama hennar og hi lfrna egg hennar. Grnmyndin um lttu Swartzenegger var hins vegar dmi um ein-getna hj karlmanni. S rnt dpra m ra af textanum a um "tv"-getna hafi samt veri a ra, v sta veraldlegs furs/karllkama/sis, hefur heilagur andi au hrif a eggi rast yfir fstur og san barn. S etta teki bkstaflega var Jes sonur murinnar Maru, .e. rugglega Maruson, og hins vegar "furins" heilags anda, .e. "heilagsandason". Gott og vel, a sem flkir myndina er a undan fer lng ttartala Jsefs, lkt og hann s eftir sem ur fair Jess. Til a n essu saman gti hann ekki veri meira en fsturfair fyrst hann lt a vera a kenna Maru, .e. eiga samfarir vi hana (kynmk formi slts inn leg konunnar), ar til eftir a Jes var fddur. Samanteki m segja a Jes hafi fst inn ttstra fjlskyldu.

Varandi vibrg Hjalta, sem mr ykja rkfst, vil g segja eftirfarandi: 1. Doktor prfessor Einar Sigurbjrnsson sagi mr oktber 1997 a tali vri a Jhannes postuli hafi rita, ea sagt sgu sna fyrir ritara, egar hann var gamals aldri ea um nrtt. Hann hafi veri predikari kirkju Efesus um hr og hefi veri a lta yfir farinn veg. Megintlun hans hafi veri a reyna a horfa dpra og kanna hver hafi veri boskapur Jes bakvi orin sem hann sagi.

  1. g akka tilvitnunina Theissen. g tla a kynna mr bkina, lklega strax morgun, ef hner til hsklabkasafni. Svo g vkki t umruna segir mrgum heimildum a meginheimildirnar um lf og starf Jes su guspjllin og san anna efni Nja testamentinu. hafi um rr sagnaritarar fornaldar rita um Jes. Mest er horft til Jsefusar, sem skrifai um samtarsgu Gyinga 1. ld e.Kr.

  2. Arir guspjallamenn koma nr v sem vildir sj. annig m draga lyktun af lokaorum Marksarguspjalls a Marks hafi veri vitni a krossfestingunni. Einnig segir upphafi Lkasarguspjalls a Lkas s ritari ess og til hvers hann er a skrifa. Einnig a hann hafi via a sr heimildum og vitnisburi.

  3. 3.

Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 15/02/06 23:45 #

Jsefus er n ekki reianlegasta heimildin um Jes, enda hafa rit hans fari gegn um hendur manna sem hfu arar skoanir heiarleika heimilda en vi hfum dag. Eins frleitt og a er, a Jhannes hafi skrifa guspjalli trisaldri ea eldri, hljmar a annars neitanlega ekki eins fjarstukennt a hann hafi sagt rum fr og eir san skrifa niur.


Gum. Rafn Geirdal, flagsfr. - 16/02/06 20:51 #

Vsteinn.

Rtt er a margir hafa efasemdir um klausu Jsefusar um lf og starf Jesss. annig segir sagnfribkarhefti, seru sem AB bkaflagi gaf t fyrir um 20 rum san, a glggt megi sj a klausan beri me sr a vera innskot kafla um str Gyinga.

Hins vegar stendur eftir a Jsefus fjallai sambrilegan htt um Jhannes skrara og guspjllin. Menn hafa teki ann part gildan. Einnig er tali a skrif Jsefusar su ein au mikilvgustu til a f mynd af Gyingum samtma Jesss.

Auka vibrg mn til Hjalta:

g kannai hvort bkin eftir Theissen vri til hsklabkasafninu. Svo reyndist vera en tlni til 4. mars nk. g pantai a f hana eftir a. g myndi iggja frleik fr Hjalta um hfundinn og/ea efni bkarinnar.

Seinni hluti athugasemda minna varandi grein Kra:

Me hinu rka sambandi Gus og Jesss, er tali a me v hafi fylgjendur Jesss haft tkifri til a kynnast allsstaarnlg Gus, gegnum persnu meistarans. Me essu breyttist hugmynd manna um Gu fr hinum fjarlga, drottnandi og oft refsiglaa Jahve yfir mjg persnulegan Gu.

svo a kvennagufrin hafi oft bent hina rkulegu karlkyns hneig Gamla testamentinu, er v ekki a neita a Nja testamentinu er konum gert mun hrra undir hfi en vaninn var eim samtma. annig rs Mara mey liti fyrir a vera ungu af heilgum handa. Hn fr jafnvel meira vgi en eiginmaur hennar, Jsef. hefur oft veri bent a konur sgu fyrstar fr a Jes vri horfinn r grafhvelfingunni en ekki karlar.

g myndi rleggja r a kynna r betur hvernig hva rttast ykir a tlka texta Biblunnar af gufringum ur en lengra er haldi. Mr snist meginkjarni greinar innar vera a gagnrna kristna einstaklinga okkar tmum me krftugum htti. Og vissar gerir kristinna hpa, s.s. bkstafstrar og lb.

rtt fyrir marga galla framsetningu er v ekki a neita a greinin skilur eftir sig spurningar um hvers vegna Gu hinna kristnu hafi ekki sent fleiri syni til Jarar um svipa leiti og Jes. Og elilega allt eins dttur.


Hjalti (melimur Vantr) - 16/02/06 22:25 #

Gum. Rafn Geirdal:

Hva varar hfund Jh. kemur s giskun fr reneusi kringum 180 e.o.t. Ef vilt lesa um essa giskun mli g me essari grein of essum greinum [1, 2] smu su, sem fjalla meal annars um meinta veru Jhanness litlu-Asu.

Varandi bk Theissens er g me hana lni :) En g mun skila henni inn nstu viku annig a arft ekki a ba lengi.

Eins og Vsteinn benti hafa kristnir menn veri a bta og breyta rit Jsefusar og kaflinn sem talar um Jess er augljs flsun. Hvaa ara tvo sagnaritara varstu a hugsa um?

Arir guspjallamenn koma nr v sem vildir sj. annig m draga lyktun af lokaorum Marksarguspjalls a Marks hafi veri vitni a krossfestingunni.

N skil g ekki. Hvaa or ertu a tala um? Og hvernig sru af eim a hfundur Mark. hafi veri vitni a krossfestingunni?

Einnig segir upphafi Lkasarguspjalls a Lkas s ritari ess og til hvers hann er a skrifa. Einnig a hann hafi via a sr heimildum og vitnisburi.

Hvar stendur upphafi Lk. a Lkas s ritari ess?


Gum. Rafn Geirdal - 17/02/06 20:04 #

Hjalti.

g renndi yfir efni sem vsar til. Mr tti a afar hugavert og tla a lesa a betur sar.

Bkasafnsvrurinn sagi a a yri hringt mig egar bkin eftir Theissen kemur inn. N veit g a a verur von brar.

Hina tvo sagnaritarana hef g s vitna til hr og hvar, n sast egar g var a lesa um Jesus from Nazareth dictionary of comparative religion handbkasal jarbkhlunnar. Lklega heyrir hn undir bkanmer 300 Dic. essari umfjllun var fjalla um the historical Jesus. Hins vegar var fjalla um trfrilega hli undir hugtakinu Christ. g n ekki a muna nfnin eim en gtir flett essu upp. Ef r tekst ekki a finna etta geturu bei mig um a finna a fyrir ig.

Eins gott a vera nkvmur. g hafi tala um Marks samkvmt minni en san fletti g upp guspjallinu grkvldi. ar er setning um ungan mann nrklum einum eftir a allir postular hfu fli eftir handtku Jesss. egar verirnir su hann, fli hann nakinn. etta hafa gufringar tlka sem a ar vri Marks fer.

Enn n, og g akka nkvmar spurningar. upphafi Lkasarguspjalls segir a margir hafi teki sr fyrir hendur a rita um Jes og a arna s hfundurinn a rita til kveins gfugs manns, sem mig minnir a kallaur s Theoflus. Me essu er ljst a hfundur guspjallsins byggir fyrirliggjandi efni og til hvers hans skrifar. San er svipu kynning upphafi postulasgunnar. henni miri segir fr fer lknis og annars manns. Oralagi ar er tali sna fram a lknirinn s hfundur beggja ritanna, sem lklega hefur heiti Lkas. Ef vilt f etta nkvmara en etta, vsa g til kennslubkar kristnifrum fyrir grunnskla eftir sr. Sigur Plsson, verandi nmstjra v svii hj menntamlaruneytinu, tgefin kringum 1980-1990. Mig minnir a g hafi lesi um etta ar og san fengi etta nnar tlista smtlum vi hann.


Gum. Rafn Geirdal, flagsfr. - 18/02/06 11:42 #

Hjalti.

g fletti upp ritningarstunum: Marksarguspjalli, 14. kafla, segir a Jes hafi veri tekinn hndum Getsemane af flokki manna me sverum og bareflum, tengdum stuprestum og slkum. versi 50-52 segir san ntmaslensku, eitthva eftirfarandi veg: Allir lrisveinar Jesss flu. var eftir einn nefndur ungur maur. Hann var aeins klddur nrbuxur eirra tma, lnklum. Vilji var til a handtaka hann einnig. Hann skyldi af nefndum stum eftir lnklin og fli nakinn.

Varandi rkstuning um hver vri hfundur Lkasarguspjalls, segir ar 1. kafla, 1.-4. versi tleggingu minni: G hef athuga vandlega sgurakningu margra sjnarvotta og predikara. G kva a rita samfellda sgu og ann veg a httvirtur aili geti sannreynt frsagnir sem til hans hafi borist. Httvirti ailinn heitir Theo-philus (Mn bollalenging hr og n er eftirfarandi: Nafni m a sem gu-spekingur. a gti v veri titill fremur en mannsheiti. a gti .a.l. einnig vsa til a hr hafi veri um heimspeking a ra, og af eim gakvara a hann hafi tla sr a ritrna fyrirliggjandi upplsingar).

Postulasgunni segir san eftirfarandi veg: Theo-philus, fyrri sgu mna samdi G um allt sem Jes geri og kenndi fr upphafi og ar til hann var uppnuminn (uppstiginn, .e. til uppstigningardags). etta hafa menn tlka sem svo a essi nefndi G s sami hfundur og a Lkasarguspjalli, v hann ritar til sama vitakanda og efni guspjallsins er um a innihald sem hann lsir.

Sar Postulasgunni kemur nokkrum stum fyrir hugtaki VR. Dmi um a er 16:11-14. a hefst : "N lgum vr t fr Tras...". etta hafa menn tlagt ann veg a essi G s hluti af VR, og hafi annig veri tttakandi ferum, sem mynda hluta Postulasgunnar. Mig minnir a snnur a essi G VR hafi veri lknir komi fram ferum G me Pli postula um Tyrkland og/ea Grikkland. g las snum tma hvar a stendur, og sannreyndi a sjlfur, og sannfrist um a a vri rttur lesskilningur. Hins vegar ni g ekki a finna a vi fljtlega yfirfer fyrr morgun. En lklega kemur a fram bkinni eftir Sigur Plsson sem g sagi r fr.


Sigurur Hlm Gunnarsson - 18/02/06 13:07 #

g s a Gumundur Rafn Geirdal hefur mikinn huga a kynna sr hinn “sagnfrilega” Jes. a er gott.

g mli eindregi me eftirfarandi bkum um mli:

The Jesus Mysteries (Timothy Freke og Peter Gandy) Jesus and the Lost Goddess (Timothy Freke og Peter Gandy) The Christ Conspiracy (Acharya S) Suns of God (Acharya S)

essum bkum er fjalla tarlega um sgu og run kristinnar trar. Heimildir um Jes (ea skort heimildum), tengsl kristni vi nnur trarbrg o.s.frv.

Lestu etta og lttu okkur svo vita hvort teljir enn eitthva vit v a fjalla um Jes sem sagnfrilega persnu.


Gum. Rafn Geirdal, flagsfr. - 18/02/06 14:02 #

Sigurur.

g skri heimildirnar sem biur mig a lesa minnisbla. g tla a leita a eim hsklabkasafni, lklega sar dag ea morgun. Ef og egar g tmi a gefa mr tma lesturinn vil g lta ig vita um skoun mna efni bkanna.

g er n egar me afstu a heimildir um Jes standist fremur illa krfu sem g tel a vsindin og frin eigi a gera til sagnfrilegra texta; einkum ljsi ess hve stft vitnisburinum um meistarann hefur veri haldi fram gegnum rsundin.

Gufringar hr landi hafa treka lagt herslu a srfringar eirra textarannsknum hafi lagt sig lma vi a fara eins langt og kostur er a nota smu aferir og viurkenndastar eru mefer sagnfringa fornum textum. v fari betur a nota tmann a tlka fyrirliggjandi texta TRFRILEGA og kynna san tlkun fyrir trhneigu flki samtma okkar.

Mn afstaa hefur hins vegar veri s a me v skapist htta a maurinn Jes lendi um of bakgrunni og trarhugmyndin um frelsarann Krist veri lyft full htt; jafnvel ann veg a jartengingin slitni. s skammt a afvegaleia linn.

v var g mjg ngur a egar g var a lesa dictionary um comparative religion vikunni, a g s smu afstu meal hfunda eirrar bkar, nema betur oraa. Hn var eitthva ann veg a eftir v sem sagnfrileg ekking vi Jesss og hans samtma vri betur ekkt, ess raunsrra yri mati trarkenningum eim sem vi hann eru kenndar.


Sigurur Hlm Gunnarsson - 18/02/06 14:54 #

a sem skiptir hfumli varandi tilvist Jes er eftirfarandi:

A) Gefum okkur a Jes hafi veri til ( a minnsta sem venjulegur maur).

B) er a eina sem vi vitum um hann a finna guspjllunum og nokkrum rum vafasmu heimildum (sem vi gefum okkur til gamans a su traustsins verar).

C) a eina sem essar heimildir segja okkur um Jes sem er lkt v sem tengist v a vera venjulegur maur (t.d. kraftaverkin, siaboskapurinn, meyfingin, venjulegt lf, starf, krossfestingin og upprisan) eru ekkert frbrugi v sem fram kemur eldri sgum um vilka menn sem frmdu smu kraftaverk, voru me sama siaboskap og lifu sama ea mjg svipaan htt.

D) Einfld rkfrsla segir a yngri frsagnir hljta a vera byggar eldri frsgnum en ekki fugt.

E) Ef vi tkum burtu allt sem vi vitum um meint lf Jes sem er augljslega byggt eldri gosgum stendur ekkert eftir.

F) Sem ir a efJes var til ( hvaa formi sem er) vitum vi ekkertum hann.

Niurstaa: Hvort maur a nafni Jes var til fyrir um 2000 rum ea ekki skiptir engumli. Ekki frekar en a skiptir mli hvort arir menn sem vi vitum ekkert um voru til.

Sj nnari umfjllun hr: 1. Fingu slarinnar fagna (www.skodun.is/archives/2003/23/12/faedingusolarinnarfagnad.php) 2. Hvers vegna d Bel? (www.skodun.is/archives/2004/23/03/hversvegnado_bel.php)


Hjalti (melimur Vantr) - 18/02/06 15:07 #

Gum. Rafn:

g er binn a skila bkinni :)

ert lklega a hugsa um Tacitus og Suetonius.

Hva varar nakta manninn er ekkert sem bendir til ess a arna s Marks ferinni. a er bara skhyggja gufringum a reyna a tengja hann vi nakta manninn. Stungi hefur veri upp Amos 2:16 sem heimildinni sem hfundur Mark. notai til ess a semja guspjalli sitt. (Ef vilt lesa meira um notkun guspjallahfundanna GT veit g a stutt bk um etta er til Landsbkasafninu: Gospel fictions eftir Randel Helms)

Theophilus ir reyndar s sem elskar (vinur) gu, en g er sammla v a Theophilus s tknrnt nafn. En sagir a " upphafi Lkasarguspjalls a Lkas s ritari ess". Ertu sammla v a a er rangt?

Hva varar hluta Postulasgunnar ar sem 2.p.ft. er notu kemur hn bara fram sjferum. a hefur veri stungi upp v a etta s stlbrag. En g mli me smu su og g benti r siast , ar er a mnu mati vel rkstutt hvers vegna Lkas skrifai ekki Lkasarguspjall

Hva varar gar bkur, hef g heyrt a Acharya S s vafasm heimild. En g held a engin af essum bkum s til Landsbkasafninu.


Gum. Rafn Geirdal, flagsfr. - 18/02/06 16:28 #

Sigurur Hlm.

Vibrg mn vi smu lium og num:

A) Skv. ri Kr. rarsyni verandi prfessor gufri, var varfrin lyktun fyrirlesti kringum ri 1981, ann veg a ekki vru til fullar snnur a Jes sem maur hafi veri til. Hins vegar vru miklar lkur a svo hafi veri. g hallast a v sama og arf v ekki a gefa mr forsendu.

B) g er sammla v a megni af v sem vi vitum er Nja testamentinu heild sinni en ekki aeins guspjllunum. Nstmest heimildum eftirmanna hans fornkirkjunni. rija lagi heimildum utan kirkjunnar en r eru far og standast ekki fullar sagnfrilegar krfur. fjra lagi eru til yngri afrit af Nja testamentinu, sem og meira magn afrita, en frsgnum svipuu tmabili, s.s. um heimspekikenningar gullaldarskeii Grikkja. fimmta lagi hefur tarleg rannskn Dauahafshandritunum leitt ljs a trartexti Gyinga breyttist lti vi afritun eftir afritun og r eru r samtma Jesss. Samanteki tel g v meiri lkur en minni a hin upphaflegu frumrit hafi veri nokku lk afritunum sem mynda grunn a texta Nja testamentisins tgfum eftir 1981 hr landi. g er g v ngilega sammla r til a geta haldi fram nsta li.

C) g er sammla r a margt frsgnum um Jes finnst eldri textum um ara andlega menn.

D) Rtt er a mikilvgt er a huga a atburarrsinni t fr tmas. Ein af helstu aferum vsindanna vi a fra snnur orsk og afleiingu er me v a sanna a breyta x hafi gerst ur en breyta y var til. Hins vegar verur a varast a ekki er vst a yngri heimild hafi byggt eldri frsgn, hva a hfundur hinnar yngri hafi yfirleitt vita af eldri frsgninni.

E) svo a g hafi frst um margvslega texta sem hafi veri til ur en bkur Nja testamentisins voru ritaar, veit g ekki hversu htt hlutfall eirra hefur sannanlega haft hrif ritunina um Jes. Hr brestur mig hreinlega ekkingu. g get geti ess a mr ykir slk umra afar frleg. Sem dmi, bar prfessor sagnfri, heimild sem g las fyrir um 20 rum, saman me afar nkvmum htti frsagnir um speki Bddha og hins vegar fjallru Jesss. Samlkingin var slandi. var ljst a Bddha var uppi um 5 ldum fyrr. Einnig sndi prfessorinn fram a textinn um Bddha var eldri en guspjalli. Hins vegar fannst mr vanta upp a fra snnur a riti fr Indlandi hefi borist alla lei hendur riturum Nja testamentisins fyrir Botni Mijararhafs, veri tt ml sem eir skyldu, veri gert agengilegt, a eir hafi san lesi a og nota.

F) g er sammla r a v leiti a sagnfringar og trarbragafringar hafa snt fram a svo miki var til af sambrilegum hugmyndum og koma fram Nja testamentinu a allmiklar lkur eru a a hafi haft hrif ritun eirra. S texti sem byggt er dag s v raun blanda af frsgnum af Jes og trarhugmyndum samtma ritaranna.

Niurstaa GRG: a skiptir verulegu mli a vita hvort Jes hafi veri til, v afleiingarnar af frsgnum um hann mann fram af manni leiddu til sund ra rki pfadms me tilheyrandi hrifum lf milljna manna. Enn eru hrif kristinna manna merkjanleg samflag mannkynsins, s.s. hr landi. Einnig skiptir mli hvort arir menn hafi veri til. Vsundunum ber a kanna mannkynssguna eins tarlega og unnt er hverju sinni, og leirtta hana til betri vegar ljsi nrra upplsinga.

A lokum skimai g yfir a tvennt sem vsar til, og s a a voru greinar eftir ig skoun.is. g hef hug a lesa r vandlega sar.


Gum. Rafn Geirdal, flagsfr. - 18/02/06 18:15 #

Hjalti.

g tla a athuga morgun hvort Theissen bkin s tilbin til afhendingar Landsbkasafninu.

Mig minnir a annar sagnaritaranna (fyrir utan Jsefus) hafi heiti Tacitus, eins og bendir , en g man ekki nafni hinum. g held g hreinlega athugi etta einnig morgum.

Mig minnir a rkstuningurinn hj sr. Siguri varandi nakta manninn unga hafi veri eitthva lei a ar sem hann var orinn einn eftir skjli ntur, s hann jafnframt einn til frsagnar, og hver tti a vita um frsgnina nema hann vri jafnframt hfundur guspjallsins? Jafnframt a hann hljti a hafa stai Jes nrri ar sem hann flr seinna en postularnir. rija lagi, a ar sem hann hafi veri ungur, hljti hann a hafa veri fylgisveinn postula, s.s. Pturs. Nna sar tma, egar g f essar beinu spurningar fr r, sem og tilvitnuna Amos, ykir mr sem skringar sr. Sigurar veri ynnri. g tla a kynna mr bkina sem bendir um gospel fictions.

akka r fyrir a vera sammla mr um hugdettuna fr morgun a Theo-philus gti veri tknrnt nafn, fremur en mannsnafn. Einnig akka g betrumbtur ingu minni. g vissi a Theo ir Gu en hins vegar var g a snara hugtaki philo fljtheitum. g s nna eftir a g ruglai v saman vi hugtaki -sophy philo-sophy, sem er tt sem heim-speki. Samkvmt v tti philo a a heim- skilningnum heimur ea verld. telur hins vegar a a i eitthva lkingu vi vingjarnlega st. g man a Kri Svan sagi mr um sustu jl a hann agreindi rj sambrileg hugtk: Agabe, philo og eros. au ddu a hans mati, smu r: Krleikstilfinning til Gus, skilningsst milli tveggja hugsandi mannvera og a vera stfanginn af krustu/krasta tengslum vi kynlf. N fer a stefna a g urfi a fletta upp orabk um grsku. g er binn a merkja minnismia a g a essu. Lklega verur af v morgun.

Rtt er a ekki segir upphafi Lkasarguspjalls hver s ritari ess, heldur er a lyktun gufringa a hann hljti a heita Lkas me samanburi vi upphaf postulasgunnar, vr ora sar eirri sgu, og arar heimildir.

Varandi tilvsun na grein um Lkas, hafiru bent ara hluta smu vefsugrein, einkum um John. Eftir a g hef skima greinina heild sinni, virist mr hn vera eftir Paul N. Tobin og bera fyrirsgnina The Identity of the Evangelists: Second Century Guesses. eim hluta sem bendir n , nnar tilteki um gagnrni Tobins snnunarfrslu gufringa a lknirinn Lkas s hfundur Lkasarguspjalls, tk g mig til og las ann hluta vandlega. Ver g a segja a textinn er mun hrri standard en a sem g hef ur lesi um meinta guspjallahfunda. v er ekkert anna en a stafesta hr me a Tobin tkst a sannfra mig um eftirfarandi niurstu sna:

A snnunarggnin gangi gegn v a Lkas s hfundur Lkasarguspjalls og Postulasgunnar, v a:

  1. Lkas nokkur birtist aeins einni reianlegri heimild. Allt sem hn segir er a hann hafi veri samstarfsmaur Pls postula.

  2. samrmi atburalsingum milli Lk/Post annars vegar og Plsbrfum hins vegar tilokar a hfundur Lk/Post hafi veri samstarfsmaur Pls.

  3. "Vi"-vers Postulasgunni fela ekki sr ritun sjnarvotts. Slkur ritstll var aeins ekktur um sjferasgur eim tiltekna samtma. Besta skringin er a etta hafi veri retrk, .e. mlskulist, og tlu til oralags styttingar um alla heiin-kristna einstaklinga.

    Hafu krar akkir fyrir aganginn a essari gtu heimild, Hjalti.


Hjalti (melimur Vantr) - 18/02/06 19:02 #

Gumundur Rafn:

g skil ekki alveg essi rk varandi nakta manninn. gtir kannski tskrt etta betur? En ef a er eitthva sem enginn tti a geta heyrt nema Jes er afar einfalt svar vi v: hfundurinn bj a til.

Heimspeki er ekki bein ing filo-sofia sem er st-speki, a er a segja st speki. Mig minnir a starspeki hafi einmitt veri heiti einhverri bk eftir slenskan heimspeking.

g skil nna hva tt vi me Lk. g skildi ig ranglega ann htt a a vri hgt a sj upphafi Lk. a Lkas vri hfundur ess.

En mr finnst etta vera mjg g sa (og vsar alltaf heimildir), vonandi hefuru gaman af henni. :)


Kri Svan Rafnsson (melimur Vantr) - 18/02/06 21:17 #

svo a kvennagufrin hafi oft bent hina rkulegu karlkyns hneig Gamla testamentinu, er v ekki a neita a Nja testamentinu er konum gert mun hrra undir hfi en vaninn var eim samtma. annig rs Mara mey liti fyrir a vera ungu af heilgum handa. Hn fr jafnvel meira vgi en eiginmaur hennar, Jsef.

J en ennan status fr hn Mara ekki nema hafa veri snert af karlkyns gui. Hn er ekki mikils viri nema fyrir upptki uppblsna ttjararhfingjans.

En n er spurningin hvort um s a ra sama guinn ef hann a vera svona mismunandi eftir hvort ritin eru lesin, gamla test ea nja. Skiptir essi alvitri gu um skoun og eli eftir a hann sendir sjlfan sig sem son sinn til ess a vera pyntaur og lfltin fyrir erfarsynd tveggja vintrapersna dmisgu?

En svo hef g veri hugsa um essa stahfingu hj Gumundi:

Ekki er rtt a eingetinn i a etta s hinn eini fddi sonur

v a kemur mr vart v a er ekki takt vi ingu annarra tungumla grska orinu monogenh. Ef vi ltum etta aeins nnar;

Passi ykkur v hr kemur sm biblu-spam (fr The Bible Gateway);

John 3:16, New International Version (NIV)

16"For God so loved the world that he gave his one and only Son,[a] that whoever believes in him shall not perish but have eternal life.

John 3:16, English Standard Version(ESV)

16"For God so loved the world,[a] that he gave his only Son, that whoever believes in him should not perish but have eternal life.

John 3:16, New Living Translation (NLT)

16"For God so loved the world that he gave his only Son, so that everyone who believes in him will not perish but have eternal life.

John 3:16, Amplified Bible (AMP)

16For God so greatly loved and dearly prized the world that He [even] gave up His only begotten ([a]unique) Son, so that whoever believes in (trusts in, clings to, relies on) Him shall not perish (come to destruction, be lost) but have eternal (everlasting) life.

[g feitletrai textan.(hgt er a sj allar ensku tgfurnar og grska frumtextan af 3:16 hr]

Vi sjum a a er lg srstk hersla a jes s hin eini sonur gus. En hva me begotten son? Eins og sst enskum tgfum af bibliunni er nota ori begotten sem er lsingarhttur tar af orinu beget ea begot sem ist yfir slensku sem;

1.geta (afkvmi).

og

2.valda, leia af sr. (skv.Ensk-slensk Orabk, rn og rlygur,1984,bls88.)

Begat er ekki hgt a lta sem beina ingu af eingetinn merkingunni meyfddur. Heldur vri sniugra a a a sem afgetinn. a vekur furu mna a eingetinn i ekki; hin eini sonur sem gu(e-h) gat, eins og llum rum tngumlum sem g veit til um, heldur einhvern htt meyfddur.

aallega t af v a allar 31 tgfur/gerir biblunnar ensku mla ekkert um a hann s eingetinn ann veg a a s tt vi um a merkingunni "virgin birth" ea meygetnai. Heldur bara a hann s hin eini sonur sem gu gat af sr. a er sitthva ora samanber; "his one and only son" ea "only begotten son" ea "his one begotten son" ea "his one and only begotten [unique] son" Smuleiis er etta ora svona snsku Livande Biblen "han gav dem sin ende Son "og Svenska tgfan 1917 ;"han utgav sin enfdde Son" Smuleiis norsku Det Norsk Bibelselskap 1930-biblunni er a ora"han gav sin Snn, den enbrne" og hinni gerinni norsku Levande Bibeln;"han gav sin eneste Snn" En dnsku hljmar etta svona "han gav sin Sn den enbrne" Lkt og hinni norsku. g mundi a enbrne sem einborinn sem g mundi skilja sem hin eini borni (s.s hin eini og einasti (fddi/borni) sonur gus, sem var anna hvort fddur sem sonur hans ea afgetinn af honum, ea fddur vegna ess a hann hrundi af sta getnainum); Sem er rttur skilningur og takt vi ll nnur tunguml (sem mr er kunnugt um og hef liti ) sem biblan er skrifu .

Ef g kem me grsku tgfuna, sem mest lklega rur rslitum er;"wste ton uion ton monogenh edwken". Ori monogenh virist vera a or sem tt er yfir slensku sem eingetinn en rum tungumlum sem hin eini og einasti sonur ea hin eini borni ea hin eini fddi.

g fann ekki ensk-grska orabk netinu sem tklai ori monogenh. En hinsvegar fann g umfjllun um Joh 3:16 eftir Wayne Jackson Christian Courier ar sem hann skrifar;

The term derives from two roots, monos (only, alone) and genos (race, stock).

Ea ef g i etta yfir slenku

Heitin eru dregin fr tvemur orum, monos (eini, staki/aleinn) og genos (kynstofn, stofn/kyn/tt )

Hann er s eini af sinni ger. S eini af snum stofni, kynstofni, kyni ea tt. Hvaa stofni er a? g held a a sem tt er vi er a hann s af gua-stofni(/kyni/tt). a er vissulega hgt a segja a ar sem hann er s eini af sinni ger; a a su engir arir eins og hann. Sem ir ar af leiandi a hann er gus eini sonur. S.s bi einstakur, srstakur og stakur sonur gus. annig a a vri rttast a segja almennilega ddri bibli Joh 3:16 " a hann gaf sin eina og einasta, srstaka og einstaka son (af kyni gus), svo a hver sem..." en ekki "a hann gaf son sinn eingetinn svo a hv..."

g s fyrst ensku inguna af John 3:16 og san hina slensku. annig a g bjst ekki vi a sj misrmi ingunum annig a g leit svo a a a vera eingetinn ddi a a a vera hin eini og aeins eini sonur e-h (sem var lka fddur sem eini sonur gus).

En svo egar g lt ingar annarra ja og s hi sama og hinni ensku stend g frammi fyrir tvemur mguleikum (1)anna hvort er slenka ingin rtt og allar gerir biblunnar hins enskumlandi heims rangar og einnig allar gerir biblunnar norurlandamlunum rangar og einnig biblan forngrsku, frummlinu sem allar bkurnar voru ddar endanum ddar eftir. (2) Ea a a s ingarvilla hinni slensku biblu af orinu monogenh og a felstar gerir biblunar enskri tundu i ori smilega (fyrir utan Aplified Bible-tgfuna sem ir etta okkalega vel s.s sem;gave up His only begotten (unique) Son) og einnig a biblurnar norurlandamlunum ni a a etta smilega og a biblan frummlinu forngrsku sem allar biblurnar eru a lokum ddar eftir er rtt og okkalegu gu samrmi vi flest ef ekki allar arar biblur sem mia sig vi frummli heiminum.

g ver a segja a g hallast a sari mguleikanum.

En eftir sem stendur er a rum tngumlum og frumlinu er lg srtk hersla hva hann er stakur, srstakur og einstakur og ar af leiandi einn og einasti sonur gus. OG san a er ljst er enn spurningin hvernig alvitur og almttugur og algur gu gat framkvmt svona mishepna upptki. A koma af sta gegnai konu svo hann gat veri drepin ur en a allur boskaurinn komst til skila. OG af hverju hann sendi ekki bara fleirri syni ar sem hann gat a alvega egar hann var almttugur og vissi hvernig tti a framkvma a ar sem hann var og a vera alvitur.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 18/02/06 23:59 #

monogen (ea monogenetor?) mundi tleggjast einfddur ea einborinn; genetos = fddur.

N, fyrst GRG nefnir agape, eros og philia, er gaman, til frleiks, a benda Wikipedia: Love Styles, ar sem taldar eru upp rjr tegundir enn, ea alls: Eros, Ludus, Storge, Pragma, Mania og Agapē.


Vsteinn Valgarsson (melimur Vantr) - 19/02/06 00:12 #

afsaki, tti vi monogenetos


Kri Svan Rafnsson (melimur Vantr) - 19/02/06 00:35 #

N, fyrst GRG nefnir agape, eros og philia, er gaman, til frleiks, a benda Wikipedia: Love Styles, ar sem taldar eru upp rjr tegundir enn, ea alls: Eros, Ludus, Storge, Pragma, Mania og Agap?.

g var einmitt a rekast Wikipedia: Love Styles um daginn. Einstaklega frlegt. eir hafa gleymt philia. Mania, storge og ludus hafi g ekki heyrt af ur fyrr en g las greinina um st wiki.


Kri Svan Rafnsson (melimur Vantr) - 19/02/06 00:44 #

monogen (ea monogenetor?) mundi tleggjast einfddur ea einborinn; genetos = fddur.

tli a s ekki munur gene(stofn,kyn,tt) og genetor(fddur). Og einnig milli monogene og monogene-tor. g hef a tilfinninguni og gruna a a egar tor er btt vi gene i a einfaldlega af-ttinni ea af-stofninum

g hinsvegar eftir a kkja betur grska orabk egar g kem vi Hsklabkasafninu.


Kri Svan Rafnsson (melimur Vantr) - 19/02/06 01:12 #

J g glymdi a setja ea tos eftir tor g mun fletta bi ess or, samsettningror ea viskeyti upp orabk vi fyrsta tkifri.


Gum. Rafn Geirdal, flagsfr. - 20/02/06 18:08 #

Hjalti:

bkinni Leisgn um Nja testamenti eftir William Barkley (1992, . 1993, ratkn 225.67 Bar)segir um unga nakta manninn a umrtt vers um lnkli s undarlegt. fram segir: "Skringin er kannski s a essi ungi maur var Marks og heimili hans hafi sasta kvldmltin veri sndd og hann fli t nturmyrkri egar Jess var handtekinn. Vers etta gti jafnast vi undirskrift hfundarins" (bls. 21).

g akka frleikinn um starspekina. g s a ensk/slenskri orabk MM (1999) segir um viskeyti -phile a orliurinn i m.a. -vinur, -unnandi, -adandi, -elskur. Random House Dictionary of the English Language, 2nd ed., kemur enn skrar fram a merking phil- tengist m.a. st/krleika. mr hafi ekki tekist a finna forngrska/enska orabk sem er me ntmastafsetningu skringum, ngi etta mr til a sannfrast um a hefur rtt fyrir r.

Mli me Lkas tel g vera ngilega trtt.

J, mr ykir merkilegt hva eir sem g hef tt samskipti vi eru rkvsir og vsa til gra heimilda.


Gum. Rafn Geirdal, flagsfr. - 20/02/06 18:58 #

Kri:

Tali er a Mara hafi fengi aukinn stadus af v a r Jes rttist og hann fr a predika mijum aldri. Enn meira jkst hennar vegur eftir a kristnin tk a breiast t meal heiin-kristna.

Samkvmt kristnifrum, er Biblan heil 66 rit og skrifu um 2.000 ra bili. essum langa tma gengu Gyingar gegnum mrg tmabil. Gushugmynd eirra breyttist samrmi vi a. Hn breyttist enn n meal kristinna og um etta vitnar Nja testamenti.

g vil ska r til hamingju me a n a hrekja a fullu athugasemd mna varandi a eingetinn Jh. 3:16 i a sama og eingetinn Matt 1:1. notair einfaldlega smu afer og gufringar vi a skera r um mismunandi lesskilning nkvmlega sama hugtakinu eftir v hvort a er framar ea rlti aftar kristnu riti.

Meginleiin er semsagt a athuga upprunalega ori elsta ekkta textanum, sem hefur komist a a er forngrska ori MONOGENH.

San a f skringu orhlutum ess. hefur einnig komist a v, semsagt: MONOS (eini, staki/aleinn) og GENOS (kynstofn, stofn/kyn/tt).

a afla upplsinga um bibluingar ngrannalndum okkar. g er sammla r um a Amplified Bible ir etta hva best, .e.: gave up His only begotten (unique) Son).

kjlfari a leggja slensku inguna undir dm, .e. dm-greind na. g er sammla r a s ing nr merkingunni ekki eins vel og Amplified og msar arar erlendar ingar.

Einnig lst mr vel tillgu na a endurbttri ingu: ... hann gaf sin eina og einasta, srstaka og einstaka son (af kyni gus), svo a hver sem.... a vri saklaust a bera etta undir sem annast bibluingar ea tgefendur essu svii og kanna vibrg.

Ef vilt kafa dpra m til dmis spyrja afhverju slenska ingin er ekki djpspakari en raun ber vitni, einkum ar sem etta er a vers sem einna oftast er vitna til af kristnu flki. Mikilvgt er fyrir vitakandann a versi s eins gagnstt og kostur er.

Varandi hinn alvitra Gu, tlaru honum of miki hlutverk mannlfinu. Tali er a fyrirliggjandi textar hafi veri a leggja herslu a Jes hafi veri a reyna a lta frsagnir gamla testamentisins rtast athfnum snum. essu tilfelli var alkunna meal Gyinga a spmenn voru misskyldir, tskfair og jafnvel drepnir. Samkvmt essu Jes einfaldlega a hafa kvei a taka essum rlgum eins og au komu fyrir. ar me tti hann a hafa frt snnur a hann hafi veri spmaur eins og eir sem undan honum gengu.

sta ess a bija Gu um a senda annan son, tldu kristnir a Jes hafi vaki sjlfan sig upp fr dauum og ar me sett boskap sinn gang n. a er vegna essarar upprisutrar sem kristni hefur borist til okkar tma.


Hjalti (melimur Vantr) - 23/02/06 01:52 #

Gumundur:

Kemur William Barkley me einhver rk fyrir essum vangaveltum snum ea er etta bara einhver frilegur mguleiki?


Gum. Rafn Geirdal, flagsfr. - 23/02/06 22:05 #

Hjalti:

g vil benda r a lesa bkina sjlfur ef ig langar til a vita meira um skoanir hans. Tilvitnun mn er tekin r 2. kafla og fjallar um Marksarguspjall.

Meginatrii er a arna kom g me snnun um a g hafi frslubk a baki eirri skoun sem g varpai ur fram. Me v er g binn a setja ngilega han standard fyrir rksemdafrslu minni.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.