Allar frslur Allir flokkar Sos Um flagi rskrning Lg Spjallid@Vantru Pstfang Vantru@Facebook Vantru@Youtube Vantru@Twitter

Skeyti fr kalsku landi

N egar kalsk vika stendur yfir hr Vantr fannst mr ekki anna verjandi en a setja eitthva bla (skj?) ar sem g er vst eini Vantrarseggurinn sem bsettur er kalsku landi. g b semsagt nveri Mexk og lkar vel rtt fyrir a kalska kirkjan og arar skyldar stofnanir gus su hr afar fyrirferarmiklar. Margt hr landi kemur slendingi, sem alinn er upp skristnu lthersku samflagi, srkennilega fyrir sjnir.

Svo rf dmi su nefnd er reglulega haldinn hr htlegur dagur einhvers drlingsins. m sj margt flk gtum ti rogast me strarinnar lkneski af eim drling og allar kirkjur eru a sjlfsgu yfirfullar slkum dgum. jardrlingur Mexk er Mara mey fr Guadalupe og htisdegi hennar 12. desember sr sta einhver s fjlmennasta plagrmsfer hinum kristna heimi. Tali er a undanfarin r hafi yfir fimm milljnir manna fari og stt heim basilku hennar hr Mexkborg essum degi. Fyrir okkur trlitla ir a einfaldlega umferarteppu t eitt, g reyni a halda mig heima essum degi.

San g fluttist hinga hefur staa kirkjunnar hr landi fyrr og n veri mr umhugsunarefni. etta svi er rkt af fornum minjum horfinna samflaga og hugurinn hvarflar oft sjlfrtt aftur tmann, til daga Aztekanna og veldi eirra sem var lagt rst skmmum tma af spnskum landvinningamnnum 16. ld. Aztekarnir hfu sna eigin menningu og sn trarbrg sem voru upprtt me llu og kalskunni var hr planta stainn. Ekki verur hj v komist a velta rlti fyrir sr tengslunum milli kgunar yfirstttanna hr ur fyrr og trarbraga.

Aztekarnir beittu snum trarbrgum spart til a kga granna sna. egnar rkis eirra voru hrddir til fylgislags vi guina af valdastttunum v a fyrirkomulag hentai eim gtlega. Prestarnir og aalsflki voru svo srstku sambandi vi essi ri mttarvld og v var n eins gott a hla eim.

Hernn Cortez ht maurinn sem braut bak aftur veldi Aztekanna og stofnai Nja-Spn essu svi. egar hann mtti svi 1519 var a forgangsverkefni hj honum a eya essari heinu guadrkun og koma kalskunni inn stainn. annig var j hgt a halda bum svisins skefjum og koma eim undir ntt gulegt vald, Spnarkonung. Aferirnar sem Cortez og flagar notuu til ess voru vgast sagt rttkar.

Sem dmi m nefna binn Cholula sem var einn helgistaa Aztekanna. ar hfu veri reistir 365 pramdar, s strsti eirra mun vera s strsti heimi a rmmli. Cortez kom ar vi lei sinni til til hfuborgar Aztekanna, Tenochtitlan, en Cholula er ekki ar langt fr. Skmmu eftir komuna anga efndi hann til veislu ar sem yfirstttinni og prestunum var srstaklega boi. Lti var r essum mannfgnui ar sem Spnverjarnir sndu af sr dmalausa kurteisi og gengu milli bols og hfus llum gestum snum. Sar setti Cortez sr a markmi a byggja 365 kirkjur essum sta, kannski a hluta til vegna slmrar samvisku sinnar. Ekki tkst a alveg en samt sem ur er grynnin ll af kirkjum essum sta dag. Tlur eru misvsandi en lklega er fjldi kirkja ar kringum 70.

Eftir a sigur hafi veri unnin Aztekunum og hfuborg eirra hertekin var umsvifalaust fari t a brjta niur musteri og pramda fyrri tma og spnskar byggingar og kirkjur risu stainn. Stundum voru kirkjur reistar r efni sem fengi var r hinum niurrifnu pramdum, v er hgt a segja a kristnin hafi bkstaflega risi r rstum eldri trarbraga hr borg.

jardrlingurinn Guadalupe er einmitt gott dmi um endurvinnslu trarbraganna. eldri tr Aztekanna naut murgyjan Tonantzin mikilla vinslda meal alunnar. Eftir a hof hennar hfu veri rifin niur vildi svo heppilega til a heil. Juan Diego Cuauhtlatoatzin, frumbyggi sem hafi veri sni til kristinnar trar, rakst Guadalupe ri 1531 sta sem kallast Tepeyac. Tali er a eim sta hafi Tonantzin tt sr hof og v hentai a gtlega a finna arna nja kristilega murgyju fyrir aluna a tilbija.

Oft heyrist s skoun a tilgangurinn helgai meali hj spnsku landnemunum, eldri trarbrg Aztekanna hafi veri grimmleg me mannfrnum og rum fgnui. Rtt er a hafa huga varandi etta atrii a miki af ekkingu okkar essum trarbrgum koma fr sigurvegurum landvinningastrs. Er ekki sagan alltaf skrifu af sigurvegurunum? Yfirtaka kristninnar kostai einnig fjldamrg mannslf, Aztekarnir hefu urft a hafa sig alla vi til a n vlkum afkstum mannfrnum.

Stundum heyrist r horni kristinna trvarnarmanna a essir Spnverjar sem fru svona illa a ri snu Amerku hafi ekki veri sannkristnir. N dgum egar leitast er vi a meta hversu margir slendingar teljast kristnir er yfirleitt einfaldlega mia vi einfldu spurningu hvort vikomandi telji sig vera essarar trar. g er sannfrur um ef essi spurning hefi veri borin upp vi menn sem lgu undir sig ennan heimshluta teldu eir eflaust vera grfa mgun vi sig a spyrja svona. Ekkert kom til greina essum rum nema a vera kalskur strsmaur gus og kngs.

N dgum virist sem a kalsk tr, sem og nnur trarbrg, su hgu undanhaldi hr Mexk, samfara aukinni menntun og batnandi velmegun. Lkt og svo oft eru a aallega eldri kynslir sem halda fast sna barnatr, yngri kynslin er minna fyrir gamlar kreddur. Framtin virist v vera bjrt og upplst hr landi sem og reyndar var heiminum.

Lrus Viar 14.03.2008
Flokka undir: ( Kalskan )

Vibrg


rninn - 14/03/08 12:52 #

Veit samt ekki betur en menntamlarherra okkar slendinga segist vera stoltur af v a tilheyra essum sfnui. v er g efins a framtin s ekki eins bjrt og menn ska.


Brynjlfur orvararson (melimur Vantr) - 14/03/08 22:23 #

Gaman a lesa etta og f innsn kalska menningu. En g er bjartsnn eins og Lrus Viar, skynsemin sigrar a lokum!


Anna Benkovic Mikaelsdttir (melimur Vantr) - 15/03/08 00:48 #

sorry Binni minn, elskulegi, en kalskan, eins og g hef veri alin upp, berst mti skynsemi!


Anna Benkovic Mikaelsdttir (melimur Vantr) - 15/03/08 00:52 #

Vil endilega bta vi...vegna ess a a tk mig 3 r heimspekinmi H a tta mig frnleika kalskunnar (og aumkunarverum draugi hennar...Lutherskunnar)... hef g alltaf tali og tel enn kalskuna til betri trarblekkingar (vegna listaverlkanna) heldur en staurgeld Ltherslan.!...og held a menntamlarherra telji svo einnig?...hn er og gfu til a tra sperman!!


rur Ingvarsson (melimur Vantr) - 15/03/08 03:46 #

Er a vottur um gfur?

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.