Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Hva er eiginlega a essum manni?

rfreur hefur skrifa gta grein um smokkinn, alnmi og kalskuna.

Ritstjrn 13.06.2005
Flokka undir: ( Vsun )

Vibrg


Stefn - 13/06/05 17:34 #

essi grein er n ekki gallalaus, enda virast stahfingarnar henni teknar ansi miki hver r sinni ttinni og skauta nokku hratt yfir kflum.

Dmi:

"...fram til rsins 1994 voru getnaarvarnir bannaar Randa vegna andstu kirkjunnar, en ar voru byrjun 10. ratugar sustu aldar 500.000 HIV-smitair (eftir jarmori skelfilega voru r sem betur fer leyfar og samkvmt njustu tlum sem g fann eru HIV-smitair ar n helmingi frri)."

Um essa fullyringu hljta margir lesendur a hnjta. Getur veri a fjlmennu Afrkulandi hafi HIV-smituum hreinlega fkka um helming sustu 10-15 rum og a me v einu a heimila notkun smokka? etta vru mikil tindi barttunni vi alnmi heiminum.

Lausleg athugun netinu dregur hins vegar nokku r trverugleika ess. Talan um 500 sund HIV-smitaa ba Rwanda var lengi CIA-world factbook, sem er okkaleg uppflettisa netinu en langt fr v a vera traust heimild.

World Factbook var me tluna 500 sund inni til rsins 2002 ea ar um bil. var talan endurskou og lkku niur 250 sund. Eins og sst eru essar tlur mjg rnnaar og bera me sr a um s a ra skot myrkri. - r er v ALLS EKKI hgt a nota sem heimild um a alnmisfaraldurinn s hru undanhaldi Rwanda. v miur hef g engar heimildir s sem benda til ess a s s raunin.

rfreur skrifar smuleiis:

"essi dmi sna svo a ekki verur um villst a rugli pfanum og kalsku kirkjunni hefur eyileggjandi hrif barttuna gegn alnmi, ekki sst vegna eirra taka sem kirkjan hefur stjrnmlasviinu. Af essum skum deyr fjldi flks og brn vera munaarlaus vegna ess a kalska kirkjan heldur eirri firru a flki a getnaarvarnir su syndsamlegar."

Hr kemur fram gamalkunnug skun gar pfagars ess efnis a kirkjan beri byrg daua grarlegs fjlda flks vegna stefnu sinnar smokkamlum. skun essi hefur hins vegar ekki veri studd me traustum rkum.

  • Er afstaa kalsku kirkjunnar til smokka rng? - J, svo sannarlega.

  • Hefur kalska kirkjan haldi lofti rngum fullyringum um smokka? - J, svo sannarlega og a er alvarlegt ml.

  • Getur hugsast a flk hafi smitast af alnmi, vegna ess a a fkk rangar upplsingar um smokka? - J, a eru eflaust til dmi um a og a er hrilegt.

  • Ber kalska kirkjan mikla byrg alnmisfaraldrinum og er hn alvarlegur dragbtur barttunni gegn HIV? - Nei, a hefur ekki veri snt fram a.

Ef stahfingin um a smokkabann kalskra s veigamikill ttur tbreislu alnmis er snn, hltur alnmi a vera algengara meal kalikka en annarra. Hefur veri snt fram slkt?

Mrg eirra landa sem verst hafa fari t r alnmisfaraldrinum Afrku sunnan Sahara eru bsett mtmlendum, mslimum og heiingjum. Faraldurinn hegar sr eins hj llum essum hpum.

Pfagarur bannar ekki bara Afrkubum a nota smokka. Hann setur sig einnig mti smokkanotkun evrpskra kalikka. Hvers vegna eru kalikkar ekki berskjaldari Evrpu en mtmlendur? J, a er vegna ess a eir hla ekki banninu. Og hvers vegna tti a sama ekki a vera upp teningnum Afrku? Eru afrskir kalikkar eitthva meiri einfeldningar en evrpskir?

a er sjlfsagt a gefa pfagari baukinn fyrir rangfrslur og haldsvihorf, en til a kenna eim um strstu farstt samtmans arf veigameiri rk.


rur Sveinsson - 13/06/05 20:05 #

"...fram til rsins 1994 voru getnaarvarnir bannaar Randa vegna andstu kirkjunnar, en ar voru byrjun 10. ratugar sustu aldar 500.000 HIV-smitair (eftir jarmori skelfilega voru r sem betur fer leyfar og samkvmt njustu tlum sem g fann eru HIV-smitair ar n helmingi frri)" Um essa fullyringu hljta margir lesendur a hnjta. Getur veri a fjlmennu Afrkulandi hafi HIV-smituum hreinlega fkka um helming sustu 10-15 rum og a me v einu a heimila notkun smokka? etta vru mikil tindi barttunni vi alnmi heiminum.

Taktu eftir v, Stefn, a g fullyri etta ekki heldur bendi aeins a samkvmt njustu tlum hefur alnmissmituum fkka. Vissulega er a rttmt bending a essar tlur eru ef til vill ekki alveg nkvmar. a hltur a vera einhver sta fyrir v a r hafa breyst svo miki sem raun ber vitni og g tel mjg sennilegt a a a smokkar hafa veri leyfir landinu tengist v, srstaklega ljsi ess a ri 2002 geri rkisstjrn landsins tlun um a auka smokkanotkun til muna.

Ef stahfingin um a smokkabann kalskra s veigamikill ttur tbreislu alnmis er snn, hltur alnmi a vera algengara meal kalikka en annarra. Hefur veri snt fram slkt?

Eins og g bendi grein minni hefur kalsku kirkjunni beinlnis tekist a stula a v sumum lndum a smokkar hafa veri bannair, a ekki hefur nst gegn a auka fjrveitingar til dreifingar smokkum og a settar hafa veri vivaranir smokkapakkningar um a eir su ekki vrn gegn alnmi. g held a engar srstakar rannsknir urfi til a sna fram a etta veldur v a flk deyr. a segir sig bara sjlft og er eins augljst og a tveir pls tveir eru fjrir a tbreisla alnmis verur hraari ef smokkar helsta og besta vrnin gegn essum sjkdmi eru bannair ea hamla gegn tbreislu eirra me rum htti.

Mrg eirra landa sem verst hafa fari t r alnmisfaraldrinum Afrku sunnan Sahara eru bsett mtmlendum, mslimum og heiingjum. Faraldurinn hegar sr eins hj llum essum hpum.

Eins og g sagi an segir a sig sjlft a bartta gegn smokkum svo a g tali n ekki um bann og villandi upplsingar um gagnsemi eirra getur ekki anna en haft ill hrif. etta hltur einfaldlega a leia til ess a einhverjir, sem ella hefu ekki smitast, vera veikir af alnmi og deyja r sjkdmnum. Ea hvernig heldur a standi yri hr slandi ef smokkar yru bannair? Helduru virkilega a flk myndi htta a sofa hj og tbreisla alnmis ekkert aukast?

En a er auvita alveg rtt hj r a tbreisla alnmis er grarlega mikil meal fleiri Afrku en kalikka. Hins vegar er rtt a hafa huga a ar sem smokkanotkun er tiltlulega mikil en tni alnmis samt me v hrra sem gerist kann stan a vera s a einhver annar ttur vegi ar upp mti, t.d. a vikomandi svi s nr eim sta aan sem alnmi er uppruni en a mun einmitt hafa veri Afrku og tk a dreifast t. Taktu lka eftir v a miki getur veri af mtmlendum svum ar sem kalska kirkjan er randi og hefur jafnvel hrif lggjf. S var einmitt raunin Randa ar sem smokkar voru bannair en margir banna eru mtmlendur ea mslmar.

Pfagarur bannar ekki bara Afrkubum a nota smokka. Hann setur sig einnig mti smokkanotkun evrpskra kalikka. Hvers vegna eru kalikkar ekki berskjaldari Evrpu en mtmlendur? J, a er vegna ess a eir hla ekki banninu. Og hvers vegna tti a sama ekki a vera upp teningnum Afrku? Eru afrskir kalikkar eitthva meiri einfeldningar en evrpskir?

Auvita eru afrskir kalikkar ekki meiri einfeldningar en evrpskir og raunar tel g engan vafa leika v a einfeldningar su ekkert algengari meal kalikka en annarra. En a er mikill munur afrskum og evrpskum kalikkum a v leytinu til a eir sarnefndu hafa fengi mun meiri frslu um hvernig varast m alnmi. er almenn menntun mun betri Evrpu en Afrku og a skiptir miklu mli. En sast en ekki sst eru stjrnvld Evrpurkjum alls staar frjlslynd og reyna eftir fremsta megni a stula a smokkanotkun. Afrku er a v miur ekki alls staar svo.

a er sjlfsagt a gefa pfagari baukinn fyrir rangfrslur og haldsvihorf, en til a kenna eim um strstu farstt samtmans arf veigameiri rk.

J, a sjlfsgu arf veigamikil rk til a kenna kalsku kirkjunni um strstu farstt samtmans. Og auvita er a svo a henni er alls ekki einni um a kenna. annig er a auvita ekki bara andstaa hennar gegn smokkum sem veldur v a tbreisla alnmis er mikil Afrku heldur vntanlega lka efnahagsleg vanefni eirra ja sem ar ba, en au hafa fr me sr a ekki reynist unnt a kaupa ng af smokkum og lyfjum ea fra alla um hvernig varast m HIV-smit. Me vsan til ess sem g hef ur bent a bann vi smokkum, hindrun tbreislu eirra o.s.frv. hltur a leia til ess a einhverjir skjast sem a hefu ella ekki gert tel g hins vegar ljst a fjldi manna hafi di vegna afturhaldssamrar stefnu kalsku kirkjunnar. ljsi ess a msir arir ttir hljta a hafa hrif tbreislu alnmis tel g mig hins vegar ekki fran um a fullyra hver essi fjldi s.

En hva sem v lur tel g a hgt s a sp um a me tluverri vissu a ef rur kalsku kirkjunnar mun hafa frekari hrif rkisstjrnir eirra landa ar sem tk hennar eru sterk annig a smokkar veri bannair ea hamla gegn tbreislu eirra me rum htti, muni runin vera essi: kalsku lndunum mun lti draga r tbreislu alnmis ea hn jafnvel aukast, en hinum lndunum mun smtt og smtt draga r tbreislu sjkdmsins og jafnvel nst a hefta hann a mestu. v leyfi g mr a fullyra a stefna pfans getur vel haft skelfileg hrif. g stend v vi grein mna og ekki sst lokaor hennar, sem s essi:

Og g spyr enn: Hva fornaldarankagangur kalsku kirkjunnar og fordmafullur rur hennar a a? Og hversu margir eiga eftir a lta lfi vegna essa rurs? g er hrddur um a fjldi eirra veri slkur a menn setji gersamlega hlja nema kippt veri taumana strax og essi svinna stvu.

Taktu vel eftir v a g nota arna oralagi fjldi eirra veri slkur. a var mevitu kvrun hj mr a vsa til fjlda ltinna framtinni en ekki fjlda ltinna n egar v a g vildi ekki gerast fullyfirlsingaglaur. En grein mn er haror og g gaf mr nokku lausan tauminn vi ritun hennar. v er g ekkert yfir mig hissa v ef einhverjir lesendur f heildarmynd af lestri hennar a veri s kenna kalsku kirkjunni um a bera nnast ein byrg tbreislu alnmis. En hversu str sem ttur hennar er er ljst a hn ber sk essu mli og hefur eyileggjandi hrif me afturhaldsrri snum og hrifum snum stjrnvld og framgngu hennar ber a fordma.

A lokum bendi g eim sem lesa etta a grein minni er vsa til umrna sem g tk tt hr Vantr ar sem g vsa til missa heimilda mlflutningi mnum til stunings. eir sem vilja kynna sr r urfa ekki anna en a smella tenglana greininni.


Stefn - 13/06/05 23:29 #

Mr finnst alltaf leiinlegt a standa stappi vi menn sem g er sammla llum aalatrium.

g get skrifa upp a afstaa pfagars s byrgarlaus og slm. g fellst lka a hn gti hugsanlega skaa barttuna gegn tbreislu alnmis. - Um etta er enginn greiningur.

a sem g bendi hins vegar , er a ef menn tla a segja smokkaand Vatkansins vera meirihttar orsakavald (eins og margir vilja gera) skortir tlfriggnin.

Tkum dmi Suur-Afrku, ar sem orri kristinna tilheyrir sfnuum mtmlenda - og horfa v ekki mjg til pfagars. sama landi er nokkur hluti kalskra. Ekki er a sj a alnmi fari verr me ann hp. - Af slkum dmum m sj a afstaa Vatkansins s slm, er hn lttvg egar kemur a v a finna orsakaskringar tbreislu faraldursins.

dgunum heyri g vital BBC World Service, ar sem rtt var vi kalskan biskup fr Kena. Hann var spurur t fullyringar kirkjunnar manna um a smokkar vru ekki fullngjandi vrn gegn HIV. Biskup varist fimlega og benti a Kena vri ftkt land, ar sem almenningur leyfi sr ekki ann muna a nota smokka bara einu sinni, heldur vru eir vegnir og notair aftur og aftur. Vi essar astur - benti klerkur - mtti alveg stilla dminu annig fram a lknar sem segu smokka allra meina bt vru byrgarlausir, v smokkur sem veri er a nota 5-6 sinn er ekki 100% vrn. - Stundum eru mlin nefnilega aeins flknari en vi fyrstu sn.

En varandi Rwanda srstaklega, er g nnast til a hengja mig upp a lkkunin essum HIV-tlum er til kominn vegna endurmats tlfriggnum, ar sem eldri tlur hafa veri taldar of har - ekki a sjklingum hafi hreinlega fkka.


Matti (melimur Vantr) - 13/06/05 23:50 #

En varandi Rwanda srstaklega, er g nnast til a hengja mig upp a lkkunin essum HIV-tlum er til kominn vegna endurmats tlfriggnum, ar sem eldri tlur hafa veri taldar of har - ekki a sjklingum hafi hreinlega fkka.
Er ekki hugsanlegt a talsver fkkun ba svinu af rum orskum tengist mlinu? Fkkai sjklingum ekki eins og rum bum?


Stefn - 14/06/05 10:59 #

Tlur um fallna borgarastyrjldinni eru reiki. Talan milljn hefur oft rata inn bkur, tt grundvllur eirra treikninga virist afar veikur. Tali er a bar Rwanda su n um 8 milljnir.

Borgarastyrjldin skrir v ekki "fkkun" r 500 s. 250 s.

Hr er heldur ekki um raunverulega fkkun a ra heldur endurmat tlum. Anna hvort var gamla tlunin of rfleg ea nverandi tlun of hfsm.

g leyfi mr a fullyra a ef strfelld fkkun HIV-smitara hefi tt sr sta Rwanda, vri eim strtindum hampa t.d. sum WHO. v er ekki a heilsa.

Hfum lka huga a egar um er a ra lknandi sjkdm eins og alnmi, getur helmingsfkkun smitara aeins tt sr sta me v a sjklingarnir strfalli og n tilvik komi ekki fram stainn. Tlurnar 500 s. ri 2001 og 250 s. ri 2003 geta augljslega ekki endurspegla slka hluti.


rur Sveinsson - 28/06/05 17:45 #

g geri eftirfarandi or Mortens Rostrup, forseta aljaings Lkna n landamra, a mnum:

By not supporting the use of condoms and not advocating the use of condoms as one of the preventative measures I would say that the Catholic Church is helping the spread of a deadly disease [leturbreytingar mnar]. [] We know condoms are one of the best ways of preventing the disease. We are surely not opposed to behavioral changes. But to advocate against the use of condoms as a preventative measure [] is totally unacceptable from a moral, ethical and medical perspective.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.