Allar fęrslur Allir flokkar Sos Um félagiš Śrskrįning Lógó Spjallid@Vantru Póstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Gagnsemisrökvillan

Gagnsemisrökvillan er framin žegar mašur heldur žvķ fram aš eitthvaš sé satt vegna žess aš žaš virkar. Stjörnuspeki virkar, talnaspeki virkar, heilun virkar. Ekki er alveg ljóst hvaš oršiš virkar merkir ķ žessu samhengi. Aš minnsta kosti žżšir žaš aš taldir eru kostir viš aš trśa žvķ aš eitthvaš sé satt žrįtt fyrir žį stašreynd aš trś er óhįš žvķ hvort eitthvaš sé satt ķ raun og veru. Ķ žessu samhengi viršist virka žżša "ég er įnęgšur meš žaš" sem mętti tślka sem "mér lķšur betur" eša "žetta śtskżrir eitthvaš fyrir mér". Ķ besta falli žżšir "virkar""eitthvaš hafi jįkvęša virkni" jafnvel žó fįtt bendi til raunverulegs orsakasambands.

Gagnsemisrökvillan er algeng žegar kemur aš óhefšbundnum lękningum og byggir oft į post hoc rökvillu. Til dęmis, einhver er aumur ķ bakinu, notar nżja segulbeltiš, batnar ķ kjölfariš og fullyršir žvķ aš segulbeltiš hafi valdiš žvķ aš sįrsaukinn hvarf. Hvernig veit mašur žaš? Vegna žess aš žaš virkar.

Žaš er algengt svar til efahyggjumanna, sem benda į aš įnęgja višskiptavinar sé óhįš žvķ hvort tękiš, lyfiš eša mešferšin sem um ręšir séu įstęša įrangursins. Hverjum er ekki sama hvers vegna žetta virkar svo lengi sem žaš virkar? Žaš er hęgt aš rökręša hvernig žetta virkar, en žś getur ekki neitaš žvķ aš fólk er įnęgt. Žvķ lķšur betur eftir aš hafa notaš vöruna. Žaš eitt skiptir mįli.

Žaš er ekki žaš eina sem skiptir mįli. Vitnisburšir koma ekki ķ staš vķsindalegra rannsókna sem eru framkvęmdar til aš tryggja aš viš séum ekki aš blekkja okkur meš žvķ sem viršist vera satt. Žaš er naušsynlegt aš framkvęma samanburšarrannsóknir į verkjastillandi ašferšum til aš foršast sjįlfsblekkingu sökum lyfleysuįhrifa, eftirį rökleišslu eša stigminnkunar rökvillu. Viš viljum kannski ekki efast of mikiš um batann sem fólk upplifir, en viš veršum aš rannsaka hvaš veldur batanum.

Žaš er aušvelt aš skilja af hverju einhver sem er meš “banvęnt” krabbamein og leitar "óhefšbundinna" lękninga žakkar žeim įrangurinn ef ęxliš minnkar ķ kjölfariš. En ef óhefšbunda ašferšin er ekki orsök batans fyllir žaš ašra sem leita sömu leiša falskri von. Aš sjįlfsögšu eru žeir sem prófa mešferšina og deyja, ekki til stašar til aš segja sögu sķna. Eftirlifandi ęttingjar žeirra munu jafnvel halda žvķ fram aš eina įstęša žess aš mešferšin virkaši ekki er aš hśn hófst of seint. Eina leišin til aš komast aš žvķ hvort mešferšin virkar ķ raun er aš framkvęma vandašar vķsindarannsóknir. Vitnisburšir um hversu vel mešferšin virkar geta veriš hjartnęmir, en žeir geta einnig veriš hęttulega villandi.

Skeptic's Dictionary - the pragmatic fallacy

Matthķas Įsgeirsson 26.02.2004
Flokkaš undir: ( Efahyggjuoršabókin )

Višbrögš

Lokaš hefur veriš fyrir athugasemdir viš žessa fęrslu. Viš bendum į spjalliš ef žiš viljiš halda umręšum įfram.