Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Efahyggjan og nldin

brfaskriftum sem g netinu segir vimlandi minn, naldarsinni sem sannfrur er um a eitthva ra afl sameini mannkyni:

Vsindin eru gtis lei til a tskra hvernig hlutirnir virka, en au mega aldrei vera til ess a vi sum ekki opin fyrir njum sannleika.

Hr finnst mr gta misskilnings sem virist algengur meal trmanna. eir gera vsindunum a upp a au hafi skellt heimsmyndinni ls og neiti a lta til annarra mguleika en eirra sem blasa vi. Vi slkum fullyringum hef g etta a segja:

Vsindin ganga t a leita a njum sannleika. a er fyrir tilstilli eirra a heimsmynd okkar er allt nnur dag en hn var fyrir nokkrum ldum. Vsindaleg afer er afrakstur gagnrninnar hugsunar - efahyggju.

Efahyggja er ekki eins neikvtt hugtak og tla mtti. Heimsmynd efasemdamannsins er opin og breytileg, hann arf aeins rk og sannanir til a geta fallist eitthva sem sannindi. vsindalegri afer er etta tfrt me eim htti a afsnnunaratlgur eru gerar a hverri kenningu og gildi kenningarinnar er svo ri af v hve vel hn stendur af sr essar atlgur.

a sem mli skiptir hr er a menn taki ekki gagnrnislaust vi njum hugmyndum, heldur grundi vel hvaan r eru sprottnar og hversu reianlegar r uppsprettur eru. Og g lt svo a naldarflk deili opinni heimsmynd me okkur efahyggjumnnum, en a skorti nokku gagnrna hugsun eirra. etta setti g nlegu bloggi svona upp:

Nnar m lesa um hugtkin opin/loku heimsmynd hr.

Efahyggjan er okkar besta lei til a sna hismi fr kjarnanum, rugli fr sannindunum. Naldarsinnar mttu hugleia gildi efans og hugsa sig um tvisvar ur en eir stkkva glair rkstuddar fullyringar um geimverur, hugrn fjarskipti, miilshfileika, spdma og svipaa hluti, sem aldrei hefur tekist a sna me nokkru mti fram a su stareynd.

essar hugmyndir allar flokkast alfari undir tr.

Birgir Baldursson 04.09.2003
Flokka undir: ( Vsindi og tr )

Vibrg


Naldarsinninn (ea ekki) - 05/09/03 11:30 #

Nokkur atrii til umhugsunar:

1) Mr leiist a lta klna mig stimplum eins og "naldarsinni". Kosturinn vi a hafa opna heimsmynd og stunda gagnrna hugsun er einmitt s a maur er laus vi a fletta svrunum vi llu handbkum einhvers "-isma".

2) a afl sem g tel a sameini allt sem er er ekki ra okkur vegna ess a vi erum ll hluti af v.

3) Gallinn vi vsindin er s a ar er alltaf gert r fyrir einhvers konar aferafri, t.d. gera heilbrigisvsindin alltaf r fyrir klnskum rannsknum. a hefur t.d. ekki veri sanna me klnskum rannsknum a nlastungumefer geri gagn, en rtt fyrir a hafa sundir efahyggjumanna fengi bt meina sinna me slkri mefer.

4) Gagnrnin hugsun er skilgreind sem a a tra engu n ess a hafa fyrir v gilda stu. Menn vera svo a gera upp vi sig hva er gild sta, hvort ekkert s satt nema a s vsindalega sanna, hvort reynslurannskn s ng, ea hvort persnuleg reynsla og frsagnir kveins fjlda flks su gildar stur. Er t.d. nokkurn tma hgt a sanna a vsindalega a krleikurinn s a afl sem sameinar allt lf? Lklega ekki, en nnast allir hugsuir sustu rsunda hafa komist a eirri niurstu a ekkert skipti meira mli en krleikur.

5) egar g gagnrni vsindalega efnishyggju er g a tala um LOKAA heimsmynd eirra sem tra v a ekkert s til handan hins veraldlega. Flk sem trir v a heimurinn afmarkist raunverulega af tma og rmi, skyggnigfa s plat og a tilvera okkar s einskr tilviljun sem taki enda um lei og vi deyjum. etta flk hunsar fjlmargar vsbendingar, sameiginlegar skoanir andlegra strmenna og jafnvel augljs dmi og sannanir um hi gagnsta. etta er ekki efahyggja heldur tr sprottin upp af pstmdernskri blsni og tortryggni.


Naldarsinninn (ea ekki) - 05/09/03 15:01 #

Fyrirgefning, umburarlyndi, olinmi, gverk, huggun, gjafmildi, hjlpsemi, heiarleiki, umhyggja, stt, bros, famlag...

M..o. allt sem vi skjumst raunverulega eftir.

gtis tilvitnun:

"Hvenr mun okkur endanlega skiljast a vi erum ll skyld hvert ru, a vi erum ll hlutar smu eindar? ar til andi krleikans til nungans, n tillits til kynttar, litar ea trar, gagntekur verldina, gefur lfi okkar og athfnum gildi, og vi myndum brralag, ar til hin mikla merg flks fyllist byrgartilfinningu hvert til annars, mun flagslegu rttlti aldrei vera n."

  • Helen Keller

Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 05/09/03 15:22 #

"Fyrirgefning, umburarlyndi, olinmi, gverk, huggun, gjafmildi, hjlpsemi, heiarleiki, umhyggja, stt, bros, famlag..."

Allt eru etta dmi um hegun. drarkinu eru til mrg dmi um frnfsishegun, hn nr einfaldlega a lifa me kynslunum ef hn er tegundinni til framdrttar lfsbarttunni.

Og a sem kallar krleika er sennilega bragi af eim boefnakokteil sem fer gang heila num egar essi hegun er hf frammi.

Hvernig lst r skringu?


n.a.s. - 05/09/03 15:42 #

etta me nlastungurnar var vissulega byrgt af mr, en stundum vil g geta skipst skounum n ess a vsa heimildir og rannsknir.

g nenni ekki a svara essu me krleikann. Allir sem metaka slkan boskap og koma honum vi daglegu lfi snu vita hva vi er tt. g vona a eigir eftir a upplifa sem mest af slkri hamingju.

g skil annars vihorf itt gtlega. trir ekki neitt ef a leikur minnsti vafi tilvist ess. essi vefur sem bentir mr er fnt yfirlit og g er sammla mrgu sem kemur ar fram. g er hins vegar eirrar skounar a essi stranga efahyggja sem ar er bou s raun frekar loku heimsmynd heldur en hitt, einfaldlega vegna ess a arna er heimsmynd Vesturlanda ntmans, s heimsmynd sem tilheyrir uppeldi okkar, kenningum vsindanna og flagslegri mtun, tekin sem algild sannindi og alltaf ltin njta vafans.

Mundu a eir vsindamenn sem sndu fram a jrin vri hntttt skoruu hlm vitekna heimsmynd sns tma.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 05/09/03 16:01 #

"...essi stranga efahyggja sem ar er bou s raun frekar loku heimsmynd heldur en hitt..."

etta er algengur misskilningur, eins og g benti sjlfri greininni. a sst best essum orum num hr:

"Mundu a eir vsindamenn sem sndu fram a jrin vri hntttt skoruu hlm vitekna heimsmynd sns tma."

Og a gerir efahyggjan rkum mli. a voru efasemdir essara manna, auk vsbendinga um hvert hi sanna vri mlinu sem var ess valdandi a eir fru stfana og rannskuu mli.

Efahyggjan dregur vitekna heimsmynd t efa. Og hugleiddu a kannski er n heimsmynd fremur s vitekna en mn, ng er a minnsta til af handanheimshugamnnum, UFO-sinnum, spkellngum, milum, heilurum, prestum, rulesurum, runuddurum, andalknum og allra handa kltleitogum hvers konar.

Allt etta sem ert svo sannfrur um a s mli hefur veri rannsaka og v miur hafa r niurstur ekki veri heimsmynd inni hag. En a er oft eins og megi ekki minnast a, er maur orinn forpokaur vsindahyggjumaur og me lokaa heimsmynd og g veit ekki hva.

Nei a sem skilur milli n og mn er trgirnin. Vi erum bir jafn fjir a komast a sannleikanum a baki raunveruleikanum, en g hleyp bara ekki rkstuddar tilgtur tt r hljmi vel.


n.a.s. - 05/09/03 17:02 #

"Allt etta sem ert svo sannfrur um a s mli hefur veri rannsaka og v miur hafa r niurstur ekki veri heimsmynd inni hag."

etta er ansi merkileg alhfing. Hva er g sannfrur um a s mli? Allt sem allir sem kalla sig naldarsinna hafa boa? g er eirri skoun a a s miki um kjafti ar b, t.d. tri g ekki stjrnuspeki.

egar a sem g held a s stareynd, .e. lf eftir dauann, lf rum hnttum, eilfin og mttur krleikans, er rannsaka, hvaa aferum tekuru mark ? gerir r vonandi grein fyrir v a flk sem hefur mikinn huga a rannsaka etta og hafa tkin til ess (t.d. heilbrigisstarfsflk sem hefur kynnt sr reynslu flks sem segist hafa "fari yfir muna") skiptast fylkingar og yfirleitt er a bara trin sem askilur menn. a a allar okkar hugsanir og tilfinningar endurspeglast sem boefnaskipti lkamanum er engin snnun ess a dauinn s endir alls. Vi getum lklega aldrei komist a 100% vitsmunalegri niurstu um hvort a s lf eftir etta lf og ess vegna vera menn einfaldlega a tra v sem eir telja a meiki mest sens. En a er samt tr. getur ekki flokka a a segja "g tri a dauinn s endir alls anga til anna kemur ljs" sem gagnrna hugsun. a er einfaldlega a sem trir.

Ef vi frum a skoa heildarmyndina og velta fyrir okkur spurningunni "af hverju?" frekar en "hvernig" ea "hvort" stendur vsindahyggjan ekkert srstaklega vel. Einu svrin sem hn getur frt okkur eru "af v bara" (af hverju erum vi hr?), "tilviljun" (af hverju er g essi en ekki hann?) o.s.frv.

Er g trgjarn ef g segi a skv. innsi mnu tri g v a innsta sannfring allra s s sama? Ea er a etv. bara blsni r a tra engu sem er ekki hgt a fra rk fyrir, bygg veraldlegum forsendum - einhverju sem er hgt a sj, heyra ea snerta?

g leyfi eim fu sem nenna a lesa etta a gera a upp vi sig. g tla amk. ekki a mynda mr a a g hafi 100% rtt fyrir mr enda hefur mn sannleiksleit ekki stai lengi!


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 05/09/03 18:59 #

Hva er svona merkilegt vi essa stahfingu? segist fullum fetum hallur undir hugmyndir um framhaldslf, tilvist krleikans sem afls, reianleika dauareynslu og hva eina. Kannski srt bara of upptekinn vi a kynna r ara hli mlsins.

etta hr gti veri gagnlegt innlegg. Einnig etta og jafnvel etta. Allar fela essar niurstur sr skringar sem eru einfaldari en fyrri skringar, auk ess a vera fengnar fram me rannsknum, fugt vi fyrri fullyringar.

"Ef vi frum a skoa heildarmyndina og velta fyrir okkur spurningunni "af hverju?" frekar en "hvernig" ea "hvort" stendur vsindahyggjan ekkert srstaklega vel. Einu svrin sem hn getur frt okkur eru "af v bara"..."

gtis svar vi spurningunni "af hverju" er "g veit a ekki" ar til anna kemur ljs. Hva er svona skaplega hrilegt vi a a mannskepnan viti ekki svrin vi essu? Er skrra a hn kokki upp einhver svr, lkt og hn geri me alla hluti aftur forneskju, fremur en jta bara ekkingarleysi og halda fram a rannsaka?


n.a.s. - 08/09/03 10:33 #

ll fyrirbri eiga sr einhverja veraldlega, vsindalega tskringu okkar heimi. What else is new? Mr finnst frekar trlegt a essi nungi tli sr a "afsanna kenningar um eilft lf". Finnst r essi nungi vsnn?

Hr er gtis FAQ um etta ketamn-fyrirbri. Er ekki annars s stareynd a fjldinn allur af flki, .m.t. tugir slendinga, hafa horft sjlfa sig liggjandi ofan fr, gtis vsbending um a a vsindin eru ekki endilega komin neitt srstaklega langt v a tskra hva sem er? Jafnvel vsbending um a a vi ttum ekki a loka eyrunum strax fyrir hugmyndum um hugsanir sem orku, orkustvar o.s.frv. ?

Er efahyggja etv. einhvers konar n trarbrg, svipa og efnahagsleg frjlshyggja?


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 08/09/03 13:01 #

"Mr finnst frekar trlegt a essi nungi tli sr a "afsanna kenningar um eilft lf". Finnst r essi nungi vsnn?"

J og raunsr okkabt. Hva er a v a hann geri afsnnunaratlgur a eilfu lfi? a liggur eli vsindanna a prfa kenningar me afsnnunaratlgum.

"Er efahyggja etv. einhvers konar n trarbrg, svipa og efnahagsleg frjlshyggja?"

Rkstyddu.


n.a.s. - 08/09/03 14:34 #

Mr finnst etta allt saman frekar hpi. a er e.t.v. hgt a fra heimspekileg rk me og mti eilfu lfi en vsindaleg? etta er svipa og a segja a af v a s bi a sna fram a allt efni s samsett r atmum s bi a afsanna mguleikann andlegu lfi. Reyndar hef g lrt stjrnufri og var einmitt veri a tala um a einhverjir vsindamenn vru bnir a reikna a t a a lgi eli "big bang" a hann myndi ganga til baka. Hva segir a okkur um "upphaf tmans" ? Getur a ekki bent til ess a allt lf eins og a leggur sig s bara ein eilf hringrs? Jrin snst um slina, verldin enst t og dregst saman aftur. Vi sofum til a hvla okkur vkunni, vi deyjum til a hvla okkur jarlfinu og komum svo endurnr til baka. Hvernig er hgt a sanna ea afsanna svona kenningu? Hr eru engu a sur gtis vsbendingar um a endurholdgun s stareynd.

Ef hefur einhvern tma reynt a rkra vi frjlshyggjumann ttiru a skilja hva g er a fara. Rtttrnaarmaurinn vill bara heyra rk ru megin fr og hunsar allar vsbendingar um a hans hugmyndafri standist ekki nnari skoun. Ef raunveruleikinn hegar sr ekki samrmi vi hugmyndafrina er a bara verst fyrir hann sjlfan og ekkert vi v a segja!

g er ekki a segja a inn mlstaur s slmur, en um lei og menn eru farnir a tala um a eir a ahyllist einhvern -isma (sbr. skepticism) er kominn til sgunnar einhver rtttrnaur sem byrgir mnnum sn. g tri llu en efast um lei um allt. g er srstaklega tortrygginn fjlmila einfaldlega vegna ess a g hef s hvernig eir hafa teki fyrirtkjum og stofnunum sem g hef tengst. g hlusta frekar niurstur rannskna og persnulegar reynslusgur. Og g er ekki tilbinn a kaupa a a allir sem hafa n tkum hugleislu og segjast hafa "upplifa gudminn" su geveikir, ea a allir sem hafa upplifa draugagang su myndunarveikir, ea a berdreymi s tilviljun. g ahyllist frekar a vihorf a leita eins nrtkra skringa og mgulegt er, og helst annig a skringar stangist ekki . San efast g passlega miki um allt saman. annig er n mn efahyggja og g f ekki s a hn s eitthva verri en n.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 08/09/03 16:46 #

"...en um lei og menn eru farnir a tala um a eir a ahyllist einhvern -isma (sbr. skepticism) er kominn til sgunnar einhver rtttrnaur sem byrgir mnnum sn."

g held a fugt vi marga tsnisturna heiminn s efahyggjan ekki organseru fri. A kalla etta skepisisma er bara skilgreiningaratrii, ea er hgt a vera skeptskur n ess a flokkast undir skeptker?

g er efasemdamaur "fr nttrunar hendi" og arf alls ekkert a leita einhverjar bkur til a komast a v hvernig a tkikk lfi skuli vera. a er mr einfaldlega eiginlegt.

Vantr getur ekki veri trarbrg frekar en a a spila ekki golf er rttagrein.


n.a.s. - 08/09/03 17:43 #

Takk fyrir skemmtilegt spjall. Vonandi hef g snt einhverjum fram a a er hgt a tra hlutum me fyrirvara og efast um anna, n ess a hafna llu sem ll trarbrg hafa fram a fra.

g tri v nefnilega a kjarni eirra allra s s sami, en um lei tel g a skipulg trarbrg su helsta bl mannkyns, rtt eins og .


hang - 09/09/03 23:59 #

g s a ert a vitna til rannskna Dr Blakes sem hafa snt sig vi nnari skoun a vera vsindalegar og og gerar til a f kvena niurstu. 1.Honum "tkst" aeins eitt skifti a kalla fram out of body experience eftir margra ra rannsknir fyrirbrinu. 2.Einstaklingurinn greindi fr v a hann si ftur sna tvgang eftir a dr Blake hafi hvatt hann til a horfa ftur sna.Vikomandi s ekki ara lkamshluta sna sem er ekkt frsgnum manna af OBE. 3.Frsgnin var skr og raunveruleg sem er alls ekki einkenni egar um venjulegt OBE er a ra. a er v ekkert sem bendir til ess a um sambrilega hluti s a ra.


Birgir Baldursson (melimur Vantr) - 10/09/03 09:15 #

Frttin sem g held lofti til er rsgmul og v hljta r upplsingar sem br a a vera glnjar. Ertu me vefslir ea einhverjar arar vsanir svo g geti kynnt mr etta betur?

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.