Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Opi brf til Egils Helgasonar

Kri Egill!

Vegna ess a biskup jkirkjunnar, Karl Sigurbjrnsson, er vntanlegur sem vimlandi ttinn inn sunnudaginn, er hr svoltil samantekt af umruefni sem brydda mtti upp :

1. Skoanir Karls tr

vitali fyrir ekki lngu san var Karl Sigurbjrnsson spurur eftirfarandi spurningar:

Hefur aldrei efast um tilvist Gus?

Hann svarai:

"g hef ekki efast um tilvist Gus en g hef efast um margt anna."

Er Karli alvara me essum orum? Hvernig getur hann aldrei hafa efast um tilvist gus? Ltum vera tt hann hafi komist a eirri niurstu a tra gu, en egar llu er botninn hvolft er Karl n einu sinni mannlegur. Efinn er manninum elislgur. gufrideild hltur Karl a hafa lrt heimspekileg forspjallsvsindi eins og arir. Hann hltur v a vera kunnugur gagnrninni hugsun. S sem trir gu og hefur tileinka sr gagnrna hugsun hltur, sem hluta af sjlfsgagnrni, a velta fyrir sr msu vi gudminn. Til dmis v a enginn hefur frt snnur a gu s til. a er hverjum manni nausyn a grisja gar hugans, hvort sem er jafnt og tt ea ru hvoru. Almttugur, alvitur og algur reinn gu sem er alls staar heimi ar sem enginn hrgull er vonsku og nttruhamfrum og enginn hefur s n geta sanna a s til, hann stingur stf gari hugans. Varla mlir biskup me v a gagnrninni hugsun s sleppt egar kemur a trmlum, ea hva?

"a eru ... mikil sannindi flgin orum Chesterton, sem var enskur hugsuur ldinni sem var a la. "a er ekki satt a s sem trir ekki Gui tri engu. Hann trir llu." S sem snr baki vi gustr leitar sr gjarna uppbtar og verur upptekinn af alls konar hgilju."

Hva meinar biskup? Stendur vali milli gustrar og hgilju? Er biskup semsagt a segja a eir sem hafa ara lfsskoun en hann ahyllist hgiljur? Mundi ekki einhver kalla etta yfirltisleg or? Er biskup a segja a flk annarrar trar s bara hjtrarfullt? Maurinn sem segist aldrei hafa efast um tilvist gus? Hefur a aldrei hvarfla a honum a hans eigin tr gti veri hgilja?

a er hreint og beint satt a guleysingi ea trleysingi ahyllist sjlfkrafa hgiljur ea tri llu. S sem er trlaus trir ekki. Hsklamenntaur maur hltur a skilja a s sem beitir hvassri gagnrninni hugsun og kemst a eirri niurstu a kristin tr hafi of veikar forsendur til a eiga vi hann, geti hglega komist a smu niurstu me (arar) hgiljur. S sem varpar kristni fyrir ra er ekki ar me genginn li me andatrarmnnum, vdtrarmnnum ea stjrnuspekingum. Hva me ann sem trir ekkert af essu og krefst bara sannana?

"a er mjg mikilvgt a hafa huga a ori tr er ekki samheiti vi skoanir. Tr er hins vegar samheiti vi trygg og traust. a er a sem skilur milli, a treysta Gu og halda trygg vi hans or maur efist um eitt og anna glmunni vi lfi. ar eru alltaf tk."

Tr er ekki samheiti vi trygg og traust. Trygg og traust er ein merking orsins tr, en tr gu skilgreinir Pll postuli best Hebreabrfinu 11:1: Trin er fullvissa um a, sem menn vona, sannfring um hluti, sem eigi er aui a sj. Tr yfirnttru og traust vini ea maka sem maur hefur reynt a trnai er ekki a sama. a er ekki a sama a hafa tr einhverjum sem sannanlega er til og a hafa tr einhverjum sem er ekki sannanlega til. ar liggur hundurinn grafinn. Trygg og traust eru gar dyggir, v neita vsast fir, en tr a eitthva s einhvern veg n ess a aui s a sj a, hver segir a a s dygg? Er trgirni dygg?

2. Skoanir Karls trfrelsi

Undanfarnar vikur hefur veri talsvert til umru trbo rkisreknum grunnsklum slandi. Simennt, flag um borgaralegar athafnir, hf mls essu, og skorai menntamlayfirvld a beita sr gegn essu trboi. eir sem til andsvara uru tluu margir hverjir um nausyn ess a fra brn um kristna tr, tt gagnrni Simenntar hefi alls ekki loti a frslu um tr heldur a innrtingu tr. Tr er neitanlega veigamikill ttur samflagi og sgu og varla dettur nokkrum manni hug a hafna trarbragafrslu sem slkri. Hins vegar er n svo komi a vi bum borgaralegu flagi, ar sem borgaraleg gildi eru heiri hf, gildi bor vi lri, mannrttindi, mlfrelsi og - ekki sst - trfrelsi. Trfrelsi er frelsi til a velja sr hvort maur vill tra ea hverju maur vill tra. Til ess a hara barn me mtaan huga fi a njta sjlft frelsisins til ess a tra ef a vill og hverju sem a vill, er ekki hgt a lta halla sum trarbrg en hampa rum, ekki frekar en vi vildum sj sumum stjrnmlaflokkum hampa en rum mismuna grunnsklunum.

etta ml hefur Sigurur Hlm Gunnarsson reifa vel nlegri grein Skoun.is ann 2. mars sastliinn. Trarbrgin vera ll a sitja vi sama bor, og einnig trleysi, svo a barni geti frst fordmalausan htt og mynda sr skoun samkvmt snum eigin tilfinningum. Boun einni tr brtur augljslega bga vi etta sjnarmi, ekki sst egar um er a ra brn sem hafa ekki roska til a mynda sr sjlfsta skoun trarbrgum. a er vgast sagt tortryggilegt a kirkjan skuli vera mtfallin v a brn fi rvun og skilning sta innrtingar ... tli hn s hrdd um a au komist a annarri niurstu en er henni knanleg?

eir sem vilja trfrelsi og jfnu meal flks, og ar me meal lfsskoana ess, hafa tala um a frsla um tr geti veri me svipuum htti og frsla samflagsfri ea sgu, og vegna stu kristninnar slandi m reikna me a hn fengi mikla athygli. Kirkjunnar menn hafa m.a. bori fyrir sig a sifri urfi a kenna - og v hefur enginn neita. En athugum a kristnir menn fundu ekki upp sifrina og sifrin er ekki einu sinni h trarbrgum yfir hfu.

Vri ekki gfulegra a kenna brnum um heimspeki, bi sifri og rkfri, og lta eim annig t tkin til a mynda sr sjlf heilbrigar lfsskoanir trarbrgum og ru? Ea vill jkirkjan frekar a trfrelsinu su skorur settar me v a kristni s bou en engin nnur tr? Kirkjan er augljslega hagsmunaaili essu sambandi. Hvernig getur kirkjunni veri sttt a vilja a eim mannrttindum, sem trfrelsi er, su skorur settar til ess a hn geti hagnast v sjlf?

Ekki er langt san Karl sagi vitali a tr vri manninum elislg. Ef tr er manninum elislg, hvers vegna arf a innrta brnum hana? Og ef innrting er nausynleg, hvernig getur kirkjan rttltt barnaskrn? Hvernig getur nokkurra vikna barn tra gu? a gerir a ekki.

3. Skoanir Karls trleysi

Fyrir tveim vikum (6. mars) sagi Karl predikun skirkju:

Ekkert foreldri getur vari barn sitt fyrir gengni ess ofstkis sem helst skir a eim hjrtum og slum sem ekki hafa fengi nringu trar, ekki hafa fengi vimi helgra sagna og helgrar ikunar og ein megna a hamla gegn hrifum slardeyandi og mannskemmandi guleysis og vantrar.

Kannski a Karl tti sig ekki v, en arna flugu hntur sem meia og sra marga trleysingja, ar meal undirritaan. Finnst Karli ekkert athugavert vi a maur slku embtti sem biskup slands lti falla rumeiandi og mgandi or sem essi um lfsskoanir mebrra sinna og samborgara? Hvar er tillitssemin vi anna flk?

r nlegu vitali vi Karl:

Er til trlaus maur?

"a er til trlaus maur og a er ekki gott. a eru lka til silausir menn. ... trlaus maur er s sem hefur sliti a sem er manninum helgast"

Er Karl me essum orum a leggja trleysi og sileysi a jfnu? Er honum alvara me essum orum? Heldur hann v virkilega fram a maur veri a verri manneskju vi a a tra gu? Hva me alla gu menn sem ekki tra ea ekki hafa tra gu? Hva me ll au gfuverk sem framin hafa veri af innilega truu flki?

Er biskup me orum snum a vsa til trleysingja bor vi flaga Simennt, SAMT ea Vantr? Er hann a tala um okkur trleysingja og segja a vi sum verra flk en hann, ea er hann ekki a v? Ef hann er ekki a v tti hann a hugsa betur a sem hann segir svo hann sri ekki flk og meii. Ef honum er alvara vri athyglisvert a heyra hann fra rk fyrir mli snu.

Enn var Karl spurur nlegu vitali:

En heldur a maur n trar s miklu verr staddur en maur sem tr.

"Andlega er hann tvmlaslaust verr staddur, veraldlega kannski alls ekki. Trin leysir ekki ll vandaml. Hn skapar margvsleg vandaml. sama htt og stin leysir ekki allan vanda, hn getur skapa tal vandkvi en enginn vildi n hennar vera. Aumur er stlaus maur. a er eins me trna."

Hva meinar Karl me a trleysingi s verr staddur andlega? Flk sem andlegum rugleikum er oftast miklu trara en a sem er stugra svelli andans. Hvernig getur Karl bori saman st til einhvers sem maur getur s, reifa og fari me b, vi tr veru sem er yfirnttruleg, mlanleg, samkvmt skilgreiningu ekki hgt a sna a s til og brtur auk ess bga vi ekkt nttrulgml? Aumur er stlaus maur, en sem fyrr er sta til a benda Karli a gta tungu sinnar ef hann tlar a segja a aumur s trlaus maur. Agt skal hf nrveru slar, eins og Karl a vita.

"Grundvallarttir persnu mannsins eru stin, trin og sigi. st n trar, st n tryggar, hva er a? Og hva er sigi n krleika? arf etta ekki a haldast hendur? g held a. Vi urfum krleikanum a halda. Vi urfum siginu a halda. Vi urfum trnni a halda. Vi urfum trygginni vi Gu og vi anna flk a halda."

Krleikur og sigi eru ekki kategru me tr. Krleikur er okkur bl borinn, sigi er ekki runni undan rtum trarinnar heldur er a einfaldlega sam-mannlegt, eins og sst af v a a fyrirfinnst llum trarbrgum og einnig hmanskri heimspeki. Trygg vi anna flk fylgir v a ba saman samflagi, en trygg vi verur sem er sanna a su einu sinni til er engum manni nausyn.

N m hugsa sr a Karl lti svo a egar maur tri ekki gu s honum um lei frt a vira verk hans, vira lfi og heiminn sem gu hafi skapa. v su trleysingjar blsnir nhilistar. Ef essi skilningur orum biskups er rttur, hefur hann rngu a standa og sta til a leirtta hann: Trleysingi ltur, eli mlsins samkvmt, ekki heiminn sem skpunarverk gus og efi um tilvist gus hefur annig ekkert a gera me viringu fyrir lfinu ea heiminum. ru nr. S sem ltur svo a hann lifi aeins einu sinni hltur a meta lf sitt mikils - ef etta er eina tkifri hans hltur hann a reyna a verja v vel. S sem br gulausum heimi br ekki kldum heimi ... hann br einfaldlega heimi. Trleysingi getur liti fagran rsagar n ess a ar urfi a vera blmlfar lka.

"Trleysi gnar mannlegu samflagi, viskiptum og stjrnmlum; trygg og tr gnar uppeldi barna okkar, sundrar heimilum og fjlskyldum. Vali stendur milli trar og trleysis vettvangi hversdagsins, sem og viskipta og stjrnmla. g er ekki vafa um a flestir myndu a athuguu mli velja trna. Og viurkenna a egar allt kemur til alls s einfaldlega ekkert vit v a eignast allan heiminn og fyrirgjra slu sinni. Ea hva?"

Er Karl hr enn a vega a trlausum? Hann segir a trleysi gni mannlegu samflagi, viskiptum og stjrnmlum. Mannlegt samflag hefur teki strstgum framfrum undanfarna ld ea svo slandi, samfara til muna minnkandi tr. a verur ekki betur s en a minni tr og betra samflag fari hr hnd hnd. J, vissulega er streitu fyrir a fara, og margt fer aflaga, en egar sland dag og sland fyrir ld san eru borin saman mundu fir velja a ba slandi fyrir ld san.

Hva varar tr og stjrnml hefur sagan snt okkur ann hska sem flki er binn af a blanda essu tvennu saman. Enn dag m sj hvernig bkstafstrair talebanar, ayatollar og Bandarkjaforsetar drgja hvert hfuverki ftur ru me sveri annarri hendi og heilaga ritningu hinni.

4. Afstuleysi Karls afdrifarkum mlum

Kirkjan segist berjast fyrir v ga, prestar gefa sig t fyrir a vera hermenn gs gus. hefur biskup veri berandi a halda sig fjarri deilumlum. Jafnvel ar sem augljslega er veri a nast ltilmagnanum ks kirkjan oft a halda a sr hndum stainn fyrir a praktsera a sem hn predikar. Ef biskup vill ekki f slettur mturinn ea kyrtilinn fna, er hann ekki rttnefndur hermaur gus. Hvernig getur s sem berst fyrir gan mlsta um lei hafi sig upp fyrir rstur samflaginu? Hvers vegna skerst hann ekki leikinn og styur ltilmagnann? Hvar er kirkjan til dmis barttu ryrkja fyrir a f btur sem duga til a lifa me reisn? Hvers vegna berst kirkjan ekki gegn niurskuri heilbrigiskerfinu? Hvers vegna beitir kirkjan sr ekki rttindamlum samkynhneigra, og gefur ekki einu sinni gott fordmi me v a lta til dmis sitja vi sama bor og ara egar kemur a hjnabndum?

Kirkjan er gamaldags og dregur iulega lappirnar egar framfarir mannrttindamlum eru annars vegar. Hn segist veita skjl, en hitti kannski Karl Marx naglann hfui? Veitir hn flkinu kannski bara andlegt pum?

Hvenr tti slenska kirkjan sast pslarvott fyrir mannrttindi?

5. samrmi boskap kirkjunnar og breytni

Kannanir hafa snt a mjg str hluti slendinga er sinnulaus um trarbrg - a minnsta kosti dags daglega - og trir ru en kennisetningum kirkjunnar tt eir su fram skrir hana. Kirkjan virist hafa lti sr vel lynda a iggja sknargjld fr flki sem ekki tekur mikinn tt safnaarstarfi. Er kirkjan ekki mtsgn vi sjlfa sig hr? Er etta ekki hrsni af hlfu kirkjunnar? Hr er kenning: Kirkjan vill ekki a flk segi sig r henni tt a s sammla kennisetningum hennar, v missir hn, sem stofnun, spn r aski snum. Frekar heldur hn a sr hndum og forast a gera nokku sem kynni a vera umdeilt, til ess a koma veg fyrir strfelldan fltta r rum snum. Til a vera str arf kirkjan a mia vi lgsta samnefnara siferismlum og deilumlum. Mlamilanir eru skiljanlegar tilfelli stjrnmlaflokks sem skist eftir fylgi, en var Jess maur mlamilana? Eins og honum er lst Nja testamentinu var hann neitanlega afdrttarlaus skounum snum og yfirlsingum.

Sknargjldin fara a halda uppi stralinni klerkasttt sta ess a klerkar lifi samrmi vi boskap sinn. Hvers vegna gefa eir ekki annan kyrtil sinn kllitlum og annan brauhleif sinn hungruum? Hvers vegna sna eir ekki fordmi eigingjarnri, srhlfinni mannarbarttu og veita stuning sem munar um? Hjlparstofnun kirkjunnar hefur vissulega stutt flk ftkum lndum, en fltta trboi inn starf sitt. Svangt flk vantar ekki Biblur, a vantar mat. Hvers vegna kostar Hjlparstofnun kirkjunnar trbo egar smu peningar gtu nst til a braufa svanga? Maurinn lifir ekki af ori gus einu saman, svo miki er vst.

Kirkjunnar menn boa hgvr og ltillti - mean eir standa predikunarstl htimbruum hrgi af gushsi. eir predika yfir hinum fu kirkjugestum og virast ekki vera vafa um a eir su fjrhirar eirra. Er a hgvr? Er a ltillti? Jess a hafa sagt a fyrir rkan mann s a erfiara a komast inn himnarki en fyrir lfalda a komast gegn um nlarauga. Hva me rkan prest? Hva me rka kirkju? Til hvers arf kirkjan ennan bur, alla essa yfirbyggingu?

Kirkjan hefur r nokkrum milljrum krna a moa rlega. Hvers vegna rekur hn ekki sinn eigin prestaskla? Hvers vegna arf jin a borga fyrir menntun presta hennar? Vri ekki ng a eir sem eru skrir kirkjuna geru a? Ef a eru 85% landsmanna, hvers vegna geta sknargjld eirra ekki runni til ess a reka prestaskla jkirkjunnar?

6. Tvrur mlflutningur um kirkju og tr

Hvers vegna er biskupnum og kirkjunni iulega hlft vi gagnrni? Eru eir ekki bara hafnir yfir flest ll umdeild ml, heldur gagnrna umru lka? Bningarnir kunna a vera skrautlegir, en eir eru ekki brothttir. Rikkiln er ekki tegund af postulni. Hvers vegna veigrar kirkjan sr vi a taka tt opinskum umrum, ea taka mlefnalega afstu til gagnrni bor vi urnefnda gagnrni Simenntar, sem svara var me trsnningi? Prestarnir eru ekki skurgo; tt gu s hafur stalli urfa fulltrar hans jru ekki a lta eins og eir su a lka. Hvers vegna essa helgi(slepju) kring um kirkjuna og presta hennar? Hvers vegna fara kirkjunnar menn mlefnalegum flmingi undan gagnrni um lei og hn verur hr ea vgin, tt hn s mlefnaleg og heiarleg?

Hva ttast eir? Telja eir sig hafa veikan mlsta a verja? eir hafa kannski aldrei efast um tilvist gus sjlfir, en er tr eirra kannski ekki ngu sterk til a geta sannfrt sem hafa efast og kasta trnni? Menn eru ekki sjlfkrafa frnarlmb tt eir su gagnrndir.

Hvers vegna eru kirkjunnar menn vanir a egja um umdeildari tti Biblunnar og kennisetninganna? Hvers vegna hefur kirkjan dogma sem hn heldur formlega fram, en ks samt a egja um hana? Efast kirkjan kannski sjlf um a, innst inni, a hn eigi erindi vi ntmann? Finnur hn kannski sr feigarmerkin, en neitar a stta sig vi rlg sn?

Kveja, Vsteinn Valgarsson

Vsteinn Valgarsson 18.03.2005
Flokka undir: ( Kristindmurinn )

Vibrg


ulfurinn - 18/03/05 09:38 #

Biskup er greinilega svolti hrddur vi okkur


Ormurinn - 18/03/05 11:12 #

Soldi langt en gott brf engu a sur.


bsen - 18/03/05 19:53 #

Getur Egill veri hlutlaus eftir yfirlsingar snar undanfari? a verur hugavert a fylgjast me v hvort hann valdi essu starfi.


lafur S - 21/03/05 14:48 #

Mr fannst Egill standa sig bara gtlega. Spurningar hans voru meira grandi en g tti von .

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.